Oʻzbekiston Respublikasining Havo kodeksiga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida (O‘RQ-337-son)

27.09.2012

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

Qonunchilik palatasi tomonidan 2012-yil 21-iyunda qabul qilingan Senat tomonidan 2012-yil 30-avgustda maʼqullangan

1-modda. 1993-yil 7-mayda qabul qilingan 863–XII-sonli Oʻzbekiston Respublikasining Havo kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1993-yil, № 6, 247-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, № 3, 38-modda; 2000-yil, № 5-6, 153-modda; 2003-yil, № 5, 67-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2008-yil, № 7, 350-modda) quyidagi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1) quyidagi mazmundagi 371-modda bilan toʻldirilsin:

“371-modda. Havo kemalariga texnikaviy xizmat koʻrsatish

Havo kemalariga texnikaviy xizmat koʻrsatish Oʻzbekiston Respublikasi Aviatsiya maʼmuriyati tomonidan berilgan havo kemalariga texnikaviy xizmat koʻrsatish tashkilotining sertifikati asosida bajariladi.

Havo kemalariga texnikaviy xizmat koʻrsatish tashkilotining sertifikatini berish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi”;

2) 43-moddaning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Havo kemasining egasi bilan boʻlajak ekspluatant oʻrtasida ijara shartnomasi mavjud boʻlganda, Oʻzbekiston Respublikasining havo kemasi tegishli huquq va majburiyatlar ekspluatantga oʻtkazilgan holda chet ellik ekspluatantga ijaraga (ekipaj bilan yoki ekipajsiz) berilishi mumkin. Oʻzbekiston Respublikasi Aviatsiya maʼmuriyati chet el davlatining vakolatli organi bilan ijaraga olingan havo kemasidan foydalanilishi ustidan nazorat qilish boʻyicha muayyan majburiyatlarni unga oʻtkazish maqsadida belgilangan tartibda bitim tuzishi mumkin”;

3) 54-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Oʻzbekiston Respublikasining samoviy hududi xalqaro standartlar talablariga muvofiq va Oʻzbekiston Respublikasining samoviy hududidan foydalanish toʻgʻrisidagi nizomda belgilangan tartibda tasniflanadi.

Oʻzbekiston Respublikasining samoviy hududi nazorat qilinadigan va nazorat qilinmaydigan samoviy hududga boʻlinadi. Bunda nazorat qilinadigan samoviy hudud deganda parvozlarga dispetcherlik xizmati koʻrsatish taʼminlanadigan doiradagi samoviy hudud tushuniladi. Nazorat qilinmaydigan samoviy hudud deganda parvozlar paytida axborot xizmati koʻrsatiladigan doiradagi samoviy hudud tushuniladi”;

4) 61-modda:

quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Qidiruv-qutqaruv ishlarini bajarishda, tabiiy va texnogen xususiyatga ega favqulodda vaziyatlar roʻy bergan taqdirda insonparvarlik yordami koʻrsatishda ishtirok etayotgan havo kemalari, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining havo kemalari aeronavigatsiya va aeroport yigʻimlaridan ozod qilinadi”;

ikkinchi qismi uchinchi qism deb hisoblansin;

5) 74-moddaning uchinchi qismidagi “Aviatsiya maʼmuriyati” degan soʻzlar “havo kemasining ekspluatanti” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

6) 83-modda ikkinchi qismining ruscha matnidagi “oprotestovano” degan soʻz “objalovano” degan soʻz bilan almashtirilsin;

7) quyidagi mazmundagi 921-modda bilan toʻldirilsin:

“921-modda. Yoʻlovchining havo kemasi ichidagi yurish-turish qoidalari

Yoʻlovchi havo kemasi ichidagi yurish-turish qoidalariga rioya etishi, havo kemasi komandirining yoki ekipaj aʼzosining havo kemasi komandiri nomidan bergan parvoz va havo kemasi ichidagi odamlar xavfsizligini, mol-mulk but saqlanishini, tashish shartnomasini ijro etish bilan bogʻliq xizmatlar koʻrsatish tartibi va imkoniyatini taʼminlashga doir farmoyishlarini bajarishi shart.

Yoʻlovchining havo kemasi ichidagi yurish-turish qoidalari Oʻzbekiston Respublikasi Aviatsiya maʼmuriyati tomonidan belgilanadi”;

8) 94-moddaning birinchi qismi quyidagi mazmundagi jumla bilan toʻldirilsin:

“Havo transportida tashish yoʻlovchilar, qoʻl yuki va yuk aeroportda, havo kemasi ichida yoki boshqa uchish-qoʻnish joyida boʻlishidan qatʼi nazar, tashuvchining javobgarligi ostida boʻlgan vaqt mobaynidagi davrni qamrab oladi”;

9) 95-moddaning toʻrtinchi va beshinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Havo kemalarining ekspluatantlari Oʻzbekiston Respublikasi Aviatsiya maʼmuriyati tomonidan belgilanadigan havo transportida tashish yoki aviatsiya ishlarini bajarish qoidalariga rioya qilishi shart. Bunda havo kemalarining ekspluatantlari havo transportida tashish yoki aviatsiya ishlarini bajarishning oʻz faoliyatlari xususiyatiga mos keladigan va Oʻzbekiston Respublikasi Aviatsiya maʼmuriyati tomonidan belgilangan qoidalarga zid boʻlmagan qoʻshimcha qoidalarini belgilashi mumkin.

