Odamning immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradigan kasallik (OIV infeksiyasi) tarqalishiga qarshi kurashish toʻgʻrisida (O‘RQ-353-son)
Odamning immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradigan kasallik (OIV infeksiyasi) tarqalishiga qarshi kurashish toʻgʻrisida (O‘RQ-353-son)
23.09.2013
Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni
Qonunchilik palatasi tomonidan 2013-yil 7-iyunda qabul qilingan Senat tomonidan 2013-yil 22-avgustda maʼqullangan
1-bob. Umumiy qoidalar
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi odamning immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradigan kasallik (OIV infeksiyasi) tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
2-modda. Odamning immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradigan kasallik (OIV infeksiyasi) tarqalishiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilik
Odamning immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradigan kasallik (OIV infeksiyasi) tarqalishiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida odamning immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradigan kasallik (OIV infeksiyasi) tarqalishiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.
3-modda. Asosiy tushunchalar
Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
odamning immunitet tanqisligi virusi (OIV) — odamning surunkali yuqumli immunitet tanqisligi kasalligini qoʻzgʻatuvchi;
OIV infeksiyasi — odamning immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradigan surunkali yuqumli immunitet tanqisligi kasalligi;
OIVni yuqtirib olganlar — odamning immunitet tanqisligi virusini yuqtirib olgan shaxslar;
orttirilgan immunitet tanqisligi sindromi (OITS) — odamning immunitet tanqisligi virusi odamning immun tizimini shikastlashi natijasida kasallik belgilari kelib chiqadigan OIV infeksiyasining soʻnggi bosqichi.
2-bob. OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasining davlat tomonidan tartibga solinishi
4-modda. OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish boʻyicha yagona tizimning faoliyat koʻrsatishini taʼminlash;
OIV infeksiyasi profilaktikasi, OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish, OIVni yuqtirib olganlarni bepul maxsus davolash va ijtimoiy muhofaza qilish;
OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish va uni davolash vositalari bilan taʼminlash, shuningdek tashxis qoʻyish, davolash va ilmiy maqsadlarda foydalaniladigan tibbiy preparatlarning, biologik suyuqliklarning xavfsiz boʻlishi ustidan nazoratni amalga oshirish;
OIV infeksiyasi tarqalishi ustidan epidemiologik nazoratni amalga oshirish;
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish chora-tadbirlari toʻgʻrisida aholini muntazam ravishda xabardor qilib borish;
OIV mavjudligi yoxud mavjud emasligini aniqlash maqsadida aholini bepul, xavfsiz va maxfiy tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish uchun sharoitlar yaratish;
OIVni yuqtirib olganlarning umrini uzaytirish va turmushi sifatini oshirishga, ularning oʻlimini kamaytirishga doir tadbirlarni amalga oshirish;
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasida xalqaro hamkorlikni amalga oshirish.
5-modda. OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasida davlat boshqaruvi
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasida davlat boshqaruvini quyidagilar amalga oshiradi:
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi;
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi;
Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi;
mahalliy davlat hokimiyati organlari.
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish boʻyicha faoliyatni qonunchilikka muvofiq boshqa davlat organlari ham amalga oshirishi mumkin.
6-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi davlat dasturlari ishlab chiqilishi, tasdiqlanishi va amalga oshirilishini taʼminlaydi;
odamning immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradigan kasallik (OIV infeksiyasi) tarqalishiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilik talablarining bajarilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshirish tartibini belgilaydi;
Respublika epidemiyaga qarshi kurashish favqulodda komissiyasining faoliyatini taʼminlaydi.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
7-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi:
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi davlat dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etadi;
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi davolash-profilaktika muassasalari faoliyatini muvofiqlashtiradi va ularning oʻzaro aloqalarini taʼminlaydi;
OIV infeksiyasi tarqalishi ustidan epidemiologik nazoratni amalga oshiradi;
OIVni yuqtirib olganlarga tibbiy yordam koʻrsatish tartibini belgilaydi;
davolash-profilaktika muassasalari faoliyatiga OIV infeksiyasi profilaktikasiga doir zamonaviy chora-tadbirlar, OIVni yuqtirib olganlarga tashxis qoʻyish, ularni davolash hamda parvarishlash usullari joriy etilishini taʼminlaydi;
OIV infeksiyasi boʻyicha epidemik vaziyatni hamda OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish va uni davolash borasida qoʻllanilayotgan usullar samaradorligini baholashga doir tadqiqotlarni tashkil etadi;
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining Respublika OITSga qarshi kurashish markazi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining OITSga qarshi kurashish markazi, viloyatlar sogʻliqni saqlash boshqarmalarining va Toshkent shahar sogʻliqni saqlash bosh boshqarmasining OITSga qarshi kurashish markazlari, shuningdek tumanlararo OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish laboratoriyalari zamonaviy davolash-tashxis qoʻyish asbob-uskunalari bilan jihozlanishini taʼminlaydi;
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi tibbiyot xodimlarini va boshqa xodimlarni tayyorlash, qayta tayyorlashni hamda ularning malakasi oshirilishini taʼminlaydi.
