Toʻlov svitchi orqali chakana toʻlovlarni oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida (3960-son)

23.10.2026

Hujjat hali kuchga kirgan emas

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining

qarori

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2026-yil 23-oktabrda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 3960]

Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi hamda “Toʻlovlar va toʻlov tizimlari toʻgʻrisida”gi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 27-noyabrdagi PQ-359-son “Oʻzbekistonda moliyaviy texnologiyalar sohasini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi qaror qiladi:

1. Toʻlov svitchi orqali chakana toʻlovlarni oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil hamda Savdo-sanoat palatasi bilan kelishilgan.

3. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oydan keyin kuchga kiradi.

Rais T. ISHMETOV

Toshkent sh.,

2026-yil 25-sentabr,

22/4-son

Kelishildi:

Savdo-sanoat palatasi raisi D. VAXABOV

2026-yil 18-iyul

Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil A. BURIYEV

2026-yil 17-iyul

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2026-yil 25-sentabrdagi 22/4-son qaroriga ILOVA

Toʻlov svitchi orqali chakana toʻlovlarni oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi

NIZOM

Ushbu Nizom toʻlovlarning xavfsizligi va barqarorligini taʼminlash maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi hududida bank kartalari va elektron pullar orqali milliy valyutada amalga oshiriladigan banklararo toʻlovlar va ular boʻyicha kliringni toʻlov svitchi orqali tashkil etish, amalga oshirish hamda nazorat qilish tartibini belgilaydi.

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

toʻlov svitchi — toʻlov va axborotga doir xabarlarni qabul qilish, yoʻnaltirish, qayta ishlash, avtorizatsiya soʻroviga yuborish, kliringni amalga oshirish, hisob-kitob hujjatlarini shakllantirish, hisobotlar tayyorlash va ishtirokchilar oʻrtasida axborot almashinuvini taʼminlaydigan Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining markazlashgan milliy infratuzilmasi;

“Axborotlashtirish bosh markazi” MCHJ (bundan buyon matnda ABM deb yuritiladi) — toʻlov svitchining operatsion va texnologik funksiyalarini amalga oshiruvchi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki huzuridagi markaz;

ishtirokchi — toʻlov svitchida hisob-kitoblarni mustaqil amalga oshiradigan va toʻlov svitchiga shartnoma asosida bevosita ulangan bank;

hisob-kitob banki — ulangan subyekt bilan tuzilgan shartnoma asosida uning toʻlov svitchidagi operatsiyalari boʻyicha hisob-kitoblarni oʻz vakillik hisobvaragʻi orqali amalga oshiruvchi ishtirokchi;

ulangan subyekt — toʻlov svitchiga shartnoma asosida texnik jihatdan ulangan va hisob-kitoblarni hisob-kitob banki orqali amalga oshiruvchi toʻlov tashkiloti yoki toʻlov tizimi operatori, shu jumladan elektron pullar tizimi operatori;

emitent — bank kartasi, elektron pul yoki boshqa toʻlov vositasi emissiyasini amalga oshiruvchi bank;

ekvayer — bankomat, infokiosk, savdo va xizmat koʻrsatish obyektiga ajratilgan toʻlov terminali yoki boshqa qurilma va dasturiy taʼminot orqali toʻlov operatsiyasi boʻyicha axborotni qabul qilish, qayta ishlash va uzatishni taʼminlaydigan bank;

avtorizatsiya soʻrovi — emitent tomonidan toʻlov operatsiyasini amalga oshirish uchun ruxsat berish yoki rad etish maqsadida toʻlov vositasi rekvizitlari, mablagʻlar mavjudligi, limitlar va boshqa zarur parametrlarni tekshirish jarayoni;

kliring — toʻlov tizimi ishtirokchilarining pulga doir oʻzaro talablari va majburiyatlarini yigʻish, taqqoslash hamda hisobga oʻtkazish jarayoni;

sof pozitsiya — kliring yakunlari boʻyicha ishtirokchining boshqa ishtirokchilarga nisbatan talablari va majburiyatlari oʻrtasidagi farq;

toʻlov tizimi qoidalari — Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan tasdiqlanadigan hamda ishtirokchilar va ulangan subyektlar uchun majburiy boʻlgan qoidalar;

favqulodda hodisa — toʻlov svitchining uzluksiz ishlashiga, axborot xavfsizligiga, kiberxavfsizlikka, maʼlumotlarning butunligi yoki maxfiyligiga taʼsir etuvchi holatlar.

