Qonunchilik palatasi tomonidan 2025-yil 1-iyulda qabul qilingan Senat tomonidan 2026-yil 7-aprelda maʼqullangan
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi va qoʻllanilish sohasi
Ushbu Qonunning maqsadi rieltorlik faoliyati sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
Ushbu Qonun xususiy mulk boʻlgan koʻchmas mulk mulkdorlari tomonidan mustaqil ravishda tuziladigan bitimlarga nisbatan tatbiq etilmaydi.
2-modda. Rieltorlik faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik
Rieltorlik faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining rieltorlik faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.
3-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
koʻchmas mulk boʻyicha agent — ushbu Qonunda belgilangan tartibda rieltorlik faoliyatini amalga oshiruvchi yakka tartibdagi tadbirkor yoki oʻzini oʻzi band qilgan shaxs;
multilisting tizimi — koʻchmas mulk bozoriga va obyektlariga doir mavjud maʼlumotlarni hamda takliflarni toʻplash, saqlash va almashish orqali koʻchmas mulk obyekti boʻyicha bitimlarni amalga oshirish imkonini beradigan elektron axborot tizimi;
rieltor — rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmasi tomonidan berilgan rieltorlarning malaka sertifikatiga ega boʻlgan jismoniy shaxs;
rieltorlarning malaka sertifikati — professional jamoat birlashmasi tomonidan beriladigan, rieltorning malakasini tasdiqlaydigan va rieltorlik tashkiloti tarkibida rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish huquqini beradigan hujjat;
Rieltorlarning professional odob-axloq kodeksi — rieltorning rieltorlik faoliyatini amalga oshirishda bajarilishi shart boʻlgan xulq-atvori va kasbiy axloq qoidalari hamda tartibotlari yigʻindisi;
rieltorlik soʻrovi — rieltorlik tashkilotining, koʻchmas mulk boʻyicha agentning davlat organiga yoki boshqa tashkilotlarga buyurtmachi bilan tuzilgan shartnoma boʻyicha tegishli rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish uchun zarur axborotni belgilangan tartibda taqdim etishni soʻrab yozma yoxud elektron shaklda, shu jumladan multilisting tizimi orqali yoʻllagan murojaati;
rieltorlik tashkiloti — ushbu Qonunda belgilangan tartibda rieltorlik faoliyatini amalga oshiruvchi hamda rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmalaridan biriga aʼzo boʻlgan tijorat tashkiloti;
rieltorlik faoliyati — shartnoma asosida rieltorlik xizmatlarini koʻrsatadigan hamda Rieltorlar, rieltorlik tashkilotlari, koʻchmas mulk boʻyicha agentlar va rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmalarining yagona reyestriga kiritilgan rieltorlik tashkilotlarining va koʻchmas mulk boʻyicha agentlarning faoliyati;
rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmasi (bundan buyon matnda professional jamoat birlashmasi deb yuritiladi) — oʻz aʼzolarining professional darajasini oshirish va saqlab turishga koʻmaklashish, ularni qoʻllab-quvvatlash, ularning kasbiy manfaatlarini himoya qilish, shu jumladan sudlarda himoya qilish boʻyicha faoliyat yuritadigan, kamida ellik nafar rieltorlik tashkilotining va (yoki) koʻchmas mulk boʻyicha agentning aʼzoligiga asoslangan nodavlat notijorat tashkilotlari;
rieltorlik xizmatlari — koʻchmas mulk obyektlari va ularga boʻlgan huquqlar bilan bogʻliq harakatlar sodir etilganda rieltorlik tashkiloti yoki koʻchmas mulk boʻyicha agent tomonidan rieltorlik xizmatlari buyurtmachisiga koʻrsatiladigan, shu jumladan elektron shaklda koʻrsatiladigan pulli xizmatlar;
rieltorlik xizmatlari buyurtmachisi (bundan buyon matnda buyurtmachi deb yuritiladi) — ushbu Qonunga muvofiq rieltorlik tashkiloti yoki koʻchmas mulk boʻyicha agent bilan rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasini tuzish orqali rieltorlik xizmatlariga buyurtma beradigan yuridik yoki jismoniy shaxs;
Rieltorlar, rieltorlik tashkilotlari, koʻchmas mulk boʻyicha agentlar va rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmalarining yagona reyestri (bundan buyon matnda Yagona reyestr deb yuritiladi) — rieltorlik faoliyati sohasidagi vakolatli davlat organi tomonidan shakllantiriladigan va uning rasmiy veb-saytida joylashtiriladigan, rieltorlar, rieltorlik tashkilotlari, koʻchmas mulk boʻyicha agentlar hamda professional jamoat birlashmalari haqidagi axborotni toʻplash, hisobga olish va tahlil qilish imkonini beradigan yagona axborot tizimi.
4-modda. Rieltorlik faoliyatining asosiy prinsiplari
Rieltorlik faoliyati sohasidagi asosiy prinsiplar quyidagilardan iborat:
qonuniylik;
xolislik va halollik;
axborotning maxfiyligi;
manfaatlar toʻqnashuviga yoʻl qoʻyilmasligi.
5-modda. Qonuniylik prinsipi
Rieltorlik faoliyati sohasidagi munosabatlar Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, ushbu Qonunga va boshqa qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
6-modda. Xolislik va halollik prinsipi
Rieltor va koʻchmas mulk boʻyicha agent rieltorlik faoliyati sohasidagi munosabatlarda jamiyat manfaatlari ustuvorligiga rioya etishi, begʻaraz boʻlishi hamda rieltorlik tashkiloti va koʻchmas mulk boʻyicha agent obroʻsiga salbiy taʼsir qiladigan holatlarga yoʻl qoʻymasligi kerak.
7-modda. Axborotning maxfiyligi prinsipi
Rieltorlik tashkiloti va koʻchmas mulk boʻyicha agent rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish jarayonida oʻziga maʼlum boʻlgan maʼlumotlarni oʻziga rieltorlik xizmati koʻrsatilgan shaxslarning yozma roziligisiz oshkor qilishga hamda oʻzgalarga berishga haqli emas, bundan jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga, ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi va boshqa qonunchilikda nazarda tutilgan hollar mustasno.
8-modda. Manfaatlar toʻqnashuviga yoʻl qoʻyilmasligi prinsipi
Rieltorlik tashkiloti va koʻchmas mulk boʻyicha agent rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish jarayonida yuzaga keladigan manfaatlar toʻqnashuvining oldini olish choralarini koʻrishi shart.