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
8-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi vakolatlari
Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi:
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi davlat dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirishda ishtirok etadi;
jazoni ijro etish muassasalaridagi OIV infeksiyasini yuqtirib olganlarga tibbiy yordam koʻrsatish uchun sharoitlarni taʼminlaydi;
ichki ishlar organlari va muassasalari OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi mutaxassislar bilan toʻldirilishini, shuningdek ularning malakasi oshirilishini taʼminlaydi.
Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
9-modda. Mahalliy davlat hokimiyati organlarining OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi vakolatlari
Mahalliy davlat hokimiyati vakillik organlari OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi hududiy dasturlarni tasdiqlaydi va ularning bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi.
Mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari:
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi hududiy dasturlarni ishlab chiqadi, mahalliy davlat hokimiyati vakillik organiga tasdiqlash uchun kiritadi va amalga oshiradi;
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining OITSga qarshi kurashish markazini, viloyatlar sogʻliqni saqlash boshqarmalarining va Toshkent shahar sogʻliqni saqlash bosh boshqarmasining OITSga qarshi kurashish markazlarini, shuningdek tumanlararo OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish laboratoriyalarini zamonaviy davolash-tashxis qoʻyish asbob-uskunalari bilan jihozlash hamda ularni taʼmirlash-rekonstruksiya qilish ishlarini amalga oshirishda ishtirok etadi;
aholi oʻrtasida OIV infeksiyasi profilaktikasi masalalari boʻyicha axborot-tushuntirish ishlarini tashkil etish va oʻtkazishda ishtirok etadi.
Mahalliy davlat hokimiyati organlari qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.
10-modda. Respublika epidemiyaga qarshi kurashish favqulodda komissiyasi
Respublika epidemiyaga qarshi kurashish favqulodda komissiyasi (bundan buyon matnda Respublika komissiyasi deb yuritiladi) davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va nodavlat notijorat tashkilotlari tomonidan OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish boʻyicha oʻtkaziladigan tadbirlarni muvofiqlashtirishni amalga oshiradi.
Respublika komissiyasi:
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi davlat dasturlarini ishlab chiqadi va ularning amalga oshirilishini taʼminlaydi;
OIV infeksiyasi tarqalishiga sabab boʻladigan gʻayriijtimoiy holatlarga barham berishga qaratilgan chora-tadbirlar majmuini ishlab chiqadi, ularning bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi, shu maqsadda aholi oʻrtasida OIV infeksiyasi profilaktikasi masalalari boʻyicha axborot-tushuntirish ishlarini oʻtkazadi;
Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida yoki uning ayrim joylarida OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish boʻyicha oʻtkazilayotgan tadbirlar monitoringini hamda ularni doimiy ravishda har tomonlama baholashni amalga oshiradi, zarur boʻlgan hollarda OIV infeksiyasi boʻyicha epidemik vaziyat murakkablashuvining oldini olish yuzasidan qoʻshimcha tadbirlar ishlab chiqadi;
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining Respublika OITSga qarshi kurashish markazi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining OITSga qarshi kurashish markazi, viloyatlar sogʻliqni saqlash boshqarmalarining va Toshkent shahar sogʻliqni saqlash bosh boshqarmasining OITSga qarshi kurashish markazlari, shuningdek tumanlararo OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish laboratoriyalari moddiy-texnika bazasini mustahkamlash boʻyicha chora-tadbirlarni koʻradi, ularni zamonaviy tibbiy asbob-uskunalar bilan jihozlashga koʻmaklashadi;
OIV infeksiyasi profilaktikasi, OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish va uni davolashning inson sogʻligʻi uchun xavfsiz boʻlgan usullarini amaliyotga joriy etish boʻyicha tavsiyalarni oʻrganadi va ishlab chiqadi;
xalqaro va chet el tashkilotlari bilan OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish boʻyicha oʻzaro aloqani, Oʻzbekiston manfaatlariga mos keladigan hamkorlik oʻrnatilishini taʼminlaydi.
