Reklama toʻgʻrisida (723-I-son)

25.12.1998

Hujjat kuchini yo‘qotgan 09.09.2022

Oʻzbekiston Respublikasining qonuni

1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi va vazifalari

Ushbu Qonunning maqsadi reklamani tayyorlash va tarqatish bilan bogʻliq munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

Ushbu Qonunning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

yuridik va jismoniy shaxslar yoki mahsulotlar toʻgʻrisida axborot oqimini shakllantirish;

tadbirkorlik va isteʼmol madaniyatini takomillashtirish;

reklamaning davlat va jamoat manfaatlariga, axloq va maʼnaviyatning umum eʼtirof etilgan normalariga, yuridik va jismoniy shaxslarning ishchanlik obroʻsiga, atrof muhit holatiga tajovuzidan himoyalanish choralarini taʼminlash;

mahsulotning xarakteri, tayyorlanish usuli va joyi, isteʼmol xususiyatlari, sifati va boshqa tavsiflari, uni realizatsiya qilish shartlariga koʻra isteʼmolchilarni chalgʻitadigan yolgʻon yoki noaniq maʼlumotlar reklama vositasida tarqatilishining oldini olish.

2-modda. Ushbu Qonunning qoʻllanish sohasi

Ushbu Qonun Oʻzbekiston Respublikasi hududida reklama tayyorlash va tarqatish bilan bogʻliq munosabatlarga tatbiq etiladi.

Ushbu Qonun ijtimoiy voqealarni, siyosiy partiyalarning, diniy tashkilotlar va jamoat birlashmalarining manfaatlarini aks ettiruvchi va (yoki) ularni qoʻllab-quvvatlashga moʻljallangan axborot bilan bogʻliq munosabatlarga tatbiq etilmaydi.

3-modda. Reklama toʻgʻrisidagi qonunchilik

Reklama toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.

Qoraqalpogʻiston Respublikasida reklama sohasidagi munosabatlar Qoraqalpogʻiston Respublikasining qonunchiligi bilan ham tartibga solinadi.

Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining reklama toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

4-modda. Asosiy tushunchalar

Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

reklama — bevosita yoki bilvosita foyda (daromad) olish maqsadida yuridik yoki jismoniy shaxslar, mahsulot, shu jumladan tovar belgisi, xizmat koʻrsatish belgisi va texnologiyalar toʻgʻrisida har qanday shaklda va har qanday vositalar yordamida qonunchilikka muvofiq tarqatiladigan maxsus axborot;

reklama beruvchi — reklamani tayyorlash va (yoki) tarqatish uchun unga buyurtmachi boʻlgan shaxs;

reklama tayyorlovchi — reklama tayyorlashni toʻliq yoki qisman amalga oshiruvchi shaxs;

reklama tarqatuvchi — reklama vositalari orqali reklama tarqatishni amalga oshiruvchi shaxs;

reklamadan foydalanuvchi — reklama yoʻnaltirilgan shaxs yoki shaxslar guruhi;

reklama vositalari — reklamani undan foydalanuvchiga yetkazish uchun ishlatiladigan vositalar;

mahsulot — tovarlar, ishlar, xizmatlar;

aksilreklama — notoʻgʻri (insofsiz, bila turib yolgʻon) reklama keltirib chiqargan yoki keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan oqibatlarni bartaraf etish maqsadida tarqatiladigan raddiya

5-modda. Reklamaning tili

Oʻzbekiston Respublikasi hududida reklama Oʻzbekiston Respublikasining davlat tilida yoki reklama beruvchining xohishiga koʻra boshqa tillarda tarqatiladi. Belgilangan tartibda roʻyxatga olingan tovar belgilari (xizmat koʻrsatish belgilari), bosma usulda terilgan boʻgʻinli belgilar (logotiplar) asli qaysi tilda boʻlsa, shu tilda keltirilishi mumkin.

6-modda. Reklamaga doir asosiy talablar

Qonuniylik, aniqlik, ishonchlilik, reklamadan foydalanuvchiga zarar, shuningdek maʼnaviy zarar yetkazmaydigan shakllar va vositalardan foydalanish reklamaga doir asosiy talablardir.