9-modda. Rieltorlik xizmatlarining milliy standartlari
Rieltorlik xizmatlarining milliy standarti rieltorlik faoliyatining tegishli yoʻnalishini tartibga soladigan normativ-huquqiy hujjatdir (bundan buyon matnda milliy standart deb yuritiladi).
Milliy standartlar rieltorlik faoliyati sohasidagi vakolatli davlat organi tomonidan professional jamoat birlashmalari bilan birgalikda ishlab chiqiladi va quyidagilarni belgilaydi:
rieltorlik faoliyatini amalga oshirishga va sifatli darajadagi rieltorlik xizmatlarini koʻrsatishga oid talablarni;
rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish jarayonini tartibga soluvchi hujjatlarni ishlab chiqish va rasmiylashtirish tartibini;
rieltorlarni kasbga tayyorlash va muntazam ravishda ularning malakasini oshirib borish tizimini joriy etishga oid talablarni;
rieltorlik xizmatining turlariga mansub talablarni va Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga zid boʻlmagan boshqa talablarni.
2-bob. Rieltorlik faoliyatini tartibga solish
10-modda. Rieltorlik faoliyati sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari
Rieltorlik faoliyati sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:
rieltorlik faoliyatini rivojlantirish va rieltorlik xizmatlari bozoridagi halol raqobatni ilgʻor xalqaro amaliyot asosida rivojlantirish uchun shart-sharoitlar yaratish;
rieltorlik xizmatlarini takomillashtirish va yanada rivojlantirish jarayonlarida professional jamoat birlashmalarining ishtirokini kengaytirish orqali rieltorlik faoliyatining oʻzini oʻzi tartibga solish mexanizmlarini rivojlantirish;
rieltorlik xizmatlarining yashirin bozori shakllantirilishiga olib keladigan sabablar va omillarni aniqlash, bartaraf etish, rieltorlik xizmatlarining qonuniylashtirilishini ragʻbatlantirish uchun sharoitlar yaratish;
qonunga xilof ravishda rieltorlik xizmatlari koʻrsatilishi hollarini aniqlash, belgilangan tartibda rieltorlarning malaka sertifikatini olmasdan turib rieltorlik xizmatlari koʻrsatilishining oldini olish;
rieltorlik tashkilotlarining va koʻchmas mulk boʻyicha agentning koʻrsatilayotgan rieltorlik xizmatlari sifati uchun javobgarligini oshirish;
professional jamoat birlashmalari bilan birgalikda rieltorlik faoliyatida jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish masalalarini muvofiqlashtirish;
rieltorlik faoliyati sohasidagi vakolatli davlat organi tomonidan rieltorlik tashkilotlari faoliyatining doimiy monitoring tizimini takomillashtirib borish;
rieltorlarni kasbga tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini takomillashtirish.
11-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining rieltorlik faoliyati sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
rieltorlik faoliyati sohasidagi yagona davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlaydi;
rieltorlik faoliyati sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni oʻz vakolatlari doirasida qabul qiladi;
professional jamoat birlashmalari tomonidan rieltorlarning malaka imtihonini oʻtkazish tartibini tasdiqlaydi;
rieltorlarning malaka sertifikatini berish reglamentini tasdiqlaydi;
Yagona reyestrni yuritish tartibini hamda mazkur reyestrga kiritish boʻyicha davlat xizmatlarini koʻrsatishning maʼmuriy reglamentini tasdiqlaydi.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
12-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligining rieltorlik faoliyati sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi rieltorlik faoliyati sohasidagi vakolatli davlat organidir (bundan buyon matnda vakolatli davlat organi deb yuritiladi).
Vakolatli davlat organi:
rieltorlik faoliyati sohasidagi davlat siyosatini amalga oshiradi;
rieltorlik faoliyatini tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlarni hamda milliy standartlarni oʻz vakolatlari doirasida ishlab chiqadi, tasdiqlaydi va amalga oshiradi;
Yagona reyestrni yuritadi;
professional jamoat birlashmalari bilan kelishilgan holda, rieltorlarni oʻqitish (ularning malakasini oshirish) dasturini tasdiqlaydi;
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilikda belgilangan vazifalar hamda majburiyatlarni bajaradi;
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha ichki nazorat qoidalariga rioya etilishi uchun masʼul boʻlgan rieltorlik tashkilotlari xodimlarining roʻyxatini shakllantiradi;
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga rieltorlik tashkilotlari va koʻchmas mulk agenti tomonidan rioya etilishi ustidan monitoringni professional jamoat birlashmalari bilan birgalikda yuritadi;
professional jamoat birlashmalari va xalqaro tashkilotlar bilan birgalikda rieltorlik faoliyati sohasidagi hamkorlikni amalga oshiradi.
Vakolatli davlat organi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
13-modda. Professional jamoat birlashmalari
Rieltorlik tashkilotlari va koʻchmas mulk boʻyicha agentlar oʻz manfaatlarini ifodalash hamda himoya qilish maqsadida qonunchilikda belgilangan tartibda professional jamoat birlashmalarini tashkil etish huquqiga ega.
Professional jamoat birlashmalari:
davlat organlarida va nodavlat notijorat tashkilotlarida oʻz aʼzolari nomidan ish yuritadi hamda ularning qonuniy manfaatlarini himoya qiladi;
Rieltorlarning professional odob-axloq kodeksini tasdiqlaydi va unga rioya etilishini taʼminlaydi;
rieltorlik faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikni takomillashtirish boʻyicha takliflar tayyorlaydi hamda oʻz aʼzolarining axborot-uslubiy taʼminotini tashkil etadi;
oʻz aʼzolarining reyestrini yuritadi va uni oʻzining rasmiy veb-saytiga joylashtiradi hamda uning doimiy ravishda yangilanishini taʼminlaydi;
rieltorlik faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikka, Rieltorlarning professional odob-axloq kodeksiga oʻz aʼzolari tomonidan rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;
rieltorlik tashkilotlarini va koʻchmas mulk boʻyicha agentlarni belgilangan tartibda aʼzolikka qabul qiladi va aʼzolikdan chiqaradi;
rieltorlarning malaka sertifikatini beradi, uni qayta rasmiylashtiradi, uning amal qilish muddatini uzaytiradi va amal qilishini tugatadi;
malaka komissiyasini tuzadi, rieltorlarning malaka imtihonlari uchun test savollarini ishlab chiqadi va rieltorlarning malaka sertifikatini olish uchun malaka imtihonlarini oʻtkazadi;
respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari hamda xalqaro tashkilotlar bilan rieltorlik faoliyati sohasidagi hamkorlikni amalga oshiradi va vakolatli davlat organi komissiyalarining ishida ishtirok etadi;
rieltorlarning malakasini oshirish tizimi monitoringini taʼminlaydi hamda rieltorlarga taʼlim beruvchi oʻquv markazlarida oʻz aʼzolarining malaka oshirish kurslaridan oʻtganligi haqidagi axborotni yil yakunlari boʻyicha navbatdagi yilning 20-yanvariga qadar vakolatli davlat organiga taqdim etadi.
