Davlat-aksiyadorlik mashina-traktor parkining (324-son)

08.04.1997

namunaviy ustavi

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 1997-yil 8-aprelda 324-son bilan davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan]

1-modda. Jamiyatning nomi va manzili

1.1. Jamiyatning nomi: Davlat aksiyadorlik Mashina traktor parki.

1.2. Jamiyatning manzili: Oʻzbekiston Respublikasi.

1.3. “Davlat aksiyadorlik Mashina traktor parki” jamiyati keyingi oʻrinlarda “Jamiyat” deb ataladi. Jamiyat Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 19-mart 1997-yil 152-sonli qaroriga muvofiq tashkil etilmoqda.

1.4. Jamiyat qishloq xoʻjalik texnikalarida tuproqqa ishlov berish. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini parvarish qilish. Hosilni yigʻishtirib olish bilan bogʻliq boʻlgan mexanizatsiyalashgan qishloq xoʻjalik ishlarini bajaruvchi qishloq xoʻjaligi texnikalarini tuzatuvchi, ularga texnik xizmat koʻrsatuvchi, transport xizmati koʻrsatuvchi, qishloq xoʻjaligi tashkilotlarini traktorlar qishloq xoʻjaligi mashinalari, ehtiyot qismlar va boshqa turdagi moddiy texnika resurslari bilan taʼminlovchi, xalq isteʼmol mollari ishlab chiqaruvchi, chorvachilik fermalariga, shaxsiy yordamchi va dehqon xoʻjaliklariga xizmat koʻrsatuvchi, ijtimoiy sohalarda xizmat koʻrsatuvchi tashkilotdir.

1.5. Jamiyat yuridik shaxs boʻlib hisoblanadi, oʻz mulkiga, yumaloq muhriga, toʻrtburchak tamgʻasiga (shtampiga), mustaqil va tugal balansiga, bank muassasalarida hisob-kitob va valyuta hisob raqamlariga ega boʻladi. Jamiyat oʻz nomidan mulkiy va boshqa nomulkiy, huquqlarga ega boʻlishi, sudlarda javobgar hamda daʼvogar boʻlishi mumkin.

1.6. Jamiyat oʻz faoliyati davomida “Aksiyadorlik jamiyatlari va akdiyadorlarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida” gi, “Oʻzbekiston Respublikasidagi korxonalar toʻgʻrisida” gi, “Ijara toʻgʻrisida” gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunlariga va qonun hujjatlariga asosan amal qiladi.

1.7. Jamiyat tumanlarda “Oʻzqishloqxoʻjtaʼminottuzatish” davlat kooperativ qoʻmitasi tugatilayotgan tashkilotlarining huquqiy vorisi hisoblanadi. Ilgari tuzilgan barcha shartnomalar va majburiyatlar boʻyicha masʼuliyatlidir.

1.8. Jamiyat Davlat roʻyxatiga olingan paytdan eʼtiboran yuridik shaxs huquqiga ega boʻladi.

1.9. Jamiyat oʻz ishlab chiqarish faoliyatini yuritish uchun Oʻzbekiston Respublikasining “Ijara toʻgʻrisida” gi qonuniga muvofiq jamoa shaxsiy yordamchi va dehqon xoʻjaliklaridan, shirkatlar uyushmalaridan va boshqa qishloq xoʻjaligi korxonalaridan hamda tashkilotlaridan (bular keyingi oʻrinlarda “Xoʻjaliklar” deb ataladi) shartnoma narxi boʻyicha keyinchalik sotib olish huquqi bilan uzoq muddatli ijaraga olingan mashina va mexanizmlar bilan, bunda sotib olinayotgan texnikalarning resursiga, texnik holatiga va ish unumiga alohida eʼtibor qaratilib, shuningdek, sotib olinayotgan yangi texnika bilan butlanadi.

1.10. Jamiyatni xodimlar bilan butlash asosan tumanlarda “Oʻzqishloqxoʻjtaʼminottuzatish” davlat kooperativ qoʻmitasining tugatilayotgan tashkilotlari mexanizatorlari va mutaxassislari hisobiga amalga oshiriladi.

2-modda. Jamiyatning asosiy vazifalari

2.1. Jamoa, shaxsiy yordamchi va dehqon xoʻjaliklari, shirkatlar birlashmalari, chorvachilik Fermalari bilan tuzilgan shartnomalar asosida mexanizatsiyalashgan qishloq xoʻjalik ishlarini belgilangan muddatlarda bajarish.