Reklamada quyidagilar taqiqlanadi:

ishlab chiqarilishi yoki realizatsiya qilinishi qonunchilik bilan taqiqlangan mahsulot toʻgʻrisida axborot tarqatish;

jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, eʼtiqodi, shaxsi va ijtimoiy mavqeyiga qarab, boshqa holatlarga koʻra kamsitish yoki oʻzga shaxslarning mahsulotini badnom etish;

qonunchilikning buzilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan, fuqarolarning sogʻligʻi yoki hayotiga va atrof muhitga zarar yetkazuvchi yoxud zarar yetkazishi mumkin boʻlgan, shuningdek xavfsizlik vositalariga eʼtiborsizlik tuygʻusini uygʻotuvchi harakatlarga daʼvat qilish;

majburiy sertifikatlashtirilishi zarur boʻlgan yoki ishlab chiqarilishi yoxud realizatsiya qilinishi uchun maxsus ruxsatnoma (litsenziya) boʻlishi talab etiladigan mahsulotni tegishli sertifikati, litsenziyasi boʻlmay turib reklama qilish;

agar mualliflik huquqi va turdosh huquqlar toʻgʻrisidagi qonunchilikda boshqacha qoida nazarda tutilgan boʻlmasa, boshqa mahsulot reklamasida qoʻllaniladigan umumiy yechim, matn, tasvir, musiqali yoki ovozli ohanglarni aynan takrorlash (taqlid yoki oʻxshatma qilish);

jismoniy shaxsning nomi yoki tasviridan uning roziligisiz foydalanish;

pornografiyani tarqatish.

axborot mazmunining buzilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan xorijiy soʻz va iboralardan foydalanish;

mahsulot davlat organlari yoxud ularning mansabdor shaxslari tomonidan maʼqullanganligini koʻrsatish;

ishtirok etish uchun muayyan mahsulotni olish sharti qoʻyilgan ragʻbatlantiruvchi lotereya, tanlov, oʻyin yoki shunga oʻxshash boshqa tadbir oʻtkazishni tadbirning tashkilotchisini, uni oʻtkazish qoidalari va muddatlarini, bunday tadbir haqidagi axborot manbaini, mukofotlar yoki yutuqlar miqdorini, ularni olish muddatlari, joyi va tartibini koʻrsatmagan holda reklama qilish;

mahsulotni tovar belgisi yoki xizmat koʻrsatish belgisi reklama qilish taqiqlangan yoxud reklama qilishga nisbatan tegishli cheklovlar yoki talablar belgilangan mahsulotning tovar belgisi yoki xizmat koʻrsatish belgisi bilan adashtirib yuborish darajasida bir xil yoxud unga aynan oʻxshash boʻlgan boshqa mahsulotning reklamasi koʻrinishida reklama qilish.

7-modda. Voyaga yetmaganlarga moʻljallangan reklamaga oid cheklashlar

Quyidagi reklama taqiqlanadi:

faqat voyaga yetganlarga moʻljallangan yoki voyaga yetmaganlarning olishi yoxud isteʼmol qilishi taqiqlangan mahsulotni voyaga yetmaganlar isteʼmol qilayotgan yoki undan foydalanayotgan tasvir tushirilgan reklama;

voyaga yetmaganlarni mahsulot olishga yoki reklama qilinayotgan mahsulotni olishni iltimos qilib uchinchi shaxslarga murojaat etishga daʼvat qiluvchi reklama;

haqiqiy yoki oʻyinchoq quroldan foydalanilgan reklama.

8-modda. Reklama beruvchining huquq va majburiyatlari

Reklama beruvchi quyidagi huquqlarga ega:

reklama xususida shartnoma tuzish toʻgʻrisida oshkora taklif (ommaviy oferta) kiritish;

reklama tayyorlovchi va tarqatuvchi shartnomani asossiz ravishda bekor qilgan hollarda, yetkazilgan zararning oʻrnini va maʼnaviy zararni qoplash toʻgʻrisida daʼvo bilan sudga murojaat qilish.

Reklama beruvchi:

reklama tayyorlovchi va (yoki) tarqatuvchining talabiga binoan reklama axborotining ishonchliligini tasdiqlovchi hujjatlarni taqdim etishi;

agar reklama beruvchining faoliyati litsenziyalanishi zarur boʻlsa, mahsulotni yoki reklama beruvchining oʻzini reklama qilayotganda tegishli litsenziyani taqdim etishi shart.

Reklama beruvchi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ega boʻlishi va oʻzga majburiyatlarni bajarishi mumkin.

