Davlat organlari va tashkilotlarida mehnat sohasida xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhitini taʼminlash mexanizmlarini joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida (518-son)

28.09.2026

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining

qarori

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Mehnat sohasida xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhitini taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2026-yil 21-sentabrdagi PQ-345-son qarori ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Quyidagilar:

Davlat organlari va tashkilotlarida mehnat sohasida xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhitini taʼminlash dasturini joriy etish tartibi toʻgʻrisidagi nizom (keyingi oʻrinlarda — Nizom) 1-ilovaga muvofiq;

2027-yil 1-yanvarga qadar “Xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhiti” axborot portali (keyingi oʻrinlarda — Portal) joriy etiladigan davlat organlari va tashkilotlari roʻyxati 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Davlat organlari va tashkilotlari, ustav kapitalida davlat ulushi 50 foiz va undan ortiq boʻlgan yuridik shaxslar hamda ustav kapitalida ushbu yuridik shaxslarning ulushi 50 foiz va undan ortiq boʻlgan yuridik shaxslar (keyingi oʻrinlarda — davlat organlari va tashkilotlari) 2026-yil 1-dekabrga qadar Nizomga muvofiq:

xodimlari va mansabdor shaxslari Boshqaruv samaradorligi agentligining (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) “edu.bsa.uz” axborot tizimi orqali mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlariga yoʻl qoʻyilishining oldini olish boʻyicha qisqa onlayn trening kurslarida oʻqitilishini taʼminlasin;

Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi hamda Agentlik tomonidan tasdiqlanadigan namunaviy ichki mehnat tartib-qoidalariga muvofiq oʻzlarining ichki mehnat tartib-qoidalarini qayta ishlab chiqsin va tasdiqlasin.

3. Belgilansinki, Portal quyidagi bosqichlarda davlat organlari va tashkilotlarida joriy etiladi yoki ularning mavjud axborot tizimlariga integratsiya qilinadi:

2027-yil 1-yanvarga qadar — ushbu qarorga 2-ilovada keltirilgan davlat organlari va tashkilotlarida;

2027-yil 1-iyunga qadar — ushbu qarorga 2-ilovada keltirilgan davlat organlari va tashkilotlari tizimiga kiruvchi barcha darajadagi boshqa davlat organlari va tashkilotlarida, shu jumladan, davlat taʼlim tashkilotlarida, tuman (shahar) hokimliklarida;

2028-yil 1-yanvarga qadar — ustav kapitalida davlat ulushi 50 foiz va undan ortiq boʻlgan yuridik shaxslar hamda ustav kapitalida ushbu yuridik shaxslarning ulushi 50 foiz va undan ortiq boʻlgan yuridik shaxslarda.

4. Ushbu qarorga 2-ilovada keltirilgan davlat organlari va tashkilotlari bir hafta muddatda Portalni yuritish uchun masʼul xodimlarini belgilasin hamda bu haqida Agentlikka tegishli maʼlumotlar kiritsin.

5. Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi davlat organlari va tashkilotlarida:

mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlariga yoʻl qoʻyilishining oldini olish boʻyicha ichki mehnat tartib-qoidalari qayta ishlab chiqilgani va tasdiqlanganini;

xodimlari tazyiq va zoʻravonlik holatlariga yoʻl qoʻyilishining oldini olish boʻyicha qisqa onlayn trening kurslarida oʻqitilganini;

axborot tizimlari Portalga doimiy ulanganini nazorat qilsin.

6. Belgilansinki, davlat organlari va tashkilotlarida Nizomda nazarda tutilgan barcha trening kurslarini tashkil etish, oʻquv materiallarini tayyorlash hamda davlat organlari va tashkilotlarining axborot tizimlarini Portalga integratsiya qilish xarajatlari davlat organlari va tashkilotlarining oʻz mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.

7. Agentlik hamda Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi bir hafta muddatda davlat organlari va tashkilotlarining mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlariga yoʻl qoʻyilishining oldini olish boʻyicha namunaviy ichki mehnat tartib-qoidalarini ishlab chiqsin hamda tasdiqlasin.

8. Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi bosma va elektron ommaviy axborot vositalarini keng jalb qilgan holda, davlat organlari va tashkilotlarida mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlarining oldini olishga qaratilgan hamda ularni qoralovchi qisqa metrajli filmlar va ijtimoiy roliklar televideniye va ijtimoiy tarmoqlar orqali muntazam uzatilishini taʼminlasin.

9. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — iqtisodiyot va moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV

Toshkent sh.,

2026-yil 28-sentabr,

518-son

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 28-sentabrdagi 518-son qaroriga 1-ILOVA

Davlat organlari va tashkilotlarida mehnat sohasida xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhitini taʼminlash dasturini joriy etish tartibi toʻgʻrisida

NIZOM

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom davlat organlari va tashkilotlarining, ustav kapitalida davlat ulushi 50 foiz va undan ortiq boʻlgan yuridik shaxslarning hamda ustav kapitalida ushbu yuridik shaxslarning ulushi 50 foiz va undan ortiq boʻlgan yuridik shaxslarning (keyingi oʻrinlarda — davlat organlari va tashkilotlari) mehnat sohasida xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhitini taʼminlash amaliyotini tartibga soladi.

2. Ushbu Nizom talablari davlat organlari va tashkilotlarining mehnat sohasida va ularning faoliyati doirasida:

ish joyida va masofadan ishlash mobaynida;

davlat idoralarining binolari, xonalari va hududida;

xizmat safarlari, malaka oshirish, yigʻilish va konferensiyalar, shuningdek, xizmat faoliyati bilan bogʻliq boshqa tadbirlar davomida;

taʼlim berish, maslahat berish, boshqaruv, nazorat yoki boshqa xizmat vazifalarini bajarishda;

axborot-kommunikatsiya vositalaridan foydalanishda;

ishga borish yoki ishdan qaytish vaqtida, shu jumladan, xizmat avtotransportida yoxud boshqa xodimlar bilan birgalikda avtotransport vositasida boʻlgan holatlarda;

mehnat yoki xizmat majburiyatlarini bajarish bilan bevosita bogʻliq va boshqa holatlarda tatbiq etiladi.

3. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

guvoh — davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlariga taalluqli maʼlumot, koʻrsatma yoki dalillarga ega boʻlgan, shuningdek, ushbu holatni bevosita koʻrgan yoki undan xabardor boʻlgan har qanday xodim yoki boshqa shaxs;

jabrlangan shaxs — davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari natijasida huquqlari buzilgan yoki cheklangan, ruhiy, mulkiy yoki boshqa shaklda ziyon koʻrgan shaxs;

masʼul xodim — davlat organlari va tashkilotlarida “Xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhiti” axborot portalini (keyingi oʻrinlarda — Portal) yuritish uchun masʼul xodim;

davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari — davlat organlari va tashkilotlarida xodim tomonidan yoki xodimga nisbatan bir marta yoki takroran sodir etilgan, unga jismoniy, ruhiy, jinsiy yoki iqtisodiy zarar yetkazishga yoxud qoʻrqituvchi, dushmanona, shaxsning shaʼni va qadr-qimmatini kamsituvchi yoki haqoratlovchi muhitni yaratishga qaratilgan yoki shunga olib keladigan nomaqbul harakatlar (harakatsizlik), xulq-atvor shakllari yoki amaliyotlar, shuningdek, ularni sodir etish tahdidlari, jumladan, tazyiq, jinsiy va jismoniy zoʻravonlik, shahvoniy shilqimlik, ruhiy bosim, kamsitish, xizmat mavqeyi yoki xizmatga bogʻliqlikdan noqonuniy foydalanish va taʼqib qilish holatlari;

davlat mehnat sohasida tazyiq — sodir etilgani uchun maʼmuriy yoki jinoiy javobgarlik nazarda tutilmagan, shaxsning shaʼni va qadr-qimmatini kamsituvchi harakat (harakatsizlik), shilqimlik, taʼqib etish;

davlat mehnat sohasida zoʻravonlik — shaxsga nisbatan jismoniy, ruhiy, jinsiy, iqtisodiy yoki maʼmuriy taʼsir oʻtkazish yoxud bunday taʼsir oʻtkazish choralarini qoʻllash bilan tahdid qilish orqali uning hayoti, sogʻligʻi, jinsiy daxlsizligi, shaʼni, qadr-qimmati va qonun bilan himoya qilinadigan boshqa huquqlari hamda erkinliklariga tajovuz qiladigan gʻayrihuquqiy harakat (harakatsizlik);

davlat mehnat sohasida jinsiy zoʻravonlik — shaxsga nisbatan uning roziligisiz shahvoniy xususiyatga ega harakatlarni sodir etish orqali uning jinsiy daxlsizligi va jinsiy erkinligiga tajovuz qiladigan, shuningdek, zoʻrlik ishlatish yoki zoʻrlik ishlatish bilan tahdid qilish yoxud voyaga yetmagan shaxsga nisbatan axloqsiz harakatlar sodir etish orqali uchinchi shaxs bilan jinsiy aloqa qilishga majburlashga qaratilgan harakat (harakatsizlik);

davlat mehnat sohasida jismoniy zoʻravonlik — shaxsga nisbatan ogʻirligi turli darajada boʻlgan tan jarohatlari yetkazish, zoʻravonlik xususiyatiga ega boshqa huquqbuzarliklar sodir etish, jismoniy taʼsir oʻtkazish yoki bunday taʼsir oʻtkazishning oʻzga choralarini qoʻllash bilan tahdid qilish orqali uning hayoti, sogʻligʻi, erkinligi hamda qonun bilan himoya qilinadigan boshqa huquqlari va erkinliklariga tajovuz qiladigan zoʻravonlik shakli;

davlat mehnat sohasida ruhiy bosim — shaxsga qoʻpol muomala qilish yoki uning shaʼni va qadr-qimmatini muntazam ravishda kamsitish natijasida uni ishdan boʻshash darajasiga yetkazish yoxud uning ish faoliyatini qiyinlashtiradigan sharoitlarni yaratishga qaratilgan harakat (harakatsizlik);

davlat mehnat sohasida kamsitish — shaxsga ishchanlik sifatlari bilan bogʻliq boʻlmagan belgilar boʻyicha mehnat, xizmat, martaba yoki boshqa huquq va imkoniyatlarni cheklashga olib keladigan yoki olib kelishi mumkin boʻlgan har qanday asossiz farqlash, istisno qilish, cheklash yoki afzallik berish;

davlat mehnat sohasida taʼqib etish — murojaatchi, jabrlangan shaxs, shuningdek, murojaatni koʻrib chiqishda ishtirok etayotgan shaxsga nisbatan uning hayoti, sogʻligʻi, xavfsizligi yoki yaqin qarindoshlarining xavfsizligi uchun asosli qoʻrquvni keltirib chiqaradigan yoxud uning odatiy turmush tarzini jiddiy ravishda buzadigan, uning aniq ifodalangan irodasiga zid ravishda yoki aybdorga bunday xatti-harakatlarning nomaqbulligi oldindan ayon boʻlgan hollarda, qasddan gʻayriqonuniy ravishda muntazam sodir etilgan taʼqib qilish, shu jumladan, izidan kuzatish, kuzatuv olib borish, aloqa oʻrnatish yoki aloqa oʻrnatishga urinish, telefon, pochta, elektron yoki boshqa xabarlarni yuborish, jabrlanuvchining joylashgan joyini nazorat qilish yoki shaxsan, uchinchi shaxslar orqali yoxud axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, telekommunikatsiya tarmoqlari yoki Internet jahon axborot tarmogʻidan foydalangan holda boshqa shunga oʻxshash harakatlarni sodir etish;

davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha qaror qabul qiluvchi shaxs — murojaatni koʻrib chiqish yakunlari boʻyicha intizomiy yoki boshqa huquqiy taʼsir choralarini qoʻllash vakolatiga ega yoxud uni qonunchilik hujjatlarida belgilangan hollarda huquqni muhofaza qiluvchi organlarga yuborishga masʼul davlat organi va tashkiloti rahbari, yuqori turuvchi organ rahbari yoki boshqa mansabdor shaxs;

monitoring qiluvchi davlat organi — Boshqaruv samaradorligi agentligi;

mustaqil nazorat komissiyasi — davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha murojaatlarni koʻrib chiqish va belgilangan tartibda tegishli huquqiy taʼsir choralarini koʻrish jarayonlari ustidan mustaqil nazoratni amalga oshiruvchi kollegial organ;

murojaat — davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari fakti yoki taxmin qilinayotgani toʻgʻrisidagi xabar;

murojaatchi — davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari fakti yoki taxmin qilinayotgani toʻgʻrisida xabar bergan shaxs;

murojaatni vertikal tartibda koʻrib chiqish — murojaat tegishli davlat organi va tashkiloti rahbari, uning oʻrinbosarlari, masʼul xodim yoki masʼul xodim boʻysunuvida boʻlgan boshqa shaxsga taalluqli boʻlgan hollarda, shuningdek, murojaat boʻyicha koʻrilgan huquqiy taʼsir chorasi ustidan shikoyat berilgan hollarda murojaat holatlarini yuqori turuvchi organning vakolatli shaxsi tomonidan koʻrib chiqilishi va tekshirilishi;

ustidan murojaat berilgan shaxs — davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari natijasida jabrlangan shaxsning murojaatida koʻrsatilgan yoki uning asosida shubha qilinayotgan shaxs.

4. Davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlarining oldini olish quyidagi tamoyillarga asoslanadi:

davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlariga nisbatan toqatsiz munosabatni shakllantirish;

lavozim, maqom, ish joyi va mehnat munosabatlarining xususiyatidan qatʼi nazar, murojaat berish imkoniyatini yaratish;

davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha har bir murojaatni Portal orqali majburiy roʻyxatga olish;

murojaatchi, jabrlangan shaxs, guvohlar va murojaatni koʻrib chiqishning boshqa ishtirokchilarining shaxsga doir maʼlumotlari xavfsizligini taʼminlash;

murojaatchi, jabrlangan shaxs, guvohlar va murojaatni koʻrib chiqishning boshqa ishtirokchilarini himoya qilish;

murojaatni xolis, adolatli va toʻliq koʻrib chiqish;

davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holati boʻyicha ustidan murojaat berilgan shaxsning huquqlari, shu jumladan, murojaat mohiyatini bilish va oʻzini oʻzi himoya qilish imkoniyatini yaratish;

davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlarining oldini olish va unga qarshi kurashishda harakatlar, muddatlar, qarorlar va choralar ijrosini raqamli qayd etish;

sodir etilgan tazyiq va zoʻravonlik holatlarining ahamiyati va xususiyatidan kelib chiqib, tegishli huquqiy taʼsir choralarini belgilash.

5. Quyidagilar:

qonuniy va asoslantirilgan boshqaruv qarorlari, mehnat (xizmat) vazifalarini bajarishni talab qilish, xodim faoliyatini baholash, intizomiy choralarni qoʻllash, xizmat tekshiruvini oʻtkazish hamda rahbarning oʻz vakolatlari doirasida amalga oshirgan boshqa asoslantirilgan va obyektiv harakatlari;

shaxsning qonuniy boshqaruv qaroridan, uning faoliyat natijalarini baholashdan yoki unga nisbatan qoʻyilayotgan kasbiy talablardan noroziligi oʻz-oʻzidan davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari hisoblanmaydi.

2-bob. Davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari profilaktikasi

6. Davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari profilaktikasi xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhitini targʻib qilish, tazyiq va zoʻravonlik holatlariga oid tahdidlar va ularni yuzaga keltiruvchi salbiy omillarni aniqlash, ularning oldini olish boʻyicha mexanizmlarni joriy etishni nazarda tutadi.

7. Davlat organlari va tashkilotlari davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari profilaktikasi uchun quyidagilarni bajarishi shart:

monitoring qiluvchi davlat organi hamda Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi tomonidan ishlab chiqiladigan va tasdiqlanadigan namunaviy ichki mehnat tartib-qoidalari boʻyicha oʻzlarining ichki mehnat tartib-qoidalarini qayta ishlab chiqish va tasdiqlash;

tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha murojaatlarni kuzatib borish, koʻrib chiqish va tekshirish, jabrlangan shaxsga nisbatan vaqtincha himoya choralarini qoʻllash, maʼlumotlar xavfsizligini taʼminlash;

masʼul xodimlar, boshqa xodimlar va rahbarlarning ushbu Nizomga 1-ilovada nazarda tutilgan davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlariga yoʻl qoʻyilishining oldini olish boʻyicha trening kurslarini oʻtkazish tartibiga asosan trening kurslaridan oʻtishini taʼminlash;

murojaat qilish tartibi toʻgʻrisidagi maʼlumotni tegishli idoraviy axborot-kommunikatsiya vositalariga joylashtirish;

murojaatlarni hisobga olish, choralar ijrosini nazorat qilish va shaxsga doir maʼlumotlardan xoli tahlilni shakllantirish uchun zarur maʼlumotlar Portalga kiritilishini taʼminlash;

takrorlanuvchi murojaatlarni tahlil qilish va ularni bartaraf etish boʻyicha tashkiliy chora-tadbirlarni amalga oshirish.

8. Davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari xavflarini davriy baholash va tashkiliy muhitni tahlil qilish yiliga kamida bir marta oʻtkaziladi. Bunda takroriy murojaatlar hamda isbotlangan tazyiq va zoʻravonlik holatlari soni ortishi mazkur oʻrganishlarni rejadan tashqari oʻtkazishga asos boʻladi.

9. Davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari xavflarini davriy baholash va tashkiliy muhitni tahlil qilish, shu jumladan quyidagi axborot manbalari va xavf indikatorlaridan biri yoki bir nechtasi asosida amalga oshirilishi mumkin:

kelib tushgan murojaatlarning shaxsga doir maʼlumotlardan xoli tahlili;

mehnat yoki xizmat majburiyatlarini bajarish bilan bevosita bogʻliq va boshqa holatlarda sodir boʻlgan tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha takroriy, shu jumladan, anonim murojaatlar haqidagi maʼlumotlar;

tasdiqlangan va tasdiqlanmagan murojaatlar hamda davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari bilan bogʻliq xulq-atvor turlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

murojaatchilar, jabrlangan shaxslar, guvohlar va murojaatni koʻrib chiqishning boshqa ishtirokchilariga nisbatan taʼqib qilish holatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

xodimlar, rahbarlar va masʼul xodimlarning majburiy qisqa trening kurslaridan oʻtishi natijalari, shu jumladan, belgilangan tartibda majburiy qisqa trening kurslaridan oʻtmaganlik haqidagi maʼlumotlar;

xodimlarning anonim soʻrovlari natijalari va ish muhiti tahlili.

10. Davlat organlari va tashkilotlari davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlarini ichki baholash natijalari boʻyicha aniqlangan xavflarni bartaraf etish, xavfsiz ish muhitini tiklash hamda tazyiq va zoʻravonlik holatlari takrorlanishining oldini olishga qaratilgan profilaktik, tashkiliy choralar va malaka oshirish dasturlari rejasi ishlab chiqilishi hamda Portalga joylashtirilishini taʼminlaydi.

3-bob. Davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha murojaat qilish

11. Portalda murojaatning toʻliq materiallaridan, shu jumladan, ulardagi shaxsga doir maʼlumotlardan foydalanish qatʼiy cheklanadi va faqat xizmat zarurati doirasida quyidagilarga beriladi:

a) murojaatni koʻrib chiqayotgan davlat organi va tashkiloti rahbari hamda masʼul xodimiga — murojaatni koʻrib chiqish, qaror qabul qilish, himoya choralarini qoʻllash va qabul qilingan choralar ijrosini nazorat qilish uchun (murojaatni vertikal tartibda koʻrib chiqish holatlari bundan mustasno);

b) yuqori turuvchi davlat organi va tashkilotining rahbari va masʼul xodimiga — murojaatni vertikal tartibda koʻrib chiqish uchun;

v) monitoring qiluvchi davlat organi rahbari va masʼul xodimiga — murojaatlarni koʻrib chiqish tartibi va muddatlariga rioya etilishi, taʼsir choralari ijrosini monitoring qilish, harakatsizlik, murojaatlarni yashirish, taʼqib etish va boshqa qoidabuzarlik holatlarini aniqlash uchun.

Yuqori turuvchi davlat organi va tashkiloti mazkur bandning “b” kichik bandida nazarda tutilgan hollardan tashqari, boʻysunuvidagi davlat idoralari murojaatlarining toʻliq materiallaridan foydalanish huquqiga ega emas. Ustidan murojaat berilgan shaxs, shuningdek, manfaatlar toʻqnashuvi, xizmat boʻysunuvi yoki shaxsiy manfaatdorligi mavjud shaxs egallab turgan lavozimidan qatʼi nazar, murojaatning toʻliq materiallaridan foydalanish huquqiga ega emas.

12. Portalning faoliyat yuritishi ushbu Nizomga 2-ilovaga muvofiq tartibda amalga oshiriladi.

13. Davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha barcha xodimlar va daxldor shaxslarga murojaat qilish huquqi kafolatlanadi.

14. Murojaatda keltirilgan tazyiq va zoʻravonlik holati boʻyicha maʼlumotlarning tasdiqlanmagani murojaatchini javobgarlikka tortishga asos boʻlmaydi hamda ushbu tazyiq va zoʻravonlik holati boʻyicha takroriy murojaat qilishga monelik qilmaydi.

15. Davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha murojaatlarning qabul qilinishi va koʻrib chiqilishi ushbu Nizomga 3-ilovaga muvofiq tartibda amalga oshiriladi.

16. Tegishli davlat organi va tashkiloti rahbarlari masʼul xodimlarga murojaatlarni mustaqil, xolis, adolatli va toʻliq koʻrib chiqishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratadi, jumladan, koʻrib chiqish jarayonlariga aralashish, koʻrib chiqish bilan bogʻliq taʼqib qilish yoki boshqa salbiy oqibatlarning oldini olishni taʼminlaydi.

17. Davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha murojaatlarni koʻrib chiqish jarayonida qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan holatlardan tashqari quyidagilarga yoʻl qoʻyilmaydi:

a) murojaatchining roziligisiz murojaat koʻrib chiqilayotgan davrda uni ishdan boʻshatish, uning lavozimini pasaytirish yoki uni boshqa lavozimga oʻtkazish;

b) murojaatchiga belgilangan qoʻshimcha ustamalarni bekor qilish va uning mehnatga haq toʻlash miqdorini pasaytirish;

v) murojaatchini loyihalar, oʻqish va stajirovkadan chetlatish;

g) murojaatchi yuzasidan salbiy tavsifnoma berish, unga bosim oʻtkazish, uni taʼqib qilish yoki yakkalab qoʻyish;

d) guvohlarga bosim oʻtkazish yoki dalillarni yoʻq qilish harakatlarini amalga oshirish;

e) murojaat berish yoki uni koʻrib chiqishda ishtirok etish bilan bogʻliq boshqa nomaqbul harakatlarni amalga oshirish.

Ushbu bandning “a”, “b” va “v” kichik bandlari xodimning aybli xatti-harakatlari tufayli vujudga keladigan munosabatlarga yoki qonuniy asoslangan boshqa holatlarga nisbatan tatbiq etilmaydi.

18. Davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha yolgʻon murojaat qilish qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgarlikka tortish uchun asos boʻladi.