2. Oʻzbekiston Respublikasi hududida milliy valyutada amalga oshiriladigan, mazkur Nizomning 21-bandida koʻrsatilgan toʻlovlar boʻyicha avtorizatsiya soʻrovlari va toʻlov xabarlari toʻlov svitchi orqali yoʻnaltiriladi. Bunda xalqaro va mahalliy toʻlov tizimlari operatorlari (elektron pullar tizimi operatorlari) mazkur toʻlovlar boʻyicha bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining yagona shlyuzi — toʻlov svitchi orqali ishlaydi.

2-bob. Toʻlov svitchi orqali faoliyat yurituvchi subyektlar

3. ABM toʻlov svitchini ekspluatatsiya qilish, texnik qoʻllab-quvvatlash, rivojlantirish va uning uzluksiz hamda barqaror faoliyat yuritishini taʼminlaydi, ishtirokchilar va ulangan subyektlar bilan shartnomalar tuzadi.

4. ABM quyidagi vazifalarni bajaradi:

toʻlov svitchining ishlashini tashkil etadi;

toʻlov xabarlarini qabul qiladi, yoʻnaltiradi (marshrutlaydi), qayta ishlaydi va kliringni bajaradi;

hisob-kitob hujjatlarini shakllantiradi va Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki hisob-kitob tizimlariga yuboradi;

toʻlov svitchi infratuzilmasining uzluksiz ishlashini taʼminlaydi.

5. Toʻlov svitchining ishtirokchisi sifatida faqat bank ishtirok etishi mumkin.

Toʻlov tashkilotlari va toʻlov tizimlari operatorlari, shu jumladan elektron pullar tizimi operatorlari ulangan subyekt sifatida texnik jihatdan bevosita toʻlov svitchiga ulanadi va operatsiyalar boʻyicha hisob-kitoblarni hisob-kitob banki orqali amalga oshiradi.

Xalqaro toʻlov tizimlari bilan oʻzaro hamkorlik qilish ABM va tegishli xalqaro toʻlov tizimi operatori oʻrtasida tuzilgan shartnoma hamda ABMning ichki texnik hujjatlari asosida amalga oshiriladi.

3-bob. Toʻlov svitchiga ulanish

6. Toʻlov svitchiga ulanish uchun ariza beruvchi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga yozma yoki elektorn shaklda murojaat qiladi. Toʻlov svitchiga ulanish quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi:

arizani Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan qabul qilish;

ariza beruvchining belgilangan talablarga muvofiqligini oʻrganish va tavakkalchiliklarini Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan baholash;

ABM va taraflar oʻrtasida shartnoma tuzish;

ABM tomonidan test sinovlarini oʻtkazish va natijalarini Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga taqdim etish;

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan ulanishga ruxsat berish yoki uni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilish;

ruxsat berish toʻgʻrisidagi qaror asosida ABM tomonidan ariza beruvchini tizimga ulash va ishga tushirish.

Bunda ariza va hujjatlar kelib tushgan kundan eʼtiboran tizimga ulash va ishga tushirish yoki ulanishni rad etishgacha boʻlgan umumiy muddat oʻttiz ish kunidan oshmasligi lozim.

Taqdim etilgan hujjatlarda yoki test sinovlari natijasida kamchiliklar aniqlangan taqdirda, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki kamchiliklar aniqlangan kundan boshlab uch ish kunida ariza beruvchiga barcha aniqlangan kamchiliklar va ularni bartaraf etish uchun zarur harakatlar koʻrsatilgan holda yozma yoki elektron shaklda xabarnoma yuboradi.

Umumiy muddatning hisoblanishi ariza beruvchi xabarnomani olgan kundan eʼtiboran kamchiliklar bartaraf etilganligini tasdiqlovchi hujjatlar Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga taqdim etilgan kungacha, biroq ikki oydan oshmagan muddatga toʻxtatib turiladi.

Bunda belgilangan muddatda kamchiliklar bartaraf etilmasa, arizani koʻrib chiqish mazkur Nizomning 14-bandiga muvofiq rad etish toʻgʻrisidagi qaror bilan yakunlanadi.

