20-modda. Bola huquqlari boʻyicha vakilning bolaga nisbatan qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllashning oldini olishga doir faoliyati

Bola huquqlari boʻyicha vakil bola oʻz ixtiyori bilan chiqib keta olmaydigan taʼlim, tarbiya, tibbiyot muassasalariga, voyaga yetmaganlarga ijtimoiy-huquqiy yordam koʻrsatish markazlariga, ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalariga, tergov hibsxonalariga va tarbiya koloniyalariga (bundan buyon matnda bola oʻz ixtiyori bilan chiqib keta olmaydigan joylar deb yuritiladi) muntazam kirib turish orqali bolaga nisbatan qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllashning oldini olish boʻyicha choralar koʻradi.

Bola huquqlari boʻyicha vakil bola oʻz ixtiyori bilan chiqib keta olmaydigan joylarga kirganida:

bolalarning soni haqida axborot oladi;

bolalarni saqlash va ular bilan muomalada boʻlish shart-sharoitlarini oʻrganadi;

bolalar bilan, shuningdek bola oʻz ixtiyori bilan chiqib keta olmaydigan joylar maʼmuriyatining xodimlari bilan uchrashuvlar va suhbatlar, shu jumladan xoli uchrashuvlar va suhbatlar oʻtkazadi. Bunda mazkur uchrashuvlar va suhbatlar jarayonining bayonnomasi yuritiladi, zarur boʻlganda texnik vositalardan foydalaniladi;

bola oʻz ixtiyori bilan chiqib keta olmaydigan joylarda bolaning turishi qonuniy ekanligini tasdiqlovchi hujjatlar bilan tanishadi va ularning koʻchirma nusxalarini oladi;

bola oʻz ixtiyori bilan chiqib keta olmaydigan joylarning maʼmuriyatidan bola, zarur boʻlgan hollarda, tibbiy tekshiruvdan oʻtkazilishini, unga tibbiy, psixologik va boshqa yordam koʻrsatilishini talab qiladi, mazkur tadbirlar oʻtkazilayotganda bolaning roziligi bilan hozir boʻladi;

bola oʻz ixtiyori bilan chiqib keta olmaydigan joylarning maʼmuriyati rahbarlaridan mazkur joylarda turgan bolalarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash masalalari yuzasidan tushuntirishlar oladi;

bola oʻz ixtiyori bilan chiqib keta olmaydigan joylar maʼmuriyatining qonunga xilof harakatlariga (harakatsizligiga) chek qoʻyish uchun zudlik bilan choralar koʻradi;

bola oʻz ixtiyori bilan chiqib keta olmaydigan joylar maʼmuriyatining qonunga xilof harakatlari toʻgʻrisida huquqni muhofaza qiluvchi organlarni tegishli tartibda xabardor etadi va bu holatlar yuzasidan koʻrilgan aniq choralar haqida bir oydan kechiktirmay oʻziga axborot berilishini talab qiladi;