Havo kemalarida pochta tashish tartibi pochta aloqasi sohasidagi maxsus vakolatli organ tomonidan belgilanadi va Oʻzbekiston Respublikasi Aviatsiya maʼmuriyati bilan kelishiladi”;

10) 98-moddaning birinchi qismi “esa” degan soʻzdan keyin “bunday” degan soʻz bilan toʻldirilsin;

11) 99-modda:

birinchi qismining oʻzbekcha matnidagi “(havo kemasini kira qilish)” degan soʻzlar “(havo kemalarini kira qilish)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Charter (havo kemalarini kira qilish) shartnomasi boʻyicha tashish ushbu Kodeks qoidalariga muvofiq amalga oshiriladi”;

12) 100-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Havo kemasida yoʻlovchi, qoʻl yuki tashish uchun joylarni hamda yuk va pochta tashish uchun tashish sigʻimini band qilib qoʻyish tashuvchining qoidalariga muvofiq amalga oshiriladi”;

13) 102-modda quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Tashuvchi oʻz imtiyozli tijorat dasturlarini amalga oshirish va bunday dasturlarda nazarda tutilgan qoʻshimcha xizmatlar koʻrsatish huquqiga ham ega”;

14) 103-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Tashuvchi havo transportida yoʻlovchi, qoʻl yuki va yuk tashish shartnomasini tashish yoʻnalishining istalgan manzilida quyidagi hollarda bekor qilishi mumkin:

yoʻlovchi yoki yuk joʻnatuvchi tomonidan parvoz boshlanadigan, tugaydigan va tranzit mamlakatning qonun hujjatlarida belgilangan bojxona, chegara, sanitariya-karantin talablari va havo transportida tashishga taalluqli boshqa talablar buzilsa;

agar yoʻlovchi sogʻligʻining holati havo transportida tashishning alohida shart-sharoitlarini talab qilsa yoxud yoʻlovchining oʻz xavfsizligiga yoki boshqa shaxslarning xavfsizligiga tahdid solsa, bu hol tibbiy hujjatlar bilan tasdiqlansa, xuddi shuningdek tartibsizlik keltirib chiqarsa va boshqa yoʻlovchilarga tashish shartnomasining shartlarida nazarda tutilgan xizmatlarni koʻrsatishi uchun tashuvchiga imkoniyat bermasa;

havo kemasi ichidagi yurish-turish qoidalari yoʻlovchi tomonidan parvoz xavfsizligiga tahdid tugʻdiradigan yoxud havo kemasi ichidagi shaxslarning hayotiga yoki sogʻligʻiga va mol-mulkiga tahdid tugʻdiradigan tarzda buzilsa;

havo transportida tashishlarning belgilangan qoidalari talablarini bajarish yoʻlovchi yoki yuk joʻnatuvchi tomonidan rad etilsa”;

15) 104-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Yoʻlovchi havo transportida tashish shartnomasi amal qilib turgan istalgan vaqtda — yoʻlovchi uchun joy band qilib qoʻyilgan havo kemasi parvoz qilgunicha yoki parvoz qilganidan keyin yoʻnalish manzillaridan birida havo transportida tashish shartnomasini bekor qilish va tashish uchun toʻlangan summaning hammasini yoki bir qismini tashuvchining tariflarini qoʻllash qoidalarida belgilangan tartibda olish huquqiga ega”;

16) 105-moddaning ikkinchi, uchinchi va toʻrtinchi qismlari quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan almashtirilsin:

“Charter (havo kemalarini kira qilish) shartnomalari boʻyicha tashishni bajarish uchun shartnoma tariflari belgilanishi mumkin”;

17) 106-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“106-modda. Yukning yoki qoʻl yukining olinmasligi va kechikib olinishi

Agar qabul qiluvchi yetib kelgan yukni tashish qoidalarida belgilangan muddatda talab qilib olmasa yoki uni olishdan voz kechsa, tashuvchi joʻnatuvchini bu haqda xabardor qilgan holda yukni joʻnatuvchining hisobidan saqlash uchun oʻzida qoldirishga haqlidir. Qabul qiluvchi xabardor qilingan kundan boshlab 30 kun ichida yuk olib ketilmagan va bu yukka nisbatan yuk joʻnatuvchining biror-bir farmoyishi olinmagan boʻlsa, bunday yuk talab qilib olinmagan deb hisoblanadi va Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda realizatsiya qilinadi.

Uchib kelgan reys yoʻlovchilariga qoʻl yuki topshirilganidan keyin talab qilib olinmagan qoʻl yuki uni olib kelgan tashuvchi hisobidan saqlash va bunday qoʻl yukining egasini qidirish hamda uni egasiga yetkazib berishni tashkil etish uchun aeroportning tegishli xizmatiga topshiriladi.