2.2. Xoʻjaliklar bilan tuzilgan shartnomalar asosida traktorlarni va qishloq xoʻjaligi texnikalarini tuzatish, ularga texnik, transport xizmati koʻrsatish, moddiy texnika resurslari bilan taʼminlash, xalq isteʼmoli mollarini ishlab chiqarish, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa faoliyat turlari bilan shugʻullanish.

2.3. Jamoa chorvachilik Fermalari, shaxsiy yordamchi va dehqon xoʻjaliklarining buyurtmalariga koʻra qurilish ishlarini shartnomalar asosida amalga oshirish.

2.4. Taʼmirlash ustaxonalaridan, xoʻjaliklardan ijaraga, oʻz balansiga olingan texnikalar, avtotransportlar va boshqa asosiy vositalardan foydalanish samaradorligini oshirish.

2.5. Taʼmirlash ustaxonalari, texnikalarga xizmat koʻrsatish bazasini mustahkamlash, Fan va texnika yangiliklarini ishlab chiqarishga muntazam joriy qilib borish.

2.6. Mexanizatsiyalashgan ishlarning har bir gektariga, shuningdek, qishloq xoʻjaligi texnikasini taʼmirlash va saqlab turish uchun ketadigan xarajatlarni kamaytirish.

3-modda. Jamiyatning bajaradigan ishlari

3.1. Xoʻjaliklar bilan texnologik xaritalarga muvofiq mexanizatsiyalashgan qishloq xoʻjaligi ishlarining turlari, hajmlarini va bajarish muddatlarini belgilab, qilinadigan ishlarni oʻz vaqtida agrotexnik muddatlarda bajarish.

3.2. Tuproqqa ishlov berish, qishloq xoʻjaligi ekinlarini parvarish qilish, hosilni yigʻishtirib olish va boshqa xizmatlarda mexanizatsiyalashgan ishlarni shartnomaviy narxlarda bajarish.

3.3. Andoza (standart)lar talabiga muvofiq ravishda qishloq xoʻjaligi texnikalarini tuzatish, ularga texnik xizmat koʻrsatish va saqlashni tashkil qilish.

3.4. Transport vositalari bilan jamoa, shaxsiy yordamchi va dehqon xoʻjaliklariga, shirkatlar uyushmalariga transport xizmati koʻrsatishni tashkil etish.

3.5. Qishloq xoʻjalik mahsulotlari yetishtiruvchi mayda tovar ishlab chiqaruvchilarga, jamoa, shaxsiy yordamchi va dehqon xoʻjaliklariga shirkatlar uyushmalariga ularning buyurtmanomalari boʻyicha texnik hamda servis xizmati koʻrsatish, traktorlar, qishloq xoʻjaligi mashinalari, ehtiyot qismlar va boshqa turdagi moddiy texnika resurslari bilan taʼminlash.

3.6. Isteʼmolchilarni talablariga javob bera oladigan xalq isteʼmoli mollarini ishlab chiqarish va sotish.

3.7. Ishdan chiqqan ehtiyot qismlarni taʼmirlash, yangilarini ishlab chiqarish va sotish.

3.8. Yangi qishloq xoʻjaligi texnikalarini sotib olish.

3.9. Qimmatbaho qogʻozlar chiqarish va ular bilan ishlash, shu jumladan Fond birjalari orqali sotish.

3.10. Ishlab chiqarish texnika bazasini rivojlantirish.

3.11. Ijtimoiy sohalarda xizmat koʻrsatish (qurilish materiallarini ishlab chiqarish sartaroshxonalar ochish va boshqa turdagi xizmatlar).

3.12. Maxsus litsenziya talab qilinadigan faoliyat turlari bilan Jamiyat tegishli litsenziya olganidan soʻng shugʻullanish huquqiga ega boʻladi.

3.13. Mexanizator kadrlar, mutaxassislar tayyorlash va ularning malakasini oshirish.

4-modda. Jamiyatga beriladigan huquqlar

4.1. Mulk egasining roziligiga binoan qishloq xoʻjaligi texnikasini, binolarni, inshootlarni, dastgohlarni, transport vositalarini sotib olish va qayta ijaraga berish Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari bilan nazarda tutilgan hollarda amalga oshiriladi.

4.2. Qurilishning umumiy tartib qoidalariga rioya qilgan holda oʻz mablagʻlari va olingan qarzlar hisobiga ishlab chiqarish uchun moʻljallangan va noishlab chiqarish yoʻnalishidagi zarur binolar, shu jumladan turar joylar qurish.