4-bob. Davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha choralar koʻrish

19. Davlat organlari va tashkilotlarining rahbarlari quyidagilar uchun shaxsan javobgar boʻladi:

xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhitini shakllantirish, mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlarining oldini olish uchun barcha zarur choralarni koʻrish;

masʼul xodimlarni tayinlash;

murojaatlarni qabul qilish, roʻyxatga olish va koʻrib chiqish mexanizmining doimiy ishlashini taʼminlash;

murojaatlarni yashirish yoki ularning eʼtiborsiz qoldirishga yoʻl qoʻymaslik;

murojaatlarni koʻrib chiqish yakunlari boʻyicha tegishli huquqiy taʼsir choralarini qoʻllash yuzasidan qaror qabul qilish va uning ijro etilishini taʼminlash;

vaqtincha himoya choralarini taʼminlash hamda murojaatchi, jabrlangan shaxs, guvohlar va murojaatni koʻrib chiqishning boshqa ishtirokchilari taʼqib etilishiga yoʻl qoʻymaslik;

davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari profilaktikasini amalga oshirish;

masʼul xodimlar va boshqa xodimlarning ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq tartibda trening kurslaridan oʻtishini taʼminlash.

20. Masʼul xodim quyidagilarni amalga oshiradi:

murojaatlarni dastlabki baholash va koʻrib chiqish;

murojaatchi, jabrlangan shaxs, guvohlar va murojaatni koʻrib chiqishning boshqa ishtirokchilariga murojaatni koʻrib chiqish tartibi, himoya choralari va mavjud koʻmak usullari boʻyicha dastlabki tushuntirishlarni berish;

vaqtincha himoya choralarini qoʻllash toʻgʻrisida davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha qaror qabul qiluvchi shaxsga bildirgi kiritish;

xulosani davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha qaror qabul qiluvchi shaxsga kiritish va tayinlangan taʼsir chorasi ijrosini nazorat qilish.

5-bob. Davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha monitoring, tahlil va javobgarlik

21. Monitoring qiluvchi davlat organi hamda Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi davlat organlari va tashkilotlarining mehnat sohasida xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhiti dasturi amalga oshirilishini quyidagi koʻrsatkichlar boʻyicha monitoring qiladi:

murojaatlar soni hamda davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlarining xususiyati;

murojaatlarni roʻyxatga olish, koʻrib chiqish va tekshirish muddatlari;

murojaatlar ichki va vertikal tartibda koʻrib chiqilishining soni va natijasi;

davlat organlari va tashkilotlari mansabdor shaxslari va masʼul xodimlarga taalluqli murojaatlar soni;

holati tasdiqlangan va tasdiqlanmagan murojaatlar soni;

murojaatlar boʻyicha qoʻllangan vaqtincha himoya choralari soni;

murojaatlar boʻyicha qoʻllangan taʼsir choralarining turlari, muddatlari va ularning ijro etilishi nazoratiga oid maʼlumotlar;

davlat mehnat sohasida taʼqib etish holatlari;

sodir etilgan davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari soni;

murojaat natijasi boʻyicha harakatsizlik, muddatlarni buzish va choralarni nomutanosib ravishda pasaytirish holatlari;

davlat organlari va tashkilotlarida mansabdor shaxslar, masʼul xodimlar va boshqa xodimlarning barcha trening kurslaridan oʻtgani;

davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari xavflarini baholash, xodimlarning anonim soʻrovlari, kadrlar va tashkiliy muhit tahlili natijalari;

xavflarni baholash yakunlari boʻyicha qabul qilingan profilaktik, tashkiliy va oʻquv choralari hamda ularning ijrosi holati.

22. Davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha murojaatlarni koʻrib chiqish va belgilangan tartibda tegishli huquqiy taʼsir choralarini koʻrish jarayonlari ustidan mustaqil nazoratni amalga oshirish maqsadida mustaqil nazorat komissiyasi tashkil etiladi.

23. Mustaqil nazorat komissiyasi tarkibi monitoring qiluvchi davlat organi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadi.

24. Mustaqil nazorat komissiyasi davlat mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha davlat organlari va tashkilotlarida hech qanday toʻsiqlarsiz mustaqil hamda toʻliq monitoring va oʻrganishlar oʻtkazish huquqiga ega.

25. Mustaqil nazorat komissiyasi monitoring va oʻrganishlar natijasi yuzasidan aniqlangan kamchiliklar hamda tizimli xavflarni bartaraf etish boʻyicha takliflar ishlab chiqadi, ularni monitoring qiluvchi davlat organi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga kiritadi.

6-bob. Yakunlovchi qoida

26. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradi.

Davlat organlari va tashkilotlarida mehnat sohasida xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhitini taʼminlash dasturini joriy etish tartibi toʻgʻrisida nizomga 1-ILOVA

Davlat organlari va tashkilotlarining mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlariga yoʻl qoʻyilishining oldini olish boʻyicha trening kurslarini oʻtkazish

TARTIBI

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Tartib davlat organlari va tashkilotlari, ustav kapitalida davlat ulushi 50 foiz va undan ortiq boʻlgan yuridik shaxslarda hamda ustav kapitalida ushbu yuridik shaxslarning ulushi 50 foiz va undan ortiq boʻlgan yuridik shaxslarda (keyingi oʻrinlarda — davlat organlari va tashkilotlari)da mansabdor shaxslar va xodimlarni tegishliligi boʻyicha tazyiq va zoʻravonlik holatlariga yoʻl qoʻyilishining oldini olish boʻyicha qisqa trening kurslari hamda maxsus trening kurslari (keyingi oʻrinlarda — tegishli trening kurslari)dan oʻtish tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Tartibda foydalaniladigan atamalar Davlat organlari va tashkilotlarining mehnat sohasida xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhitini taʼminlash dasturini joriy etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomda belgilangan maʼnolarda qoʻllanadi.