9-modda. Reklama tayyorlovchi va tarqatuvchining huquq hamda majburiyatlari

Reklama tayyorlovchi va tarqatuvchi quyidagi huquqlarga ega:

ommaviy oferta yoʻllangan shaxsdan belgilangan tartibda aksept olganidan soʻng reklama beruvchi shartnoma tuzishdan bosh tortgan hollarda, bu shaxsni shartnoma tuzishga majburlash toʻgʻrisidagi hamda reklama beruvchining shartnoma tuzishni asossiz ravishda rad etganligi tufayli yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash toʻgʻrisidagi talab bilan sudga murojaat qilish;

qonunchilikda belgilangan hollarda reklama beruvchidan tegishli litsenziyani talab qilish.

Reklama tayyorlovchi va tarqatuvchi:

ushbu Qonunda belgilangan reklama faoliyati va homiylik qoidalarini bajarishi;

axborot yoki boshqa materiallarni bergan shaxs toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni uning roziligisiz oshkor qilmasligi;

reklama beruvchi qonunchilikning buzilishiga olib kelishi mumkin boʻlgan axborot bergan taqdirda reklama beruvchini bu haqda vaqtida xabardor etishi shart.

Reklama tayyorlovchi va tarqatuvchi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ega boʻlishi va oʻzga majburiyatlarni bajarishi mumkin.

10-modda. Reklamaga boʻlgan mualliflik huquqi

Reklamaga boʻlgan mualliflik huquqi va turdosh huquqlarni tartibga solish qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.

11-modda. Reklamani aynanlashtirish

Reklama, uni tarqatish shakllari yoki vositalaridan qatʼi nazar, boshqa axborotdan reklama deb hisoblash mumkin boʻladigan darajada ajratilgan boʻlishi kerak.

Televideniye va radiodagi reklama boshqa dasturlardan uning boshlanishi va oxirida audio-, video-, aralash vositalar yoki boshlovchilarning sharhlari yordamida ajratib qoʻyilishi lozim.

Mahsulotga qiziqishni shakllantirish va mahsulot realizatsiyasiga koʻmaklashish uchun mahsulotning muayyan markasiga (modeliga, artikuliga) yoki uning ishlab chiqaruvchisiga isteʼmolchining eʼtiborini atayin jalb etuvchi, shuningdek mazkur mahsulotni ishlab chiqaruvchi yoki tarqatuvchi shaxsga taalluqli maʼlumotlardan (rekvizitlardan) iborat axborot materiali, muallif va tahririyat materiali — reklama hisoblanadi hamda u “Reklama” yoki “Reklama oʻrnida” rukni ostida joylashtirilmogʻi lozim.

12-modda. Homiylik

Teleradiodasturlarni yaratishda, boshqa ommaviy axborot vositalari uchun materiallar tayyorlashda, teatr-konsert, sport tadbirlari va boshqa tadbirlarni uyushtirishda homiylar qatnashishi mumkin.

Reklama televideniye va radio, audiovizual mahsulot bilan bogʻliq boʻlgan va homiylik xizmatlaridan foydalanilayotgan taqdirda, homiylar toʻgʻrisidagi axborot dasturning boshlanishida va oxirida qisqa va aniq qayd etilishi kerak. Homiyning nomi (nomlanishi) yonida yoki homiyning oʻrniga uning tovar belgisi (xizmat koʻrsatish belgisi) koʻrsatilishi mumkin.

Yangiliklar toʻgʻrisidagi teleradiodasturlarda homiylarning xizmatlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Homiylik koʻrsatilayotgan shaxsning faoliyatiga homiy aralashishga haqli emas.

13-modda. Notoʻgʻri reklama

Noaniqligi, ikki xil maʼnoni anglatishi, boʻrttirib yuborishi, yashirib ketishi oqibatida, reklamani tarqatish vaqti, joyi va usuliga nisbatan qoʻyilgan talablarni va qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa talablarni buzishi natijasida reklamadan foydalanuvchilarni chalgʻituvchi yoki chalgʻitishi mumkin boʻlgan, shaxslarga, shuningdek davlatga zarar va maʼnaviy zarar yetkazishi mumkin boʻlgan reklama notoʻgʻri (insofsiz, bilaturib yolgʻon) reklama hisoblanadi.

Notoʻgʻri reklama taqiqlanadi.

Reklamani notoʻgʻri deb topish toʻgʻrisidagi qarorni Oʻzbekiston Respublikasining Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasi yoki uning hududiy organlari (bundan buyon matnda vakolatli davlat organi deb yuritiladi) qabul qiladi.