Tashuvchilar tomonidan olib kelinib, talab qilib olinmagan qoʻl yuki aeroportda koʻpi bilan 3 oy saqlanadi va keyin Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlarida belgilangan tartibda yoʻq qilinadi.

Chet ellik tashuvchilar tomonidan olib kelinib, talab qilib olinmagan qoʻl yuki aeroportda koʻpi bilan 7 kun saqlanadi va uni olib kelgan tashuvchining reysi bilan qaytarib yuboriladi.

Talab qilib olinmagan qoʻl yukidagi tez buziladigan narsalar buzilish belgilari aniqlangan taqdirda, Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlarida belgilangan tartibda yoʻq qilinadi”;

18) 108-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“108-modda. Tashishning axborot-reklama taʼminoti

Tashuvchi parvozlarning yoʻnalishlari va jadvallarini, yoʻlovchilarni hamda yuklarni tashish tariflarini, aeroportlarda va havo kemasining ichida xizmat koʻrsatish shartlarini eʼlon qilishi hamda aholining (mijozlarning) eʼtiboriga yetkazishi shart”;

19) 109-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Havo transportida tashishni taʼminlovchi barcha xizmatlar aeroport tomonidan xizmat koʻrsatiladigan tashishlarning hajmi va turlariga muvofiq xodimlarni, texnologik asbob-uskunalar, mexanizatsiya va avtomatizatsiya vositalari bilan jihozlangan operatsion zonalarni qamrab oluvchi tegishli tashkiliy tuzilmaga ega boʻlishi kerak”;

20) 112-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Havo transportida tashishda tashuvchining javobgarligi Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari, fuqarolik qonun hujjatlari va ushbu Kodeks bilan tartibga solinadi”;

21) 113-moddaning:

toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Tashuvchi yoʻlovchining oʻlimi yoki sogʻligʻi shikastlanganligi uchun yetkazilgan zararning oʻrni Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari hamda fuqarolik qonun hujjatlarida belgilangan tartibda va miqdorlarda qoplanishini taʼminlashi shart”;

beshinchi qismi chiqarib tashlansin;

22) 115-moddaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Agar yukning yoʻqolishi, kamomadi yoki unga yetkazilgan zarar havo transportida tashish vaqtida yuz bergan boʻlsa, yukning yoʻqolganligi, kamomadi yoki unga yetkazilgan zarar uchun tashuvchi javobgar boʻladi.

Agar tashuvchi yukning yoʻqolganligi, kamomadi yoki unga zarar yetkazilganligi bilan bogʻliq ziyon quyidagi holatlardan biri yoki bir nechtasi natijasida yuzaga kelganligini isbotlay olmasa, yetkazilgan ziyon uchun javobgar boʻladi:

davlat organining yukni olib kirish, olib chiqish yoki uning tranzitiga taalluqli akti;

urush yoki qurolli toʻqnashuv akti;

yukka xos boʻlgan nuqson, uning sifati yoki undagi kamchilik”;

23) 116-moddaning:

birinchi qismi:

“a” bandidagi “yuk yoki qoʻl yukining yoʻqolgani yoxud kamomadi” degan soʻzlar “yuk yoki qoʻl yukining yoʻqolgani, kamomadi yoxud unga yetkazilgan zarar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

“b” bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“b) qiymati eʼlon qilinmagan holda tashish uchun qabul qilingan yukning yoki qoʻl yukining, shuningdek yoʻlovchi yonidagi buyumlarning yoʻqolganligi, kamomadi yoxud ularga yetkazilgan zarar uchun — Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari hamda fuqarolik qonun hujjatlarida belgilangan tartibda va miqdorlarda javobgar boʻladi”;

uchinchi qismi chiqarib tashlansin;

toʻrtinchi va beshinchi qismlari tegishincha uchinchi va toʻrtinchi qismlar deb hisoblansin;

24) 122-moddaning:

ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Tashish bitta tashuvchi tomonidan bajarilgan taqdirda talablar daʼvogarning xohishiga koʻra parvoz boshlangan yoki tugagan manzilda bildiriladi. Tashish bir nechta tashuvchi tomonidan bajarilgan taqdirda, qoʻl yuki yoki yuk tashish qoidasi buzilganligiga doir talablar daʼvogarning xohishiga koʻra birinchi yoxud oxirgi tashuvchiga, yoʻlovchining oʻlimi yuz bergan yoki sogʻligʻiga zarar yetkazilgan taqdirda esa, tashishni yoʻnalishning zarar yuzaga kelgan uchastkasida bajargan tashuvchiga bildiriladi”;

uchinchi qismi “a” bandidagi “aviatsiya korxonasiga” degan soʻzlar “tashuvchiga” degan soʻz bilan almashtirilsin;

25) 126-modda “yoʻllarida tashishga” degan soʻzlardan keyin “yoki bir nechta tashuvchi ishtirok etayotgan tashishga” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.

2-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV

Toshkent sh.,

2012-yil 27-sentabr,

OʻRQ-337-son