Arxiv ishi toʻgʻrisida (O‘RQ-252-son)

15.06.2010

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

Qonunchilik palatasi tomonidan 2009-yil 3-noyabrda qabul qilingan Senat tomonidan 2010-yil 7-mayda maʼqullangan

1-bob. Umumiy qoidalar

1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi

Ushbu Qonunning maqsadi arxiv ishi sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

2-modda. Arxiv ishi toʻgʻrisidagi qonunchilik

Arxiv ishi toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun hamda boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.

Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining arxiv ishi toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

3-modda. Asosiy tushunchalar

Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

alohida qimmatli hujjat — oʻchmas tarixiy-madaniy va ilmiy qimmatga, jamiyat hamda davlat uchun alohida ahamiyatga ega boʻlgan, hisobga olish, saqlash va foydalanishning alohida tartibi belgilangan arxiv hujjati;

arxiv — arxiv hujjatlarini jamlash, hisobga olish, saqlash va ulardan foydalanish boʻyicha faoliyatni amalga oshiruvchi yuridik shaxs yoki yuridik shaxs boʻlmagan alohida boʻlinma;

arxiv ishi — arxiv hujjatlarini jamlash, hisobga olish, saqlash va ulardan foydalanishni tashkil etish boʻyicha faoliyat;

arxiv fondi — yuridik yoki jismoniy shaxslar faoliyati natijasida yaratilgan, tarixiy yoki mantiqiy jihatdan oʻzaro aloqador arxiv hujjatlari majmui;

arxiv hujjatlari — fuqarolar, jamiyat va davlat uchun ahamiyati bois saqlanishi lozim boʻlgan matnli, qoʻlyozma va mashinada oʻqiladigan hujjatlar, ovozli yozuvlar, videoyozuvlar, kinohujjatlar, fotohujjatlar, chizmalar, sxemalar, xaritalar, shuningdek boshqa moddiy jismlardagi yozuvlar;

arxiv hujjatlarini depozitar saqlash — arxiv hujjatlarini ularning mulkdori (egasi) bilan arxiv, muzey, axborot-kutubxona muassasasi oʻrtasidagi kelishuvda (shartnomada) belgilanadigan muddatlar va shartlar asosida mulkdorning (egasining) arxiv hujjatlariga boʻlgan mulk huquqini (egalik huquqini) saqlab qolgan holda saqlash;

arxiv hujjatining elektron nusxasi — arxiv hujjatining asl nusxasini raqamlashtirish orqali undagi axborotni oʻqish yoki koʻrish (eshitish) imkonini beruvchi koʻchirma nusxasi;

idoraviy arxiv — yuridik shaxsning oʻz faoliyati davomida shakllangan arxiv hujjatlarini jamlash, hisobga olish, saqlash va ulardan foydalanishni amalga oshiruvchi tarkibiy boʻlinmasi;

ish yuritish — yuridik shaxsning hujjatlashtirish va rasmiy hujjatlar bilan ishlashni tashkil etish boʻyicha faoliyatini taʼminlab beruvchi jarayon;

Milliy arxiv fondi — Oʻzbekiston xalqining moddiy va maʼnaviy hayotini aks ettirgan, tarixiy, ilmiy, ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy va madaniy ahamiyatga ega boʻlgan arxiv hujjatlarining tarixan tarkib topgan va doimo boyitib boriladigan majmui;

Milliy arxiv fondining davlat katalogi — arxiv hujjatlari Milliy arxiv fondining tarkibiga kiritilgan arxiv fondlarining hajmi va tarkibi toʻgʻrisidagi asosiy maʼlumotlar mavjud boʻlgan hisobga olish hujjati;

noyob hujjat — oʻzida mavjud boʻlgan axborot va (yoki) tashqi belgilari boʻyicha oʻxshashi yoʻq, yoʻqotilgan taqdirda oʻzining ahamiyati va (yoki) asl qoʻlyozmaligi nuqtai nazaridan oʻrnini toʻldirib boʻlmaydigan alohida qimmatli hujjat;

sugʻurta nusxa — alohida qimmatli hujjat yoki noyob hujjatning boshqa moddiy jismdagi, asl nusxada mavjud boʻlgan axborotni oʻqish yoki koʻrish (eshitish) imkonini beruvchi koʻchirma nusxasi;

shaxsiy tarkib boʻyicha hujjatlar — xodimning ish beruvchi bilan mehnatga oid munosabatlarini aks ettiruvchi arxiv hujjatlari;

elektron arxiv — arxivning va idoraviy arxivning arxiv ishi faoliyatini elektron shaklda amalga oshirishga qaratilgan texnik vositalar tizimi.

4-modda. Arxiv hujjatlariga boʻlgan mulk shakllari

Arxiv hujjatlari xususiy hamda ommaviy mulk shakllarida boʻlishi mumkin.

Davlat hokimiyati organlarida, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarida, davlat muassasalari va tashkilotlarida turgan arxiv hujjatlari, shuningdek ular tomonidan davlat arxivlari, muzeylari va axborot-kutubxona muassasalariga topshirilgan arxiv hujjatlari davlat mulki hisoblanadi hamda mazkur hujjatlar davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish, oldi-sotdi yoki mulk huquqini boshqa shaxsga oʻtkazish bilan bogʻliq boshqa bitimlar obyekti boʻlishi mumkin emas.