4.3. Ijarachi ijaraga olingan mulkni ijaraga beruvchining ruxsati bilan yaxshilagan boʻlsa, shartnoma muddati tugagach va shartnoma bekor qilinganida, basharti shartnomada boshqacha tartib nazarda tutilmagan boʻlsa, ijarachi ishlab chiqarish maqsadida qilingan barcha xarajatlarning oʻrnini toʻldirishni talab qilishga haqli.

4.4. Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari bilan belgilangan tartibda Jamiyat Oʻzbekiston Respublikasi hududida va xorijiy mamlakatlarda oʻziga tegishli turdosh korxonalar, agentliklar va vakolatxonalar, shuningdek chet ellik sheriklar ishtirokida qoʻshma korxonalar ochish huquqiga ega.

5-modda. Jamiyatning ustav jamgʻarmasi

5.1. Jamiyatning ustav jamgʻarmasini tashkil etish maqsadida aksiyadorlar qoʻshadigan mulkiy va pul mablagʻlari sifatidagi ulush miqdorida Ustav jamgʻarmasi hosil etiladi. Jamiyatning ustav jamgʻarmasi unga kiruvchi har bir jamiyatning hozirgi kundagi asosiy Fondlarining qiymatiga teng boʻladi.

5.2. Jamiyat aksiyalari quyidagi tartibda birlamchi joylashtirish nazarda tutilsin.

davlat ulushi ustav jamgʻarmasining 35 (oʻttiz besh) foizini tashkil qiladi;

jamoa ulushi ustav jamgʻarmasining 15 (oʻn besh) foizini tashkil qiladi:

qishloq xoʻjaligi korxonalari oʻrtasida joylashtirish ustav jamgʻarmasining 30 (oʻttiz) foizini tashkil qiladi:

erkin sotish, shu jumladan chet el investorlariga ustav jamgʻarmasining 20 (yigirma) foizini tashkil qiladi.

5.3. Ilgari chiqarilgan aksiyalar nominal qiymatida qoldirilishi mumkin yoki ular aksiyadorlardan olinib oʻrniga yangi chiqariladigan aksiyalar berilishi ham mumkin.

5.4. Aksiyaga yozilishda qatnashayotgan shaxslar Jamiyat roʻyxatga olingandan keyin bir yil ichida aksiyalarni sotib olishlari lozim. Aksiyalarni sotib olish muddati tugagach, jamiyat ularni mustaqil tarzda sotib yuborishga haqlidir.

5.5. Oddiy aksiyalar jamiyat aksiyalarining asosiy qismini tashkil etadi. Imtiyozli aksiyalar jamiyat ustav jamgʻarmasining 20 (yigirma) foizdan ortiqroq qiymatda chiqarilishi mumkin emas. Imtiyozli aksiyalar egalariga dividentlarni olishda afzal huquq hamda jamiyat tugatilgan taqdirda uning mol mulkini taqsimlashda ustunlik bilan ishtirok etish huquqini beradi.

5.6. Imtiyozli aksiyalar boʻyicha dividendlar jamiyat joriy yilda olgan foydasidan qatʼiy nazar, ularning belgilangan nominal qiymatidan 20 (yigirma) foizdan kam va 100 foizdan koʻp boʻlmagan miqdorda toʻlanadi.

5.7. Aksiyador umumiy yigʻilishi belgilangan muddatlarda, lekin jamiyatning roʻyxatga oʻtgan davridan boshlab bir yildan kechiktirmay aksiyalarni toʻlaligicha sotib olishi lozim. Sotib olinmagan aksiyaga dividend hisoblanadi, ammo toʻlanmaydi. Bu summa jamiyat ixtiyorida qoladi.

6-modda. Ustav jamgʻarmasini koʻpaytirish va kamaytirish tartibi

6.1. Jamiyatning Ustav jamgʻarmasi, uning faoliyati natijasida olingan foyda hisobiga yoki aksiyadorlarning umumiy yigʻilishi qaroriga asosan qoʻshimcha ulushlar qoʻshish hisobiga koʻpaytirilishi mumkin.

6.2. Jamiyat aksiyadorlarining Ustav jamgʻarmasidagi ulushi ushbu Namunaviy Ustav qoidalariga binoan koʻpaytirilishi yoki kamaytirilishi mumkin.