Respublika komissiyasining faoliyatini tashkil etish tartibi qonunchilikda belgilanadi.
11-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining Respublika OITSga qarshi kurashish markazi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining OITSga qarshi kurashish markazi, viloyatlar sogʻliqni saqlash boshqarmalarining va Toshkent shahar sogʻliqni saqlash bosh boshqarmasining OITSga qarshi kurashish markazlari faoliyati
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining Respublika OITSga qarshi kurashish markazi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining OITSga qarshi kurashish markazi, viloyatlar sogʻliqni saqlash boshqarmalarining va Toshkent shahar sogʻliqni saqlash bosh boshqarmasining OITSga qarshi kurashish markazlari (bundan buyon matnda OITSga qarshi kurashish markazlari deb yuritiladi) OIV infeksiyasi profilaktikasi, OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish va uni davolash boʻyicha aholiga ixtisoslashtirilgan tibbiy yordam koʻrsatishni, shuningdek tibbiyot muassasalarini uslubiy jihatdan taʼminlash hamda ular faoliyatiga OIV infeksiyasi profilaktikasi, OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish va uni davolashning zamonaviy usullarini joriy etishni amalga oshiradi.
OITSga qarshi kurashish markazlari:
OIV infeksiyasi va u bilan bogʻliq kasalliklar tarqalishiga qarshi kurashish boʻyicha profilaktika, epidemiyaga qarshi, tashxis qoʻyish, davolash tadbirlarini amalga oshiradi;
OIV yuqishining jadalligiga taʼsir koʻrsatuvchi omillarni aniqlash va ularning faolligini baholash boʻyicha maxsus epidemiologik tadqiqotlar oʻtkazadi;
OIV infeksiyasi profilaktikasi, OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish va uni davolashning inson sogʻligʻi uchun xavfsiz boʻlgan usullarini oʻrganadi hamda amaliyotga joriy etadi;
OIVni yuqtirib olganlarga tibbiy yordam koʻrsatish tartibini takomillashtirish yuzasidan takliflar kiritadi;
OIVni yuqtirib olganlar oʻz sogʻligʻi va mehnat qobiliyatini saqlab qolishi uchun zarur boʻlgan tashxis qoʻyishni amalga oshiradi hamda ularga tibbiy yordam koʻrsatadi;
OIV infeksiyasiga va u bilan bogʻliq kasalliklarga tashxis qoʻyish hamda ularni davolashni amalga oshiruvchi muassasalarga uslubiy yordam koʻrsatadi;
profilaktika, tashxis qoʻyish va davolash tadbirlari uchun ajratilgan mablagʻlardan maqsadli hamda samarali foydalanilishini taʼminlaydi;
Oʻzbekistonda OIV infeksiyasi profilaktikasi, OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish va uni davolash uchun qoʻllaniladigan usullarni tahlil qilishni amalga oshiradi, shuningdek ularning samaradorligini baholaydi;
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish boʻyicha faoliyatni amalga oshiruvchi tibbiyot xodimlarini va boshqa xodimlarni tayyorlashda, qayta tayyorlashda hamda ularning malakasini oshirishda ishtirok etadi.
OITSga qarshi kurashish markazlari faoliyatini tashkil etish tartibi qonunchilikda belgilanadi.
12-modda. Fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining va nodavlat notijorat tashkilotlarning OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi ishtiroki
Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va nodavlat notijorat tashkilotlar:
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashishga doir tadbirlarni oʻtkazishda, OIVni yuqtirib olganlarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini amalga oshirish hamda himoya qilishda;
OIVni yuqtirib olganlarga yoki ularning qonuniy vakillariga oʻz vakolatlari doirasida huquqiy, uslubiy yordam, axborot yordami va boshqa yordam koʻrsatishda;
aholi oʻrtasida OIV infeksiyasi profilaktikasi masalalari boʻyicha axborot-tushuntirish ishlarini mahalliy urf-odatlar va anʼanalardan kelib chiqqan holda tashkil etish hamda oʻtkazishda ishtirok etishi mumkin.
Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va nodavlat notijorat tashkilotlar OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashishga doir boshqa tadbirlarda ham ishtirok etishi mumkin.
3-bob. OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashishga doir chora-tadbirlar. OIVni yuqtirib olganlarga tibbiy yordam koʻrsatish
13-modda. OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish
OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish tekshiruvdan oʻtayotgan shaxsning sogʻligʻi holatini oʻrganish va baholashdir, bunda OIV mavjudligi yoxud mavjud emasligi aniqlanadi.
OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan belgilangan normalar va qoidalarga muvofiq barcha davolash-profilaktika muassasalarida ixtiyoriy, majburiy yoki gʻayriixtiyoriy tartibda amalga oshirilishi mumkin.
OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazishda tekshiruvdan oʻtayotgan shaxs bilan dastlabki va keyingi maslahatlashuv amalga oshiriladi.
Voyaga yetmaganlarni va muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilgan shaxslarni OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish ularning qonuniy vakillari roziligi bilan amalga oshiriladi.
Davlat sogʻliqni saqlash tizimining laboratoriyalari tomonidan oʻtkaziladigan tekshiruvlarning OIV mavjudligi yoki mavjud emasligi toʻgʻrisidagi natijasi tekshiruvdan oʻtayotgan shaxsga uning iltimosiga koʻra, voyaga yetmaganlarga va muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilgan shaxslarga esa, ularning qonuniy vakillariga dastlabki maslahatlashuvni amalga oshirgan davolash-profilaktika muassasasida beriladi.
Tekshiruvdan oʻtayotgan shaxsda OIV aniqlangan taqdirda, u bilan keyingi maslahatlashuv oʻtkaziladi hamda u dispanser hisobiga qoʻyiladi, mazkur shaxs oʻzga shaxslarga OIV infeksiyasini yuqtirganlik uchun jinoiy javobgarlik toʻgʻrisida yozma ravishda ogohlantiriladi.
Voyaga yetmaganlarda va muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilgan shaxslarda OIV aniqlangan taqdirda, tibbiy muassasalar xodimlari bu haqda ularning qonuniy vakillarini hamda voyaga yetmaganlar yoxud muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilgan shaxslar turgan muassasa rahbarini xabardor qiladi.
Tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish natijalariga koʻra oʻzida OIV aniqlangan shaxslar qon, biologik suyuqliklar donori boʻlishi mumkin emas.
Tekshiruvdan oʻtayotgan shaxsning iltimosiga koʻra OIV mavjud emasligi toʻgʻrisida sertifikat berilishi mumkin. OIV mavjud emasligi toʻgʻrisida sertifikat berish qonunchilikda belgilangan tartibda, faqat OITSga qarshi kurashish markazlarida haq evaziga amalga oshiriladi.
14-modda. Ixtiyoriy ravishda OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish
Ixtiyoriy ravishda OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish tekshiruvdan oʻtayotgan shaxsning xohishiga koʻra, maxfiylikka rioya etilgan holda amalga oshiriladi. Tekshiruvdan oʻtayotgan shaxsning iltimosiga koʻra ixtiyoriy ravishda OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish anonim boʻlishi mumkin.
15-modda. Majburiy ravishda OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish
Quyidagilar majburiy ravishda OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazilishi kerak:
qon, biologik suyuqliklar donorlari;
ellik yoshgacha boʻlgan nikohlanuvchi shaxslar;
homilador ayollar;
inyeksiya orqali giyohvandlik vositalarini isteʼmol etishda gumon qilinayotgan shaxslar;
OIVni yuqtirib olgan onalardan tugʻilgan bolalar;
oʻz faoliyatida qon, biologik suyuqliklar, odam organlari va toʻqimalari bilan ishlovchi tibbiyot xodimlari;
jinsiy sherigida OIV aniqlangan shaxslar.