14-modda. Yashirin reklama

Yashirin reklama isteʼmolchining idrokiga uning oʻzi anglamagan holda taʼsir oʻtkazadigan, shu jumladan maxsus video ilovalardan (qoʻsh ovozli yozuvdan) foydalanish yoʻli bilan hamda boshqa usullar bilan taʼsir oʻtkazadigan reklamadir.

Yashirin reklamadan radio-, tele-, video-, audio- va kino mahsulotda, shuningdek boshqa mahsulotda foydalanishga va uni oʻzga usullar bilan tarqatishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Reklamani yashirin deb topish toʻgʻrisidagi qarorni vakolatli davlat organi qonunchilikda belgilangan tartibda qabul qiladi.

15-modda. Qiyosiy reklama

Qiyosiy reklama — raqobatchiga yoki uning tomonidan taqdim etilayotgan muayyan bir turdagi mahsulotga bevosita yoki bilvosita aynanlashtiriladigan reklamadir.

Agar reklamada mahsulotning moddiy, muhim, ishonchli xossalari xolisona va insofli taqqoslansa, agar bunda reklama undan foydalanuvchini chalgʻitib qoʻymasa va chalgʻitib qoʻyishi ham mumkin boʻlmasa, reklama beruvchi bilan raqobatchining shaxsi yoki reklama beruvchining va raqobatchining tovar belgilari (xizmat koʻrsatish belgilari), firma nomi, mahsuloti aralashib ketmasa hamda raqobatchining ishchanlik obroʻsini yoki uning tovar belgisini (xizmat koʻrsatish belgisini), firma nomini, mahsuloti yoki faoliyatini badnom etmasa, qiyosiy reklamaga yoʻl qoʻyiladi.

16-modda. Ijtimoiy reklamali axborot

Ijtimoiy reklamali axborot sogʻliqni saqlash, atrof muhitni muhofaza qilish, energiya resurslarini saqlab qolish, huquqbuzarliklarning oldini olish, aholini ijtimoiy himoya qilish va xavfsizligini taʼminlash, maʼnaviyat va maʼrifat masalalariga doir axborot, shuningdek notijorat yoʻsindagi boshqa axborotdir.

Shaxslarning ijtimoiy reklamali axborotni tekinga tayyorlash va tarqatishga doir faoliyati, oʻz mol-mulkini (shu jumladan pul mablagʻlarini) ijtimoiy reklamali axborot tayyorlash va tarqatish uchun boshqa shaxslarga berishi xayriya faoliyati deb eʼtirof etiladi. Bunday shaxslar qonunchilikda nazarda tutilgan imtiyozlardan foydalanadilar.

Reklama tarqatuvchilar reklama uchun ajratilgan efir vaqti, nashr yoki reklama maydoni umumiy yillik hajmining 5 foizidan kam boʻlmagan hajmda ijtimoiy reklamali axborotni joylashtirishi shart. Bunda faoliyati Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti hisobidan toʻliq yoki qisman moliyalashtiriladigan reklama tarqatuvchilar ijtimoiy reklamali axborotni bepul joylashtiradi.

17-modda. Televideniye va radiodagi reklama

Teleradiotashkilotlar uchun reklamaga ajratilgan koʻrsatuv (eshittirish) vaqti koʻrsatuvning (eshittirishning) har bir soatiga 10 foizdan oshib ketmasligi kerak. Bu talab koʻrsatuvning (eshittirishning) ixtisoslashtirilgan reklamaviy kanallariga tatbiq etilmaydi.

45 minutdan ortiq davom etadigan konsert-tomosha va sport dasturlari, kino- va telefilmlar reklama uchun toʻliq 45 minutlik vaqt oraligʻida koʻpi bilan bir marta uzib qoʻyilishi mumkin. Reklama bu koʻrsatuvlarning (eshittirishlarning) boshlanishi oldidan va (yoki) ular tugaganidan soʻng joylashtirilishi ham mumkin. 10 minutdan kam davom etadigan telekoʻrsatuvlarga (radioeshittirishlarga) umuman, 10 minutdan ortiq davom etadigan telekoʻrsatuvlarga (radioeshittirishlarga) esa bu telekoʻrsatuvlarning (radioeshittirishlarning) mualliflik huquqi egasi bilan kelishmasdan turib reklama joylashtirilishi mumkin emas.

Davlat anjumanlari va marosimlari olib koʻrsatilayotgan (eshittirilayotgan) paytda uni uzib turib reklamani koʻrsatish (eshittirish) taqiqlanadi.