Davlat muassasalari va tashkilotlari davlat tasarrufidan chiqarilgan va xususiylashtirilgan taqdirda ularning arxiv hujjatlari, shu jumladan shaxsiy tarkib boʻyicha hujjatlar davlat mulki boʻlib qoladi va belgilangan tartibda davlat arxivlariga topshiriladi.

Nodavlat korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning arxiv hujjatlari, shuningdek jismoniy shaxslarning shaxsiy arxiv hujjatlari ularning xususiy mulkidir.

Vafot etgan fuqarolarning Milliy arxiv fondining davlatga tegishli boʻlmagan qismi tarkibiga kiritilgan shaxsiy arxiv hujjatlari, vasiyatnoma yoki qonun boʻyicha merosxoʻrlar boʻlmaganda, shuningdek arxiv hujjatlarining mulkdorini aniqlash imkoniyati boʻlmagan taqdirda, davlat mulkiga oʻtadi.

5-modda. Qayta tashkil etilayotgan va tugatilayotgan korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning arxiv hujjatlari

Korxonalar, muassasalar va tashkilotlar qayta tashkil etilayotganda ularning arxiv hujjatlari tegishli davlat arxivlari bilan kelishilgan holda mazkur korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning huquqiy vorislariga topshiriladi.

Korxonalar, muassasalar va tashkilotlar tugatilayotganda ularning arxiv hujjatlari qonunchilikda belgilangan tartibda tegishli davlat yoki nodavlat arxivlariga topshirilishi kerak.

2-bob. Arxiv ishi sohasidagi davlat boshqaruvi

6-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining arxiv ishi sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

arxiv ishi va ish yuritish sohasida yagona davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlaydi;

arxiv ishini rivojlantirish va arxivlar faoliyatini qoʻllab-quvvatlashga doir davlat dasturlarini tasdiqlaydi;

arxiv ishi va ish yuritishning holati ustidan davlat nazoratini amalga oshirish tartibini belgilaydi;

arxiv hujjatlarini jamlash, davlat hisobiga olish, saqlash va ulardan foydalanish tartibini belgilaydi;

Milliy arxiv fondi toʻgʻrisidagi va Milliy arxiv fondining davlat katalogi toʻgʻrisidagi nizomlarni tasdiqlaydi;

arxiv hujjatlarini Milliy arxiv fondi tarkibiga kiritish hamda uning tarkibidan chiqarish tartibini belgilaydi;

Milliy arxiv fondining davlatga tegishli qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlarini doimiy (muddatsiz) saqlashni amalga oshiradigan vazirliklar va idoralarning roʻyxatini tasdiqlaydi;

arxiv hujjatlarining maxfiylik toifalarini, shuningdek davlat siri va qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni oʻz ichiga olgan arxiv hujjatlarini kirib koʻrishga doir cheklovlarni belgilaydi;

arxivlarni tashkil etish, qayta tashkil etish va tugatish tartibini belgilaydi;

arxivlarning asosiy ish turlari boʻyicha vaqt va ishlab chiqarish namunaviy normalarini belgilaydi;

arxiv hujjatlari davlat arxivlariga topshirilishi lozim boʻlgan korxonalar, muassasalar va tashkilotlar roʻyxatini tuzish tartibini belgilaydi;

arxiv hujjatlarini kirib koʻrish tartibi va shartlarini belgilaydi;

arxivlar va idoraviy arxivlar tomonidan xizmat koʻrsatish tartibini belgilaydi.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

61-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining arxiv ishi sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi:

arxiv ishi va ish yuritish sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshiradi;

arxiv ishi sohasini tartibga solish boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqadi va tasdiqlaydi;

axborot resurslarining arxiv nusxalarini yaratish va davlat arxiviga topshirish tartibini belgilaydi;

hujjatlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasini oʻtkazish tartibini belgilaydi;

arxivlar va idoraviy arxivlar tomonidan pulli asosda koʻrsatiladigan xizmatlar nomenklaturasini tuzish hamda tasdiqlash tartibini belgilaydi;

davlat hokimiyati organlari hamda respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyati toʻgʻrisidagi axborotni axborot-kutubxona muassasalariga va davlat arxivlariga taqdim etish tartibini belgilaydi;

davlat hokimiyati organlari hamda respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan axborot-kutubxona muassasalariga va davlat arxivlariga taqdim etilgan hujjatlar bilan ishlash tartibini belgilaydi;

arxiv hujjatlarini alohida qimmatli hujjatlar va noyob hujjatlar sirasiga kiritish tartibini, shuningdek ularning sugʻurta nusxalarini tayyorlash hamda saqlash tartibini belgilaydi;

hujjatlarning saqlash muddatlari koʻrsatilgan namunaviy roʻyxatini tasdiqlaydi.

Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

7-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi “Oʻzarxiv” agentligining arxiv ishi sohasidagi vakolatlari

Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi “Oʻzarxiv” agentligi (bundan buyon matnda “Oʻzarxiv” agentligi deb yuritiladi):

arxiv ishi va ish yuritish sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshirishda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga koʻmaklashadi;

arxiv ishini rivojlantirish va arxivlar faoliyatini qoʻllab-quvvatlashga doir davlat dasturlarini ishlab chiqadi hamda amalga oshiradi;

arxiv ishi va ish yuritishning holati ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi;

Milliy arxiv fondining davlat katalogini yuritadi;

arxiv hujjatlarini belgilangan tartibda Milliy arxiv fondi tarkibiga kiritadi hamda uning tarkibidan chiqaradi;

davlat mulki boʻlgan arxiv hujjatlarini yoki ularning oʻrnini bosuvchi koʻchirma nusxalarini, shuningdek Milliy arxiv fondining davlatga tegishli boʻlmagan qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlarini yoki ularning oʻrnini bosuvchi koʻchirma nusxalarini Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga vaqtincha olib chiqishga ruxsat beradi;

qonunchilikning aniqlangan buzilishlarini, ularga imkon beruvchi sabablar va shart-sharoitlarni bartaraf etish toʻgʻrisida davlat organlarining, boshqa tashkilotlarning rahbarlariga bajarilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritadi;

davlat hokimiyati organlarining, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining va xoʻjalik boshqaruvi organlarining hujjatlarni saqlash muddatlari koʻrsatilgan sohaviy roʻyxatlarini kelishadi.

“Oʻzarxiv” agentligi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

8-modda. Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining arxiv ishi sohasidagi vakolatlari

Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari:

Milliy arxiv fondi tarkibiga kiritilgan, tegishli hududda joylashgan davlat arxivlari va idoraviy arxivlarda turgan arxiv hujjatlarining saqlanishi uchun lozim darajadagi shart-sharoitlarni taʼminlaydi;

tegishli hududdagi davlat arxivlarini moliyalashtirish miqdorini oʻz vakolatlari doirasida belgilaydi.

Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

3-bob. Milliy arxiv fondi

9-modda. Milliy arxiv fondining tarkibi

Milliy arxiv fondi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlari Oʻzbekiston xalqi madaniy merosining ajralmas qismidir.

Milliy arxiv fondi Milliy arxiv fondining davlatga tegishli qismidan va davlatga tegishli boʻlmagan qismidan iboratdir.

Milliy arxiv fondi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlarining fuqarolik muomalasiga ushbu Qonunda belgilangan cheklovlarga rioya etilgan holdagina yoʻl qoʻyiladi.

10-modda. Arxiv hujjatlarini Milliy arxiv fondi tarkibiga kiritish

Arxiv hujjatlarini Milliy arxiv fondi tarkibiga kiritish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Milliy arxiv fondi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlari mulkdoriga mazkur hujjatlar roʻyxatdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisida guvohnoma belgilangan tartibda beriladi.

11-modda. Arxiv hujjatlarini Milliy arxiv fondi tarkibidan chiqarish

Milliy arxiv fondining davlatga tegishli qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlari faqat yoʻqolgan yoki yemirilgan hollarda Milliy arxiv fondining davlatga tegishli qismi tarkibidan chiqarilishi mumkin.

Yoʻqolgan arxiv hujjatlarini Milliy arxiv fondi tarkibidan chiqarish tegishli huquqni muhofaza qiluvchi organlarning yoki sudning qarori olinganidan keyin amalga oshiriladi.

“Oʻzarxiv” agentligi arxiv hujjatlarini Milliy arxiv fondi tarkibidan chiqarish yoki chiqarmaslik toʻgʻrisida “Oʻzarxiv” agentligining Markaziy ekspert tekshiruv komissiyasi xulosasiga asosan qaror qabul qiladi.

Arxiv hujjatlarini Milliy arxiv fondining davlatga tegishli boʻlmagan qismi tarkibiga oʻtkazish yoki undan chiqarish “Oʻzarxiv” agentligining organlari va muassasalari tomonidan nodavlat yuridik shaxslar va jismoniy shaxslar bilan birgalikda hujjatlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasi oʻtkazilganidan keyin amalga oshiriladi.

12-modda. Milliy arxiv fondining davlat katalogini yuritish

Milliy arxiv fondining davlat katalogini yuritish “Oʻzarxiv” agentligi tomonidan amalga oshiriladi.

Davlat va nodavlat arxivlari, davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari roʻyxatiga kiritilgan tashkilotlar hamda Milliy arxiv fondi hujjatlarini doimiy saqlovchi tashkilotlar Milliy arxiv fondi tarkibiga kiritilgan, vaqtincha saqlovda boʻlgan oʻz arxiv fondlari, shuningdek idoraviy arxivlarning arxiv fondlari va ularning jamlash manbalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni “Oʻzarxiv” agentligiga hamda uning tegishli organlari va muassasalariga belgilangan tartibda va muddatlarda taqdim etishi shart.

13-modda. Milliy arxiv fondining davlatga tegishli qismi tarkibi

Milliy arxiv fondining davlatga tegishli qismi tarkibiga, kimning egaligida turganligidan qatʼi nazar, doimiy (muddatsiz) saqlanishi lozim boʻlgan, davlat mulki boʻlgan arxiv hujjatlari kiradi.