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi bilan kelishuvga koʻra roʻyxati belgilanadigan ayrim kasblarda ishlovchi xodimlar ishga kirayotganda, dastlabki va davriy tibbiy koʻriklardan oʻtayotganda majburiy ravishda OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtadi.
16-modda. Gʻayriixtiyoriy ravishda OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish
Tekshiruvdan oʻtayotgan shaxsni gʻayriixtiyoriy ravishda OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish qonunchilikda belgilangan tartibda uning roziligisiz yoki qonuniy vakilining roziligisiz tergovga qadar tekshiruvni amalga oshiruvchi organ mansabdor shaxsining, surishtiruvchining, tergovchining, prokurorning qaroriga yoki sud ajrimiga koʻra amalga oshiriladi.
17-modda. OIVni yuqtirib olganlarga tibbiy yordam koʻrsatish
OIVni yuqtirib olganlarga tibbiy yordam koʻrsatish ular OITSga qarshi kurashish markazlarida va davolash-profilaktika muassasalarida yashash joyi boʻyicha dispanser hisobiga qoʻyilganidan keyin amalga oshiriladi.
OIVni yuqtirib olganlarga tibbiy yordam koʻrsatish OIV infeksiyasini maxsus davolashni, shuningdek OIV infeksiyasi bilan bogʻliq kasalliklar rivojlanishining oldini olishni, ularga tashxis qoʻyish hamda ularni davolashni oʻz ichiga oladi.
OIVni yuqtirib olganlarni bepul maxsus davolash kasallik bosqichiga qarab, davolash komissiyasining xulosasiga koʻra OITSga qarshi kurashish markazlarida, davolash-profilaktika muassasalarining OIVni yuqtirib olganlarga moʻljallangan boʻlinmalarida tayinlanadi.
OIVni yuqtirib olganlarga OIV infeksiyasi bilan bogʻliq kasalliklar rivojlanishining oldini olish, ularga tashxis qoʻyish va ularni davolash uchun tibbiy yordam koʻrsatish OITSga qarshi kurashish markazlari tomonidan boshqa davolash-profilaktika muassasalari bilan birgalikda amalga oshiriladi.
OIVni yuqtirib olgan shaxsda OIV infeksiyasi bilan bogʻliq boʻlmagan kasalliklar aniqlangan taqdirda, tegishli ixtisoslashgan davolash-profilaktika muassasasida ambulatoriya yoki statsionar sharoitlarda tibbiy yordam koʻrsatiladi.
18-modda. Oʻz xizmat vazifalarini bajarayotganda OIV infeksiyasi yuqishi xavfi ostida boʻlgan tibbiyot xodimlarini ijtimoiy muhofaza qilish
Tibbiyot xodimlarining oʻz xizmat vazifalarini bajarayotganda ularga OIV infeksiyasi yuqishi kasb kasalliklari toifasiga kiradi.
OIVni yuqtirib olganlarga tashxis qoʻyish va ularni davolash boʻyicha ixtisoslashtirilgan tibbiy yordam koʻrsatuvchi, shuningdek profilaktika tadbirlarini va epidemiyaga qarshi tadbirlarni amalga oshirishni taʼminlovchi tibbiyot xodimlariga qonunchilikda nazarda tutilgan imtiyozlar beriladi.
4-bob. OIVni yuqtirib olganlarning huquq va majburiyatlari, ularni ijtimoiy muhofaza qilish
19-modda. OIVni yuqtirib olganlarning huquq va majburiyatlari
OIVni yuqtirib olganlar:
OIVga tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish natijalarini va OIV tarqalishining oldini olishga doir tavsiyalar olish;
oʻz huquqlari toʻgʻrisida, oʻzidagi mavjud kasalliklarning xususiyati va tibbiy yordam koʻrsatishda qoʻllaniladigan usullar haqida axborot olish;
oʻziga nisbatan insonparvarlik munosabatida boʻlinishi;
psixologik yordam olish huquqiga ega.
OIVni yuqtirib olganlar:
tibbiyot xodimlari tomonidan tavsiya etilgan OIV infeksiyasini tarqatmaslikka doir chora-tadbirlarni bajarishi;
sogʻlom odamlar bilan muloqotda ehtiyot choralariga rioya etishi;
jinsiy sherigini, shuningdek teri va shilliq qatlamlarning yaxlitligini buzuvchi muolajalarda sanchiladigan va kesadigan asboblardan foydalanadigan tibbiyot xodimlarini va xizmat koʻrsatish sohasi xodimlarini oʻz kasalligi toʻgʻrisida xabardor etishi shart.
