26-modda. Qimmatbaho toshlardan foydalanishning va ularni realizatsiya qilishning oʻziga xos xususiyatlari

Qimmatbaho toshlarning xususiyatlari qimmatbaho toshlarni saralash, ularni birlamchi tasniflash va dastlabki baholash (qimmatbaho toshlar Oʻzbekiston Respublikasiga olib kirilgan yoki ular Oʻzbekiston Respublikasidan olib chiqilgan taqdirda) jarayonida, shuningdek qimmatbaho toshlardan mahsulot (buyumlar) ishlab chiqarish tugatilganda aniqlanadi. Qimmatbaho toshlarni identifikatsiya qilish tartibi Asillik darajasini belgilash palatasi tomonidan belgilanadi.

Sanoat usulida qazib oluvchi subyektlar hamda oltin izlovchilar usulida qazib oluvchi subyektlar qimmatbaho toshlarni saralash, birlamchi tasniflash va dastlabki baholash uchun qazib olingan ishlov berilmagan qimmatbaho toshlarni mustaqil ravishda saralashni, ularni birlamchi tasniflashni va dastlabki baholashni amalga oshirish imkoniyatiga ega boʻlgan boshqa sanoat usulida qazib oluvchi subyektlarga yoki oltin izlovchilar usulida qazib oluvchi subyektlarga shartnoma asosida topshirishga haqli.

Ogʻirligi 0,3 karatdan yuqori boʻlgan gardishga solinmagan, savdo obyektlari orqali realizatsiya qilinadigan qimmatbaho toshlar majburiy ravishda sertifikatlanishi lozim.

Sertifikatlashtirilgan qimmatbaho toshlar jumlasiga mustaqil gemmologiya markazida (laboratoriyasida) sertifikatlashtirishdan oʻtgan hamda rang guruhi, sofligi, qirralanish va sayqallanish sifati, ogʻirligi hamda qimmatbaho toshning boshqa oʻziga xos xususiyatlari toʻgʻrisidagi axborotni oʻz ichiga olgan, qimmatbaho toshning haqiqiyligi va sifatining kafolatini tasdiqlash uchun qonunchilikda belgilangan tartibda berilgan tegishli sifat tasdigʻiga — gemmologik sertifikatga ega boʻlgan qimmatbaho toshlar kiradi.

Gardishga solinmagan qimmatbaho toshlarni sotish faqat qirralangan shaklda amalga oshiriladi.

Sotilayotgan qirralangan (0,3 karatdan yuqori boʻlgan) qimmatbaho toshlar alohida qadoqqa ega boʻlishi kerak.

Tasniflashga oid tavsiflari aniqlanmagan qimmatbaho toshlar bilan bogʻliq bitimlarni tuzishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Qimmatbaho metallardan va qimmatbaho toshlardan yasalgan zargarlik va boshqa buyumlarni ishlab chiqarish uchun yaroqsiz boʻlgan qimmatbaho toshlardan ishlab chiqarish-texnika ahamiyatidagi mahsulot sifatida qonunchilikda belgilangan tartibda cheklovlarsiz foydalaniladi. Qimmatbaho toshlarni qimmatbaho metallardan va qimmatbaho toshlardan yasalgan zargarlik hamda boshqa buyumlarni ishlab chiqarish uchun yaroqsiz deb topish mezonlari hamda tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.