14-modda. Milliy arxiv fondining davlatga tegishli boʻlmagan qismi tarkibi

Milliy arxiv fondining davlatga tegishli boʻlmagan qismi tarkibiga doimiy (muddatsiz) saqlanishi lozim boʻlgan, nodavlat korxonalar, muassasalar va tashkilotlar faoliyati natijasida yaratilgan arxiv hujjatlari, shuningdek jismoniy shaxslarning shaxsiy arxiv hujjatlari kiradi.

15-modda. Milliy arxiv fondi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlarining fuqarolik muomalasi xususiyatlari

Milliy arxiv fondining davlatga tegishli qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlarini tasarrufdan chiqarish mumkin emas. Mazkur hujjatlar yoʻqolgan yoki yemirilgan hollarda, ular ushbu Qonunning 11-moddasida belgilangan tartibda Milliy arxiv fondining davlatga tegishli qismi tarkibidan chiqariladi.

Milliy arxiv fondining davlatga tegishli boʻlmagan qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlari “Oʻzarxiv” agentligi oldindan yozma shaklda xabardor qilingan holda tasarrufdan chiqarilishi yoki universal huquqiy vorislik tartibida yoxud boshqa usulda bir shaxsdan ikkinchi shaxsga oʻtishi mumkin.

4-bob. Arxivlarni tashkil etish

16-modda. Arxivlarni tashkil etish shartlari

Arxivlarni tashkil etish uchun arxiv hujjatlarini saqlash va ulardan foydalanish talablariga javob beradigan moddiy-texnik baza, shu jumladan bino (xonalar), zarur jihozlar, muhofaza vositalari hamda yongʻinga qarshi vositalar boʻlishi shart.

Arxivlarning asosiy ish turlari boʻyicha vaqt va ishlab chiqarish namunaviy normalari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

Maxfiy arxivlar tashkil etilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

17-modda. Arxivlarning turlari va toifalari

Arxivlar davlat va nodavlat arxivlari turlarida tashkil etilishi mumkin.

Davlat arxivlari quyidagi toifalarga boʻlinadi:

milliy arxivlar;

markaziy davlat arxivlari;

viloyat va tuman (shahar) davlat arxivlari;

tarmoq davlat arxivlari.

18-modda. Arxivlarni tashkil etish, qayta tashkil etish va tugatish tartibi

Arxivlarni tashkil etish, qayta tashkil etish va tugatish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

19-modda. Idoraviy arxivlarni tashkil etish

Davlat organlari va tashkilotlarida hamda davlat ishtirokidagi korxonalarda, shu jumladan, agar amaliy jihatdan ehtiyoj mavjud boʻlsa, ularga bevosita boʻysunadigan alohida boʻlinmalarda, filiallarda arxiv hujjatlarini jamlash, hisobga olish, saqlash va ulardan foydalanish uchun qonunchilikda belgilangan tartibda idoraviy arxivlar tashkil etiladi.

Nodavlat korxonalar, muassasalar va tashkilotlar arxiv hujjatlarini jamlash, hisobga olish, saqlash va ulardan foydalanish uchun qonunchilikda belgilangan tartibda idoraviy arxivlar tashkil etishi mumkin.

Idoraviy arxiv yuridik shaxsning qaroriga koʻra tarkibiy boʻlinma sifatida tashkil etiladi.

Idoraviy arxiv arxiv hujjatlarini saqlash va ulardan foydalanish talablariga javob beradigan moddiy-texnika bazasi, shu jumladan saqlovxonalar (binolar), zarur jihozlar, muhofaza vositalari hamda yongʻinga qarshi vositalar bilan taʼminlanadi.

Idoraviy arxiv “Oʻzarxiv” agentligi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadigan idoraviy arxiv toʻgʻrisidagi nizom asosida faoliyat yuritadi.

Idoraviy arxiv toʻgʻrisidagi namunaviy nizom Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

191-modda. Nodavlat arxivlarni tashkil etish

Milliy arxiv fondining davlatga tegishli boʻlmagan qismiga kiritilgan arxiv hujjatlarini, shuningdek davlat mulki boʻlmagan boshqa arxiv hujjatlarini jamlash, hisobga olish, saqlash va ulardan foydalanishni amalga oshirish uchun nodavlat arxivlar tashkil etilishi mumkin.

Nodavlat arxivlar faoliyati Oʻzbekiston Respublikasida roʻyxatdan oʻtgan yuridik shaxslar tomonidan vakolatli organlarni xabardor qilish tartibida amalga oshiriladi.

Nodavlat arxivlar davlat organlari va tashkilotlari tomonidan tuzilishi mumkin emas.

Nodavlat arxivlar arxiv hujjatlarini jamlash, davlat hisobiga olish, saqlash va ulardan foydalanish talablariga rioya etishi, shuningdek Milliy arxiv fondining davlatga tegishli qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlarini jamlash, hisobga olish, saqlash va ulardan foydalanish faoliyati bilan shugʻullanmasligi kerak.

Nodavlat arxivlar quyidagi huquqlarga ega:

qonunchilikda belgilangan tartibda tuziladigan shartnomalar asosida pulli xizmatlar koʻrsatish;

arxiv hujjatlarini tartibga keltirish huquqini beruvchi Kasbiy kompetentlik toʻgʻrisidagi guvohnomani olish uchun belgilangan tartibda murojaat qilish;

oʻz faoliyatini amalga oshirish davomida “Oʻzarxiv” agentligi bilan hamkorlik qilish.