7. Bank ishtirokchi sifatida toʻlov svitchiga ulanishi uchun quyidagi talablarga javob berishi lozim:

qonunchilikda belgilangan tartibda bank faoliyatiga doir tegishli litsenziyaga ega boʻlishi;

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki hisob-kitob tizimlari orqali hisob-kitoblarni amalga oshirish imkoniyatiga ega boʻlishi;

toʻlov svitchiga ulanish uchun belgilangan operatsion va texnik talablarga javob berishi.

Bunda bankning operatsion va texnik talablarga muvofiqligi taqdim etilgan hujjatlar hamda test sinovlari natijalari boʻyicha rasmiylashtirilgan bayonnoma asosida tasdiqlanadi.

8. Toʻlov tashkiloti yoki toʻlov tizimi operatori ulangan subyekt sifatida toʻlov svitchiga ulanish uchun quyidagi talablarga javob berishi lozim:

qonunchilikda belgilangan tartibda litsenziyaga (qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan tegishli litsenziyasiz faoliyat yuritish vakolatiga) ega boʻlishi;

toʻlov tizimi operatorlari va ishtirokchilar bilan oʻzaro hamkorlik qilish tartibini ishlab chiqqan boʻlishi;

axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik siyosatini joriy etgan boʻlishi;

toʻlov svitchiga ulanish uchun belgilangan operatsion va texnik talablarga javob berishi;

operatsiyalar boʻyicha hisob-kitoblarni amalga oshiradigan hisob-kitob bankini belgilagan boʻlishi.

Bunda ariza beruvchi litsenziyasiz faoliyat yuritishga haqli boʻlsa, arizada ushbu huquqni beruvchi qonunchilik hujjati va uning tegishli normasini koʻrsatadi.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki ishtirokchi va ulangan subyektni quyidagi mezonlar boʻyicha baholaydi:

operatsion va texnik tayyorgarligini — ichki texnik hujjatlar hamda test sinovlari natijalari boʻyicha rasmiylashtirilgan bayonnoma asosida;

axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik choralarini — tasdiqlangan siyosat, amalga oshirilgan choralar va tegishli test sinovlari natijalari asosida;

tavakkalchiliklarni boshqarish tizimini — tavakkalchiliklarni baholash natijalari, belgilangan limitlar va nazorat choralari asosida.

Baholashda qoʻllaniladigan koʻrsatkichlar, ularning chegaraviy qiymatlari, tekshirish usullari kabi texnik mezonlar arizalar qabul qilinishidan oldin Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki va ABMning rasmiy veb-saytlarida eʼlon qilinadi. Eʼlon qilinmagan texnik mezonlar asosida ulanishni rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi.

10. Toʻlov svitchiga ulanishning texnik mezonlari tavakkalchilikka asoslangan, aniq va tekshirish mumkin boʻlgan talablardan iborat boʻlishi hamda bir xil toifadagi ariza beruvchilarga teng qoʻllanilishi lozim.

11. Toʻlov svitchiga ulanish quyidagi shartnomalar asosida rasmiylashtiriladi:

ishtirok shartnomasi — toʻgʻridan-toʻgʻri ishtirokchilar bilan;

hisob-kitob banki shartnomasi — ulangan subyektlar hamda ularga kafillik qiluvchi banklar bilan;

xizmat koʻrsatish va oʻzaro hamkorlik shartnomasi — toʻlov svitchiga ulangan subyektlar bilan.

Bunda axborot almashish va hisobot taqdim etish boʻyicha qoʻshimcha kelishuvlar orqali ham toʻlov svitchiga ulanish mumkin.

12. Toʻlov svitchiga ulashdan oldin test sinovlari oʻtkaziladi. Test sinovlari doirasida quyidagilar tekshiriladi:

xabarlar formatlari va standartlarga muvofiqligi;

biznes jarayonlari va operatsiyalarning toʻgʻri amalga oshirilishi;

kliring va hisobot jarayonlarining toʻgʻri ishlashi;

favqulodda holatlarda faoliyatni tiklash va boshqarish jarayonlari;

axborot xavfsizligi boʻyicha nazorat choralari samaradorligi.

13. Test sinovlari ijobiy yakunlangach Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki ulanishga ruxsat berish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi hamda qaror haqida ariza beruvchini uch ish kuni ichida yozma yoki elektron shaklda xabardor qiladi. ABM ruxsat berish toʻgʻrisidagi qaror asosida ariza beruvchini mazkur Nizomning 6-bandida nazarda tutilgan muddatda toʻlov svitchiga ulaydi.

