35-modda. Alohida tabiiy, ilmiy va madaniy qimmatga ega boʻlgan yer qaʼri uchastkalarini muhofaza qilish

Davlat qoʻriqxonalari, tabiat va geologiya bogʻlari, majmua (landshaft) buyurtma qoʻriqxonalari, tabiat yodgorliklari, biosfera rezervatlari, davlat buyurtma qoʻriqxonalari va pitomniklar muhofaza etiladigan tabiiy hududlardir hamda bunday hududda toʻliq yoki qisman joylashgan biror-bir kadastr kvadrati ochiq kvadrat boʻlmaydi. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar oʻz makonidagi chegaralariga ega boʻladi. Ushbu hududlarning tabiiy obyektlari va majmualari but saqlanishini buzadigan biror-bir faoliyatni amalga oshirish taqiqlanadi. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar yer qaʼrining davlat fondi kadastrida hisobga olinishi lozim.

Alohida ilmiy yoki madaniy qimmatga ega boʻlgan kamyob geologik ochiq togʻ jinslari, mineralogik hosilalar, paleontologik obyektlar va boshqa yer qaʼri uchastkalari muhofaza etiladigan geologik obyektlar, shu jumladan geologik qoʻriqxonalar, buyurtma qoʻriqxonalar, tabiat va (yoki) madaniyat yodgorliklari yoxud ilmiy va oʻquv poligonlari deb eʼlon qilinishi mumkin.

Geologik obyektlar, geologik qoʻriqxonalar, buyurtma qoʻriqxonalar, tabiat va (yoki) madaniyat yodgorliklari jumlasiga kiritilgan yoxud ilmiy yoki oʻquv maqsadlarida foydalanish uchun moʻljallangan yerlardagi kadastr kvadratlari ularga tegishli maqom berilganidan keyin muhofaza etiladigan geologik obyektlar deb hisoblanadi. Bunday maqom yer qaʼri davlat fondining kadastriga kiritiladi.

Muhofaza etiladigan geologik obyektlar, geologik qoʻriqxonalar, buyurtma qoʻriqxonalar, tabiat va (yoki) madaniyat yodgorliklari hududlarida yoxud ilmiy yoki oʻquv maqsadlari uchun zaxira qilib qoʻyilgan hududlarda yer qaʼri uchastkalaridan foydalanishga faqat Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining ruxsati bilan yoʻl qoʻyiladi.

Muhofaza etiladigan geologik obyektlar hududidagi faoliyat muhofaza etiladigan tabiiy hududlar toʻgʻrisidagi qonunchilik qoidalariga muvofiq amalga oshiriladi.

Yer qaʼridan foydalanish chogʻida tarixiy, ilmiy, badiiy va boshqa madaniy qimmatga ega boʻlgan obyektlar topilgan taqdirda, yer qaʼridan foydalanuvchilar yer qaʼrining tegishli uchastkasidagi ishlarni toʻxtatib turishi va bu haqda Yer qaʼridan foydalanish markazini hamda mahalliy ijro etuvchi hokimiyati organlarini yozma shaklda yoki elektron pochta manzili orqali xabardor qilishi shart.

Ushbu moddaning oltinchi qismida nazarda tutilgan xabarnoma olinganidan keyin oltmish kun ichida mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari hamda Oʻzbekiston Respublikasi Madaniy meros agentligi arxeologik tadqiqotlar oʻtkazish uchun mazkur uchastkani zaxira qilib qoʻyish zarurligi haqida eʼlon qilishi mumkin. Agar ular oltmish kun ichida bunday bayonot bermasa, yer qaʼridan foydalanuvchi yer qaʼrining daxl qilingan uchastkasida yer qaʼridan foydalanishga doir faoliyatni qaytadan boshlashi mumkin. Agar mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari hamda madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish uchun masʼul boʻlgan tegishli organlar topilgan obyektlarni oltmish kun ichida chiqarib olmasa yoki ularning but saqlanishini taʼminlamasa, yer qaʼridan foydalanuvchi ustuvor holatlarga qarab, ushbu obyektlarni davlat nomidan hamda davlat hisobidan chiqarib olishi, ularning but saqlanishini va saqlanishini taʼminlashi mumkin.