Nodavlat arxivlar qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

Nodavlat arxivlar tugatilayotganda arxivning mulkdorlari (muassislari) tomonidan mazkur arxivning arxiv fondlari tegishincha boshqa arxivlarga yoki arxiv hujjatlarining egalariga belgilangan tartibda topshirilishi shart.

192-modda. Elektron arxivni tashkil etish

Elektron arxiv qonunchilikda belgilangan tartibda tashkil etiladi.

Elektron arxivlarning oʻziga xos talablari quyidagilardan iborat:

elektron arxiv tizimining apparat-dasturiy taʼminoti mavjudligi;

elektron arxiv fondlari va hujjatlarini yaratish uchun zarur vositalarning, shu jumladan raqamlashtirish qurilmalari va dasturlarining mavjudligi;

elektron arxiv hujjatlarini qidirish, boshqarish va ularga ishlov berish imkoniyatining mavjudligi;

elektron shakldagi arxiv hujjatining asl arxiv hujjati bilan bir xilligini taʼminlash;

elektron arxiv tizimining axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik talablariga rioya etish.

5-bob. Arxiv hujjatlarini jamlash, hisobga olish, saqlash va ulardan foydalanish

20-modda. Arxiv hujjatlarini jamlash

Arxiv hujjatlarini jamlash arxivlar, idoraviy arxivlar va jismoniy shaxslarning shaxsiy arxiv hujjatlarini arxiv hujjatlari bilan toʻldirishni oʻz ichiga oladi.

Milliy arxivlar, markaziy, viloyat, tuman (shahar) davlat arxivlari davlat hokimiyati organlari, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari, davlat muassasalari va tashkilotlarining faoliyati natijasida yaratilgan arxiv hujjatlari, shuningdek ular tomonidan olingan yoki ularga nodavlat korxonalar, muassasalar va tashkilotlar hamda jismoniy shaxslar topshirgan arxiv hujjatlari bilan jamlanadi.

Tarmoq davlat arxivlari tegishli vazirlikning yoki idoraning faoliyati natijasida yaratilgan arxiv hujjatlari bilan jamlanadi.

Nodavlat arxivlar qonunchilikda belgilangan tartibda jamlanadi.

Arxiv hujjatlari davlat arxivlariga topshirilishi lozim boʻlgan korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning roʻyxatini tuzish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

Nodavlat arxivlar va jismoniy shaxslarning shaxsiy arxiv hujjatlari davlat mulki boʻlgan arxiv hujjatlari bilan jamlanishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Jismoniy shaxslarning shaxsiy arxiv hujjatlari sotilayotganda davlat arxivlari imtiyozli sotib olish huquqiga ega boʻladi.

Korxonalar, muassasalar va tashkilotlar shaxsiy tarkib boʻyicha hujjatlarni jamlashi shart.

Arxiv hujjatlarini jamlash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

21-modda. Hujjatlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasi

Hujjatlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasi saqlash uchun tanlab olish maqsadida hujjatlar yoki arxiv hujjatlarining qimmatliligini belgilash boʻyicha chora-tadbirlar majmuini oʻz ichiga oladi.

Hujjatlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasini oʻtkazish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan belgilanadi.

22-modda. Arxiv hujjatlarini hisobga olish

Arxiv hujjatlarini davlat hisobiga olish quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

arxivlar va idoraviy arxivlarda hisobga olish hujjatlarini tuzish;

arxivlar va idoraviy arxivlarda yigʻma hujjatlarni tuzish va ularni “Oʻzarxiv” agentligiga taqdim etish;

Milliy arxiv fondining davlat katalogini yuritish.

Arxivlar va idoraviy arxivlardagi hisobga olish hujjatlariga quyidagilar kiradi:

hujjatlarning kelib tushish kitobi;

arxiv fondlarining roʻyxati;

arxiv fondi varagʻi;

arxiv roʻyxati;

arxiv fondi yigʻmajildi.

Arxiv hujjatlarini davlat hisobiga olish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

Jismoniy shaxslarning shaxsiy arxiv hujjatlarini hisobga olish ular tomonidan mustaqil amalga oshiriladi.

23-modda. Arxiv hujjatlarini saqlash

Korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning arxiv hujjatlarini, shuningdek jismoniy shaxslarning shaxsiy arxiv hujjatlarini saqlash ular tomonidan mustaqil amalga oshiriladi.

Milliy arxiv fondi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlari doimiy (muddatsiz) saqlanishi lozim va ularni yoʻq qilib tashlash taqiqlanadi.

Milliy arxiv fondining davlatga tegishli qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlarini doimiy (muddatsiz) saqlash davlat arxivlari, muzeylari va axborot-kutubxona muassasalarida, shuningdek roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan vazirliklar va idoralarda amalga oshiriladi.

Milliy arxiv fondining davlatga tegishli qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlarini vazirliklar va idoralarda doimiy (muddatsiz) saqlash “Oʻzarxiv” agentligi bilan kelishilgan idoraviy normativ hujjatlar asosida amalga oshiriladi.

Milliy arxiv fondining davlatga tegishli qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlarini idoraviy arxivlarda vaqtincha saqlash ushbu Qonunning 24-moddasida belgilangan muddatlar mobaynida amalga oshiriladi.