Professional jamoat birlashmalari tomonidan oʻz vakolatlari doirasida qabul qilinadigan qarorlar ularning barcha aʼzolari tomonidan bajarilishi shart.
Professional jamoat birlashmalari kirish va aʼzolik badallari hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa mablagʻlar hisobidan moliyalashtiriladi. Bunda badallarning miqdori professional jamoat birlashmasi aʼzolarining umumiy yigʻilishi tomonidan belgilanadi.
Professional jamoat birlashmasining rahbari va xodimi rieltorlik tashkilotining taʼsischisi boʻlishga, rieltorlik tashkilotida ishlashga yoki koʻchmas mulk boʻyicha agent sifatida ish yuritishga, rieltorlik tashkiloti bilan fuqarolik-huquqiy tusdagi shartnomalar tuzishga haqli emas.
14-modda. Professional jamoat birlashmasining boshqaruv organi
Professional jamoat birlashmasi aʼzolarining umumiy yigʻilishi ushbu jamoat birlashmasining yuqori organidir va ushbu yigʻilish bir yilda kamida bir marta chaqiriladi.
Ijro etuvchi organ professional jamoat birlashmasining yuqori organi tomonidan uning aʼzolari orasidan saylanadi va jamoat birlashmasining faoliyatiga joriy rahbarlikni amalga oshiradi.
15-modda. Vakolatli davlat organi hamda professional jamoat birlashmalari faoliyatining ochiqligi va shaffofligini taʼminlash
Vakolatli davlat organi hamda professional jamoat birlashmalari oʻz faoliyatini ochiq, shaffof hamda davlat organlari, tashkilotlar, fuqarolar va ommaviy axborot vositalari bilan hamkorlikda amalga oshiradi.
Vakolatli davlat organining rasmiy veb-saytiga quyidagilar joylashtiriladi:
Yagona reyestr va undagi maʼlumotlar;
rieltorlik faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik va milliy standartlar;
rieltorlik xizmatlarini rivojlantirish toʻgʻrisidagi axborot;
qonunchilikka muvofiq boshqa axborot.
Professional jamoat birlashmasining rasmiy veb-saytida professional jamoat birlashmasi toʻgʻrisidagi axborot, uning aʼzolarining reyestri va qonunchilikka muvofiq boshqa axborot joylashtiriladi.
16-modda. Rieltorlarning malaka sertifikati
Rieltorlarni oʻqitish (ularning malakasini oshirish) dasturidan oʻtgan va rieltorlarning malaka imtihonini muvaffaqiyatli topshirgan talabgorga professional jamoat birlashmasi tomonidan matritsali shtrix kodli (QR-kodli) elektron hujjat shaklida rieltorlarning malaka sertifikati beriladi.
Professional jamoat birlashmasining malaka komissiyasi tomonidan rieltorlarning malaka sertifikatini olish yoki uning amal qilish muddatini uzaytirish uchun talabgorlarning bilimlarini tekshirish maqsadida malaka imtihoni oʻtkaziladi.
Rieltorlarning malaka sertifikati dastlabki besh yil muddatga beriladi, uning amal qilishi rieltorlarning malaka imtihonini topshirgan holda, belgilangan tartibda navbatdagi besh yil muddatga uzaytirilishi mumkin.
Talabgorda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlangan xalqaro tan olingan rieltorlarning malaka sertifikatlari roʻyxatiga muvofiq xalqaro tan olingan rieltorlarning malaka sertifikati mavjud boʻlganda hamda u qonunchilikda belgilangan talablarga rioya etganda unga rieltorlarning malaka sertifikati rieltorlarning malaka imtihoni topshirilmagan holda, dastlabki besh yil muddatga beriladi.
17-modda. Yagona reyestr
Yagona reyestr vakolatli davlat organi tomonidan rieltorlarga, rieltorlik tashkilotlariga, koʻchmas mulk boʻyicha agentga hamda professional jamoat birlashmalariga roʻyxat raqamini berish yoʻli bilan elektron shaklda yuritiladi va ochiq hisoblanadi.
Yagona reyestrni yuritishda jismoniy shaxslarning shaxsga doir maʼlumotlariga ishlov berish shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi.
3-bob. Rieltorlar, rieltorlik tashkiloti, koʻchmas mulk boʻyicha agent, buyurtmachi hamda ularning huquqlari, majburiyatlari va javobgarligi
18-modda. Rieltor
Rieltor rieltorlik tashkiloti tarkibida faoliyat yuritadi va rieltorlarning malaka sertifikatiga ega boʻlishi lozim.
Rieltor oʻzi bilan rieltorlik tashkiloti oʻrtasida tuzilgan mehnat shartnomasi yoki fuqarolik-huquqiy xususiyatga ega shartnoma asosida bir vaqtning oʻzida faqat bitta rieltorlik tashkiloti tarkibida ishlashi mumkin.
19-modda. Rieltorlik tashkiloti
Rieltorlik tashkiloti oʻzi haqidagi maʼlumotlar Yagona reyestrga kiritilgan sanadan eʼtiboran rieltorlik faoliyatini amalga oshirishga haqlidir.