14. Ariza beruvchi mazkur Nizomning 6 — 9-bandlarida belgilangan talablarni bajarmagan taqdirda, uning toʻlov svitchiga ulanish toʻgʻrisidagi arizasi rad etiladi hamda bu haqda qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran uch ish kuni ichida ariza beruvchiga rad etish asoslari koʻrsatilgan holda yozma yoki elektron shaklda xabarnoma yuboriladi.

Ariza beruvchi rad etishga sabab boʻlgan kamchiliklarni bartaraf etib, xabarnomani olgan kundan eʼtiboran ikki oy ichida hujjatlarni takroran koʻrib chiqish uchun taqdim etishi mumkin.

15. Ishtirokchi yoki ulangan subyekt quyidagi hollarda ABM hamda Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankini yozma yoki elektron shaklda xabardor qiladi:

ulanish rekvizitlari, hisob-kitob banki yoki axborot xavfsizligi uchun masʼul shaxslar oʻzgarganda — oʻzgarish amalga kiritilgunga qadar kamida besh ish kuni oldin;

litsenziyaga oid yoki tavakkalchilik profiliga taʼsir etuvchi maʼlumotlar oʻzgarganda — oʻzgarish yuz bergan kundan eʼtiboran besh ish kuni ichida.

4-bob. Ishtirokchilar va ulangan subyektlarning vazifalari

16. Ishtirokchilar quyidagilarni bajarishi lozim:

operatsiyalar boʻyicha toʻgʻri va toʻliq maʼlumotlarni taqdim etish;

hisob-kitob uchun yetarli likvidlikni taʼminlash;

komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurollarini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish choralarini belgilash, shuningdek ularga rioya qilinishini nazorat qilish;

operatsiyalar va nizolar boʻyicha aniq hisob yuritish.

17. ABM quyidagilarni bajarishi lozim:

axborot xavfsizligi, kiberxavfsizlik va faoliyat uzluksizligini taʼminlash;

ishtirokchilar va ulangan subyektlar uchun teng va ochiq kirish shartlarini taʼminlash;

favqulodda hodisalar yuz berganda ishtirokchilarni va Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankini xabardor qilish;

xizmat koʻrsatish tartibi, formatlar va ish rejimi haqidagi axborotni taqdim etish.

18. Hisob-kitob banki quyidagilarni bajarishi lozim:

ulangan subyektning toʻlov svitchidagi operatsiyalari boʻyicha hisob-kitoblarni amalga oshirish;

ulangan subyekt bilan bogʻliq hisob-kitob va likvidlik tavakkalchiliklarini baholash va boshqarish (limitlarni belgilash, mablagʻlarni oldindan joylashtirishni talab qilish);

ulangan subyekt tomonidan hisob-kitob xizmati koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnoma shartlariga rioya etilishini nazorat qilish.

Bunda hisob-kitob bankining ulangan subyekt majburiyatlari boʻyicha kafilligi (kafillik summasi, muddati va qamrab oladigan majburiyatlar) taraflar oʻrtasidagi shartnomada belgilanadi.

19. Toʻlov tashkilotlari va toʻlov tizimi operatorlari quyidagilarni bajarishi lozim:

oʻz litsenziyasi va kelishilgan oʻzaro hamkorlik tartibi doirasida faoliyat yuritish;

operatsiyalar boʻyicha hisob-kitoblarni hisob-kitob banki orqali amalga oshirish;

oʻzi tomonidan qabul qilinadigan, uzatiladigan, qayta ishlanadigan hamda saqlanadigan maʼlumotlarning maxfiyligi, butunligi va mavjudligini taʼminlash.

20. Barcha subyektlar tomonidan quyidagilar taʼminlanishi kerak:

toʻlov xizmatlaridan foydalanuvchining farmoyishi rekvizitlarini bir tomonlama oʻzgartirmaslik;

toʻlovni foydalanuvchi roziligisiz boshlamaslik;

olingan maʼlumotlarning maxfiyligini taʼminlash hamda bank siri, tijorat siri va shaxsga doir maʼlumotlarni himoya qilish.

5-bob. Toʻlov operatsiyalarini amalga oshirish va hisob-kitob qilish

21. Toʻlov svitchi orqali milliy valyutada quyidagi operatsiyalar amalga oshiriladi:

rezident banklari tomonidan emissiya qilingan xalqaro bank kartalari, elektron pullar orqali amalga oshiriladigan barcha chakana toʻlov va pul oʻtkazmalariga oid tranzaksiyalarni qayta ishlash va yoʻnaltirish (marshrutlash);

mobil ilovalar va boshqa raqamli toʻlov kanallari orqali jismoniy shaxslar oʻrtasida naqd pulsiz oʻtkazmalarga oid tranzaksiyalarni qayta ishlash va yoʻnaltirish (marshrutlash).