Milliy arxiv fondining davlatga tegishli boʻlmagan qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlari arxivlar va idoraviy arxivlarda, shuningdek jismoniy shaxslarning shaxsiy arxiv hujjatlari tarkibida saqlanishi mumkin.

Korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning arxiv hujjatlari, jismoniy shaxslarning shaxsiy arxiv hujjatlari arxivlar, muzeylar va axborot-kutubxona muassasalariga depozitar saqlash uchun topshirilishi mumkin.

Korxonalar, muassasalar va tashkilotlar shaxsiy tarkib boʻyicha hujjatlarni saqlashi shart.

Davlat hokimiyati organlari, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xoʻjalik boshqaruvi organlari hujjatlarni saqlash muddatlari koʻrsatilgan sohaviy roʻyxatlarini ishlab chiqishi hamda “Oʻzarxiv” agentligi bilan kelishishi shart.

Elektron hujjatlarni, shuningdek arxiv hujjatining elektron nusxalarini saqlash muddatlari ushbu turdagi qogʻozdagi hujjatlar uchun belgilangan muddatlardan kam boʻlmasligi kerak.

Arxiv hujjatlarini saqlash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

24-modda. Arxiv hujjatlarini idoraviy arxivlarda vaqtincha saqlash muddatlari

Milliy arxiv fondining davlatga tegishli qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlarini idoraviy arxivlarda vaqtincha saqlashning quyidagi muddatlari belgilanadi:

davlat hokimiyati organlarining, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining, xoʻjalik boshqaruvi organlarining, respublika boʻysunuvidagi davlat muassasalari va tashkilotlarining, shuningdek davlat ishtirokidagi korxonalarning arxiv hujjatlari — oʻn besh yil mobaynida;

mahalliy davlat hokimiyati organlarining, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari hududiy boʻlinmalarining, viloyat boʻysunuvidagi davlat muassasalari va tashkilotlarining arxiv hujjatlari — oʻn yil mobaynida;

tuman va shahar boʻysunuvidagi davlat muassasalari va tashkilotlarining arxiv hujjatlari — besh yil mobaynida;

ustav fondida davlat ulushi boʻlgan, chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar, boshqa tashkilotlarning arxiv hujjatlari — oʻn yil mobaynida;

ilmiy, texnologik, konstruktorlik va patent hujjatlari — yigirma yil mobaynida;

kapital qurilish boʻyicha loyiha hujjatlari — yigirma besh yil mobaynida;

telemetrik hujjatlar — besh yil mobaynida;

ovozli yozuvlar, videoyozuvlar, kinohujjatlar, fotohujjatlar — tayyorlangan vaqtidan boshlab uch yildan oshmagan muddat mobaynida;

mashinada oʻqiladigan hujjatlar — besh yil mobaynida;

maxfiy hujjatlar — oʻttiz yil mobaynida.

Milliy arxiv fondining davlatga tegishli qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlarini idoraviy arxivlarda vaqtincha saqlash muddatlari oʻtgach ular belgilangan tartibda davlat arxivlariga elektron koʻchirma nusxalari bilan birga, alohida qimmatli hujjatlar va noyob hujjatlar uchun esa sugʻurta nusxalari bilan birga topshiriladi.

Agar qonunchilikda yoki hujjatlarni saqlash muddatlari koʻrsatilgan sohaviy roʻyxatda boshqacha hol nazarda tutilmagan boʻlsa, fuqarolik holati dalolatnomalarining yozuvlari, notarial harakatlarning yozuvlari, sud ishlari va xoʻjalik kitoblari idoraviy arxivlarda yetmish besh yil mobaynida saqlanishi lozim hamda idoraviy arxivlarda vaqtincha saqlash muddatlari oʻtgach ular belgilangan tartibda davlat arxivlariga topshiriladi.

Arxiv hujjatlarining elektron nusxalari Yagona milliy arxiv axborot tizimi orqali topshiriladi.

Idoraviy arxivda vaqtincha saqlash muddati tugagan maxfiy hujjatlar maxfiylikdan chiqarish nuqtai nazaridan koʻrib chiqilganidan keyin ekspertlar komissiyasining xulosasiga koʻra, davlat arxiviga belgilangan tartibda topshiriladi.

241-modda. Shaxsiy tarkib boʻyicha hujjatlarni saqlash muddatlari

2019-yil 1-yanvargacha ish yurituvi yakunlangan shaxsiy tarkib boʻyicha hujjatlar idoraviy arxivlarda yetmish besh yil mobaynida saqlanadi.

2019-yil 1-yanvardan eʼtiboran shakllantirilgan shaxsiy tarkib boʻyicha hujjatlar idoraviy arxivlarda ellik yil mobaynida saqlanadi.

Ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlarida koʻrsatilgan idoraviy arxivlarda saqlash muddatlari tugaganidan keyin shaxsiy tarkib boʻyicha hujjatlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasi oʻtkazilishi lozim.

Agar qonunchilik hujjatlarida boshqacha muddat yoki tartib belgilangan boʻlsa, ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlarida koʻrsatilgan muddatlar qoʻllanilmaydi.