3. Davlat organlari va tashkilotlarida tegishli trening kurslaridan oʻtish bilan bogʻliq jarayonlar “Xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhiti” axborot portali (keyingi oʻrinlarda — Portal) orqali, shuningdek, imkoniyat mavjud boʻlgan hollarda davlat organlari va tashkilotlarining axborot tizimlarida amalga oshiriladi, tegishli trening kurslaridan oʻtish holati va muddatlarini nazorat qilish Portal orqali amalga oshiriladi.

4. Tegishli trening kurslaridan oʻtkazish quyidagi turlarga boʻlinadi:

a) umumiy trening kurslari;

b) yangi ishga qabul qilinganda oʻtkaziladigan trening kurslari;

v) mansabdor shaxslar uchun trening kurslari;

g) masʼul xodimlar uchun maxsus trening kurslari;

d) qoʻshimcha trening kurslar.

2-bob. Tegishli trening kurslaridan oʻtkazilishi lozim boʻlgan shaxslar toifalari

5. Davlat organlari va tashkilotlarining barcha xodimlari, egallab turgan lavozimi va amalga oshirayotgan faoliyatidan qatʼi nazar, majburiy ravishda umumiy trening kurslaridan oʻtkaziladi.

6. Davlat organlari va tashkilotlarining mansabdor shaxslari, tarkibiy boʻlinmalar rahbarlari hamda boshqaruv qarorlarini qabul qiluvchi boshqa mansabdor shaxslar mansabdor shaxslar uchun belgilangan trening kurslaridan oʻtkaziladi.

7. Masʼul xodimlar maxsus trening kurslaridan oʻtkaziladi.

8. Davlat organlari va tashkilotlarida tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha murojaatni koʻrib chiqish natijalariga koʻra taʼsir choralari belgilangan xodimlar va mansabdor shaxslar qoʻshimcha oʻqitishdan oʻtkaziladi.

9. Tegishli trening kurslari belgilangan subyektlar uchun har yili oʻtkaziladi, qoʻshimcha trening kurslari bundan mustasno.

10. Tegishli trening kurslari yakunlari boʻyicha belgilangan subyektlarning oʻzlashtirgan bilimlari tegishliligi boʻyicha test, vaziyatli keys yoki oʻquv dasturida nazarda tutilgan boshqa usulda baholanadi.

11. Belgilangan muddatda tegishli trening kurslaridan oʻtkazilmagan xodimlar va mansabdor shaxslar Portal orqali yoki boshqa usulda ogohlantiriladi. Ogohlantirishga qaramasdan tegishli trening kurslaridan oʻtmagani ularga nisbatan tegishli huquqiy taʼsir choralarini koʻrishga asos boʻladi.

12. Tegishli trening kurslari yakunlari boʻyicha bilimlarni baholashdan muvaffaqiyatli oʻtgan subyektlar tizimda qayd etiladi.

3-bob. Xodimlar uchun umumiy va yangi ishga qabul qilinganda oʻtkaziladigan trening kurslari

13. Xodimlar uchun umumiy trening kurslari davlat organlari va tashkilotlari rahbarlari tomonidan belgilangan reja-grafikka asosan oʻtkaziladi.

14. Yangi ishga qabul qilingan xodimlar lavozim majburiyatlarini mustaqil bajarishni boshlagunga qadar yoki bir oydan kechiktirmasdan tegishli trening kurslaridan oʻtkaziladi.

15. Xodimlarni umumiy va yangi ishga qabul qilinganda oʻtkaziladigan trening kurslari quyidagi mavzularni qamrab oladi:

xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhiti tushunchasi;

ish joyida taqiqlangan xulq-atvor shakllari;

tazyiq, shilqimlik, jinsiy shilqimlik, ruhiy bosim, igʻvo, kamsitish, mansab mavqeyini suiisteʼmol qilish, nosogʻlom ish muhiti va taʼqib qilish;

bevosita, masofaviy va raqamli muloqotda tazyiq va zoʻravonlik holati misollari;

tazyiq va zoʻravonlik holatlariga oid murojaatlarni Portal orqali yuborish tartibi;

murojaatchi, jabrlangan shaxs, guvohlar va murojaatni koʻrib chiqishning boshqa ishtirokchilarini himoya qilish choralari;

murojaat yuborilgani yoki uni koʻrib chiqishda ishtirok etganlik munosabati bilan taʼqib qilish va boshqa salbiy xulq-atvorga yoʻl qoʻymaslik;

tazyiq va zoʻravonlik holati aniqlanganda, xodimlarning huquq va majburiyatlari;

murojaat qilish huquqlaridan vijdonan foydalanish va bila turib yolgʻon maʼlumotlar taqdim etishga yoʻl qoʻymaslik;

tazyiq va zoʻravonlik holatlaridan jabrlanuvchilar tomonidan yordam olishning mavjud ichki va tashqi usullari;

tazyiq va zoʻravonlik holatlari uchun huquqiy taʼsir choralari.

4-bob. Mansabdor shaxslar uchun trening kurslari

16. Mansabdor shaxslarni trening kurslaridan oʻtkazish mavzulari quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhitini yaratish uchun rahbarning shaxsiy javobgarligi;

mansabdor shaxslarning tazyiq va zoʻravonlik holatlarining oldini olish majburiyati;

murojaatlarni yashirish, eʼtiborsiz qoldirish, xolisona koʻrib chiqmaslik yoki ariza beruvchi, jabrlangan shaxs, guvohlar va murojaatni koʻrib chiqishning boshqa ishtirokchilariga bosim oʻtkazishga yoʻl qoʻymaslik;

tazyiq va zoʻravonlik holati sodir etilganda yoki sodir etilishi mumkin boʻlgan holatlarda mansabdor shaxslarning harakat qilish tartibi;

vaqtincha himoya choralari va jabrlangan shaxsning holatini yomonlashtirishga yoʻl qoʻymaslik;

xizmat boʻyicha boʻysunuv, mansab mavqeyini suiisteʼmol qilish, kamsitishlar, nomaqbul muloqot va xavfsiz boʻlmagan ish muhitini qamrab olgan tashkiliy xavf omillarini bartaraf etish;

shaxssizlantirilgan tahliliy maʼlumotlar, anonim soʻrovlar, kadrlar va tashkiliy koʻrsatkichlardan foydalangan holda tazyiq va zoʻravonlik xavflarini baholash va tashkiliy muhitni tahlil qilish;

davlat organlari va tashkilotlarining tazyiq va zoʻravonlik holati yuzaga kelishi mumkin boʻlgan nuqtalari, shu jumladan, xodimlarning gender tarkibi, xizmat boʻyicha boʻysunuv va boshqa salbiy omillarini hisobga olish;

harakatsizlik, choralarni oʻz vaqtida koʻrmaslik, muddatlarni buzish, maʼlumotlarni oshkor qilish va taʼsir choralarini nomutanosib qoʻllaganlik uchun javobgarlik.