22. ABM tizimlararo chakana toʻlovlar barqarorligi va ishonchliligi, operatsion va hisob-kitob tavakkalchiliklarini kamaytirish va markazlashtirilgan oʻzaro hamkorlikni taʼminlash maqsadida quyidagi faoliyatni ketma-ket amalga oshiradi:

avtorizatsiya soʻrovlari va javoblarini yoʻnaltirish (marshrutlash);

moliyaviy xabarlarni qabul qilish, formatni tekshirish va uzatish;

kliringni amalga oshirish;

sof pozitsiyalarni hisoblash;

hisob-kitob hujjatlarini shakllantirish va tegishli hisob-kitob tizimlariga yuborish;

banklararo komissiyalar va xizmat haqlarini (mavjud boʻlsa) hisoblash;

hisobotlar, bildirishnomalar va arxiv maʼlumotlarini shakllantirish.

23. Avtorizatsiya soʻrovlari va toʻlov xabarlarini marshrutlash uzluksiz 24/7 rejimida tashkil etiladi.

Kliringni amalga oshirish davrlari, operatsiya kuni jadvali, yakuniy operatsiyalar vaqti va favqulodda rejimlar ABMning ichki texnik hujjatlarida belgilanadi.

24. Ishtirokchilar va ulangan subyektlar toʻlov svitchiga xabarlarni tasdiqlangan formatlarda yuboradi. Xabarlarning formatlari, standartlari hamda rekvizitlariga qoʻyiladigan talablar ABMning ichki texnik hujjatlarida belgilanadi.

25. Kliring ishtirokchilarining oʻzaro talab va majburiyatlari, shu jumladan hisoblangan banklararo komissiyalarni (mavjud boʻlsa) inobatga olgan holda amalga oshiriladi.

Kliring yakunlari boʻyicha har bir ishtirokchining debet yoki kredit sof pozitsiyasi aniqlanadi.

Ulangan subyektlarning operatsiyalari ularning hisob-kitob banki sof pozitsiyasiga kiritiladi va ulangan subyektlar kesimida tahliliy hisob alohida yuritiladi.

26. Toʻlov svitchi orqali amalga oshirilgan toʻlovlar Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tizimlarida yoki tegishli hisob-kitob infratuzilmasida mablagʻlar qabul qiluvchi ishtirokchining hisobiga oʻtkazilgandan soʻng tugallangan hisoblanadi.

27. Operatsiyalarni bekor qilish, mablagʻlarni qaytarish, xato operatsiyalarni tuzatish hamda operatsiyalar yuzasidan nizolarni hal etish qonunchilik hujjatlari, tegishli bank kartalari toʻlov tizimlari va xalqaro toʻlov tizimlari qoidalariga muvofiq amalga oshiriladi.

28. Toʻlov svitchida likvidlik va hisob-kitob tavakkalchiliklarini boshqarish maqsadida quyidagi vositalar qoʻllaniladi:

ishtirokchilarning majburiyatlari boʻyicha limitlar;

hisob-kitoblarni amalga oshirish uchun mablagʻlarni oldindan joylashtirish;

operatsiyalar navbatini boshqarish tizimi;

qonunchilikda ruxsat etilgan majburiyatlarni qoplash va likvidlikni taʼminlashning boshqa mexanizmlari.

6-bob. Axborot xavfsizligi, kiberxavfsizlik va tavakkalchiliklarni boshqarish

29. ABM Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki bilan birga toʻlov svitchi faoliyatida yuzaga keladigan huquqiy, hisob-kitob, likvidlik, operatsion, axborot xavfsizligi, kiberxavfsizlik, autsorsing va boshqa tavakkalchiliklarni aniqlash, baholash, monitoring qilish hamda boshqarishning kompleks tizimini joriy etadi.