Bolalar davrasiga (oʻn toʻrt yoshgacha boʻlganlarga) moʻljallangan koʻrsatuvlarda (eshittirishlarda) reklama taqiqlanadi. Bu taqiq ijtimoiy reklamali axborotga tatbiq etilmaydi.

Dasturlarning reklama qismlari tovushini teleradiodasturning tovushiga nisbatan balandroq qilish taqiqlanadi.

Telekoʻrsatuvlar namoyish etilayotganda reklama maqsadlarida harakatlanuvchi satrlardan foydalanish taqiqlanadi, reklama berilayotgan paytdagi harakatlanuvchi satrlar bundan mustasno.

Telekoʻrsatuvlarning boshlovchilari, diktorlari va boshqa qatnashchilari reklama uchun ajratilgan vaqtdan tashqari paytda mahsulotni bilaturib namoyish qilish yoki uning isteʼmol xususiyatlarini bevosita yoki bilvosita tavsiflash huquqiga ega emas.

Televideniye va radio xodimlariga axborot niqobi ostida reklama bilan shugʻullanish, yaʼni mahsulot ishlab chiqaruvchining rekvizitlarini, joylashgan manzilini, telefon raqamini, mahsulotning tijorat belgilarini koʻrsatish taqiqlanadi.

18-modda. Bosma ommaviy axborot vositalaridagi reklama

Bosma ommaviy axborot vositalaridagi reklamaning hajmi, mavzusini shu ommaviy axborot vositalarining oʻzlari mustaqil belgilaydi. Obuna boʻyicha tarqatiladigan bosma vositalar obuna shartlarida nashrning umumiy hajmidagi reklama miqdorini koʻrsatishlari shart.

Reklama yoʻsinidagi xabarlar va materiallarni berib borishga ixtisoslashmagan davriy bosma nashrlarda reklama davriy nashr bir soni hajmining 40 foizidan oshib ketmasligi shart, qolgan reklama bepul ilova tarzida berilishi kerak.

19-modda. Telefon va hujjatli elektr aloqadan foydalaniladigan tarzdagi reklama

Teleks va faksimil aloqa yordamida reklama qilishga, agar oluvchining maxsus soʻrovi boʻlmasa, bir manzilga bir varaqdan ortiq boʻlmagan hajmda bir marta joʻnatishga yoʻl qoʻyiladi.

Mahalliy, shaharlararo yoki xalqaro telefon aloqasidan foydalanilgan holda koʻrsatiladigan xizmatlar reklamasi reklama vositalarida tarqatilgan taqdirda quyidagi aniq axborotlardan tarkib topgan boʻlishi kerak:

xizmatning pulli yoki tekin yoʻsinda ekanligi hamda uning qiymati toʻgʻrisidagi axborot;

taklif etilgan xizmatning mazmuni toʻgʻrisidagi axborot;

xizmat isteʼmolchilari doirasiga nisbatan qonunchilikda belgilangan hamda xizmatning ishlab chiqaruvchisi tomonidan belgilangan — yoshga doir va boshqa cheklashlar toʻgʻrisidagi axborot;

telefon aloqa kanalidan pulli foydalanish va tegishli mintaqada xizmatdan 1 minut foydalanishning qiymati toʻgʻrisidagi axborot.

Ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan axborot reklama xizmatini taqdim etish uchun foydalaniladigan telefon raqami terilgan shrift hajmining kamida yarmiga teng hajmdagi shrift bilan bosilishi shart.

Ichki ishlar organlari, tez tibbiy yordam, yongʻindan saqlash va shu kabi xizmatlarning bepul xizmat koʻrsatadigan telefon raqamlaridan reklama tarqatish uchun foydalanish taqiqlanadi.

20-modda. Tashqi reklama

Tashqi reklamaga alohida maxsus konstruksiyalarda, taxtalavhalarda, ekranlarda, binolarda, inshootlarda, yoʻl chekkalarida, koʻcha yoritgichlarining tayanchlari va hokazolarda joylashtiriladigan reklama kiradi.

Tashqi reklamani joylashtirish tartibi mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan oʻz vakolatlari doirasida belgilanadi.

Muayyan shaxs egallab turgan binoning tashqi tomonida, binoga kirish joyida shu shaxs toʻgʻrisida joylashtirilgan yoki mazkur shaxsning mahsuloti haqida shu bino vitrinasidagi axborot (peshlavha) reklama deb hisoblanmaydi va buning uchun mahalliy davlat hokimiyati organlarining ruxsatini olish talab etilmaydi.