6.3. Ustav jamgʻarmasini koʻpaytirish masalasi boʻyicha aksiyadorlarga quyidagi maʼlumotlar yuborilishi lozim:

ustav jamgʻarmasining minimal oshirish miqdori, usuli va maqsadi;

ustav jamgʻarmasining koʻpayishi munosabati bilan jamiyat ustaviga kiritiladigan oʻzgartirishlar loyihasi;

qoʻshimcha ravishda chiqariladigan aksiyalarga nisbatan aksiyadorlarning huquqi;

qoʻshimcha chiqariladigan aksiyalarga yozilish muddati.

6.4. Agarda ilgari chiqarilgan aksiyalar oʻzining nominal qiymatidan past boʻlmagan bahoda toʻlangan boʻlsa, bu xollarda jamiyat ustav jamgʻarmasini koʻpaytirish huquqiga egadir. Ustav jamgʻarmasiga mol mulkining natura shaklida kirgizilishi bundan mustasno. Ustav jamgʻarmasini koʻpaytirish evaziga chiqarilgan qoʻshimcha aksiyalar shartnomaviy baholarda sotiladi.

6.5. Ustav jamgʻarmasini koʻpaytirish yoki kamaytirish toʻgʻrisidagi qapop aksiyadorlarning umumiy yigʻilishi 3/4 tomonidan qabul qilinadi hamda belgilangan tartibda eʼlon qilinganidan keyin kamida uch oy oʻtgach kuchga kiradi.

7-modda. Jamiyatning fondlari

7.1. Jamiyat oʻz faoliyati natijasida topgan va faqat oʻzi toʻliq tasarruf qilishi mumkin boʻlgan sof foyda hisobidan quyidagi fondlarni tashkil qilish huquqiga ega:

moddiy ragʻbatlantirish va isteʼmol fondi;

ishlab chiqarishni kengaytirish fondi;

zaxira fondi;

ijtimoiy rivojlanish fondi;

dividendlar toʻlov fondi;

7.2. Aksiyadorlarning umumiy yigʻilishi qarori bilan sof foydani taqsimlash miqdorlari oʻzgartirilishi yoki boʻlmasa yangi fondlar tashkil qilishi mumkin.

7.3. Jamiyatda Ustav Fondining kamida 15 (oʻn besh) foizi miqdorida zaxira fondi tashkil etiladi. Zaxira fondi u aytilgan miqdorga yetgunga qadar yillik daromaddan ajratmalar ajratib berish yoʻli bilan tarkib toptiriladi. Zaxira Fondiga har yilgi ajratmalar miqdori 5 (besh) foizdan kam boʻlmasligi lozim. Jamiyatni faoliyat koʻrsatishi hamda xodimlarni ijtimoiy himoya qilish uchun boshqa Fondlar ham tashkil etiladi.

7.4. Jamiyatning sof foydasi hisobidan tashkil etilgan fondlar faqat jamiyatning oʻziga tegishli boʻlib boshqa tashkilot va idora organlari tomonidan olib qoʻyilishi yoki qaytadan taqsimlanishi mumkin emas.

7.5. Jamiyatning zaxira Fondi qurilgan zararni qoplash jamiyat obligatsiyalarini muomaladan chiqarish imtiyozli aksiyalar boʻyicha dividendlar toʻlash va ushbu Ustavga muvofiq aksiyalarni sotib olishni talab qilish huquqiga ega boʻlgan aksiyadorlarning talabiga binoan aksiyalarni sotib olish uchun moʻljallanadi. Zaxira fondidan boshqa maqsadlarda foydalanish mumkin emas.

8-modda. Aksiyadorning huquq va majburiyatlari

8.1. Aksiyador:

aksiyani jamiyat tegishli ravishda davlat roʻyxatidan oʻtganidan soʻng bir yil ichida oʻz ulushlari hisobidan sotib olish;

jamiyat ustavidan kelib chiqadigan talablarni va uning faoliyatiga tegishli boʻlgan boshqaruv idorasi qarorlarini bajarish;

jamiyatning oʻz faoliyatini amalga oshirishda koʻmaklashish, tegishli zarur boʻlgan maʼlumotlarni taqdim etish;

jamiyat faoliyati toʻgʻrisida maxfiy axborotni oshkor etmaslik;

jamiyat Ustavida nazarda tutilgan tartibda jamiyat ishlarini bajarishda ishtirok etish va rivojlantirishga yordam koʻrsatish majburiyatini oladi;

olgan dividentini erkin tasarruf etish;

davlat tomonidan qimmatli qogʻozlar bozorini tartibga solish va muvofiqlashtirish yuzasidan vakolat berilgan organda, shuningdek, sudda oʻz huquqlarini himoya qilish;