Rieltorlik tashkiloti, basharti quyidagi majburiy shartlarga rioya etilsa, qonunchilikda nazarda tutilgan har qanday tashkiliy-huquqiy shaklda tashkil etilishi va oʻz faoliyatini amalga oshirishi mumkin:
rieltorlik tashkilotining rahbari rieltorlarning malaka sertifikatiga ega boʻlishi kerak;
rieltorlik faoliyatini amalga oshirayotganda rieltorlik tashkiloti shtatida rieltorlarning malaka sertifikatiga ega boʻlgan kamida ikki nafar xodim boʻlishi kerak;
rieltorlik tashkilotiga faqat oʻzi uchun mazkur rieltorlik tashkiloti asosiy ish joyi boʻlgan rieltor rahbar boʻlishi kerak;
rieltorlik tashkilotida sugʻurtalovchining rieltorlik tashkilotining fuqarolik javobgarligini sugʻurta qilish shartnomasi boʻyicha majburiyatlari kuchga kirganligini tasdiqlovchi sugʻurta polisi mavjud boʻlishi kerak.
Rieltorlik tashkiloti ushbu modda ikkinchi qismining talablariga muvofiq boʻlmagan taqdirda, u nomuvofiqlik yuzaga kelgan kundan eʼtiboran besh kunlik muddatda vakolatli davlat organini bu haqda yozma yoki elektron shaklda xabardor qiladi va yuzaga kelgan nomuvofiqlikni koʻrsatib oʻtilgan sanadan eʼtiboran ikki oydan koʻp boʻlmagan muddatda bartaraf etishi yoxud rieltorlik faoliyatini tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qilishi shart. Nomuvofiqliklar belgilangan muddatda bartaraf etilmagan taqdirda, belgilangan muddat tugagan sanadan eʼtiboran bir hafta ichida vakolatli davlat organi rieltorlik tashkilotini Yagona reyestrdan chiqaradi va bu haqda uni xabardor qiladi.
Rieltorlik tashkiloti rieltorlik faoliyatidan boshqa faoliyat turlarini amalga oshirish hamda koʻchmas mulk obyekti boʻyicha bitimning (bundan buyon matnda bitim deb yuritiladi) bevosita tarafi boʻlish huquqiga ega emas, bundan oʻz ehtiyojlari uchun tuziladigan bitim mustasno.
Rieltorlik tashkiloti respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari hamda xoʻjalik boshqaruvi organlari tomonidan tashkil etilishi mumkin emas, bundan qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan hollar mustasno.
Rieltorlik tashkilotining filiali tashkil etilganda filial rahbari rieltor boʻlishi kerak.
Rieltorlik tashkiloti Yagona reyestrdan chiqarilgan taqdirda, uning rieltorlik faoliyatini amalga oshirishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
20-modda. Koʻchmas mulk boʻyicha agent
Koʻchmas mulk boʻyicha agent oʻzi haqidagi maʼlumotlar Yagona reyestrga kiritilgan sanadan eʼtiboran rieltorlik faoliyatini amalga oshirishga haqlidir.
Koʻchmas mulk boʻyicha agent, basharti quyidagi majburiy shartlarga rioya etilsa, oʻz faoliyatini amalga oshirishi mumkin:
u Yagona reyestrga kiritilgan boʻlishi hamda unga kiritilayotgan paytda yakka tartibdagi tadbirkor yoki oʻzini oʻzi band qilgan shaxs sifatida roʻyxatdan oʻtgan boʻlishi kerak;
unda sugʻurtalovchining fuqarolik javobgarligini sugʻurta qilish shartnomasi boʻyicha majburiyatlari kuchga kirganini tasdiqlovchi sugʻurta polisi mavjud boʻlishi kerak.
Koʻchmas mulk boʻyicha agent ushbu modda ikkinchi qismining talablariga muvofiq boʻlmagan taqdirda, u nomuvofiqlik yuzaga kelgan kundan eʼtiboran besh kunlik muddatda vakolatli davlat organini bu haqda yozma yoki elektron shaklda xabardor qiladi va yuzaga kelgan nomuvofiqlikni koʻrsatib oʻtilgan sanadan eʼtiboran ikki oydan koʻp boʻlmagan muddatda bartaraf etishi yoxud rieltorlik faoliyatini tugatish toʻgʻrisida qaror qabul qilishi shart. Nomuvofiqliklar belgilangan muddatda bartaraf etilmagan taqdirda, belgilangan muddat tugagan sanadan eʼtiboran bir hafta ichida vakolatli davlat organi koʻchmas mulk boʻyicha agentni Yagona reyestrdan chiqaradi va bu haqda uni xabardor qiladi.
Koʻchmas mulk boʻyicha agent bevosita bitimning tarafi boʻla olmaydi, bundan oʻz ehtiyojlari uchun tuziladigan bitim mustasno.
Koʻchmas mulk boʻyicha agent Yagona reyestrdan chiqarilgan taqdirda, uning rieltorlik faoliyatini amalga oshirishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Koʻchmas mulk boʻyicha agent professional jamoat birlashmasiga aʼzo boʻlishi mumkin.
21-modda. Rieltorlik tashkilotining va koʻchmas mulk boʻyicha agentning huquqlari
Rieltorlik tashkiloti va koʻchmas mulk boʻyicha agent quyidagi huquqlarga ega:
oʻz vakolati doirasida rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish;
oʻz rieltorlik xizmatlarini va buyurtmachining koʻchmas mulk obyektlarini reklama qilish;
buyurtmachi bilan tuzilgan rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasi shartlari buyurtmachi tomonidan bajarilmagan taqdirda, shartnomaning bekor qilinishini talab etish, shuningdek rieltorlik xizmatlari toʻliq koʻrsatilganiga qaramay, buyurtmachi tomonidan shartnoma shartlari lozim darajada bajarilmagan taqdirda daʼvo arizasi bilan sudga murojaat qilish;
davlat organlaridan va boshqa tashkilotlardan rieltorlik faoliyatini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan axborotni belgilangan tartibda olish;
koʻchmas mulk obyekti qurilishida ulush kiritish asosida ishtirok etish shartnomasi boʻyicha rieltorlik xizmatlarini qonunchilik talablariga rioya etgan holda koʻrsatish.
Rieltorlik tashkiloti va koʻchmas mulk boʻyicha agent qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.