5-bob. Masʼul xodimni maxsus trening kurslaridan oʻtkazish

17. Masʼul xodim maxsus trening kurslaridan unga tizimda murojaatlarni koʻrib chiqish imkoniyati yaratilgunga qadar amalga oʻtkaziladi.

18. Masʼul xodim, shu jumladan, quyidagi mavzularni oʻz ichiga olgan maxsus trening kursidan oʻtkaziladi:

murojaatni koʻrib chiqishning barcha bosqichlarida jabrlangan shaxsga nisbatan ustuvorlik belgilash;

ruhiy jarohat psixologiyasi asoslari, salbiy oqibatlari, xulq-atvor, hissiy holat va jabrlangan shaxsning holatlarni bayon etish qobiliyatiga taʼsiri;

jabrlangan shaxs, murojaatchi, guvohlar va ustidan murojaat berilgan shaxs bilan psixologik jihatdan xavfsiz muloqot qilish;

takroriy ruhiy jarohat yetkazish, ayblov mazmunidagi savollar, bosim oʻtkazish yoki jabrlangan shaxsni obroʻsizlantirishga yoʻl qoʻymagan holda suhbat oʻtkazish;

murojaatni koʻrib chiqish davomida jabrlangan shaxsga hamrohlik qilish, shu jumladan, uning huquqlari, mavjud himoya va qoʻllab-quvvatlash choralari hamda tashqi organlarga murojaat qilish tartibini tushuntirish;

murojaatni koʻrib chiqish yakunlanganidan keyingi qoʻllab-quvvatlash va taʼqib qilinishning oldini olish;

tazyiq va zoʻravonlik holatlarini aniqlash, bir-biridan farqlash va dastlabki tushuntirishlar;

murojaatni dastlabki baholash, xavf darajasi va vaqtincha himoya choralariga zaruratni aniqlash;

ochiq, maxfiy va anonim murojaatlar bilan ishlash xususiyatlari, shu jumladan, maxsus kirish kodidan foydalanish, aniqlashtiruvchi savollar yuborish va tekshirilishi mumkin boʻlgan maʼlumotlarni baholash;

murojaatchi, jabrlangan shaxs, guvohlar va murojaatni koʻrib chiqishning boshqa ishtirokchilariga nisbatan vaqtincha himoya choralarini qoʻllash;

xizmat boʻysunuvi, manfaatlar toʻqnashuvi, shaxsiy manfaatdorlik va murojaatni xolis koʻrib chiqishga toʻsqinlik qiluvchi boshqa holatlarni aniqlash;

shaxsga doir maʼlumotlar himoyasini taʼminlash va maʼlumotlardan faqat xizmat zarurati doirasida foydalanish;

murojaatchi, jabrlangan shaxs, guvohlar va murojaatni koʻrib chiqishning boshqa ishtirokchilariga bosim oʻtkazilishining oldini olish;

tazyiq va zoʻravonlik holatlari bilan bogʻliq ishlar xususiyatlarini inobatga olgan holda dalillarni yigʻish, qayd etish va baholash;

murojaatni koʻrib chiqish yoki tekshirish yakunlari boʻyicha xulosalar tuzish, taʼsir choralari, profilaktik hamda tashkiliy choralar boʻyicha takliflarni qayd etish;

qoidabuzarlikning ogʻirlik darajasini aniqlash va taʼsir choralarining mutanosibligini belgilash tartibi;

murojaatlar boʻyicha boʻyicha maʼmuriy huquqbuzarlik yoki jinoyat alomatlari mavjud boʻlgan hollarda ularni tegishliligiga koʻra vakolatli huquqni muhofaza qiluvchi organlarga yuborish;

Portalda ishlash, shu jumladan, harakatlarni qayd etish, muddatlarga amal qilish, materiallarni yuklash, xabarnomalar yuborish, elektron izni yuritish va taʼsir choralar ijrosini nazorat qilish.

19. Maxsus trening kurslardan oʻtkazish amaliy keyslar, vaziyatlar va xavflarni tahlil qilish, jabrlangan shaxs bilan muloqotdagi ehtimoliy xatolarga yoʻl qoʻymaslik hamda tizimdan foydalanish koʻnikmalarini qamrab oladi.

20. Zarur hollarda maxsus trening kurslari boʻyicha oʻquv dasturlarini ishlab chiqish va oʻtkazishga mehnat huquqi, davlat xizmati, psixologiya, gender tengligi, shaxsga doir maʼlumotlarni himoya qilish, raqamli tizimlar, murojaatlarni koʻrib chiqish, etika va kamsitishning oldini olish sohalari mutaxassislari jalb etilishi mumkin.

21. Portalda masʼul xodimning maxsus trening kursidan muvaffaqiyatli oʻtganligi yuzasidan mavjud qaydlar unga Portalda murojaatlarni koʻrib chiqishga ruxsat etishning majburiy sharti hisoblanadi.

6-bob. Qoʻshimcha trening kurslari

22. Qoʻshimcha trening kurslari davlat organlari va tashkilotlarida tazyiq va zoʻravonlik holatlari takrorlanishining oldini olish, kasbiy va axloqiy meʼyorlarga rioya etish hamda xavfsiz va hurmatga asoslangan muloqot koʻnikmalarini shakllantirishga qaratiladi.

