21-modda. Qimmatbaho metallar va qimmatbaho toshlarni olishga boʻlgan ustuvor huquq

Yer qaʼri uchastkalaridan qazib olingan qimmatbaho metallar va qimmatbaho toshlarni olishga boʻlgan ustuvor huquq Oʻzbekiston Respublikasiga vakolatli davlat organlari timsolida tegishli boʻladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibga muvofiq noyob toifasiga kiritilishi lozim boʻlgan qimmatbaho metallar yombilari hamda qimmatbaho toshlar sanoat usulida va oltin izlovchilar usulida qazib oluvchi subyektlar tomonidan vakolatli davlat organiga ustuvor tartibda sotib olish uchun taklif etilishi kerak.

Agar davlat buyurtmasi shartlarida boshqacha tarzda shartlashilmagan boʻlsa, canoat usulida qazib oluvchi subyektlar va affinaj korxonalari affinaj qilingan qimmatbaho metallarni realizatsiya qilishda ularni Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga uning qimmatbaho metallardagi aktivlarini toʻldirish maqsadida ustuvor tartibda sotib olish uchun taklif etadi.

Yuridik shaxslar tomonidan qimmatbaho metallarni davlat ehtiyojlari uchun realizatsiya qilish boʻyicha shartnomaviy majburiyatlar bajarilmaganligi faktlari yuzasidan Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasini xabardor qiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki oʻzining qimmatbaho metallardagi aktivlarini toʻldirish maqsadida affinaj qilingan qimmatbaho metallarni sotib olishga boʻlgan ustuvor huquqini amalga oshirishdan yozma ravishda voz kechishga haqli. Bu holda sanoat usulida qazib oluvchi subyektlar va affinaj korxonalari affinaj qilingan qimmatbaho metallarni birjalar orqali yoki toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar boʻyicha realizatsiya qilish huquqiga ega.

Davlatning ustuvor huquqini amalga oshirish doirasida affinaj qilingan qimmatbaho metallarni sotib olish xalqaro bozorda shakllangan narxlardan foydalangan holda hisob-kitob qilingan narxlar boʻyicha amalga oshiriladi, bunda transport xarajatlari, realizatsiya qilish xarajatlari hamda London qimmatbaho metallar bozori uyushmasi tomonidan qoʻllaniladigan va mazkur uyushmaning hujjatlarida “London good delivery” standarti sifatida belgilangan xalqaro sifat standartlariga javob bermaydigan affinaj qilingan qimmatbaho metall sotib olingan taqdirda qoʻllaniladigan sifat uchun chegirmalar chiqarib tashlanadi.

Noyob toifasiga kiritilishi mumkin boʻlmagan qimmatbaho metallar yombilari va ushbu yombilarning mineralogik kolleksiya namunalari sanoat usulida qazib oluvchi subyektlar hamda oltin izlovchilar usulida qazib oluvchi subyektlar tomonidan qonunchilikka muvofiq shartnomaviy narxlarda realizatsiya qilinishi mumkin.