22-modda. Rieltorlik tashkilotining va koʻchmas mulk boʻyicha agentning majburiyatlari
Rieltorlik tashkiloti:
rieltorlik faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikka, Rieltorlarning professional odob-axloq kodeksi talablariga rioya etishi;
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish boʻyicha qonunchilik talablariga rioya etishi va ularning ijrosini taʼminlashi;
professional jamoat birlashmalaridan biriga aʼzo boʻlishi;
rieltorlarning uch yilda bir marta malaka oshirish kurslaridan oʻtishini taʼminlashi;
buyurtmachining talabiga binoan rieltorlarning malaka sertifikatini, professional jamoat birlashmasiga aʼzolik toʻgʻrisidagi guvohnomani koʻrsatishi;
oʻz fuqarolik javobgarligini sugʻurta qildirishi va buyurtmachining talabiga binoan sugʻurta polisini koʻrsatishi;
buyurtmachiga rieltorlik xizmatlarini faqat rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasi asosida koʻrsatishi;
rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish chogʻida buyurtmachining manfaatlarini ifodalashi;
rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish davomida olingan maxfiy axborotni oshkor etmasligi, bundan jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga, ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi va boshqa qonunchilikda nazarda tutilgan hollar mustasno;
buyurtmachidan olingan hujjatlarning but saqlanishini taʼminlashi;
buyurtmachiga koʻchmas mulk obyektiga, unga boʻlgan huquqlarga taalluqli ishonchli va toʻliq axborotni, shuningdek koʻchmas mulk obyektining mulkdori (huquq egasi) haqidagi ushbu Qonunda nazarda tutilgan axborotni taqdim etishi;
buyurtmachini koʻchmas mulk obyektiga boʻlgan huquqni va u bilan bogʻliq bitimni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun zarur boʻlgan axborot bilan taʼminlashi;
buyurtmachining yozma murojaatiga yozma shaklda javob berishi;
bajarilgan rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasi boʻyicha arxiv materialini shakllantirishi va uni qonunchilikda nazarda tutilgan muddat mobaynida saqlashi;
rieltorlik xizmatlarini koʻrsatishga toʻsqinlik qiladigan holatlar yuzaga kelganda, buyurtmachini oʻz vaqtida xabardor qilishi;
oʻz rieltorlik xizmatlarini va buyurtmachining koʻchmas mulk obyektlarini reklama qilishda reklama toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga rioya etishi shart.
Rieltorlik tashkiloti va koʻchmas mulk boʻyicha agent buyurtmachiga rieltorlik xizmatlarini koʻrsatishda:
buyurtmachining manfaatlaridan kelib chiqqan holda, xolisona va halollik bilan harakat qilishi hamda uning manfaatlariga zarar yetkazadigan harakatlarni amalga oshirmasligi;
shaxsiy va boshqa manfaatlarni koʻzlamasligi;
buyurtmachiga rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish boʻyicha tuzilgan shartnoma shartlarini (oʻziga tegishli boʻlgan shartlarni) toʻliq bajargan holda, sifatli darajada rieltorlik xizmatlarini koʻrsatishi;
bitim yuzasidan uchinchi shaxslardan moddiy naf olmasligi;
buyurtmachining kontragenti bilan yoki ushbu kontragent manfaatini koʻzlab rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasi predmeti bilan bogʻliq munosabatlarga kirishmasligi;
bitim predmeti yuzasidan buyurtmachi bilan raqobatga olib keladigan tarzda harakat qilmasligi;
buyurtmachidan olingan maxfiy axborotni uchinchi shaxslar manfaatlarini koʻzlab oshkor qilmasligi va (yoki) undan oʻz manfaatini koʻzlab foydalanmasligi shart.
Koʻchmas mulk boʻyicha agent ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan majburiyatlarni bajarishi shart, bundan toʻrtinchi, beshinchi va oltinchi xatboshilarida nazarda tutilgan hollar mustasno.
Rieltor va koʻchmas mulk boʻyicha agent tomonidan oʻz nomidagi koʻchmas mulk obyekti hamda unga boʻlgan huquq bilan rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasi doirasida bitim tuzish taqiqlanadi.
Rieltorlik tashkilotining va koʻchmas mulk boʻyicha agentning zimmasida qonunchilikka muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.
23-modda. Rieltorlik tashkilotining va koʻchmas mulk boʻyicha agentning javobgarligi
Rieltorlik faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor boʻlgan rieltorlik tashkiloti va koʻchmas mulk boʻyicha agent belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
Rieltor va koʻchmas mulk boʻyicha agent jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilik talablarini buzganlik uchun aybdor boʻlgan taqdirda, qonunchilikda belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladi.
24-modda. Buyurtmachining huquq va majburiyatlari
Buyurtmachi quyidagi huquqlarga ega:
rieltorlik tashkilotidan rieltorlarning malaka sertifikatini, professional jamoat birlashmasiga aʼzolik toʻgʻrisidagi guvohnomani va sugʻurtalovchining fuqarolik javobgarligini sugʻurta qilish shartnomasi boʻyicha majburiyatlari kuchga kirganligini tasdiqlovchi sugʻurta polisini koʻrsatishini talab qilish;
rieltorlik tashkilotidan yoki koʻchmas mulk boʻyicha agentdan Yagona reyestrga kiritilganligi haqida axborot olish;
rieltorlik tashkilotidan yoki koʻchmas mulk boʻyicha agentdan rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasining bajarilishi toʻgʻrisida axborot olish;
rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasi shartlari rieltorlik tashkiloti yoki koʻchmas mulk boʻyicha agent tomonidan bajarilmagan taqdirda shartnomaning bekor qilinishini talab etish;
rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasi rieltorlik tashkilotining yoki koʻchmas mulk boʻyicha agentning aybi bilan bekor qilinganligi tufayli yetkazilgan zararning oʻrni qoplanishini va maʼnaviy zarar kompensatsiya qilinishini talab etish;
koʻchmas mulk obyektiga va unga boʻlgan huquqqa doir tuzilishi moʻljallanayotgan bitimning xususiyati hamda huquqiy oqibati toʻgʻrisida rieltorlik tashkilotidan yoki koʻchmas mulk boʻyicha agentdan yozma shaklda axborot olish;
oʻz huquqi va qonuniy manfaatlari buzilgan taqdirda, vakolatli davlat organiga, professional jamoat birlashmalariga, isteʼmolchilarning huquqlarini himoya qiluvchi tashkilotlarga, shuningdek sudga murojaat qilish.
Buyurtmachi:
rieltorlik tashkilotining yoki koʻchmas mulk boʻyicha agentning rieltorlik xizmati haqini tuzilgan rieltorlik xizmatini koʻrsatish shartnomasi shartlariga muvofiq oʻz vaqtida toʻlashi;
bitim predmeti boʻlgan koʻchmas mulk obyekti, unga boʻlgan huquqlar, oʻzi va boshqa huquq egalari toʻgʻrisidagi ishonchli hamda toʻliq maʼlumotlar va hujjatlarni rieltorlik tashkilotiga yoki koʻchmas mulk boʻyicha agentga taqdim etishi shart.