30. ABM toʻlov svitchi faoliyatida axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlashda Toʻlov tizimlari operatorlari va toʻlov xizmatlarini yetkazib beruvchilarning toʻlov tizimlarida axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlikni taʼminlash hamda raqamli texnologiyalar vositasida sodir etiladigan huquqbuzarliklarni oldini olish choralarini koʻrish toʻgʻrisidagi nizomda (roʻyxat raqami 3513, 2024-yil 21-may) belgilangan axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik talablariga rioya etishi, faoliyat uzluksizligi hamda axborot tizimlarini tiklash rejalarini ishlab chiqishi shart.

31. Toʻlovlarning uzluksizligini taʼminlash hamda favqulodda vaziyatlarda toʻlov svitchi faoliyatini tiklash maqsadida ABM quyidagilarga ega boʻlishi shart:

faoliyat uzluksizligini taʼminlash va favqulodda vaziyatlarda faoliyatni tiklash rejasi;

zaxira markazi va zaxira infratuzilmasi;

stress-testlarni oʻtkazish tizimi.

32. Toʻlov svitchi orqali olingan maʼlumotlar bank siri, tijorat siri, shaxsga doir maʼlumotlar yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa axborotni oʻz ichiga olgan taqdirda, ushbu maʼlumotlar qonunchilikda belgilangan talablarga muvofiq himoya qilinadi.

7-bob. Monitoring va nazoratni amalga oshirish hamda hisobotlarni taqdim etish

33. ABM har oy yakunlari boʻyicha keyingi oyning 10-sanasiga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga belgilangan tartibda quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan hisobotlarni taqdim etadi:

toʻlov svitchining ishlashi va xizmat koʻrsatish darajasi boʻyicha kelishuv talablarining bajarilishi;

aniqlangan tavakkalchiliklar va ularni kamaytirish yoki bartaraf etish boʻyicha koʻrilgan choralari;

kliring va yakuniy hisob-kitob natijalari;

ishtirokchilar va ulangan subyektlar haqida maʼlumot.

34. Ishtirokchilar va ulangan subyektlar operatsiyalar, likvidlik va texnik nosozliklar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni mazkur Nizomning 33-bandida koʻrsatilgan muddatda ABM ga taqdim etadi.

Favqulodda hodisalar toʻgʻrisida ishtirokchilar va ulangan subyektlar Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankini darhol xabardor qiladi.

35. ABM ishtirokchilar va ulangan subyektlarning murojaatlari hamda takliflarini qabul qilish va ularga javob berish mexanizmlarini joriy etadi.

8-bob. Toʻlov svitchining barqarorligi va uzluksiz faoliyat yuritishini taʼminlash

36. Toʻlov svitchining barqaror ishlashi yoki ishtirokchilarning manfaatlariga bevosita xavf yuzaga kelgan taqdirda, ABM Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki bilan kelishilgan tarzda belgilangan tartibda quyidagi choralarni qoʻllashi mumkin:

operatsiyalarni amalga oshirishni vaqtincha cheklash;

ayrim turdagi xabarlarni qabul qilishni vaqtincha toʻxtatib turish;

xavf manbayi bartaraf etilgunga qadar ulanishni vaqtincha toʻxtatib turish.

37. ABM Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki bilan kelishilgan tarzda quyidagi ichki hujjatlarni tasdiqlaydi:

ichki texnik hujjatlar (standartlar);

xabarlarning formatlari;

ishtirok etish va ulanish shartnomalarining namunaviy shakllari;

toʻlov tashkilotlari va boshqa toʻlov tizimi operatorlari bilan oʻzaro hamkorlik qilish tartiblari;

favqulodda hodisalarni boshqarish, faoliyat uzluksizligini taʼminlash hamda favqulodda holatlarda faoliyatni tiklash tartiblari.

Bunda ichki hujjatlarda qonunchilik hujjatlari yoki mazkur Nizomda nazarda tutilmagan cheklovlar va qoʻshimcha majburiyatlarni joriy etishga yoʻl qoʻyilmaydi.

38. Toʻlov svitchiga ulanishni tugatish yoki toʻxtatib turish uchun ABM quyidagilarni taʼminlaydi:

amalga oshirilmagan hisob-kitoblarning izchil tugallanishi;

maʼlumotlarning belgilangan tartibda saqlanishi;

foydalanuvchilar manfaatlari va tizim barqarorligiga putur yetkazilmasligi.

Bunda tugallanmagan hisob-kitoblar, qaytarishlar va nizolar boʻyicha majburiyatlar ulanish tugatilganidan keyin ham ular toʻliq bajarilgunga qadar saqlanib qoladi.

9-bob. Yakunlovchi qoida

39. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.