oʻz manfaatlarini ifodalash va himoya qilish maqsadida uyushmalar va boshqa jamoat tashkilotlariga birlashish;

aksiyadorlar oʻrtasida umumiy yigʻilish belgilab qoʻygan tartibda tushadigan foydaning (dividendning) bir qismini olish;

jamiyat aksiyadorlari umumiy yigʻilishida bevosita ishtirok etish;

jamiyat aksiyadorlari (umumiy yigʻilish) belgilagan tartibda jamiyat boshqaruv idoralaridan faoliyatga tegishli boʻlgan maʼlumotlarni, shu jumladan buxgalterlik hisob-kitob va hisoboti, hamda oʻzga hujjatlar bilan tanishish;

jamiyatning boshqaruv va nazorat idoralariga saylash va saylanish;

aksiyadorlar umumiy yigʻilishining bayonnomalari bilan tanishish;

aksiyadorlar tarkibidan belgilab qoʻyilgan tartibda chiqish;

jamiyat ishlab chiqarayotgan mahsulotlarni xarid qilib olishda, koʻrsatayotgan xizmatlardan imtiyozli ravishda foydalanish huquqiga ega.

8.2. Aksiyador Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari bilan va ushbu Ustavda koʻzda tutilgan boshqa huquq va majburiyatlarga ega boʻlishi mumkin.

8.3. Agarda jamiyat aksiyadori muntazam ravishda oʻz majburiyatlarini bajarmasa yoki oʻzining harakatlari bilan jamiyat maqsadlarini bajarishga toʻsqinlik qilsa, u holda jamiyat umumiy yigʻilishining yakdil ovoz qaroriga muvofiq aksiyadorlar tarkibidan chiqarilishi mumkin. Bu holatda ushbu aksiyador ovoz berishda ishtirok etmaydi.

8.4. Agarda jamiyat aksiyadorlari davlat boshqaruv idorasi boʻlsa, u holda mazkur qatnashchi foydaning (dividendning) bir qismini u tomonidan oʻzining ijtimoiy taraqqiyotiga hamda ushbu jamiyatni boshqarish bilan bogʻliq maqsadlarga ishlatishi mumkin.

8.5. Jamiyat oʻz majburiyati boʻyicha oʻziga tegishli boʻlgan barcha mol-mulk bilan, aksiyadorlar esa jamiyatning majburiyati boʻyicha ularga tegishli boʻlgan aksiyaning qiymati hisobida javobgar hisoblanadilar.

9-modda. Jamiyatning mulki va mablagʻlari

9.1. Jamiyatning mulki asosiy fondlar, aylanma mablagʻlar va boshqa turdagi boyliklardan iborat boʻlib, ularning qiymati mustaqil balansda aks ettiriladi. Jamiyat mulkining vujudga kelish manbalari quyidagilardan iborat:

tumanlarda “Oʻzqishloqxoʻjtaʼminottuzatish” davlat kooperativ qoʻmitasining tugatilayotgan tashkilotlarining asosiy vositalari;

mahsulot sotish, ish bajarish va xizmat koʻrsatish evaziga shuningdek xoʻjalik faoliyatining boshqa turlari hisobiga olinadigan daromadlar;

banklar va tashkilotlarning bergan kreditlari;

qonun hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar;

Ustav Fondi aksiyadorlik jamiyatining aksiyalarini chiqarish asosida tashkil qilinadi.

9.2. Jamiyat belgilangan tartibda banklar kreditlaridan foydalanishi mumkin.

9.3. Jamiyatda uning faoliyati uchun zarur boʻlgan ustav fondi va boshqa fondlar vujudga keltiriladi.

9.4. Jamiyat Oʻzbekiston Respublikasidagi korxonalar, tashkilotlar uchun belgilab qoʻyilgan meʼyorlar va tartiblarda amortizatsiya uchun mablagʻlar ajratadi.

10-modda. Jamiyatning boshqarish organlari

10.1. Jamiyatning boshqarish organlari quyidagilardan iboratdir:

aksiyadorlar umumiy yigʻilishi;

aksiyadorlik jamiyatining Nazorat Kengashi;

boshqaruv;

taftish komissiyasi.

