7-modda. Kooperativ aʼzolarining huquqlari va majburiyatlari

1. Barcha turdagi kooperativlarning aʼzolari:

kooperativ faoliyatda va uning ishlarini boshqarishda qatnashish kooperativning boshqaruv va nazorat idoralariga saylash hamda saylanish, kooperativ faoliyatini yaxshilash, uning idoralari va mansabdor shaxslarining ishidagi nuqsonlarni bartaraf etish haqida takliflar kiritish:

foydali (daromaddan) ulush olish, kooperativ tugatilgan taqdirda esa — ustavda nazarda tutilgan tartibda qoʻshgan mehnat va mulkiy hissasiga yarasha kooperativ aʼzolari oʻrtasida taqsimlanishi lozim boʻlgan mulk ulushini olish;

pay badalining butun summasini qaytarib olgan holda, shuningdek oʻz mehnat va mulkiy hissasiga mutanosib ravishda kooperativ foydasidan (daromadidan) ulush olgan holda kooperativdan ixtiyoriy tarzda chiqish;

kooperativ mulkidan, ustavda kooperativ aʼzolari uchun nazarda tutilgan imtiyozlar va afzalliklardan foydalanish;

kooperativning mansabdor shaxslaridan kooperativning faoliyatiga doir har qanday masala yuzasidan axborot olish;

kooperativ mulkidagi oʻziga qarashli ulushni meros qilib qoldirish huquqiga egadir.

Bundan tashqari ishlab chiqarish va matlubot kooperativlarining aʼzolari:

ishlab chiqarish ehtiyojlarini va kasbiy tayyorgarlikni hisobga olgan holda kooperativdan ish olish;

ishlamaydigan kunlar berish orqali taʼminlanadigan dam olish, shuningdek ishchi va xizmatchilarning tegishli toifalari uchun qonunda belgilanganidan kam boʻlmagan muddatga har yili haq toʻlanadigan otpuska olish;

xavfsiz mehnat sharoiti bilan taʼminlanish;

oʻzini ijtimoiy va majburiy tibbiy sugʻurta qildirish hamda ijtimoiy taʼminlanish;

madaniy-maishiy xizmatdan foydalanish va kooperativ aʼzolarining umumiy yigʻilishi belgilagan tartibda boshqa ehtiyojlarni qondirish huquqiga ham egadirlar.

2. Barcha turdagi kooperativlarning aʼzolari:

kooperativ ustaviga rioya etishlari hamda kooperativning umumiy yigʻilishi, saylab qoʻyiladigan boshqaruv va nazorat idoralari qabul qilgan qarorlarni bajarishlari;

kooperativ faoliyatda mehnat qilib yoki mulk qoʻshib ishtirok etish bilan bogʻliq kooperativ oldidagi oʻz majburiyatlarini bajarishlari;

kooperativga xoʻjalik faoliyati yuritish uchun berib qoʻyilgan tabiat resurslaridan oqilona foydalanishlari, ularni asrab-avaylashlari hamda atrof-muhitni muhofaza qilish chora-tadbirlarini bajarishlari shart.