Tashqi reklamani koʻcha yoritkichlarining tayanchlarida hamda koʻcha va yoʻllar qatnov qismi uzra joylashtirish xavfsizlik texnikasi talablariga rioya qilgan holda va yoʻl belgilari, svetoforlar, chorrahalar, piyodalarning oʻtish joylari, umum foydalanishdagi transport vositalari bekatlarini toʻsib qoʻymagan holda, shuningdek bunday reklama yoʻl belgilari tasvirini takrorlanmagan (yoki aynan taqlid qilmagan) taqdirda amalga oshiriladi.

Tabiatni muhofaza qilish obyektlari doirasida tashqi reklamani joylashtirishga mahalliy davlat hokimiyati organlari yoki tegishli davlat boshqaruv organlarining vakolat doirasida ular bilan kelishilgan holda ruxsat beriladi.

Tashqi reklamani moddiy madaniy meros obyektlarida, yoʻl belgilarida va svetoforlarda, ularning tirgaklarida yoki harakatni tartibga solib turuvchi boshqa har qanday qurilmalarda, shuningdek dov-daraxtlarni payhon qilish va tutash hududdagi obodonlashtirish vositalarini buzish yoʻli bilan joylashtirish taqiqlanadi

21-modda. Transportdagi va pochta joʻnatmalaridagi reklama

Reklama transport vositalarida, shu jumladan metropolitenda faqat ularning egalari yoki mulkdorlari bilan kelishilgan holda hamda xavfsizlik talablari va yoʻl harakati qoidalariga muvofiq joylashtirilishi mumkin.

Reklamani umum foydalanishdagi transport vositalarida, metropoliten bekatlarida, vokzallarda, portlar va aeroportlarda yoʻlovchilarga xabar beruvchi ovozli tarmoqlar orqali tarqatish taqiqlanadi, ijtimoiy reklamali axborot bundan mustasno.

Reklamani pochta joʻnatmalari orqali tarqatish belgilangan tartibda shartnoma asosida amalga oshiriladi.

22-modda. Dori vositalari, kosmetika va maishiy kimyo vositalari reklamasi

Dori vositalari reklamasida quyidagilar boʻlishi shart:

dori vositasining toʻliq nomi (shu jumladan xalqaro farmakologik nomi) va ishlab chiqaruvchisining nomi;

dori vositasidan foydalanish yoki uni qoʻllash haqidagi axborot.

Quyidagilarni reklama qilish taqiqlanadi:

faqat shifokorning koʻrsatmasi (retsepti) boʻyicha beriladigan dori vositalari;

tarkibida giyohvandlik vositalari va (yoki) psixotrop moddalari boʻlgan dori vositalari;

Oʻzbekiston Respublikasida tibbiyotda qoʻllanishga ruxsat berilmagan dori vositalari.

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining ruxsatisiz voyaga yetmaganlar uchun moʻljallangan dori vositalarini reklama qilishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Qoʻllanishi va realizatsiya qilinishi yuzasidan tegishli davlat organlari maxsus ruxsatnoma bermay turib kosmetika vositalari, maishiy kimyo, oziq-ovqat mahsulotlari, vitaminli va biologik jihatdan taʼsirchan oziq-ovqat qoʻshimchalarini reklama qilish taqiqlanadi.

Ushbu moddaning qoidalari tibbiy muassasalar va tibbiyot xodimlari uchun moʻljallangan reklamaga tatbiq etilmaydi. Tibbiy muassasalar va tibbiyot xodimlari uchun moʻljallangan dori vositalarini reklama qilish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan belgilanadi.

221-modda. Energetik ichimliklar reklamasi

Energetik ichimliklar reklamasida bunday ichimliklarni haddan ziyod isteʼmol qilishning zarari toʻgʻrisidagi ogohlantirish, shuningdek bunday ichimliklarni isteʼmol qilish tavsiya etilmaydigan shaxslar haqidagi axborot mavjud boʻlishi kerak.

Energetik ichimliklar reklamasi ichimliklarni isteʼmol qilish jarayonlarini namoyish etmasligi, ushbu jarayonlar isteʼmolchilarning ijtimoiy va sportga oid muvaffaqiyatga erishishi yoki jismoniy hamda ruhiy holati yaxshilanishi uchun muhim ahamiyatga ega degan taassurotni yuzaga keltirmasligi kerak.