11-modda. Aksiyadorlarning umumiy yigʻilishi

11.1. Aksiyadorlarning umumiy yigʻilishi jamiyatning eng yuqori organi hisoblanadi. Aksiyadorlar umumiy yigʻilishining mutloq vakolatiga quyidagilar kiradi:

jamiyat faoliyatining asosiy yoʻnalishlarini belgilash, uning rejalarini va rejalarning bajarilishga doir hisoblarini tasdiqlash;

jamiyatning Ustavini oʻzgartirish va toʻldirish;

jamiyatni kuzatuvchi kengashini boshqaruv va taftish komissiyasining aʼzolarini saylash, chaqirib olish hamda ularning faoliyat tartibini belgilash;

jamiyat faoliyatining, shu jumladan uning turdosh korxonalari va vakolatxonalarining yillik natijalarini, taftish komissiyasining hisobotlarini va xulosalarini, daromadni, dividendni taqsimlash, zararni qoplash va boshqa meʼyoriy hujjatlarni tasdiqlash;

jamiyatning ichki tartib qoidalarini, tashkiliy tuzilmalarini belgilash;

mansabdor shaxslarni mulkiy javobgarlikka tortish toʻgʻrisida qarorlar chiqarish;

jamiyatning Ustav Fondini koʻpaytirish;

jamiyatning Ustav Fondini kamaytirish;

oʻz aksiyalarini qaytarib sotib olish;

umumiy yigʻilish reglamentini tasdiqlash;

jamiyat faoliyatini toʻxtatish toʻgʻrisida qaror qabul qilish, tugatish komissiyasini tayinlash, tugatish balansini tasdiqlash.

11.2. Jamiyat Ustavini oʻzgartirish va toʻldirish, uning faoliyatini toʻxtatish, turdosh korxonalar, vakolatxonalar ochish va ularning faoliyatini tugatish, ustav jamgʻarmasini oʻzgartirish masalalarini hal eta olishi uchun yigʻilishda ishtirok etayotgan aksiyadorlarning 3/4 qismidan iborat koʻpchilik, ovoz talab etiladi. Boshqa barcha masalalar yuzasidan qarorlar yigʻilishda ishtirok etayotgan aksiyadorlarning koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi.

11.3. Umumiy yigʻilish, basharti unda jamiyat ustaviga muvofiq ovozlarning 60 (oltmish) foizdan ziyodrogʻiga ega boʻlgan aksiyadorlar ishtirok etsa, qonuniy kuchga ega hisoblanadi. Jamiyat umumiy yigʻilishida ovoz berish, bitta aksiya bir ovoz qoidasi asosida oʻtkaziladi.

Barcha aksiyadorlar, umumiy yigʻilish ochilishiga 30 kunlik muddat qolganga qadar vaqt ichida kun tartibiga oʻz takliflarini kiritishlari mumkin.

11.4. Aksiyadorlarning umumiy yigʻilishi navbatdagi va navbatdan tashqari boʻlishi mumkin. Navbatdagi umumiy yigʻilish, aksiyadorlar umumiy yigʻilishi vakolati doirasida, jamiyatning yillik hisoboti va balansini koʻrib chiqish va taqsimlash, faoliyatning asosiy yoʻnalishlarini belgilash, daromadni taqsimlash va boshqa masalalar boʻyicha, bir yilda kamida bir marta chaqiriladi.

11.5. Jamiyat kuzatuvchi Kengashi, Boshqaruvi, taftish komissiyasi yoki aksiyadorlarning eng kamida 30 (oʻttiz) foizga ega boʻlganlarning talabi bilan navbatdan tashqari umumiy yigʻilishi oʻtkaziladi.

11.6. Agarda aksiyador aksiyani toʻliq sotib olmagan boʻlsa, u holda aksiyaning toʻla qiymatini toʻlagandan soʻng, yigʻilishda ishtirok etishi mumkin.

11.7. Aksiyadorlar jamiyatining boshqaruvchisi, agarda u umumiy yigʻilishda qatnasha olmagan taqdirda, jamiyat Boshqaruvi aʼzolaridan biri umumiy yigʻilishni olib borish uchun rais qilib saylanadi.

11.8. Aksiyadorlar ishonchnoma qogʻoziga asosan oʻz ovozini oʻzining vakiliga yoki umumiy vakilga berishi mumkin. Aksiyadorlarning vakili doimiy yoki belgilangan muddatga tayinlanishi mumkin. Aksiyadorlarning vakili jamiyat Boshqaruvi belgilab qoʻygan tartibga asosan roʻyxatga olinadi va aksiyadorlar umumiy yigʻilishida ishtirok etish huquqiga ega boʻladi.