OIVni yuqtirib olganlar qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ega boʻlishi va ularning zimmasida oʻzga majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.
20-modda. OIVni yuqtirib olganlarni ijtimoiy muhofaza qilish
OIVni yuqtirib olganlar bepul maxsus davolanadi.
Oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan OIVni yuqtirib olganlar, kasallik bosqichidan qatʼi nazar, qonunchilikda belgilangan har oylik ijtimoiy nafaqa va nogironligi boʻlgan bolalar uchun imtiyozlar olish huquqiga ega.
OIVni yuqtirib olgan bolalarning ota-onasi yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar ishdan vaqtincha ozod qilingan va vaqtinchalik mehnatga qobiliyatsizlik nafaqasini olgan holda qonunchilikda belgilangan tartibda bolalar bilan birga davolash-profilaktika muassasasida statsionar sharoitlarda boʻlish huquqiga ega.
Qonunchilikda OIVni yuqtirib olganlarni va ularning oila aʼzolarini ijtimoiy muhofaza qilishning boshqa chora-tadbirlari ham belgilanishi mumkin.
21-modda. OIVni yuqtirib olganlarning huquqlari cheklanishiga yoʻl qoʻymaslik
OIVni yuqtirib olganlarda OIV infeksiyasi mavjudligini asos qilib, ular bilan mehnat shartnomasini bekor qilishga, ularni ishga qabul qilishni rad etishga, bundan Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan belgilanadigan roʻyxatda nazarda tutilgan ayrim kasbiy faoliyat turlari mustasno, taʼlim muassasalariga, bundan taʼlim muassasalarining qonunchilikda belgilangan ayrim turlari mustasno, va tibbiy yordam koʻrsatuvchi muassasalarga qabul qilishni rad etishga, shuningdek ularning boshqa huquq va qonuniy manfaatlarini cheklashga, xuddi shuningdek ular oila aʼzolarining turar joy huquqlarini, boshqa huquqlari va qonuniy manfaatlarini cheklashga yoʻl qoʻyilmaydi.
5-bob. Yakunlovchi qoidalar
22-modda. OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish boʻyicha faoliyatni moliyalashtirish
OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish boʻyicha faoliyatni moliyalashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari, shuningdek qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
23-modda. OIV infeksiyasi yuqqan shaxsning sogʻligʻiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash
OIV infeksiyasi yuqqan shaxsning sogʻligʻiga tibbiyot xodimlari va xizmat koʻrsatish sohasi xodimlari oʻz kasbiy majburiyatlarini bajarmaganligi yoki lozim darajada bajarmaganligi natijasida yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Zararning oʻrnini qoplash aybdor shaxslarni qonunga muvofiq javobgarlikdan ozod qilmaydi.
24-modda. Nizolarni hal etish
Odamning immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradigan kasallik (OIV infeksiyasi) tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.
25-modda. Odamning immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradigan kasallik (OIV infeksiyasi) tarqalishiga qarshi kurashish sohasidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
Odamning immunitet tanqisligi virusi keltirib chiqaradigan kasallik (OIV infeksiyasi) tarqalishiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
26-modda. Ayrim qonun hujjatlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish
Quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin:
1) Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 19-avgustda qabul qilingan “Odamning immunitet tanqisligi virusi bilan kasallanishning (OIV kasalligining) oldini olish toʻgʻrisida”gi 816-I-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-yil, № 9, 213-modda);
2) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 1999-yil 19-avgustda qabul qilingan “Odamning immunitet tanqisligi virusi bilan kasallanishning (OIV kasalligining) oldini olish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini amalga kiritish haqida”gi 817-I-sonli Qarori (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-yil, № 9, 214-modda);
3) Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 24-mayda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartishlar va qoʻshimcha kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-248-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2010-yil, № 5, 179-modda) 3-moddasi.
27-modda. Qonunchilikni ushbu Qonunga muvofiqlashtirish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:
hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;
davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.
28-modda. Ushbu Qonunning kuchga kirishi
Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV
