Yoʻllardagi harakatlanish qoidalarini maʼmuriy tarzda buzishga doir ishlarni koʻrib chiqishni tashkil etish haqida (139-son)

28.04.1995

Yoʻriqnoma (1)

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 1995-yil 28-aprelda 139-son bilan davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan]

I. UMUMIY QOIDALAR

1.1. Ichki ishlar idoralarining yoʻllarda harakatlanishga doir qonunlarni qoʻllash borasidagi faoliyati transportda intizomni mustahkamlashga, yoʻllarda harakatlanish Qoidalarini (2) buzuvchilarga qarshi kurashni kuchaytirishga, odamlarni va yuklarni tashish xavfsizligini fuqarolarning shaxsiy huquqlarini muhofaza qilishni taʼminlashga qaratilsin.

1. Bundan keyin “Yoʻriqnoma” deb yuritiladi

2. Bundan keyin “Qoidalar” deb yuritiladi

1.2. Qonunlarni maʼmuriy tarzda buzishlariga doir ishlarni koʻrib chiqish tartibi Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksi (3), Oʻzbekiston Respublikasining boshqa qonun hujjatlari, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va ushbu Yoʻriqnoma bilan belgilanadi.

3. Bundan keyin “Kodeks” deb yuritiladi

1.3. Qoidalarni maʼmuriy tarzda buzishlarga doir ishlarni koʻrib chiqishdan maqsad har bir ishning tafsilotlarini oʻz vaqtida, har tomonlama toʻla va xolisona aniqlashdan, uni qonunlarga aniq mos holda hal etishdan, chiqarilgan qarorning bajarilishini taʼminlashdan, shuningdek qoidalarning buzilish sabablarini va shunga olib boruvchi shart-sharoitlarni aniqlashdan, huquqbuzarliklarni oldini olishdan, fuqarolarni qonunlarga aniq va ogʻishmay amal qilish ruhida tarbiyalashdan qonuniylikni mustahkamlashdan iboratdir.

1.4. Qoidalarni maʼmuriy tarzda buzishga doir ishlar qonuniylikka qatʼiy amal qilish asosida koʻrib chiqiladi. Qoidalarni buzganlik uchun taʼsir choralarini qoʻllash chogʻida qonun talablariga amal qilish yuqori turuvchi idoralar va mansabdor shaxslarning muntazam nazorati, prokuror nazorati, shikoyat qilish huquqi bilan, qonunlarda belgilangan boshqa usullar bilan taʼminlanadi.

2. YOʻLLARDA HARAKATLANISh QOIDALARINI BUZGANLIK HAQIDAGI HUJJATLARNI RASMIYLAShTIRISh

2.1. Qoidalarni buzganlik haqida militsiya xodimi yoki tegishli vakolati boʻlgan, harbiy avtomobil nazoratining mansabdor shaxsi (Qurolli Kuchlar transport vositalarining haydovchilari xususida) bayonnoma (1-ilova) tuzadi va qaror bajarilguncha huquqbuzarning haydovchilik guvohnomasi taloniga (2-ilova) va bayonnomaga yozib qoʻyadi. Talonning amal qilish muddati haydovchilik guvohnomasi olib qoʻyilgan kundan boshlab 30 kun.

Izoh:

Militsiya xodimi va harbiy avtomobil nazoratining mansabdor shaxsi belgilangan nusxadagi bayonnoma varaqasi boʻlmagan taqdirda boshqa bayonnoma varaqasidan foydalanishlari mumkin boʻlib, unda ishni toʻliq hal etish uchun zarur maʼlumotlarni koʻrsatadilar.

2.2. Agar qoidalarni bir necha kishi buzgan boʻlsa, bayonnoma har bir huquqbuzarga alohida tuziladi. Bayonnoma tuzish chogʻida huquqbuzarga uning huquq va burchlari tushuntirilib, bu haqda bayonnomaga yozib qoʻyiladi.

Bayonnoma uni tuzgan shaxs va huquqbuzar tomonidan imzolanadi, guvohlar va jabrlanganlar boʻlsa, ular ham imzo qoʻyadilar.

Huquqbuzar bayonnomani imzolashdan bosh tortgan taqdirda bu haqida yozib qoʻyiladi. Qoidani buzgan shaxs oʻz tushuntirishlarini va bayonnomaning mazmuniga doir mulohazalarini taqdim etishi, shuningdek uni imzolashdan bosh tortish sabablarini bayon etishi mumkin boʻlib, ular bayonnomaga ilova qilinadi.

2.3. Transport vositasini alkogol ichimlik, giyohvand modda taʼsirida yoki boshqacha tarzda mast boʻlgan holda boshqarganligi uchun ushlangan haydovchilar yoki shaxslar transport vositasini boshqarishdan chetlashtirish va ularning mastlik holati maxsus texnikaviy vositalardan foydalangan holda tekshirilishi kerak yoki ular mastlik holatini aniqlash uchun tibbiy muassasaga yuboriladi. Tekshirishga yuborish va uni oʻtkazish Oʻzbekiston Respublikasi IIV, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Adliya vazirligi tomonidan 1992-yil 18-aprelda tasdiqlangan 5/5/224/01—1/37 sonli “Transport vositalarini boshqarayotgan shaxslarni mastlik holatini aniqlash uchun tibbiy tekshiruviga yoʻllash hamda alkogolli yoki tarkibida alkogol boʻlgan ichimliklarni” giyohvand yoki boshqa gangituvchi moddalarni isteʼmol qilganlik hollarini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi Yoʻriqnoma”ga muvofiq amalga oshiriladi. Indikator naychasidan foydalangan holda tekshirish natijalariga qarab bayonnomaning tegishli boʻlimi toʻldiriladi.

2.4. Haydovchi tekshirishdan bosh tortgan taqdirda, bayonnoma ikki guvoh ishtirokida tuziladi. Bayonnomada mastlik belgilari va huquqbuzarning tekshirishdan bosh tortish harakatlari batafsil koʻrsatiladi.

2.5. Qoidalarni buzish transport vositalari, yuklar, yoʻl inshootlari va boshqa inshootlar yoki oʻzga mol-mulkining buzilishiga olib kelsa va bunda oz miqdorda moddiy zarar yetkazilsa, bayonnomaga qoʻshimcha (3-ilova), hodisa ishtirokchilarining, guvohlarning tushuntirishlari va hodisaning sxemasi tirkab qoʻyiladi. Sxemada transport vositalarining hodisadan keyingi turishini tiklash imkonini beruvchi aniq maʼlumotlar (ularning doimiy obyektlarga nisbatan turishi) koʻrsatiladi. Sxema uni chizgan mansabdor shaxs, haydovchilar va guvohlar tomonidan imzolanadi.

Haydovchilarga transport vositalari shikastlanganligi toʻgʻrisida guvohnoma beriladi (4-ilova).

Zarur hollarda hujjatlar koʻrib chiqilgan joydagi DAN boʻlinmalari (boʻlimlari, boshqarmalari) korxonalar, muassasalar, tashkilotlarning yozma talabnomalari boʻyicha sodir boʻlgan voqea va aybdor haydovchilar haqida maʼlumot beradilar.

2.6. Haydovchi amaldagi qonunlarga muvofiq transport vositasini boshqarish huquqidan mahrum etish tarzida maʼmuriy jazo berilishi mumkin boʻlgan huquqbuzarlikni sodir etgan taqdirda ish koʻrib chiqilgunga qadar uning haydovchilik guvohnomasi taloni bilan birga olib qoʻyilib, unga transport vositasini boshqarish huquqini beruvchi vaqtinchalik ruxsatnoma beriladi va bu haqda bayonnomaga tegishli maʼlumot yozib qoʻyiladi.

2.7. Vaqtinchalik ruxsatnoma yoʻqotib qoʻyilgan taqdirda, uning dublikati transport vositasi doimiy (vaqtincha) roʻyxatga olingan yoki haydovchining yashash joyida beriladi.

3. YOʻLLARDA HARAKATLANISh QOIDALARINI BUZGANLIK HAQIDAGI IShLARNI KOʻRIB ChIQISh

3.1. Qoidalarni buzganlik haqidagi ish u sodir boʻlgan joyda, shuningdek transport vositasi doimiy (vaqtinchalik) roʻyxatga olingan joyda koʻrib chiqiladi. Qoidalarni buzganlik uchun qonunlarda transport vositasini boshqarish huquqidan mahrum etish tarzidagi jazo nazarda tutilgan hollarda ish faqat transport vositasi doimiy (vaqtincha) roʻyxatga olingan joyda, sud tomonidan koʻrib chiqish uchun yuboriladi. Baʼzi hollarda qoidalarni bunday buzganlik haqidagi ish (masalan, shaxsiy transport vositasi uning egasi hozir boʻlgan holda mast haydovchi tomonidan boshqarilishi) yashash joyida koʻriladi.

Kodeksning 128, 130, 136-moddalarida nazarda tutilgan huquqbuzarliklar sodir etilganda, haydovchining yashash yoki transport vositasi doimiy (vaqtinchalik) roʻyxatga olingan joyda koʻrib chiqiladi.

3.2. Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 125, 126-moddalarida, 127-moddasining birinchi qismida, 128-moddasida, 129-moddasining birinchi qismida, 130-moddasida, 131-moddasining ikkinchi qismida, 135, 136, 138, 139, 140, 141, 147-moddalarida nazarda tutilgan maʼmuriy huquqbuzarliklar uchun Davlat avtomobil boʻlinmasi (boʻlimi, boshqarmasi) boshligʻi va uning oʻrinbosari, maʼmuriy amaliyot katta inspektori (inspektori), tuman, shahar, shahardagi tuman ichki ishlar boʻlimi (boshqarmasi) da Davlat avtomobil nazorati boʻlinmasi (boʻlimi) boʻlmagan taqdirda — Davlat avtomobil nazorati katta inspektori yoki ichki ishlar boʻlimi boshligʻi yoki uning oʻrinbosari.

3.3. Kodeksning 125, 126-moddalarida, 127-moddasining birinchi qismida, 128-moddasida, 129-moddasining birinchi qismida, 130-moddasida, 135-moddasining birinchi qismida, 138-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida, 147-moddasining birinchi qismida nazarda tutilgan maʼmuriy huquqbuzarlik uchun yoʻl-patrul xizmati komandiri yoki uning oʻrinbosari (yoʻl patrul xizmati vzvod komandiri bundan mustasno).

3.4. Kodeksning 125-moddasining birinchi, ikkinchi va uchinchi qismlarida, 126-moddasining birinchi qismida, 127-moddasining birinchi qismida, 128-moddasining birinchi qismida, 129-moddasining birinchi qismida, 135-moddasining birinchi qismida, 138-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida nazarda tutilgan maʼmuriy huquqbuzarliklar uchun davlat avtomobil inspektori, yoʻl-patrul xizmatining inspektori va yoʻllarda harakatlanish qoidalariga hamda yoʻllarda harakatlanish xavfsizligini taʼminlashga oid boshqa normativlarga rioya etishi ustidan nazoratni amalga oshiruvchi boshqa inspektorlar.

3.5. Qoidalarni buzganlik haqidagi ishlar ularni koʻrib chiqishga vakolatli idora (mansabdor shaxs) tomonidan bayonnomani va hujjatlarni olgan kundan boshlab 15 kunlik muddat ichida koʻrib chiqiladi.

Maʼmuriy jazo huquqbuzarlik sodir etilgan kundan boshlab, davom etayotgan huquqbuzarlik uchun esa, huquqbuzarlik aniqlangan kundan boshlab ikki oydan kechiktirmay qoʻllanilishi mumkin.

Jinoyat ishini qoʻzgʻatish rad etilgan yoki jinoyat ishi toʻxtatilgan boʻlsa-yu, lekin huquqbuzarning harakatlarida maʼmuriy huquqbuzarlik alomatlari mavjud boʻlsa, maʼmuriy jazo chorasi jinoyat ishini qoʻzgʻatishni rad etish yoki jinoyat ishni toʻxtatish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan kundan boshlab bir oydan kechiktirmay qoʻllanilishi mumkin.

3.6. Qoidalarni maʼmuriy tarzda buzganlik haqidagi ishlarni koʻrib chiqishga vakolati boʻlgan mansabdor shaxslar oʻzlariga berilgan vakolatlar doirasida va faqat xizmat burchlarini bajarib turgan paytlardagina qonunlarda nazarda tutilgan maʼmuriy jazolarni qoʻllashlari mumkin.

3.7. Qoidalarni maʼmuriy tarzda buzganlik haqidagi ishga doir faktik maʼlumotlar bayonnoma, javobgarlikka tortilayotgan shaxsning tushuntirishlari, guvohlar va boshqa hujjatlar, ashyoviy dalillar bilan, shuningdek yoʻllarda harakatlanishni kuzatishda qoʻllaniladigan texnikaviy vositalarning koʻrsatmalari bilan aniqlanadi.

3.8. Ishni koʻrib chiqish shu ishni koʻrib chiquvchi mansabdor shaxsning oʻzini tanishtirishdan boshlanadi.

Ishni koʻrib chiquvchi mansabdor shaxs qanday ish koʻrib chiqilishi lozimligini, maʼmuriy javobgarlikka kim tortilayotganligini eʼlon qiladi, ishni koʻrib chiqishda qatnashayotgan shaxslarga ularning huquqlari va burchlarini tushuntiradi. Shundan keyin qoidalar buzilganligi haqidagi bayonnoma oʻqib eshittiriladi, ishni koʻrib chiqishda qatnashayotgan shaxslar tinglanadi, dalillar oʻrganiladi va iltimosnomalar hal etiladi.

3.9. Qoidalar buzilganligi haqidagi ish maʼmuriy javobgarlikka tortilayotgan shaxs ishtirokida koʻrib chiqiladi. Ushbu shaxs ish qachon va qayerda koʻrib chiqilishidan oʻz vaqtida xabardor etilganligi haqida maʼlumotlar boʻlganda va undan ishni koʻrib chiqishni kechiktirish haqida iltimosnoma tushmagan taqdirdagina, ish uning ishtirokisiz ham koʻrib chiqilishi mumkin. Agar bayonnomani rasmiylashtirish chogʻida huquqbuzarga ish qachon va qayerda koʻrib chiqilishi maʼlum qilinmagan boʻlsa, u shahar va tuman ichki ishlar idorasiga (DAN boʻlinmasiga) taklif qilinib, bu haqda uning yashash joyiga (ishlash joyiga) bildirish xati bilan xabar yuboriladi (5-ilova) .

3.10. Maʼmuriy javobgarlikka tortilayotgan shaxs ishga doir hujjatlar bilan tanishib chiqishga, izohlar berishga dalil-isbotlar taqdim etishga, iltimosnomalar berishga, ishni koʻrib chiqish chogʻida advokatning yuridik xizmatidan foydalanishga, ona tilida soʻzga chiqishga va agar ish koʻrilayotgan tilni bilmasa, tarjimon xizmatidan foydalanishga, ish yuzasidan qabul qilingan qaror ustidan shikoyat berishga haqli.

3.11. Mansabdor shaxs ishni koʻrib chiqish vaqtida huquqbuzarlik sodir etilgan-etilmaganligini mazkur shaxs qoidani buzishda aybdormi-yoʻqligini, uning maʼmuriy javobgarlikka tortilish-tortilmasligini javobgarlikni yengillashtiruvchi yoki ogʻirlashtiruvchi holatlar bor-yoʻqligini, mulkiy zarar yetkazilgan-yetkazilmaganligini, shuningdek uni toʻgʻri hal etish uchun ahamiyati boʻlgan boshqa holatlarni aniqlashi shart.

Izoh:

Haydovchini belgilangan tezlikni oshirib yuborganligi uchun javobgarlikka tortish masalasini hal qilish chogʻida tezlikni oʻlchaydigan asboblar hamda transport vositalarini spidometrlari bergan maʼlumotlardagi jami xatoliklarni hisobga olish kerak. Tezlikni oʻlchaydigan asbob tezlik ruxsat yetilganidan soatiga 5 kilometrdan oshiq boʻlganini koʻrsatgan taqdirda maʼmuriy taʼsir choralarini qoʻllash maqsadga muvofiqdir.

3.12. Ishni koʻrib chiqadigan mansabdor shaxs quyidagi qarorlardan birini qabul qiladi:

3.12.1. Oʻz vakolatlari doirasida qonun hujjatlarida koʻzda tutilgan maʼmuriy jazoni beradi.

3.12.2. Ishni transport vositasi doimiy (vaqtincha) roʻyxatga olingan yoki huquqbuzar yashaydigan joydagi Davlat avtomobil nazorati yoxud shahar va tuman ichki ishlar idorasining DAN boʻlinmasi (boʻlimi, boshqarmasi)ga koʻrib chiqish uchun yuboradi.

3.12.3. Ishni huquqbuzar yashaydigan joydagi voyaga yetmaganlar ishlari bilan shugʻullanuvchi tuman (shahar) komissiyalariga koʻrib chiqish uchun yuboradi.

3.12.4. Hujjatlarni vakolati boʻyicha choralar koʻrish uchun maʼmuriy ishlar boʻyicha sud idoralariga yuboradi.

3.12.5. Agar huquqbuzarlikda jinoyat belgilari boʻlsa, hujjatlarni prokurorga, dastlabki surishtiruv yoki tergov idorasiga oshiradi.

3.12.6. Ishni yuritishni tugatadi.

Z.12.7. Agar hujjatlarda huquqbuzarlik sodir etilganligini tasdiqlaydigan dalil-isbotlar yetarli boʻlmasa, qoʻshimcha tekshiruv oʻtkazishni topshiradi yoki toʻplangan hujjatlarni qayta tekshirishga yuboradi.

3.13.8. Agar bitta shaxs ikki yoki undan ortiq huquqbuzarlik sodir etilgan taqdirda maʼmuriy jazo har bir huquqbuzarlik uchun alohida-alohida qoʻllaniladi.

Basharti shaxs bir necha huquqbuzarliklar sodir etgan boʻlib, shu haqda ishlar bir vaqtning oʻzida ayni bir mansabdor shaxs tomonidan koʻrib chiqilayotgan boʻlsa, bu shaxsga nisbatan qoʻllaniladigan uzil-kesil jazo ogʻirroq maʼmuriy jazoni nazarda tutuvchi sanksiya doirasida qoʻllaniladi.

3.14. Jazo berish chogʻida sodir etilgan huquqbuzarlikning xususiyati, huquqbuzarning shaxsi, uning aybdorlik darajasi, mulkiy mavqeyi, javobgarlikni yengillashtiradigan holatlar hisobga olinadi.

3.15. Sodir boʻlgan huquqbuzarlik kam ahamiyatli boʻlgan taqdirda hal etishga vakolatli shaxs huquqbuzarni maʼmuriy javobgarlikdan ozod etib, uni ogohlantirish bilan kifoyalanishi mumkin.

3.16. Harbiy xizmatchilar va harbiy yigʻinga chaqirilgan harbiy majburlar, shuningdek ichki ishlar idoralari oddiy askarlar va boshliqlar tarkibidagi shaxslar Qoidani buzganliklari uchun umumiy asoslarda maʼmuriy javobgarlikka tortiladilar.

Muddatli xizmatdagi harbiy xizmatchilarga jarima solinishi mumkin emas.

Kodeksning 125-moddasida, 128-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida, 130-moddasida, 131-moddasining ikkinchi qismida, 135, 136, 138, 139, 140, 141-moddalarida nazarda tutilgan huquqbuzarliklar harbiy xizmatchilar yigʻinlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlar tomonidan sodir etilgan taqdirda, ularga rasmiylashtirilgan hujjatlar chora koʻrish uchun xizmat qilayotgan joydagi harbiy avtomobil nazoratiga yuboriladi.

3.17. Prokuratura xodimlari, sudyalar tomonidan yoʻllarda harakatlanish qoidasi buzilgan taqdirda, ularga nisbatan rasmiylashtirilgan maʼmuriy hujjatlar chora koʻrish uchun prokuratura va sud idoralarining yuqori turuvchi tashkilotlariga yuboriladi.

3.18. Mansabdor shaxs qoidalarning buzganligi haqidagi hujjatlarni koʻrib chiqqach, maʼmuriy jazo berish yoki ishni yuritishni tugatish haqida qaror chiqaradi.

3.19. Huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi ish yuzasidan chiqarilgan qaror ishni koʻrib chiqish tugashi bilanoq darhol eʼlon qilinadi. Qarorning nusxasi 3 kun ichida qaror chiqarilgan shaxsga, shuningdek oʻzining iltimosiga koʻra jabrlanuvchiga topshiriladi yoki joʻnatiladi. Ayni vaqtda qaror ustidan shikoyat berish va uni bajarish tartibi tushuntiriladi. Agar ishni koʻrib chiqish chogʻida huquqbuzar qatnashmagan boʻlsa, qarorning nusxasi uch kun ichida unga yuborilib, bu haqda bayonnomaga yozib qoʻyiladi.

3.20. Ishni koʻrib chiqayotgan mansabdor shaxs qoidalar buzilishiga sababchi boʻladigan holatlarni aniqlagan taqdirda tegishli korxonalar muassasalar, tashkilotlar va mansabdor shaxslarga ana shu sabablar va sharoitlarni bartaraf etish chora tadbirlarini koʻrish haqida taqdimnoma kiritadi.

Kodeksning 313-moddasiga muvofiq mazkur tashkilotlar rahbari taklif tushgan kundan boshlab bir oy mobaynida taklif kiritgan mansabdor shaxsga koʻrilgan choralar haqida xabar berishlari shart .

3.21. Transport vositasini mast holda boshqarganlik uchun maʼmuriy jazo berilganligi haqida huquqbuzarning ishlash, oʻqish va yashash joyiga maʼlumotnoma yuboriladi.

4. YOʻLLARDA HARAKATLANISh QOIDALARINI BUZGANLIK TOʻGʻRISIDAGI ISh YuZASIDAN ChIQARILGAN QAROR USTIDAN ShIKOYATNI KOʻRIB ChIQISh

4.1. Qoidalarni buzganlik toʻgʻrisidagi ish yuzasidan chiqarilgan qaror xususida ustidan shu qaror chiqarilgan shaxs, jabrlanuvchi, shuningdek ularning qonuniy vakillari va advokat tomonidan shikoyat berilishi mumkin.

4.2. Qoidalarni buzganlik toʻgʻrisidagi ish yuzasidan chiqarilgan qaror ustidan yuqori turuvchi idoraga (mansabdor shaxsga) yoki maʼmuriy ishlar boʻyicha tuman (shahar) sudyasiga shikoyat berilishi mumkin.

Shikoyat maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi ish yuzasidan qaror qabul qilingan idora (mansabdor shaxs) orqali yoki bevosita shikoyat yoʻllangan sudga yuboriladi.

Huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi ish yuzasidan qaror chiqargan idora (mansabdor shaxs) shikoyatni olgach, uni uch sutka ichida ish bilan birga shikoyatni koʻrib chiqish huquqiga ega boʻlgan idoraga (mansabdor shaxsga) yuboradi.

4.3. Qoidalarni buzganlik toʻgʻrisidagi ish yuzasidan chiqarilgan qaror xususidagi shikoyat shu qarorning nusxasini olgan kundan boshlab oʻn kun ichida berilishi mumkin. Mazkur muddat uzrli sabablar bilan (kasallik, taʼtil, xizmat safari va sh. k.) oʻtkazib yuborilgan taqdirda, buni tasdiqlovchi tegishli hujjat taqdim etilgach, koʻrsatilgan muddat oʻz ustidan qaror chiqarilgan shaxsning arizasiga muvofiq shikoyatni koʻrib chiqishga haqli boʻlgan mansabdor shaxs tomonidan qayta tiklanishi mumkin.

4.4. Shikoyatning belgilangan muddatda berilishi qarorning ijrosini shikoyat koʻrib chiqilguncha toʻxtatib qoʻyadi, huquqbuzarlik sodir etilgan joyning oʻzida undirib olingan jarima haqidagi qarorlar bundan mustasnodir.

Agar shikoyatni bergan shaxs uning koʻrib chiqish natijalaridan qanoatlanmagan boʻlsa va yuqori turuvchi idoraga shikoyat bilan qaytadan murojaat etsa, bu holda qarorning ijrosi toʻxtatilmaydi.

4.5. Transport vositalarini boshqarish huquqidan mahrum etish tarzida jazo berish haqidagi qarorning ijrosi toʻxtatilib turilgan xollarda haydovchiga berilgan vaqtinchalik ruxsatnomaning amal qilish muddati shikoyatni koʻrib chiqish tugaguncha uzaytiriladi.

4.6. Qoidalar buzilganligi toʻgʻrisidagi ish yuzasidan chiqarilgan qaror xususida berilgan shikoyatni koʻrib chiqish paytida idora (mansabdor shaxs) quyidagi hal etuvchi qarorlardan birini qabul qiladi:

4.6.1. Chiqarilgan qarorni oʻzgarishsiz, shikoyatni esa qanoatlantirishsiz qoldiradi.

4.6.2. Chiqarilgan qarorni bekor qiladi va ishni qayta koʻrib chiqish uchun yuboradi.

4.6.3. Chiqarilgan qarorni bekor qiladi va ishni yuritishni tugatadi.

4.6.4. Jazo chorasini kuchaytirmagan holda uni maʼmuriy huquqbuzarlik uchun javobgarlik toʻgʻrisida meʼyoriy hujjatda nazarda tutilgan doirada oʻzgartiradi.

4.7. Agar ish yuzasidan qaror bu ishni hal qilishga haqli boʻlmagan mansabdor shaxs tomonidan chiqarilganligi aniqlansa qaror bekor qilinadi va ish vakolatli mansabdor shaxsga koʻrib chiqish uchun yuboriladi.

4.8. Shikoyatni koʻrib chiqish natijalari boʻyicha asoslantirilgan hal qiluv qarori yoziladi (6-ilova).

4.9. Qoidalarni buzganlik toʻgʻrisidagi ishni tugatib, qarorning bekor qilinishi olib qoʻyilgan haydovchilik guvohnomasini, undirilgan pul miqdorini qaytarib berishga sabab boʻladi.

Qaror qonunsiz chiqarilganligi sababli bekor qilingan taqdirda bu hol yuzasidan tekshirish oʻtkaziladi. Aybdor mansabdor shaxsga nisbatan tegishli intizomiy choralar koʻrilib, ular haqidagi maʼlumotlar tekshirish hujjatlariga tirkab qoʻyiladi.

4.10. Jarima solish toʻgʻrisidagi qaror bekor qilingan taqdirda undirilgan pul miqdori qonun hujjatlarida belgilangan tartibda qaytarib beriladi.

5. YOʻLLARDA HARAKATLANISh QOIDALARINI BUZGANLIK TOʻGʻRISIDAGI IShLAR YuZASIDAN ChIQARILGAN QARORLARNI IJRO ETISh

5.1. Maʼmuriy jazo qoʻllanish toʻgʻrisidagi qaror, basharti Kodeksda va Oʻzbekiston Respublikasining boshqa qonun hujjatlarida oʻzgacha qoida belgilanmagan boʻlsa, chiqarilgan paytdan boshlab etilishi lozim.

5.2. Agar maʼmuriy jazo qoʻllanish toʻgʻrisidagi qaror chiqarilgan kundan boshlab uch oy mobaynida ijroga qaratilgan boʻlmasa (qaror huquqbuzarga topshirilmagan, huquqbuzarning ishlash, yashash joyiga yoki sud ijrochisiga yuborilmagan boʻlsa va h. k.), u ijro etilmaydi.

5.3. Jarima tarzidagi maʼmuriy jazo Oʻzbekiston Respublikasi qonunlarida belgilangan tartibda ijro etiladi. Jarima toʻlash tartibi huquqbuzarlarga qarorni topshirish chogʻida tushuntiriladi.

5.4. Jarima toʻlanganligi haqidagi kvitansiya yoki toʻlov topshirigʻining nusxasi taqdim etilgach, haydovchi guvohnomasi va uning taloni haydovchiga qaytarib beriladi, muvaqqat ruxsatnoma (agar u berilgan boʻlsa) kvitansiya va toʻlov topshirigʻining nusxasi bayonnomaga tirkab qoʻyiladi.

5.5. Jarimani qoida buzilgan joyning oʻzida toʻlash mumkin boʻlmasa, bayonnoma, qaror hamda haydovchilik guvohnomasi transport vositasi doimiy (vaqtincha) hisobga olingan yoki huquqbuzarning yashash joyiga yuboriladi. Bunda haydovchiga jarimani qonunda belgilangan 15 kunlik muddatda toʻlash, yoʻlda ketayotganda kvitansiyani olib yurish tavsiya etiladi, shuningdek haydovchilik guvohnomasini olish tartibi tushuntiriladi. Haydovchilik guvohnomasi talonining yoki vaqtinchalik ruxsatnomaning amal qilish muddati tugab qolgan va transport vositasini doimiy (vaqtincha) hisobga olish yoki yashash joyidan haydovchi guvohnomasini olish mumkin boʻlmagan taqdirda talonning yoki vaqtinchalik ruxsatnomaning amal qilishi faqat uzrli sabablarga koʻpa transport vositasi doimiy (vaqtinchalik) roʻyxatga olingan yoki huquqbuzarning yashash joyidagi DAN boʻlinmalarida zarur muddatga uzaytirib beriladi. Agar haydovchi safarda boʻlsa, tegishli hujjatlar taqdim etilgandan soʻng hududiy DAN boʻlinmasida uzaytirib beriladi. Bunda huquqbuzar jarimani toʻlaganligi haqidagi kvitansiyani koʻrsatishi kerak boʻladi.

5.6. Agar jarima Kodeksning 128-moddasida nazarda tutilgan Huquqbuzarlik uchun solingan boʻlsa bu haqda belgilangan tartibda haydovchilik guvohnomasi taloniga belgi qoʻyiladi.

Huquqbuzar jarimani belgilangan muddatda toʻlamasa, jarima solish haqidagi qaror jarima pulini majburiy suratda uning ish haqidan yoki boshqa daromadidan, nafaqa yoki stipendiyasidan ushlab qolish uchun yuboriladi. Agar jarima solingan shaxs ishlamasa yoki boshqa sabablarga koʻra jarimani huquqbuzarning ish haqidan yoki boshqa daromadidan, nafaqa yoki stipendiyasidan undirib olishning iloji boʻlmasa, u jarima solish haqidagi qaror asosida sud ijrochisi tomonidan undirib olish uchun yuboriladi.

Jarima majburiy tartibda undirib olish uchun qaror ilova xati (7-ilova) bilan birga huquqbuzarning ish (oʻqish va h. k..) joyiga yoki yashash joyidagi sudga yuboriladi.

5.7. Kodeksning 125-moddasi birinchi va ikkinchi qismlarida, 135-moddaning birinchi qismida, 138-moddaning birinchi va ikkinchi qismida nazarda tutilgan huquqbuzarliklar uchun jarima joyining oʻzida undirib olinganda, huquqbuzarga belgilangan nusxadagi kvitansiya berilib, kvitansiyaning daftarchasida qoladigan qismiga qoʻl qoʻydirib olinadi (8-ilova).

Huquqbuzar biron-bir sabab bilan jarimani oʻsha joyning oʻzida toʻlashdan bosh tortsa, bayonnoma tuziladi va qaror chiqarilib, u belgilangan tartibda ijro etiladi.

5.8. Transport vositasini boshqarish huquqidan mahrum etish haqida qaror qabul qilingan taqdirda haydovchi guvohnomasi va uning taloni qaytarib berilmaydi, vaqtinchalik ruxsatnomaning amal qilishi shikoyat berish yoki shikoyat yuzasidan qaror qabul qilish uchun belgilangan muddat tugaguncha uzaytiriladi. Vaqtinchalik ruxsatnomada huquqbuzarga boshqarish huquqi berilmagan transport vositalarining toifalari hamda qaror qabul qilingan kun koʻrsatiladi.

Vaqtinchalik ruxsatnomaning amal qilish muddati tamom boʻlgach, u haqiqiy emas deb hisoblanadi, olib qoʻyiladi va bayonnomaga tirkaladi.

Haydovchiga nisbatan belgilangan tartibda, yaʼni transport vositalarini boshqarish huquqiga ega boʻlmagan kishi sifatida taʼsir choralari qoʻllaniladi.

5.9. Transport vositalarini boshqarish huquqidan mahrum etilgan haydovchi haydovchilik guvohnomasini topshirishdan bosh tortganda haydovchilik guvohnomasini olib qoʻyish yuzasidan zarur chora-tadbirlar koʻriladi.

5.10. Transport vositasini bir yilgacha boshqarish huquqidan mahrum etish muddati tugagach hamda transport vositasini mast holatda boshqargan shaxslarga jarima solingach, haydovchilik guvohnomasi va uning taloni egalariga YHQ boʻyicha bilimlari tekshirilgandan soʻng qaytariladi. Transport vositasini bir yil va undan ortiq muddatga boshqarish huquqidan mahrum eting muddati tugagach, shaxslarga haydovchilik guvohnomasi va uning taloni YHQ boʻyicha bilimlari va boshqarish qobiliyati tekshirilgandan soʻng qaytariladi.

Kodeksning 128-moddasining 1-qismida nazarda tutilgan huquqbuzarliklar bir yil mobaynida uch marotaba, shuningdek avariya holati, 130-moddada, 136-moddada nazarda tutilgan huquqbuzarliklar sodir etilgan taqdirda, huquqbuzarga nisbatan maʼmuriy choralar belgilanib, uning yoʻllarda harakatlanish qoidasi boʻyicha bilimi tekshiriladi.

Haydovchilik guvohnomasi talonida 128-moddasida nazarda tutilgan huquqbuzarlik bir yil mobaynida uch marotaba qayd qilingandan soʻng u huquqbuzarning yashash yoki transport vositasining doimiy (vaqtincha) roʻyxatga olingan joyidagi tuman (shahar) IIB DAN boʻlinmasi (boʻlimi, boshqarmasi) maʼmuriy amaliyot inspektori (boʻlmagan taqdirda vakolatli xodim) tomonidan almashtiriladi (13-ilova). Mazkur moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan huquqbuzarliklardan bir yil mobaynida toʻrtinchisi sodir etilgan taqdirda, yoʻllarda harakatlanish qoidasi boʻyicha bilimini tekshirish uchun birinchi huquqbuzarlik deb hisoblanadi, unga nisbatan maʼmuriy chora qoʻllash esa qonun doirasida hal etiladi.

Izoh: Haydovchilarni bilimini tekshirish maʼmuriy jazo qoʻllagan tuman (shahar) IIB LIN boʻlinmasi (boʻlimi, boshqarmasi) xodimlari tarkibidan tuzilgan komissiya tomonidan IIV ning amaldagi buyruqlari asosida olib boriladi. Mazkur holat boʻyicha ish yuritishni olib borish, komissiya aʼzosi hisoblangan maʼmuriy amaliyot inspektori zimmasiga yuklatiladi.

6. YOʻLLARDA HARAKATLANISh QOIDALARINI BUZGANLIK TOʻGʻRISIDAGI IShLAR YuZASIDAN ISh YURITISh

6.1. Bayonnomalar va vaqtinchalik ruxsatnomalarning blankalari qatʼiy hisobdagi hujjatlarga tenglashtiriladi. Ular tayyorlanayotganda respublika va viloyatlar doirasida yagona raqam belgisiga ega boʻlishi kerak. Blankalarning seriyasi avtomobil tirkamalar raqam belgilarining ushbu respublika va viloyat uchun biriktirib qoʻyilgan seriyalariga mos boʻlishi kerak.

6.2. Shahar va tuman Davlat avtomobil nazorati boʻlinmalari (boʻlimlari) ni blanka va jurnallar bilan taʼminlash Qoraqalpogʻiston Respublikasi IIV, Toshkent shahar IIBB va viloyatlar IIB tomonidan amalga oshiriladi. Bayonnoma va vaqtinchalik ruxsatnomalarning blankalarini qabul qilish, hisob-kitob qilish, saqlash, berish qatʼiy hisobdagi hujjatlar muomalasiga qoʻyiladigan talablarga muvofiq tarzda amalga oshiriladi. Ularning tugaganligi va berilganligining hisobi qatʼiy hisobdagi blankalarning kirim va chiqim jurnalida (9-ilova) qayd etib boriladi.

6.3. Jarima toʻlaganlik toʻgʻrisidagi kvitansiyalar qatʼiy moliyaviy hisobdagi blankalar deb hisoblanadi hamda qimmatli qogʻozlar bilan bir qatorda IIV, IIB kassalarida saqlanadi. Kvitansiyalarni berish DAN (shahar, tuman IIB) boʻlinmasi rahbarining ruxsatnomasiga asosan hisobot sharti bilan tarqatish vedomostlari yoki chiqim kassa orderlari boʻyicha amalga oshiriladi.

6.4. Ishlatilgan kvitansiyalarning varaqchalari, shuningdek bayonnoma va vaqtinchalik ruxsatnomalarning buzib qoʻyilgan blankalari ularni qabul qilish va tarqatish uchun masʼul boʻlgan shaxsga topshiriladi, bu haqda jurnalda tegishli maʼlumot qayd etiladi.

6.5. Qoidalar buzilganligi toʻgʻrisidagi tuzilgan bayonnomalar va boshqa hujjatlar, shuningdek olib qoʻyilgan haydovchilik guvohnomasi va oʻzga hujjatlar 24 soat davomida yoʻl harakati qoidalarini buzganlik toʻgʻrisidagi hujjatlarni hisob-kitob qilish jurnalida roʻyxatga olinadi (10-ilova).

6.6. Hujjatlarni hisobga olish jurnalini Davlat avtomobil nazorati boʻlinmasi qismning navbatchilari yoki shu ish uchun masʼul boʻlgan shaxs yuritadi. Qism navbatchilari boʻlmagan DAN boʻlimlarida (guruhlarida) koʻrsatilgan jurnal maʼmuriy ishlar boʻyicha inspektor yoki bu vazifa zimmasiga yuklanadigan xodim tomonidan yuritiladi.

6.7. Ichki ishlarning DAN boʻlinmalarining boshqa idoralaridan kelib tushgan huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi bayonnomalar, mast haydovchilar ustidan tuzilgan bayonnomalar, shuningdek 128-moddasida nazarda tutilgan huquqbuzarliklarga nisbatan rasmiylashtirilgan bayonnomalarni roʻyxatga olish alohida jurnalda qayd etiladi, bu ishni maʼmuriy ishlar boʻyicha inspektor yoki kirim ish-qogʻozlarini roʻyxatga olish uchun masʼul boʻlgan shaxs tomonidan amalga oshiradi.

Izoh: Kodeksning 128-moddasida nazarda tutilgan huquqbuzarliklarni roʻyxatga olish boʻyicha alfavitli hisob-kitob kirish jurnali ochilishi yoki kompyuterga kiritilishi lozim.

6.8. Boʻlinmalarda bayonnomalar va ularga ilova qilinadigan hujjatlar bir xodimdan ikkinchi xodimga hujjatlarni roʻyxatga olish jurnalining 6-bandiga imzo chekish orqali amalga oshiriladi.

6.9. Boshqa boʻlinmalarga bayonnomalar va ularga ilova qilinadigan hujjatlar besh kunlik muddat ichida buyurtma xat orqali yoki eltib berish kitobi boʻyicha yoʻllanadi, bu xususda hujjatlarni hisobga olish jurnalining 7-bandiga belgi qoʻyiladi.

6.10. Jurnallar (9, 10, 13-ilovalar) raqamlab chiqilgan, chilvirlangan, muhr bosilgan va IIV, IIB Davlat avtomobil nazorati kotibiyatida (kanselyariyasida), tuman (shahar) ichki ishlar boʻlimida (boshqarmasida) roʻyxatga olingan boʻlishi kerak.

6.11. Bayonnomalar, vaqtinchalik ruxsatnomalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar jurnallarga siyohda (pastada) yoziladi.

6.12. Qaror ijro etib boʻlingan qoidalarni maʼmuriy buzilishi toʻgʻrisidagi hujjatlar ishga tikib qoʻyiladi va jazo berish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilingan joydagi DAN boʻlinmalarida saqlanadi. Bunday paytlarda transport vositalarini boshqarish huquqidan mahrum etilgan shaxslarga doir hujjatlarni alohida ishlarga tikib qoʻyiladi. Ishlarga tikib qoʻyilgan varaqlar betlab chiqiladi. Soʻnggi varaqda jami betlar nechta ekanligi yozib imzolab qoʻyiladi.

Qoidalar buzilganligi toʻgʻrisidagi ishlar, shuningdek boshqarish huquqidan mahrum etilgan shaxslarning qaytarib olinmagan haydovchilik guvohnomalari jarima solish toʻgʻrisidagi qaror ijro etilgan yildan keyingi ikki yil ichida saqlanishi lozim.

6.13. Jarimani toʻlaganlik toʻgʻrisidagi va ishlatib boʻlingan kvitansiyalarning varaqchalari bayonnoma va vaqtinchalik ruxsatnomalarning buzib qoʻyilgan blankalari, shuningdek huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi ishlar va saqlab turing muddati tugashiga qaramay qaytarib olinmagan haydovchilik guvohnomalari Davlat avtomobil nazorati (ichki ishlar idorasi) boʻlinmasining maʼmuriy ishlarni tekshiruv oʻtkazilayotganda 6.12-banddagi muddatlardan kelib chiqqan holda yoʻq qilib tashlanadi. Yoʻq qilib tashlanganlik tegishli dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi.

6.14. Bir yildan kamroq muddatga boshqarish huquqidan mahrum etilgan shaxslarning haydovchilik guvohnomalari boshqarish huquqi mahrum etilgan joydagi DAN boʻlinmalarida, bir yil va undan koʻproq muddatga transport vositalarini boshqarish huquqidan mahrum etilgan shaxslarning haydovchilik guvohnomalari esa besh kunlik muddat ichida Davlat avtomobil nazoratining viloyat va tumanlararo roʻyxatga olish imtihon qabul qilish boʻlinmalariga (POIKB) yuboriladi.

6.15. Agar haydovchi Kodeksning 129-moddasi ikkinchi qismida, 133, 134, 137-moddalarida nazarda tutilgan qoidabuzarliklar uchun barcha toifadagi transport vositalarini boshqarish huquqidan mahrum etilmagan taqdirda boshqarish huquqidan mahrum etish muddati tugagach haydovchilik guvohnomalari ROIKB tomonidan almashtiriladi. Bunday hollarda zarur boʻladigan hujjatlar transport vositalarini boshqarish huquqidan mahrum etish muddati tugashidan bir oy avval tayyorlanadi.

7. ChET EL FUQAROLARI VA FUQAROLIGI BOʻLMAGAN ShAXSLARNING YOʻL HARAKATI QOIDALARINI BUZGANLIGI TOʻGʻRISIDAGI IShLAR YuZASIDAN ISh YuRITShNING OʻZIGA XOS JIHATLARI

7.1. Oʻzbekiston Respublikasi hududida boʻlgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar huquqbuzarlik uchun Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolari bilan teng asoslarda maʼmuriy javobgarlikka tortiladilar.

Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonunlariga va xalqaro shartnomalariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasining maʼmuriy huquqiy tobeligidan, immunitetlik huquqidan foydalanadigan chet el fuqarolari bundan mustasnodir. Ularning javobgarligi toʻgʻrisidagi masala diplomatiya yoʻli bilan hal etiladi.

7.2. Immunitetga ega boʻlgan shaxc Qoidalarni buzgan taqdirda uning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlari tekshirilgach bayonnoma tuzilib, hujjatlar egasiga qaytarib beriladi.

7.3. Agap haydovchi immunitetlik huquqidan foydalanuvchi shaxs boʻla turib, alkogoldan, narkotik vositadan yoki oʻzgacha tarzda mast holda transport vositasini boshqarayotgan boʻlsa, u boshqarishdan chetlashtiriladi va oʻzi rozi boʻlgan taqdirda mastlik holatini aniqlash uchun belgilangan tartibda tibbiy koʻrigidan oʻtish taklif qilinadi. Ushbu voqea toʻgʻrisida militsiya xodimi DAN boʻlinmasining (ichki ishlar idorasining) navbatchisiga maʼlum qiladi va uning koʻrsatmasiga muvofiq ish tutadi.

7.4. Immunitetlik huquqidan foydalanuvchi chet ellik fuqarolar qoidalarni buzganligi toʻgʻrisidagi bayonnoma va boshqa hujjatlar keyinchalik Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligiga yoki diplomatiya mahkamalarga oʻtkazish uchun besh kunlik muddat ichida IIV, IIB davlat avtomobil nazoratiga yuboriladi, chet el fuqarosi huquqbuzarlikka yoʻl qoʻygan joyda bundan ogoh etiladi.

7.5. Immunitetlik huquqidan foydalanmaydigan chet ellik fuqaro-haydovchi tomonidan huquqbuzarlik sodir etilsa, buning uchun transport vositalarini boshqarish huquqidan mahrum etish koʻzda tutilgan boʻlsa, — uning haydovchilik guvohnomasi belgilangan tartibda olib qoʻyiladi.

7.6. Oʻzbekiston Respublikasiga avtosayyoh sifatida kelgan yoki xalqaro yuklar (yoʻlovchilar) ni tashiyotgan boʻlib, transport vositasini boshqarish huquqidan mahrum etilgan chet ellik fuqaroning haydovchilik guvohnomasi, ushbu jazo qoʻllanganligi haqidagi qarorning nusxasi va YHQ buzilishini hisobga olish kartochkasi bir sutka ichida buyurtma xat orqali tegishli tarzda Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligiga yuboriladi. Bunday paytda transport vositasini boshqarish huquqidan mahrum etganlik toʻgʻrisidagi belgi avtosayyohlarga — ularning eslatmalariga, xalqaro yuklar (yoʻlovchilar ) ni tashiyotgan haydovchilarga esa — bu safarga asos boʻlgan ruxsatnomaning “Qoʻshimcha maʼlumotlar” grafasiga qoʻyiladi. Qoida buzganligini tasdiqlovchi bayonnoma va boshqa hujjatlar jazolagan idorada qoladi va belgilangan tartibda saqlanadi.

7.7. Ushbu Yoʻriqnomaning 7.6-bandida qayd etilgan haydovchilarga jazo jarima tarzida qoʻllansayu, ular jarimani joyida toʻlash imkoniga ega boʻlmasalar — ularning ruxsatnomalariga (viza) yoki avtosayoh eslatmasiga tegishli belgi qoʻyiladi, maʼmuriy hujjatlar esa bir sutka ichida Oʻzbekiston Respublikasining Tashqi ishlar vazirligiga yuboriladi.

Bunday haydovchilarning Oʻzbekiston Respublikasi hududidan chiqib ketayotgan paytida bojxona maskanlarida jarima toʻlaganlik toʻgʻrisidagi kvitansiyasi bor yoki yoʻqligini tekshiriladi, agar bunday kvitansiya boʻlmasa, bojxona chegarasidan oʻtkazilmaydi.

7.8. Hukumatlararo bitimlarga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasida texnologik yuklarni (qurilishlarda, yogʻoch-taxta tayyorlashda va boshqa) tashiyotgan chet ellik haydovchilarni boshqarish huquqidan mahrum etish toʻgʻrisida qaror chiqarilgan taqdirda, haydovchilarning guvohnomalari Davlat avtomobil nazoratining transport vaqtinchalik hisobga olingan boʻlinmasiga yuborilib, mahrum etilgan muddat tugagunga qadar belgilangan tartibda saqlanadi yoki Oʻzbekiston Respublikasi tashqi ishlar vazirligi talabiga binoan joʻnatiladi.

Transport vositasini boshqarish huquqidan mahrum etish muddati tugagach, talab qilib qaytarib olinmagan haydovchilik guvohnomasi Tashqi ishlar vazirligi nomiga joʻnatib yuboriladi. Bunda ilova qilinayotgan xatda haydovchining fuqaroligi, transport vositasining roʻyxat raqami, yuk tashilayotgan firma (tashkilot) ning nomi, guvohnoma olib qoʻyilgan vaqt va buning sababi koʻrsatiladi.

7.9. Hukumatlararo bitimlarga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasida (qurilishlarda, zavod, fabrikalarda va boshqa yerlarda) ishlayotgan yoki oʻquv yurtlarida bilim olayotgan chet el fuqarolaridan jarimalar belgilangan tartibda undiriladi.

7.10. Egasi chet ellik boʻlgan transport vositalari haydovchilari ishtirok etgan yoʻl-transport hodisasi rasmiylashtirilayotganida bayonnomaga “raqam belgisi” qatoriga avtotransportning milliy roʻyxat raqam belgilari (harfli va sonli belgilari) koʻchirib yoziladi. Bayonnomaning “Transport vositasi hisobda turadigan joy” qatoriga qoʻshimcha tarzda quyidagi maʼlumotlar kiritiladi:

Sugʻurta kompaniyasining nomi va manzilgohi, sugʻurta hujjatining nomeri, amal qilish muddati, berilgan vaqti va joyi. Haydovchilarga transport vositasi shikastlanganligi toʻgʻrisida belgilangan nusxada hujjat beriladi.

Avtomobilda xalqaro yuklarni tashiyotgan chet el fuqarolariga YTX toʻgʻrisidagi hamda transport vositasining shikastlanish darajasi xususidagi (boj surguchining buzilganligi, kuzovlar, brezentlar butun emasligi) belgi boj hujjatiga (AGT Manifesti) ham qoʻyiladi.

8. YOʻLLARDA HARAKATLANISh QOIDALARINI MAʼMURIY BUZGANLIK TOʻGʻRISIDAGI IShLAR YuZASIDAN YuRITILAYOTGAN IShNI NAZORAT QILISh

8.1. Qoidalarning maʼmuriy tarzda buzilganligi toʻgʻrisidagi ishlar toʻgʻri hal etilayotganligi, huquqbuzarlik ishining yuritilishi nazorati yoʻl-patrul xizmatining, boʻlinmasining (guruh boshligʻi), boʻlimining rahbarlari yoki shahar-tuman ichki ishlar idoralarining rahbarlari amalga oshiradi.

8.2. Qoraqalpogʻiston Respublikasi IIV, viloyat shahar IIB rahbariyati bir yil davomida kamida bir marta shahar-tuman ichki ishlar idoralari, DAN boʻlinmalarining huquqiy faoliyati tekshiruvini tashkil etadi.

8.3. Tekshiruv davomida quyidagi masalalar oʻrganiladi;

8.3.1. Qoidalarni buzganlik uchun maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi qonunlarni va ularni qoʻllash tartibi haqidagi Oʻzbekiston Respublikasining meʼyoriy hujjatlarini Davlat avtomobil nazorati xodimlari qay darajada bilishi.

8.3.2. Qoidalarni buzganlik toʻgʻrisidagi ishlar yuzasidan qabul qilingan qarorlar qonuniy va asosli ekanligi, chunonchi: koʻrilgan maʼmuriy taʼsir koʻrsatish chorasi qonunda belgilangan jazoga muvofiqligi.

8.3.3. Huquqbuzarlikni hisob-kitobi va tahlil; maʼmuriy amaliyotning oʻta xavfli, falokatli vaziyatlarni keltirib chiqaruvchi huquqbuzarlikni aniqlash va ular oldini olishga qaratilganligi; bunday huquqbuzarliklarga quyidagilar kiradi: alkogoldan, giyohvand moddadan yoki oʻzgacha tarzda mast boʻlgan holda transport vositalarini boshqarish, belgilangan tezlikni oshirish, quvib oʻtish va yoʻnalishini oʻzgartirish qoidalarini, temir yoʻlning oʻtish joylaridan, yoʻlovchilarni tashish qoidalarini buzish va boshqalar.

8.3.4. Qoidalarni buzganlik toʻgʻrisidagi hujjatlarning roʻyxatga olinishi va harakati. Qatʼiy hisobdagi blankalar jarimalar toʻlanganligi toʻgʻrisidagi kvitansiyalar, “Hushyorlik nazorati” indikator naychalarining, transport vositalaridan yechib olingan nomer belgilarining hisobga olinishi va saqlanishi qay ahvolda ekanligi, jurnallar va boshqa hujjatlarning ushbu Yoʻriqnoma talablariga muvofiqligi.

8.3.5. Bayonnomalar va boshqa hujjatlarning toʻgʻri tuziling, huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi ishlarni qarab chiqish tartibi va muddatiga rioya etilish.

8.3.6. Jarima tarzidagi jazoning ijrosi.

8.3.7. DAN maʼmuriy amaliyot boʻlimi (boʻlinma, guruhi), yoʻl-patrul xizmati boʻlinmasining, Davlat avtomobil nazorati boʻlinmasi (guruh boshligʻi), boʻlimining va shahar-tuman ichki ishlar idoralarini rahbarlari tomonidan DAN huquqiy faoliyatini nazorat etilishini tashkil etish. Aniqlangan kamchiliklar va qonunbuzarlikka eʼtibor berilishi, bularga yoʻl ochib bergan sabab va shart-sharoitlarni bartaraf etish yuzasidan koʻrilayotgan chora-tadbirlar.

8.4. Tekshiruv davomida aniqlangan maʼmuriy jazo qoʻllash toʻgʻrisidagi notoʻgʻri chiqarilgan qarorlar bekor qilinadi. Fuqarolarning huquqlarini, manfaatlarini qayta tiklash choralari koʻriladi.

8.5. Tekshiruv natijalari haqida tekshiruvni tayinlagan IIV, IIB rahbariga maʼlum qilinadi, bu rahbar tekshiruv hujjatlari bilan tanishib chiqqach, aniqlangan kamchilik va xatolarni bartaraf etishga, boʻlinmalarning maʼmuriy faoliyatini yaxshilashga va qonunchilikni mustahkamlashga qaratilgan chora-tadbirlarni koʻradi.

9. MAʼMURIY AMALIYOT BOʻYIChA KATTA INSPEKTOR, INSPEKTORNING VAZIFALARI

9.1. IIV, IIB DAN (boʻlimi) boshqarmasining maʼmuriy amaliyot boʻyicha katta inspektori:

9.1.1. Maʼmuriy amaliyot boʻyicha inspektorlar guruhiga, shuningdek DAN boʻlinmalariga huquqni qoʻllash faoliyatiga doir masalalar yuzasidan tashkiliy-metodik rahbarlikni amalga oshiradi.

9.1.2. Davlat avtomobil nazoratining huquqni qoʻllash faoliyatini tartibga solib turuvchi meʼyoriy va oʻzga hujjatlarni, DAN boʻlinmalarining shaxsiy tarkibi bilishini nazorat qiladi, boʻlinmalar shaxsiy tarkibining tayyorgarlik masalalarini oshirish choralarini koʻradi.

9.1.3. Davlat avtomobil nazoratining respublikadagi, viloyatdagi (shahardagi) huquqni qoʻllashga doir faoliyatini umumlashtiradi va tahlil qiladi. Tahlil asosida har yili kamida ikki marta huquqbuzarlikning ahvoli va dinamikasi toʻgʻrisida, shuningdek huquqbuzarlarga nisbatan choralar qoʻllash amaliyoti toʻgʻrisidagi maʼlumotnomalarni tayyorlaydi, aniq yoʻl-yoʻriqlarni kiritadi.

9.1.4. Qoidalarning buzilishiga olib kelayotgan shart-sharoitlarni bartaraf etish toʻgʻrisida tegishli idoralarga, shuningdek respublika va viloyat muassasalari hamda tashkilotlarga axborotlar tayyorlashda ishtirok etadi.

9.1.5. Fuqarolarning shikoyatlari toʻgʻri qarab chiqilishini nazorat qiladi. Maʼmuriy choralar koʻrilayotganda DAN xodimlari yoʻl qoʻygan asossiz harakatlar ustidan tushgan shikoyatlarni qarab chiqishda qatnashadi. Ushbu ishni yaxshilash yuzasidan takliflar kiritadi.

9.1.6. DAN ning huquqni qoʻllash faoliyatida qonuniylik holatini umumlashtiradi va tahlil qiladi, kamchiliklarni bartaraf etish yuzasidan takliflar kiritadi.

9.1.7. Qoidalarning maʼmuriy buzilganligi toʻgʻrisidagi ishlar yuzasidan DAN boʻlimlarida yuritilayotgan ishlar ustidan nazorat oʻrnatadi.

9.1.8. DAN boʻlimlarida hamda shahar-tuman ichki ishlar idoralarida maʼmuriy amaliyotning holatini tekshirishda qatnashadi.

9.1.9. Maʼmuriy qonunlarning buzilishi oldini olish yuzasidan ichki ishlarga qarashli boshqa idoralar bilan, ijtimoiy uyushmalar va mehnat jamoalari bilan hamkorlikda ish olib borilishini uyushtiradi.

9.1.10. Qatʼiy hisobdagi blankalar hisob-kitobi va berilishi, shuningdek huquqbuzarlikni hisobga olish kartotekasi (kitobi)ning yuritilishi qanchalik toʻgʻri ekanligini nazorat qiladi.

9.2. Shahar — tuman ichki ishlar idorasi DAN boʻlinmasi (DAN YPH boʻlinmasi) ning maʼmuriy amaliyot boʻyicha nazoratchisi:

9.2.1. Huquqbuzarga nisbatan qoʻllanilayotgan choralar toʻgʻri va asosli ekanligini muntazam nazorat qiladi, bunda haydovchilik guvohnomasining olib qoʻyilishi, shuningdek maʼmuriy bayonnomalar va boshqa protsessual hujjatlarning tuzilishi toʻgʻri-notoʻgʻriligiga alohida eʼtibor beradi.

9.2.2. Qoidalar buzilganligi toʻgʻrisidagi hujjatlarning hisobga olinish tartibini nazorat qiladi, ular asosli va toʻgʻri tuzilganligini tekshiradi, vakolatli mansabdor shaxslar koʻrib chiqishi uchun hujjatlarni tayyorlaydi.