12-modda. Aksiyadorlik jamiyatining nazorat kengashi

12.1. Aksiyadorlarning umumiy yigʻilishlari oraligʻidagi davrda aksiyadorlar manfaatlarini koʻzlab ish yuritishda mazkur Ustav hamda Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari bilan belgilangan tartibda Kengash oldiga qoʻygan vazifalarni bajaradi.

12.2. Nazorat Kengashi tarkibi bir yildan koʻp boʻlmagan muddatga saylanadi. Nazorat Kengashi aʼzolarining tarkibi, tuzilishi va ish tartibi aksiyadorlarning umumiy yigʻilishida belgilab qoʻyilgan tartibga asosan qabul qilinadi.

12.3. Nazorat Kengashi kengash aʼzolaridan, uning raisi va kotibidan tarkib topadi.

12.4. Nazorat Kengashi vakolatlariga quyidagilar kiradi:

jamiyat aksiyadorlari umumiy yigʻilish qarorlarining bajarilishi ustidan nazorat qilish;

12.5. Nazorat Kengashi oʻz aʼzolarining koʻpchilik ovozi bilan qarorlar qabul qiladi va ularni Nazorat Kengashi raisi va kotibi imzosi bilan bayonnoma orqali rasmiylashtiradi. Nazorat Kengashi aʼzolari oʻz ichida majburiyatlarni taqsimlashni amalga oshiradi.

12.6. Nazorat Kengashi oʻz yigʻilishlarini zarur boʻlgan hollarda har chorakda kamida bir marta oʻtkazadi. Nazorat Kengashiga qoʻyiladigan masalalar, Kengash aʼzolari, Boshqaruv va taftish, komissiyasi tomonidan kiritilishi mumkin. Nazorat Kengashi aʼzolari aksiyadorlar jamiyatining boshqaruv organining aʼzosi boʻla olmaydilar.

13-modda. Jamiyatni boshqaruvi

13.1. Umumiy yigʻilishlar orasidagi davrda jamiyatning oliy ijroiya idora rahbarligini olib borish uchun Jamiyat Boshqaruvi saylanadi. Jamiyat Boshqaruvi aʼzolarining miqdori umumiy yigʻilish tomonidan belgilanadi.

13.2. Jamiyatning boshqaruvchisi bir vaqtning oʻzida jamiyat Boshqaruvining raisi ham hisoblanadi. Jamiyatning boshqaruvchisi “Oʻzqishloqxoʻjtaʼminottuzatish” Davlat kooperativ qoʻmitasi tomonidan belgilangan tartibda tayinlanadi va vazifasidan ozod qilinadi.

13.3. Jamiyat Boshqaruv raisi mazkur Ustav va Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga asoslangan holda quyidagi vakolatlarni amalga oshiradi:

aksiyadorlarning umumiy yigʻilishi oraligʻida jamiyatga rahbarlikni amalga oshiradi va jamiyatni boshqarish masalalari yuzasidan tegishli qarorlar qabul qiladi;

umumiy yigʻilish va kuzatuv kengash qarorlarini oʻz buyruqlari orqali ijro etadi va amalga oshiradi;

jamiyatning ishlab chiqarish moliyaviy taʼminot va boshqa faoliyatlariga rahbarlik qiladi;

jamiyatning umumiy yigʻilishi qarorlari bilan belgilangan tartibda jamiyat mulkiga, moddiy vositalarga va pul mablagʻlariga egalik qiladi;

jamiyat oldida turgan vazifalardan kelib chiqqan holda bank muassasalarida hisob-kitob varaqlari ochadi va ulardagi mablagʻlarni tasarruf etadi, cheklarga, toʻlov topshiriqnomalariga imzo chekadi, banklardan kreditlar oladi va qonun hujjatlari bilan koʻzda tutilgan boshqa ishlarni amalga oshiradi;

jamiyat zimmasidagi vazifalarning bajarilishini taʼminlovchi shartnomalar tuzadi;

oʻz vakolati doirasida Jamiyat xodimlarini lavozimlarga tayinlaydi va vazifasidan ozod etadi, buyruqlar chiqaradi:

davlat, sud organlarida va boshqa tashkilotlarda ishonchnomasiz Jamiyat nomidan ish koʻradi.

13.4. Aksiyadorlar jamiyatining Boshqaruvi jamiyat ishini uyushtiradi, hamda umumiy yigʻilishga oʻz faoliyatining yakunlari toʻgʻrisida yillik hisobot taqdim etadi.