25-modda. Arxiv hujjatlarining but saqlanishini taʼminlash

Arxivlar va idoraviy arxivlarda arxiv hujjatlarining but saqlanishini taʼminlash arxivlar hamda korxonalar, muassasalar, tashkilotlar rahbarlarining zimmasiga yuklatiladi.

Milliy arxiv fondining davlatga tegishli boʻlmagan qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlarining but saqlanishini taʼminlamayotgan mulkdorlar sud qaroriga binoan mazkur hujjatlarga boʻlgan mulk huquqidan mahrum etilishi mumkin, shundan soʻng bu hujjatlar saqlash uchun tegishli davlat arxiviga topshiriladi.

Davlat arxivlarining binolari mazkur arxivlarni arxiv hujjatlarini saqlashni va ulardan foydalanishni tashkil etish talablariga javob beradigan binolar bilan taʼminlamasdan turib boshqa shaxsga oʻtkazilmasligi lozim.

Korxonalar, muassasalar va tashkilotlar shaxsiy tarkib boʻyicha hujjatlarning but saqlanishini taʼminlashi shart.

Jismoniy shaxslar oʻz shaxsiy arxiv hujjatlarining but saqlanishini mustaqil ravishda taʼminlaydi.

Alohida qimmatli hujjatlar va noyob hujjatlarning sugʻurta nusxalari yaratiladi.

Arxiv hujjatlarini alohida qimmatli hujjatlar va noyob hujjatlar sirasiga kiritish tartibi, shuningdek sugʻurta nusxalarni tayyorlash va saqlash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan belgilanadi.

26-modda. Arxiv hujjatlaridan foydalanish

Arxiv hujjatlaridan foydalanish xizmat, ishlab chiqarish, ilmiy, madaniy, maʼrifiy, taʼlim maqsadida va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa maqsadlarda amalga oshiriladi.

Arxiv hujjatlaridan foydalanuvchilar:

arxiv hujjatlaridan foydalanish tartibiga rioya qilishi;

arxiv hujjatlarining but saqlanishini taʼminlashi;

arxiv hujjatlariga yetkazilgan shikastlar yoki arxiv hujjatlaridagi yetishmovchiliklar aniqlanganligi toʻgʻrisida tezkor ravishda arxiv va idoraviy arxiv xodimlariga xabar berishi;

arxiv hujjatlaridan olingan maʼlumotlarni buzib koʻrsatish yoki soxtalashtirishga yoʻl qoʻymasligi shart.

Arxiv hujjatlaridan foydalanish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

27-modda. Arxiv hujjatlarini kirib koʻrish

Arxivlar va idoraviy arxivlardagi arxiv hujjatlarini kirib koʻrish foydalanuvchiga ilmiy-maʼlumotnoma apparatini, shuningdek tegishli arxiv hujjatlari yoki ularning koʻchirma nusxalarini taqdim etish orqali taʼminlanadi.

Arxivlar va idoraviy arxivlardagi arxiv hujjatlarini, shuningdek jismoniy shaxslarning shaxsiy arxiv hujjatlarini kirib koʻrish ularning but saqlanishini taʼminlash maqsadida cheklanishi mumkin, qonunchilikda nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.

Fuqarolarning shaxsiy hayoti toʻgʻrisidagi yoki ularning hayoti va xavfsizligiga tahdid tugʻdiruvchi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan arxiv hujjatlarini kirib koʻrishga doir cheklovlar arxiv hujjatlari tayyorlangan vaqtdan eʼtiboran yetmish besh yil muddatga belgilanadi. Ushbu muddatdan oldin mazkur hujjatlarni kirib koʻrishga fuqaroning oʻzi tomonidan, uning vafotidan soʻng esa shu fuqaroning merosxoʻrlari tomonidan ruxsat berilishi mumkin.

Arxiv hujjatlarini kirib koʻrish tartibi va shartlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

Arxiv hujjatlarining maxfiylik toifalari, shuningdek davlat siri va qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni oʻz ichiga olgan arxiv hujjatlarini kirib koʻrishga doir cheklovlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

28-modda. Arxivlar va idoraviy arxivlar tomonidan koʻrsatiladigan xizmatlar

Arxivlar va idoraviy arxivlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda xizmatlar koʻrsatadi.

Fuqarolarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini ijtimoiy himoya qilish uchun zarur boʻlgan arxiv maʼlumotnomalarini, shuningdek davlat organlariga arxiv maʼlumotnomalarini va arxiv hujjatining koʻchirma nusxalarini berish bepul amalga oshiriladi.

29-modda. Arxiv hujjatlarini Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga olib chiqish va Oʻzbekiston Respublikasiga olib kirish

Davlat mulki boʻlgan arxiv hujjatlarini yoki ularning oʻrnini bosuvchi koʻchirma nusxalarini, shuningdek Milliy arxiv fondining davlatga tegishli boʻlmagan qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlarini yoki ularning oʻrnini bosuvchi koʻchirma nusxalarini Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga olib chiqishga yoʻl qoʻyilmaydi, ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan hol bundan mustasno.

Davlat mulki boʻlgan arxiv hujjatlarini yoki ularning oʻrnini bosuvchi koʻchirma nusxalarini, shuningdek Milliy arxiv fondining davlatga tegishli boʻlmagan qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlarini yoki ularning oʻrnini bosuvchi koʻchirma nusxalarini Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga vaqtincha olib chiqishga “Oʻzarxiv” agentligining ruxsati bilan qonunchilikda belgilangan tartibda yoʻl qoʻyiladi.