9.2.3. Maʼmuriy hujjatlarning harakatini nazorat qiladi, maʼmuriy jarima belgilash toʻgʻrisidagi qarorlar oʻz vaqtida va toʻgʻri ijro etilishi yuzasidan chora-tadbirlar koʻradi, huquqbuzarlarga nisbatan taʼsir etish choralarini qoʻllash, shuningdek maʼmuriy hujjatlarni sifatli tuzish masalalari yuzasidan boʻlinma nazoratchilariga amaliy va metodik yordam koʻrsatadi.

9.2.4. Maʼmuriy hujjatlarni qarab chiqadi va ular yuzasidan oʻz vakolati doirasida qarorlar qabul qiladi. Huquqbuzarlik holatini tasdiqlovchi asosli dalillar mavjud boʻlmasa, maʼmuriy ishlar boʻyicha qoʻshimcha tekshiruvni oʻtkazadi.

9.2.5. Huquqbuzarlarga nisbatan taʼsir etish choralarni qoʻllash yuzasidan boʻlinma faoliyatini har oyda umumlashtiradi va tahlil etadi.Tahlil natijalariga koʻra xizmat koʻrsatayotgan hududdagi yoʻl-transport hodisalarni hisobga olgan holda harakatni nazorat qilishni takomillashtirish va taʼsir etish choralarini qoʻllashning samaradorligini oshirish boʻyicha takliflar kiritadi.

9.2.6. Tibbiy muassasalarida mastlik holatini belgilash uchun keltirilgan shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni har uch oyda kamida bir marta solishtirib koʻradi.

9.2.7. Harakat qatnashchilarining intizomi toʻgʻrisida tegishli idoralarga, shuningdek avtoxoʻjaliklarga va boshqa tashkilotlarga axborot tayyorlashda ishtirok etadi. Huquqbuzarlik sodir etilishiga olib keluvchi sabab va shart-sharoitlarni bartaraf etish toʻgʻrisidagi takliflarni kiritadi.

9.2.8. Boʻlinma shaxsiy tarkibining malaka saviyasini oshirish maqsadida huquqbuzarlarga nisbatan taʼsir choralarini qoʻllash, hujjatlarni rasmiylashtirish masalalari yuzasidan xizmat tayyorgarligi tarmogʻida mashgʻulotlar oʻtkazadi hamda xizmatga kirishayotgan naryadlarga yoʻl-yoʻriq berishda ishtirok etadi.

9.2.9. Maʼmuriy taʼsir choralarini qoʻllash chogʻida boʻlinma nazoratchilari sodir etgan asossiz xatti-harakatlar ustidan tushgan fuqarolarning xat, shikoyat va arizalarini qarab chiqadi, ular yuzasidan maʼlumotnoma, xulosalar va mualliflariga javoblar tayyorlaydi.

10. YOʻL-TRANSPORT HODISASI OQIBATIDA ShIKASTLANGAN, SUGʻURTALANGAN AVTOTRANSPORT VOSITALARIGA HUJJATLARNI TALAB QILISh VA BERISh

10.1. Yoʻl-transport hodisasi holatlarini tekshirish tugagach, besh kundan kechiktirmay sugʻurta idoralarining talabnomasi bilan sugʻurtalangan avtomototransport vositalariga hujjatlar beriladi. Sugʻurtalangan transport vositasining haydovchisi yoʻl-transport hodisasi sodir boʻlgan erdan ketib qolsa va u boʻlgan voqea xususida ichki ishlar idoralariga (Davlat avtomobil nazoratiga) oʻz vaqtida maʼlum qilinmagan boʻlsa, buning natijasida hodisa tafsilotlarini va uning qatnashchilarini aniqlash imkoniyati boʻlmasi sugʻurta idoralariga bu haqda xabar beriladi, maʼlumotnoma (11-ilova) toʻlgʻazilmaydi.

10.2. Sugʻurtalangan transport vositalari bilan sodir boʻlgan hodisalar yuzasidan maʼlumotnomalar sugʻurta idoralariga quyidagi hollarda yuborilmaydi: kuzov oynalari va yoritgich qurilmalarining moslamalari shikastlanganda.

10.3. Tergov boʻlinmalari yoʻl-transport hodisasi toʻgʻrisidagi ishlarni tergov qilayotganida dastlabki tergov tugagach, besh kun muddat ichida sugʻurta idoralariga ularning soʻroviga binoan jinoiy ish toʻxtatilganligi yoki toʻxtatib turilganligi toʻgʻrisidagi qarorning, ayblov xulosasi bilan ular prokurorga topshirilganligi haqidagi xabarning nusxasi, jinoiy ish qoʻzgʻatish rad etilgan taqdirda maʼlumotnomaning (11-ilova) nusxasi yuboriladi.

Soʻrov tushgan paytgacha yoʻl-transport hodisasi boʻyicha tergov (tekshiruv) tugallanmagan boʻlsa, sugʻurta idoralariga xabarnoma (12-ilova) yoʻllanadi.

10.4. Moddiy zarar yetkazilgan holda yoʻl-transport hodisasini keltirib chiqargan yoʻl harakati qoidalarini buzganlik toʻgʻrisidagi bayonnoma chora koʻrish uchun ichki ishlarning boshqa idorasiga (DAN boʻlinmasiga) yuborilgan boʻlsa sugʻurta idoralarining soʻrovi uch kunlik muddat ichida shu idoraga (DAN) ga yuboriladi hamda sugʻurta idorasiga bu maʼlum qilib qoʻyiladi.

10.5. Yuqorida sanab oʻtilgan hujjatlar sugʻurta idoralariga faqat pochta orqali yuboriladi yoki sugʻurta idoralarining xodimlariga beriladi. Hujjatlarni avtomototransport vositalarining egalari qoʻliga berish man etiladi.

Yoʻriqnomaga 1-sonli ilova

VAQTINChALIQ RUXSATNOMA AA № 000001

___________________________________________________toifalari transport vositalarini boshqarish uchun haydovchilik ____________________________________________ga _______________________ seriyalari __________________________nomer xaydovchilik guvohnomasi oʻrniga berildi.

Shaxsini tasdiqlovchi hujjati boʻlganda berilgan kundan boshlab 30 kun muddatga haqiqiydir. Zarur xollarda bu muddat yoʻl harakati qoidasi buzilgan joy yoki transport vositasi doimo (vaqtincha) roʻyxatda turgan, yoki boshqa (haydovchi xizmat safarida, taʼtilda boʻlgan joy) Davlat avtomobil nazorati mansabdor shaxslari tomonidan 1 oy muddatgacha uzaytirilishi mumkin.

ESTLAMA: Vaqtinchalik ruxsatnoma muddati oʻtgach, kuchsiz xisoblanib, olib qoʻyiladi.

Yoʻllarda harakatlanish qoidasi buzilganligi toʻgʻrisidagi ish yuzasidan chiqarilgan qaror xususida shikoyat tartibi:

Jarima tariqasidagi maʼmuriy jazo berish toʻgʻrisi ish yuzasidan chiqarilgan qaror xususida shikoyat tartibi:

Qaror xususida shu qaror chiqarilgan kundan boshlab oʻn kun mobaynida shikoyat berish mumkin. Mazkur muddat shikoyatni koʻrib chiqish huquqiga ega idora (mansabdor shaxs)ga yuboriladi.

Shaxs unga jarima solish toʻgʻrisidagi qaror topshirilgan kundan boshlab 15 kundan kechiktirmay, bunday qaror xususida shikoyat bergan taqdirda shikoyat qondirilmaganligi xususida xabar berilgan kundan boshlab 15 kundan kechikmay jarimani toʻlashi lozim.

Jarima toʻlagani haqidagi chipta transport vositasi hisobda turgan DAN boʻlinmasiga topririladi. Jarima oʻz muddatida toʻlanmasa majburiy undirib olinadi

Yoʻriqnomaga 2-sonli ilova

Yoʻriqnomaga 3-sonli ilova

Yoʻriqnomaga 4-sonli ilova

Yoʻriqnomaga 5-sonli ilova

Yoʻriqnomaga 6-sonli ilova

Yoʻriqnomaga 7-sonli ilova

Yoʻriqnomaga 8-sonli ilova

Yoʻriqnomaga 9-sonli ilova

Yoʻriqnomaga 10-sonli ilova

Yoʻriqnomaga 11-sonli ilova

Yoʻriqnomaga 12-sonli ilova

Yoʻriqnomaga 13-sonli ilova