Buyurtmachi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ega boʻlishi va uning zimmasida boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.
4-bob. Rieltorlik xizmatlarining turlari va ularni koʻrsatish tartibi
25-modda. Rieltorlik xizmatlarining turlari
Rieltorlik faoliyati quyidagi turlardagi rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish orqali amalga oshiriladi:
koʻchmas mulk obyektlariga va ularga boʻlgan huquqlarga doir bitimlarni tuzish chogʻidagi vositachilik;
koʻchmas mulk obyektlarining va ularga boʻlgan huquqlarning savdosini tashkil etish;
koʻchmas mulk obyektlarini ishonchli boshqarish;
koʻchmas mulk bozorida axborot, maslahat va reklama xizmatlarini koʻrsatish.
Rieltorlik tashkiloti ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan barcha xizmat turlarini amalga oshirishga haqli.
Koʻchmas mulk boʻyicha agent faqat koʻchmas mulk bozorida axborot, maslahat va reklama xizmatlarini amalga oshirishi mumkin.
26-modda. Koʻchmas mulk obyektlariga oid va ularga boʻlgan huquqlarga doir bitimlarni tuzish chogʻidagi vositachilik
Koʻchmas mulk obyektlariga oid va ularga boʻlgan huquqlarga doir bitimlarni tuzish chogʻidagi vositachilik (koʻchmas mulkning oldi-sotdisi, ijarasi, garovi, ayirboshlanishi, hadya etilishi, rentasi, koʻchmas mulkdan tekin foydalanilishi va umrbod taʼminlash sharti bilan uy-joyni (kvartirani) boshqa shaxsga berish bilan bogʻliq harakatlar) qonunchilikda belgilangan tartibda buyurtmachi bilan tuzilgan rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasi asosida rieltorlik tashkiloti tomonidan amalga oshiriladi. Bunda rieltorlik tashkiloti mazkur bitimlarning bevosita tarafi boʻlishi mumkin emas.
Koʻchmas mulk obyektlariga oid va ularga boʻlgan huquqlarga doir bitimlarni tuzish chogʻidagi vositachilik buyurtmachini ushbu Qonun 32-moddasi birinchi qismining toʻrtinchi — oʻninchi xatboshilariga muvofiq axborot bilan taʼminlashni oʻz ichiga oladi.
27-modda. Koʻchmas mulk obyektlarining va ularga boʻlgan huquqlarning savdosini tashkil etish
Koʻchmas mulk obyektlarining va ularga boʻlgan huquqlarning savdosi qonunchilikda belgilangan tartibda buyurtmachi bilan tuzilgan rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasi asosida rieltorlik tashkiloti tomonidan tashkil etiladi.
Koʻchmas mulk obyektlarining va ularga boʻlgan huquqlarning elektron savdosi rieltorlik tashkiloti tomonidan elektron savdo platformasida buyurtmachi bilan tuzilgan elektron shakldagi rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasi asosida tashkil etiladi.
Koʻchmas mulk obyektlarining va ularga boʻlgan huquqlarning savdosini tashkil etish uni oʻtkazish toʻgʻrisidagi va uning yakunlari haqidagi xabarnomalarni tayyorlash hamda eʼlon qilishni, savdoga qoʻyilayotgan koʻchmas mulk obyektlarini reklama qilishni, savdoda ishtirok etish uchun buyurtmanomalarni qabul qilish va hisobga olishni, zakalat toʻgʻrisida kelishuvlar tuzishni, savdoni oʻtkazishni, oʻtkazilgan savdo yakunlariga doir bayonnomani rasmiylashtirishni, sotuvchilar va sotib oluvchilar oʻrtasidagi hisob-kitob uchun shart-sharoitlar yaratishni hamda qonunchilikda belgilangan boshqa xizmatlarni oʻz ichiga oladi.
28-modda. Koʻchmas mulk obyektlarini ishonchli boshqarish
Koʻchmas mulk obyektlarini ishonchli boshqarish boʻyicha faoliyat rieltorlik tashkilotiga qonunchilikda belgilangan tartibda tuzilgan koʻchmas mulk obyektlarini ishonchli boshqarish shartnomasi asosida berilgan koʻchmas mulk obyektlarini rieltorlik tashkiloti tomonidan oʻz nomidan haq evaziga muayyan muddat davomida boshqaruv muassisining yoki u koʻrsatgan shaxsning (foyda oluvchining) manfaatlarini koʻzlab boshqarishdir. Koʻchmas mulk obyektlarini ishonchli boshqarish boʻyicha faoliyatni amalga oshirish tartibi qonunchilik hujjatlarida belgilanadi.
29-modda. Koʻchmas mulk bozorida axborot, maslahat va reklama xizmatlari
Koʻchmas mulk bozorida axborot, maslahat va reklama xizmatlari qonunchilikda belgilangan tartibda tuzilgan rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasi asosida koʻrsatiladi.
Koʻchmas mulk bozorida axborot, maslahat va reklama xizmatlari buyurtmachini koʻchmas mulk obyektlari va ularga boʻlgan huquqlar, koʻchmas mulk bozori hamda uning ishtirokchilari holatining tahlili hamda prognozi haqidagi, mazkur bozorning konyunkturasi, koʻchmas mulk bozori sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisidagi axborot bilan taʼminlashni, shuningdek koʻchmas mulk obyektlari reklamasini tashkil etishni hamda eʼlonlarni joylashtirishni, bitim taraflarini tanlash boʻyicha tavsiyalarni oʻz ichiga oladi.
5-bob. Rieltorlik faoliyatini axborot bilan taʼminlash
30-modda. Multilisting tizimi faoliyati
Multilisting tizimi xususiy sektor tomonidan tashkil etilib, rieltorlik xizmatlarini muddatli shartnomalar boʻyicha “yagona darcha” prinsipi asosida koʻrsatish imkonini beradi hamda real vaqt rejimida elektron shaklda ishonchli axborot almashinuvini amalga oshiradi.
Multilisting tizimi faoliyatini amalga oshirishga oid umumiy va maxsus talablar vakolatli davlat organi tomonidan professional jamoat birlashmalari bilan birgalikda ishlab chiqiladigan milliy standartda belgilanadi.
