3-modda. Asosiy tushunchalar

Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

vizual tekshiruv — tayanch konstruksiyalardagi, qoplamalar va devorlardagi yoriqlar hamda shikastlanishlarni aniqlash uchun binolar va inshootlarning texnik holatini koʻzdan kechirish;

zilzila — yer qobigʻining yoki yer ustki qatlamining toʻsatdan roʻy bergan siljishi, yemirilishi yoki oʻpirilishi oqibatida vujudga kelgan, uzoq masofalarga tarqaladigan toʻlqinsimon tebranishlar tarzidagi yer osti silkinishlari va tebranishlari;

zilzilabardoshlik — aholi hayoti hamda mol-mulkining xavfsizligini taʼminlaydigan binolar va inshootlarning zilzila taʼsiriga boʻlgan mustahkamlik koʻrsatkichlari;

zilzila oqibatlarini bartaraf etish — sodir boʻlgan zilziladan keyin amalga oshiriladigan va inson hayotini saqlab qolishga, zararni hamda moddiy yoʻqotishlarni kamaytirishga qaratilgan tezkor avariya-qutqaruv ishlari majmui;

zilzila epitsentri — zilzila oʻchogʻiga toʻgʻri keladigan yer yuzasidagi nuqta;

instrumental-texnik tekshiruv — maxsus kuzatuv, oʻlchov va nazorat vositalaridan foydalangan holda binolar hamda inshootlarning texnik holatini tekshirish;

kuchli zilzila — magnitudasi (zilzila quvvati) Rixter oʻlchovi boʻyicha 5,0 va undan yuqori boʻlgan zilzila;

seysmik jihatdan zaiflik — binolar va inshootlarning konstruksiyalarida zilzila natijasida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan shikastlanishlar hamda yemirilishlarning koʻrsatkichlari;

seysmik jihatdan hududlashtirish — hududlarni ilmiy tahlil asosida seysmik xavf darajasi boʻyicha tasniflash;

seysmik faol zona — seysmik jihatdan hududlashtirish xaritasida belgilangan, kuchli zilzilalar yuz berishi ehtimoli doimo yuqori boʻlgan hudud;

seysmik xavf — muayyan hududda muayyan vaqt oraligʻida aholining hayotiga tahdid soluvchi hamda binolar va inshootlarga zarar yetkazuvchi zilzilalar yuz berishi ehtimoli;

seysmik xavfsizlik — seysmik xavfsizlikni taʼminlash sohasidagi davlat organlari va tashkilotlari tomonidan aholi hayotini va infratuzilma obyektlarini zilzilalar natijasida kelib chiqadigan xavflardan himoyalanganlik holati;

seysmik xatar — muayyan hududda zilzilalardan koʻriladigan ehtimol tutilgan ijtimoiy va iqtisodiy zarar;

seysmologik va seysmometrik kuzatuvlar — Oʻzbekiston Respublikasi hududida seysmik rejim oʻzgarishining monitoringini amalga oshiruvchi seysmik kuzatuv stansiyalarining tarmogʻi;