60-modda. Radioaktiv foydali qazilmalarni qazib olish uchun yer qaʼri uchastkasidan foydalanishning alohida shartlari

Radioaktiv foydali qazilmalarni, shu jumladan uranni qazib olish boʻyicha faoliyat bilan shugʻullanadigan yer qaʼridan foydalanuvchi ushbu moddada bayon etilgan qoʻshimcha majburiyatlarga rioya etishi kerak.

Uran boʻyicha konchilik faoliyati Atom energiyasiga boʻyicha xalqaro agentlikning (AEXA) radiatsiyadan muhofaza qilishga doir asosiy xavfsizlik standartlariga hamda Oʻzbekiston Respublikasining radiatsiyaviy xavfsizlik sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlariga muvofiq boʻlishi kerak.

Radioaktiv foydali qazilmalarni, shu jumladan uranni qazib olish boʻyicha faoliyat bilan shugʻullanadigan yer qaʼridan foydalanuvchi quyidagilar uchun javobgar boʻladi:

1) butun hududda, shu jumladan yer qaʼridan foydalanish oqibatlarini bartaraf etish davrida va yer qaʼridan foydalanish oqibatlarini bartaraf etish davri tugaganidan keyin radiatsiyaviy xavfsizlikni taʼminlash uchun, shuningdek atrof-muhitni tiklash uchun;

2) yadroviy xavfsizlikni hamda uran ishlab chiqarishga oid biror-bir obyektning jismonan muhofaza qilinishini va chiqindilar utilizatsiya qilinishini taʼminlash uchun;

3) joʻnatuvchi va (yoki) tashuvchi sifatida radioaktiv materialni transportda tashish, shu jumladan umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllar va temiryoʻl orqali tashish uchun.

Yer qaʼridan foydalanuvchi radiatsiyaviy xavfsizlikni taʼminlash doirasida oʻzining barcha majburiyatlariga rioya etilishini taʼminlash uchun yetarlicha texnik va moliyaviy resurslarga ega boʻlishi kerak.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qoʻmitasi tomonidan berilgan radiatsiyaviy xavfsizlikni taʼminlashga doir ruxsat etuvchi hujjatlar uran qazib olish bilan bogʻliq faoliyatning muhim siklidagi barcha bosqichlar uchun, shu jumladan rudani geologik jihatdan oʻrganish, qazib olish, qayta ishlash va (yoki) ishlab chiqarish, konchilik faoliyatining radioaktiv chiqindilari bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish obyektlari hamda radioaktiv materiallarni transportda tashish uchun talab etiladi.

Uran qazib olish boʻyicha loyiha uchun konni oʻzlashtirish loyihasi konchilik faoliyati uchun radiatsiyani boshqarish rejasini oʻz ichiga oladi. Radiatsiyani boshqarish rejasining shakli va mazmuni qonunchilik hujjatlariga muvofiq belgilanadi.

Yer qaʼridan foydalanuvchi radiatsiyaviy xavfsizlikni taʼminlashga doir ruxsat etuvchi hujjatlar berish tartib-taomili doirasida radiatsiyani boshqarishning birinchi dastlabki rejasini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qoʻmitasiga koʻrib chiqish va tasdiqlash uchun taqdim etishi shart. Uran boʻyicha biror-bir konchilik faoliyati, shu jumladan qurilish radiatsiyaviy xavfsizlikni taʼminlashga doir ruxsat etuvchi hujjatlarsiz amalga oshirilishi mumkin emas.