Multilisting tizimi faoliyatini amalga oshirishda tegishli davlat organlari bilan ularning axborot tizimlari va resurslari vositasida shartnoma asosida axborot almashinuvi yoʻlga qoʻyilishi mumkin.
31-modda. Rieltorlik soʻrovi boʻyicha axborotni taqdim etish shartlari
Davlat organlariga va boshqa tashkilotlarga rieltorlik soʻrovi kelib tushgan taqdirda, ushbu Qonunning 32-moddasida koʻrsatilgan axborot belgilangan tartibda shartnoma asosida taqdim etiladi. Bunda davlat organlari hamda boshqa tashkilotlar rieltorlik tashkiloti va koʻchmas mulk boʻyicha agent Yagona reyestrga kiritilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotni mustaqil ravishda oladi.
Rieltorlik soʻrovida soʻralayotgan koʻchmas mulk obyekti boʻyicha buyurtmachiga rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasi, fuqarolarning maʼlumot soʻralayotgan mulkka boʻlgan huquqlarini tasdiqlovchi hujjatlar ilova qilingan holda, rieltorlik soʻrovini yuborishdan koʻzlangan maqsad koʻrsatiladi. Rieltorlik tashkilotidan, koʻchmas mulk boʻyicha agentdan multilisting tizimi orqali rieltorlik soʻrovi bilan birga ilova qilinishi lozim boʻlgan hujjatlardan boshqa qonunchilikda belgilanmagan har qanday hujjatlarni taqdim etishni talab qilish taqiqlanadi.
32-modda. Rieltorlik soʻrovi boʻyicha taqdim etiladigan axborot
Rieltorlik soʻrovi boʻyicha quyidagi organlar va tashkilotlar tomonidan axborot taqdim etiladi:
yuridik shaxslarni davlat roʻyxatidan oʻtkazuvchi organlar tomonidan — yuridik shaxslarning davlat reyestriga kiritilgan maʼlumotlar haqida;
koʻchmas mulk obyektiga boʻlgan huquqlarni va bu haqda tuzilgan bitimlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazuvchi organlar tomonidan — koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarning davlat reyestriga va koʻchmas mulk haqidagi ochiq foydalanilishi mumkin boʻlgan boshqa maʼlumotlar bazalariga kiritilgan maʼlumotlar, koʻchmas mulk obyekti qurilishida ulush kiritish asosida ishtirok etish shartnomasi davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi haqida;
davlat soliq xizmati organlari tomonidan — bitim predmeti boʻlgan koʻchmas mulk obyekti boʻyicha soliqlarni toʻlash yuzasidan qarz mavjud emasligi haqida;
ichki ishlar organlari tomonidan — bitim predmeti boʻlgan koʻchmas mulk obyekti manzili boʻyicha fuqarolar qayd etilganligi haqida;
notarial idoralar tomonidan — bitim predmeti boʻlgan koʻchmas mulk obyektini boshqa shaxsga oʻtkazish taqiqlanmaganligi va mazkur koʻchmas mulk obyekti xatlanmaganligi, koʻchmas mulk obyekti qurilishida ulush kiritish asosida ishtirok etish shartnomasi notarial tartibda tasdiqlanganligi toʻgʻrisida;
kommunal xizmatlar koʻrsatuvchi tashkilotlar tomonidan — bitim predmeti boʻlgan koʻchmas mulk obyekti boʻyicha koʻrsatilgan xizmatlar uchun haq toʻlash yuzasidan qarzdorlik mavjud emasligi haqida;
koʻp kvartirali uy-joylarning boshqaruv organlari (uy-joy mulkdorlari shirkatlari, boshqaruvchi tashkilotlar yoki boshqaruvchilar) tomonidan — bitim predmeti boʻlgan koʻchmas mulk obyekti boʻyicha umumiy mol-mulkni saqlash, undan foydalanish va uni taʼmirlash uchun majburiy badallarni yoki toʻlovlarni toʻlash yuzasidan qarzdorlik mavjud emasligi haqida;
Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimlari, sogʻliqni saqlash muassasalari va tuman (shahar) maktabgacha va maktab taʼlimi boʻlimlari tomonidan — tegishincha rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasi predmeti boʻlgan koʻchmas mulk obyektiga aloqador fuqarolarning ayrim toifalariga mansub shaxsning (voyaga yetmaganlarning va belgilangan tartibda muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilgan boshqa shaxslarning, nogironligi boʻlgan shaxslarning, pensionerlarning va boshqalarning) muomala layoqatini aniqlash uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar haqida;
fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlari tomonidan — bitim predmeti boʻlgan koʻchmas mulk obyektiga nisbatan huquqqa ega boʻlgan shaxslar tomonidan nikoh tuzilganligi yoki bekor qilinganligi toʻgʻrisida yoxud ularning tugʻilganligi yoki oʻlimi toʻgʻrisidagi dalolatnoma yozuvi mavjudligi yoxud mavjud emasligi haqida.
Koʻchmas mulk boʻyicha agentga faqat ushbu modda birinchi qismining ikkinchi va uchinchi xatboshilarida nazarda tutilgan axborot taqdim etiladi.
Rieltorlik tashkilotiga, koʻchmas mulk boʻyicha agentga multilisting tizimi orqali qonunchilikka muvofiq boshqa organlar hamda tashkilotlar tomonidan ham axborot taqdim etilishi mumkin.
33-modda. Rieltorlik soʻrovi boʻyicha axborot taqdim etishni rad etish
Rieltorlik soʻrovini olgan davlat organlari va boshqa tashkilotlar soʻralayotgan axborotni taqdim etishni quyidagi hollarda rad etishi mumkin:
bunday axborot qonunchilikka muvofiq davlat sirlari hamda xizmat doirasida foydalanishga moʻljallangan maʼlumotlar toifasiga kiritilgan boʻlsa;
bunday axborotni oshkor qilish uchinchi shaxslarning huquqlarini buzsa;
axborot jismoniy shaxsning shaxsga doir maʼlumotlariga tegishli boʻlsa.
34-modda. Mansabdor shaxsning axborot taqdim etishni rad etganligi ustidan shikoyat qilish
Davlat organi va boshqa tashkilot mansabdor shaxsining ushbu Qonunning 31 va 32-moddalariga muvofiq soʻralayotgan axborotni rieltorlik tashkilotiga, koʻchmas mulk boʻyicha agentga va multilisting tizimi orqali taqdim etishni rad etganligi ustidan boʻysunuv tartibida yuqori turuvchi organga yoki mansabdor shaxsga yoxud sudga bevosita shikoyat qilinishi mumkin.
6-bob. Rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasi
35-modda. Rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasini rasmiylashtirish
Rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasi rieltorlik tashkiloti yoki koʻchmas mulk boʻyicha agent tomonidan buyurtmachi bilan yozma yoki elektron shaklda tuziladi.
Rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasida quyidagi maʼlumotlar va shartlar boʻlishi kerak:
koʻrsatilayotgan rieltorlik xizmatining turi;
rieltorlarning malaka sertifikati mavjudligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
professional jamoat birlashmalaridan biriga aʼzolik toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
rieltorlik tashkilotida yoki koʻchmas mulk boʻyicha agentda oʻz fuqarolik javobgarligini sugʻurta qilish polisining mavjudligi haqidagi maʼlumotlar;
rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish muddatlari;
koʻrsatilgan rieltorlik xizmatlariga toʻlanadigan haqning miqdori, shartlari va muddatlari;
rieltorlik tashkiloti, koʻchmas mulk boʻyicha agent hamda buyurtmachining huquq va majburiyatlari;
taraflarning shartnoma majburiyatlarini bajarmaganligi yoki lozim darajada bajarmaganligi hamda uchinchi shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzganligi uchun javobgarligi;
shartnomani bekor qilish tartibi va shartlari;
shartnoma boʻyicha majburiyatlar bajarilmaganda yoki lozim darajada bajarilmaganda mablagʻlarni qaytarish tartibi.
Rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasiga qonunchilikka muvofiq, taraflar kelishuviga asosan boshqa shartlar ham kiritilishi mumkin.
36-modda. Rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasining bajarilganligini tasdiqlovchi hujjatlar
Rieltorlik tashkiloti yoki koʻchmas mulk boʻyicha agent rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasi bajarilganligini tasdiqlaydigan, rieltorlik tashkilotining rahbari yoki koʻchmas mulk boʻyicha agent va buyurtmachi tomonidan imzolanadigan dalolatnoma (hujjat) tuzadi.
Bunda rieltorlik tashkiloti yoki koʻchmas mulk boʻyicha agent koʻrsatilgan rieltorlik xizmatlariga bevosita taalluqli boʻlgan barcha hujjatlarni buyurtmachiga topshiradi.
Rieltorlik xizmatlari multilisting tizimi orqali koʻrsatilgan taqdirda, ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan dalolatnomada qayd etilgan maʼlumotlarning uch ish kunidan kechiktirmasdan multilisting tizimiga kiritilishi taʼminlanadi.
37-modda. Uchinchi shaxslarning huquqlarini himoya qilish
Rieltorlik tashkiloti yoki koʻchmas mulk boʻyicha agent va buyurtmachi bitim predmeti boʻlgan koʻchmas mulk obyektiga nisbatan huquqqa ega boʻlgan shaxslarning roziligisiz rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasini tuzishga haqli emas.
Agar rieltorlik xizmatlarini koʻrsatish shartnomasini bajarish davomida yoki natijasida uchinchi shaxslarga mulkiy va (yoki) maʼnaviy zarar yetkazilgan boʻlsa, rieltorlik tashkiloti yoki koʻchmas mulk boʻyicha agent va buyurtmachi ularga yetkazilgan zararning oʻrnini qonunchilikda belgilangan tartibda qoplaydi hamda maʼnaviy zarar uchun kompensatsiya toʻlaydi.
Bitim predmeti boʻlgan koʻchmas mulk obyektiga boʻlgan huquqlari buzilgan shaxslar (ularning ishonchli vakillari), shu jumladan voyaga yetmaganlarning manfaatlarini koʻzlab harakat qiluvchi qonuniy vakillar sudga murojaat etishga haqli.
7-bob. Yakunlovchi qoidalar
38-modda. Nizolarni hal etish
Rieltorlik faoliyati sohasida yuzaga keladigan nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.
39-modda. Rieltorlik faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Rieltorlik faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
40-modda. Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish
Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin:
1) Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrda qabul qilingan “Rieltorlik faoliyati toʻgʻrisida”gi OʻRQ-269-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2010-yil, № 12, 469-modda);
2) Oʻzbekiston Respublikasining 2011-yil 21-dekabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-311-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2011-yil, № 12/2, 363-modda) 10-moddasi;
3) Oʻzbekiston Respublikasining 2016-yil 26-dekabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-416-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2016-yil, № 12, 383-modda) 22-moddasi;
4) Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 14-noyabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-584-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 11, 792-modda) 9-moddasi;
5) Oʻzbekiston Respublikasining 2020-yil 14-yanvarda qabul qilingan “Notariat tizimi tubdan isloh qilinishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-602-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2020-yil, № 1, 3-modda) 7-moddasi;
6) Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 21-aprelda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-683-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, 4-songa ilova) 203-moddasi;
7) Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 12-oktabrda qabul qilingan “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni qabul qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi OʻRQ-721-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, № 10, 968-modda) 23-moddasi;
8) Oʻzbekiston Respublikasining 2022-yil 17-mayda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasida tibbiy-ijtimoiy xizmatlar tizimi takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-770-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2022-yil, № 5, 464-modda) 27-moddasi.
41-modda. Ushbu Qonunning ijrosini, yetkazilishini, mohiyati va ahamiyati tushuntirilishini taʼminlash
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.
42-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
ushbu Qonun 11-moddasi birinchi qismining toʻrtinchi, beshinchi va oltinchi xatboshilarida nazarda tutilgan professional jamoat birlashmalari tomonidan rieltorlarning malaka imtihonini oʻtkazish tartibini, rieltorlarning malaka sertifikatini berish reglamentini hamda Rieltorlar, rieltorlik tashkilotlari, koʻchmas mulk boʻyicha agentlar va rieltorlik faoliyati sohasidagi professional jamoat birlashmalarining yagona reyestrini yuritish tartibini hamda mazkur reyestrga kiritish boʻyicha davlat xizmatlarini koʻrsatishning maʼmuriy reglamentini ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy ichida tasdiqlasin;
ushbu Qonun 16-moddasining toʻrtinchi qismida nazarda tutilgan xalqaro tan olingan rieltorlarning malaka sertifikatlari roʻyxatini ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy ichida tasdiqlasin;
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
43-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