Xususiy mulk boʻlgan, Milliy arxiv fondining davlatga tegishli boʻlmagan qismi tarkibiga kiritilmagan arxiv hujjatlari yoki ularning oʻrnini bosuvchi koʻchirma nusxalari Oʻzbekiston Respublikasidan tashqariga olib chiqilishi mumkin. Bu holda olib chiqilishi bildirilgan arxiv hujjatlari “Oʻzarxiv” agentligi tomonidan belgilangan tartibda hujjatlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasidan oʻtkazilishi lozim.

Qonuniy asoslarda qoʻlga kiritilgan va (yoki) olingan arxiv hujjatlarini yoki ularning oʻrnini bosuvchi koʻchirma nusxalarini Oʻzbekiston Respublikasiga olib kirishga ruxsat beriladi.

51-bob. Yagona milliy arxiv axborot tizimi

291-modda. Yagona milliy arxiv axborot tizimining asosiy qoidalari

Arxiv hujjatlarini va ular haqidagi maʼlumotlarni jamlash, saqlash, hisobga olish hamda ulardan foydalanish jarayonlarini kompleks avtomatlashtirish uchun va arxiv ishini amalga oshirishga aloqador tashkilotlar bilan axborotga oid hamkorlikning barcha turlarini taʼminlash uchun moʻljallangan axborot tizimi Yagona milliy arxiv axborot tizimidir.

Yagona milliy arxiv axborot tizimi “Oʻzarxiv” agentligiga tegishlidir.

“Oʻzarxiv” agentligi Yagona milliy arxiv axborot tizimidan boshqa idoralar tomonidan foydalanilishini taʼminlaydi.

Yagona milliy arxiv axborot tizimiga maʼlumotlarni kiritish arxiv hujjatlarining konfidensialligini oshkor etish deb hisoblanmaydi.

Yagona milliy arxiv axborot tizimi orqali almashilayotgan axborot qonunchilikka muvofiq ish yuritishga rasmiy hujjat sifatida qabul qilinadi.

292-modda. Yagona milliy arxiv axborot tizimiga maʼlumotlar kiritish

Yagona milliy arxiv axborot tizimiga maʼlumotlarni kiritish arxiv va tashkilotlarning xodimlari tomonidan amalga oshiriladi.

Yagona milliy arxiv axborot tizimidagi identifikatsiya qilish imkonini beradigan rekvizitlariga ega boʻlgan elektron arxiv hujjati asl nusxa sifatida tan olinadi.

“Oʻzarxiv” agentligi Yagona milliy arxiv axborot tizimiga kiritilishi lozim boʻlgan hujjatlar va maʼlumotlarning turlarini hamda axborot tizimi bilan bogʻliq texnik talablarni belgilaydi.

293-modda. Yagona milliy arxiv axborot tizimining axborotga oid hamkorligi

Davlat organlari va tashkilotlari hamda davlat ishtirokidagi korxonalar oʻzining elektron arxiv axborot tizimlarini hamda resurslarini Yagona milliy arxiv axborot tizimiga integratsiya qilishi shart, bundan idoraviy arxivlarning davlat sirlarini tashkil etuvchi arxiv hujjatlarini oʻz ichiga olgan hujjatli materiallar mustasno.

Nodavlat korxonalar, muassasalar va tashkilotlar oʻzining elektron arxiv axborot tizimlarini tashkil etishi yoki mavjud axborot tizimlarini Yagona milliy arxiv axborot tizimiga integratsiya qilishi mumkin.

6-bob. Yakunlovchi qoidalar

30-modda. Arxivlarni moliyalashtirish

Davlat arxivlarini moliyalashtirish Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.

Davlat arxivlarining pulli xizmatlar koʻrsatishdan va moliyalashtirishning boshqa manbalaridan olinadigan mablagʻlari qonunchilikda belgilangan tartibda ularning moddiy-texnika bazasini rivojlantirish hamda xodimlarni moddiy ragʻbatlantirishga yoʻnaltiriladi.

Nodavlat arxivlarini moliyalashtirish ularning mulkdorlari mablagʻlari va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.

31-modda. Arxiv ishi sohasidagi xalqaro hamkorlik

Arxiv ishi sohasidagi xalqaro hamkorlik Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligi va xalqaro shartnomalariga muvofiq amalga oshiriladi.

32-modda. Nizolarni hal etish

Arxiv ishi sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

33-modda. Arxiv ishi toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik

Arxiv ishi toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

34-modda. Ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish

Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin:

1) Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 15-aprelda qabul qilingan “Arxivlar toʻgʻrisida”gi 768-I-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-yil, № 5, 120-modda);

2) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 1999-yil 15-aprelda qabul qilingan “Arxivlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini amalga kiritish haqida”gi 769-I-sonli Qarori (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-yil, № 5, 121-modda);

3) Oʻzbekiston Respublikasining 2004-yil 30-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi 621-II-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2004-yil, № 5, 90-modda) XIX boʻlimi.

35-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

36-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi

Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV

Toshkent sh.,

2010-yil 15-iyun,

OʻRQ-252-son