Quyidagilar taqiqlanadi:

soat 7-00 dan soat 22-00 ga qadar energetik ichimliklarni televideniye va radio orqali reklama qilish;

reklama qilish maqsadida energetik ichimliklar namunalarini oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan shaxslar orasida tekin tarqatish;

asosan oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan shaxslar uchun moʻljallangan tadbirlarga homiylik qilish, agar bunda energetik ichimliklarning nomidan, tovar belgisidan yoki tasviridan foydalaniladigan boʻlsa;

oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan shaxslar orasida energetik ichimliklarning nomi, tovar belgisi yoki tasviri tushirilgan tovarlarni (futbolkalar, bosh kiyimlar, oʻyinlarni va shu kabilarni) tarqatish, shu jumladan sotish;

asosan bolalar va oʻsmirlar uchun moʻljallangan bosma nashrlarda, shuningdek tibbiyot, sport va taʼlim muassasalarida energetik ichimliklarni reklama qilish.

23-modda. Tamaki, tamaki mahsulotlari va alkogolli ichimliklar reklamasi

Tamaki, tamaki mahsulotlari va har qanday quvvatdagi alkogolli ichimliklar reklamasi taqiqlanadi, shu jumladan:

tamaki, tamaki mahsulotlari va alkogolli ichimliklar namunalarini tekin tarqatish;

tamaki, tamaki mahsulotlari yoki alkogolli ichimliklarning nomi, tovar belgisi yoxud tasviridan foydalaniladigan tadbirlarga homiylik qilish;

tamaki, tamaki mahsulotlari va alkogolli ichimliklarning nomi, tovar belgisi tushirilgan tovarlarni (futbol maykalari, bosh kiyimlar, oʻyinlar va boshqa shu kabilarni) tarqatish, shu jumladan sotish;

savdo obyektlarining old tomonida, kirish (transportda kirish) joylarida, vitrinalarida, tashqariga olib chiqiladigan predmetlarida hamda boshqa joylarida tamaki, tamaki mahsulotlari va alkogolli ichimliklarning tasvirlari, nomlarini va ular haqidagi boshqa axborotni oʻrnatish taqiqlanadi.

24-modda. Qurol-yarogʻ reklamasi

Qurol-yarogʻni reklama qilish faqat maxsus nashrlarda, shuningdek bevosita ovchilik qurollarini realizatsiya qiluvchi savdo tashkilotlarining binolarida yoki tegishli koʻrgazmalarda (tadbirlarda) amalga oshiriladi.

25-modda. Qimmatli qogʻozlar va aholining mablagʻlarini jalb etish bilan bogʻliq xizmatlar reklamasi

Qimmatli qogʻozlarni va aholining mablagʻlarini (banklardagi mablagʻlarini, sugʻurta mablagʻlari va shu kabilarni) jalb etish bilan bogʻliq xizmatlarni yoki shunday xizmat koʻrsatayotgan shaxslarni reklama qilishni bunday faoliyat turi bilan shugʻullanish huquqi borligini tasdiqlaydigan tegishli litsenziya boʻlgan taqdirdagina amalga oshirish mumkin. Bunday xizmatlar yoki shunday xizmat koʻrsatuvchi shaxslar reklamasida kutilayotgan daromadlar miqdorini, shuningdek boʻlajak foyda (daromad) toʻgʻrisidagi boshqa axborotni maʼlum qilish taqiqlanadi, kamida bir yillik yakunlarga koʻra amalda toʻlangan foyda (daromad) bundan mustasno.

Qimmatli qogʻozlar va aholining mablagʻlarini jalb etish bilan bogʻliq xizmatlar reklamasiga taalluqli munosabatlarni tartibga solish qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.

26-modda. Reklama materiallarini saqlash muddatlari

Reklama beruvchi, reklama tayyorlovchi va tarqatuvchi reklama materiallarini oxirgi marta reklama eʼlon qilingan (koʻrsatilgan) kundan boshlab bir yil davomida saqlashi shart.

27-modda. Reklama axborotiga taalluqli hujjatlar va materiallar olish

Reklama beruvchi, reklama tayyorlovchi va tarqatuvchi vakolatli davlat organining talabiga koʻra u belgilagan muddatda reklama axborotiga taalluqli hujjatlar va materiallarni taqdim etishi shart.

Reklama beruvchilar, reklama tayyorlovchilar va tarqatuvchilarning reklamaga taalluqli hujjatlari va materiallarini moneliksiz olish huquqi vakolatli davlat organining mansabdor shaxslariga beriladi.