13.5. Jamiyat Boshqaruvi umumiy yigʻilish mutloq vakolatiga kiradigan masalalardan boshqa jamiyat faoliyatiga doir barcha masalalarni hal etadi. Jamiyat Boshqaruvi aksiyadorlar umumiy yigʻilishiga hisobot beradi va uning qarorlari ijrosini taʼminlaydi.

14-modda. Taftish komissiyasi

14.1. Jamiyatning moliya xoʻjalik, faoliyati ustidan nazoratni umumiy yigʻilishda aksiyadorlar tarkibidan bir yilga saylab qoʻyiladigan taftish komissiyasi amalga oshiradi. Taftish komissiyasining aʼzolari aksiyadorlardan saylanadi va jamiyat Boshqaruvi tarkibiga kirishlari mumkin emas. Jamiyat Boshqaruvi yigʻilishlarida taftish komissiyasining aʼzolari maslahat ovozi bilan ishtirok etishlari mumkin.

14.2. Jamiyat oʻzining moliyaviy xoʻjalik faoliyati ustidan bir yilda kamida bir marta taftish qilishi shart. Taftish komissiyasi ichki auditni olib boradi. Yillik axborot va moliyaviy hisobotni tekshirish va maʼqullash uchun jamiyat oʻz hisobidan maxsus auditorlarni jalb qilgan xolda nazoratni (tashqi auditni) tashkil etishi mumkin.

14.3. Taftish komissiyasi jamiyat moliya xoʻjalik faoliyatini umumiy yigʻilish topshiriqlariga koʻra oʻz tashabbusi bilan yoki jamiyki qoʻshganda ovozlarning 10 (oʻn) foizdan ortiqrogʻiga ega boʻlgan aksiyadorlar talabi bilan tekshirishi mumkin.

14.4. Taftish komissiyasi oʻzi oʻtkazgan tekshiruv natijalari toʻgʻrisida umumiy yigʻilishga maʼlumot beradi. Yillik hisobot va balans xulosasini taftish komissiyasi tuzadi. Taftish komissiyasining xulosasisiz aksiyadorlar umumiy yigʻilishi jamiyatning yillik balansini tasdiqlashga haqli emas.

14.5. Agarda jamiyat manfaatlariga ham tugʻilganda yoki jamiyat mansabdor shaxslari tomonidan suisteʼmollik aniqlaganda, taftish komissiyasi navbatdan tashqari aksiyadorlarning umumiy yigʻilishini chaqirish talabiga haqlidir.

15-modda. Jamiyatning hisobi va hisoboti

Jamiyatda operativ buxgalteriya hamda statistika hisob va hisobotlari Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari bilan belgilangan tartibda yuritiladi.

16-modda. Jamiyatning masʼuliyati

16.1. Jamiyat shartnoma majburiyatlarini, kredit, hisob-kitob va soliq intizomini, texnikani taʼmirlaganda, mexanizatsiya yordamida ish bajarganda ishning sifatiga boʻlgan talablarni oʻz faoliyatini yuritishning boshqa tartib qoidalarini buzca Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlari bilan koʻzda tutilgan mulkiy javobgarlikka tortiladi.

16.2. Jamiyat atrof muhitni ifloslantirishdan muhofaza qilish va boshqa zararli taʼsirlar koʻrsatish bilan bogʻliq boʻlgan talablarga rioya qilmaslik, ishlarning xavfsizligi qoidalarini, sanitariya gigiyena meʼyorlarini, xodimlar salomatligini saqlash talablarini buzganligi oqibatida yetkazilgan ziyonning oʻrnini toʻldirishga Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlari bilan koʻzda tutilgan miqdorda jarima toʻlashga majbur.

17-modda. Jamiyat faoliyatini nazorat qilish

Oʻzbekiston Respublikasining qonun maqomidagi hujjatlari bilan Jamiyat faoliyatining ayrim tomonlarini tekshirish vazifasi zimmasiga yuklangan soliq va boshqa davlat organlari bunday tekshiruvlarni zaruratiga qarab oʻz vakolatlari doirasida oʻtkazadilar.

18-modda. Jamiyatni qayta tashkil etish va tugatish

Jamiyatni qayta tashkil etish va tugatish, qoʻshish, ajratish jamiyatning umumiy yigʻilishi qarori asosida amalga oshiriladi.

19-modda.

Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi “Oʻzqishloqxoʻjtaminottuzatish” davlat kooperativ qoʻmitasi tomonidan tasdiqlangan va Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida 21-fevral 1997-yil 307 raqam bilan roʻyxatga olingan Nizom oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.