Tijorat siri hisoblangan va ushbu moddaning ikkinchi qismida koʻrsatilgan mansabdor shaxslar tomonidan olingan maʼlumotlar oshkor qilinmasligi lozim.

Vakolatli davlat organining mansabdor shaxslari tijorat siri hisoblangan maʼlumotlarni oshkor qilgan taqdirda, reklama beruvchiga, reklama tayyorlovchi va tarqatuvchiga yetkazilgan zararning oʻrni, shu jumladan maʼnaviy zarar qonunchilikda belgilangan tartibda qoplanadi.

28-modda. Aksilreklama

Vakolatli davlat organlari reklama toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilganligini aniqlagan taqdirda, qonunbuzar mazkur organlarning qaroriga binoan va ular koʻrsatgan muddatda aksilreklama berishi shart. Aksilreklama berish shuningdek, ixtiyoriy ravishda yoki sudning qaroriga binoan amalga oshirilishi mumkin. Aksilreklama berishni amalga oshirish bilan bogʻliq barcha xarajatlar qonunbuzar tomonidan qoplanadi.

Agar qonunbuzar aksilreklamani reklama toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshiruvchi organ belgilagan muddatda bermasa, mazkur organ qonunbuzarning reklamasini u aksilreklamani bergunga qadar toʻliq yoki qisman toʻxtatib qoʻyish toʻgʻrisida qaror qabul qilishga hamda reklama toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzgan shaxs bilan shartnoma tuzgan taraflarni bundan xabardor qilishga haqlidir.

Aksilreklama raddiya berilayotgan reklama eʼlon qilingan ayni oʻsha ommaviy axborot vositalarida, ayni oʻsha muddat, makon, joy va tartibdan foydalangan holda beriladi.

Aksilreklamaning mazmuni qonunbuzarlik holatini aniqlagan va uni tuzatish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan tegishli davlat organi bilan kelishiladi. Ayrim hollarda bu organning qaroriga binoan aksilreklama beriladigan ommaviy axborot vositasi, muddati, joyi va tartibi oʻzgartirilishiga yoʻl qoʻyilishi mumkin.

29-modda. Reklama toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik

Reklama toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

Reklama beruvchi reklama toʻgʻrisidagi qonunchilikning reklama tayyorlash uchun taqdim etiladigan axborotning mazmuniga doir qismi buzilganligi uchun, agar ushbu qonunbuzarlik reklama tayyorlovchining yoki reklama tarqatuvchining aybi bilan yuz berganligi isbotlanmasa, javobgar boʻladi.

Reklama tayyorlovchi reklama toʻgʻrisidagi qonunchilikning reklama tayyorlashga doir qismi buzilganligi uchun javobgar boʻladi.

Reklama tarqatuvchi reklama toʻgʻrisidagi qonunchilikning reklamani tarqatish vaqti, joyi va vositalariga taalluqli qismi buzilganligi uchun javobgar boʻladi.

Reklama beruvchi, reklama tayyorlovchi va tarqatuvchi — yuridik shaxslarning mansabdor shaxslari, reklama beruvchi, reklama tayyorlovchi va tarqatuvchi — jismoniy shaxslar notoʻgʻri reklama berganlik, aksilreklama berishdan bosh tortganlik, reklama qilinishi qonunchilik bilan taqiqlangan mahsulotni reklama qilganlik, reklama toʻgʻrisidagi qonunchilikning buzilishini tugatish haqidagi koʻrsatmani oʻz vaqtida bajarmaganlik, tashqi reklamani joylashtirish tartibiga rioya qilmaganlik, reklama axborotiga taalluqli hujjatlar va materiallarni vakolatli davlat organiga belgilangan muddatda taqdim etmaganlik yoki atayin notoʻgʻri maʼlumotlar takdim etganlik uchun maʼmuriy javobgarlikka tortiladi.

Maʼmuriy jazo chorasi qoʻllanilganligi reklama beruvchilar, reklama tayyorlovchilar va tarqatuvchilarni vakolatli davlat organining qarorini yoki koʻrsatmasini bajarish yoki reklama toʻgʻrisidagi qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa harakatlarni sodir etish majburiyatidan ozod qilmaydi.

30-modda. Nizolarni hal etish

Reklama tayyorlash va tarqatish jarayonida kelib chiqadigan nizolar sud tartibida hal etiladi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV

Toshkent sh.,

1998-yil 25-dekabr,

723-I-son