23. Qoʻshimcha trening kurslari davlat organlari va tashkilotlarida tazyiq va zoʻravonlik holatlarini sodir etgan mansabdor shaxslar va xodimlarga boshqa huquqiy taʼsir choralarini qoʻllashni istisno etmaydi.

7-bob. Tegishli trening kurslarini tashkil etish va ular boʻyicha oʻquv materiallarini ishlab chiqish

24. Tegishli trening kurslari masofaviy, anʼanaviy yoki aralash shaklda oʻtkaziladi.

25. Tegishli trening kurslariga oid materiallar, testlar, amaliy keyslar va uslubiy tavsiyalar Portalga tegishli davlat organlari va tashkilotlari tomonidan joylashtiriladi.

26. Tegishli trening kurslarining oʻquv materiallari aniq va tushunarli boʻlib, amaliy misollar, namunaviy vaziyatlar, harakatlar algoritmlari hamda xavfsiz ish muhiti talablarini buzish oqibatlarini qamrab oladi.

27. Portalga masʼul davlat organi oʻquv materiallaridan barcha xodimlar teng foydalanish imkoniyatini yaratadi.

Davlat organlari va tashkilotlarida mehnat sohasida xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhitini taʼminlash dasturini joriy etish tartibi toʻgʻrisida nizomga 2-ILOVA

“Xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhiti” axborot portalining faoliyat yuritish

TARTIBI

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Tartib “Xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhiti” axborot portali (keyingi oʻrinlarda — Portal) faoliyatini yoʻlga qoʻyish maqsadi, uning vazifalari, funksiyalari va ishlash tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Tartibda foydalaniladigan atamalar Davlat organlari va tashkilotlarida mehnat sohasida xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhitini taʼminlash dasturini joriy etish tartibi toʻgʻrisidagi Nizomda belgilangan maʼnolarda qoʻllanadi.

3. Portal davlat organlari va tashkilotlarida Nizomda belgilangan qoidalarni amalga oshirishni taʼminlovchi axborot portali hisoblanadi.

4. Portal faoliyatini yoʻlga qoʻyishdan maqsad tazyiq va zoʻravonlik holatlari yuzasidan murojaatlarni qabul qilish, raqamli hisobga olish, koʻrib chiqish va monitoring qilish hisoblanadi.

5. Murojaatlarni oʻrganib chiqish yakunlari yuzasidan tegishli huquqiy taʼsir choralari va boshqa qarorlar davlat organlari va tashkilotlari rahbarlari yoki qonunchilik hujjatlarida belgilangan holatlarda vakolatli huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan qabul qilinadi hamda uning natijalari Portalga yuklanadi.

2-bob. Portalning asosiy vazifalari

6. Quyidagilar Portalning asosiy vazifalari hisoblanadi:

murojaatlarni yagona raqamli hisobga olish;

murojaatlarni qabul qilish va murojaat boʻyicha ishtirokchilar orasida muloqot uchun himoyalangan elektron imkoniyatni taʼminlash;

murojaatlarni tegishliligiga koʻra masʼul shaxslarga koʻrib chiqish uchun yoʻnaltirish;

murojaatlarni koʻrib chiqish muddatlari hamda qabul qilingan qarorlar ijrosini nazorat qilish;

murojaatlar boʻyicha tahliliy maʼlumotlarni shakllantirish.

7. Portalda murojaatni qabul qilish, roʻyxatga olish, yoʻnaltirish, dastlabki baholash, koʻrib chiqish, tekshirish, qaror qabul qilish, qaror ijrosini nazorat qilish, murojaat boʻyicha koʻrilgan huquqiy taʼsir chorasi ustidan shikoyatlarni koʻrib chiqish hamda keyingi monitoring jarayonlarini raqamli shaklda yuritish ishlari amalga oshiriladi.

8. Portalda davlat organlari va tashkilotlarida tazyiq va zoʻravonlik holatlarining oldini olish boʻyicha quyidagi profilaktik tadbirlar boʻyicha faoliyat taʼminlanadi:

xodimlar, mansabdor shaxslarning tegishli trening kurslaridan oʻtkazilishini hisobga olish;

tegishli trening kurslari boʻyicha oʻquv va uslubiy materiallarni yangilab borish va joylashtirish;

profilaktika tadbirlari hamda tazyiq va zoʻravonlik holatlariga oid xavflarni baholash natijalarini qayd etish.

9. Portal takroriy murojaatlar, tizimli xavflar, murojaatlarni koʻrib chiqish muddatlarining buzilishi, harakatsizlik, belgilangan choralarning samaradorligi hamda xavfsiz ish muhitini taʼminlash sohasidagi boshqa muammolarni aniqlash uchun shaxsni identifikatsiya qilish imkonini bermaydigan tahliliy maʼlumotlarni shakllantiradi.

3-bob. Davlat organlari va tashkilotlari, ularning masʼul xodimlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar

10. Portalda davlat organlari va tashkilotlari, ularning yuqori turuvchi instansiyalari, shuningdek, masʼul xodimlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar yuritiladi.

11. Davlat organlari va tashkilotlarida masʼul xodim va huquqiy taʼsir chorasini koʻrishga masʼul xodim toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Portal orqali murojaatlarni koʻrib chiqish imkoniyati yaratilgunga qadar kiritilishi shart.

12. Portalda tazyiq va zoʻravonlik holatlari sodir etilishida gumon qilinayotgan masʼul xodimlar va mansabdor shaxslarning murojaat koʻrib chiqilishida ishtirok etmasligiga oid cheklovlar yuritiladi.

13. Masʼul xodimlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, ularning murojaatlarni koʻrib chiqish holati hamda cheklovlardagi tegishli oʻzgarishlar Portalda saqlab qolinadi va ularning yoʻq qilinishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

4-bob. Portal orqali murojaat qilish va roʻyxatga olish

14. Murojaatlar Portal orqali elektron murojaat shaklini toʻldirish orqali kiritiladi.

15. Murojaatlarni ochiq, maxfiy yoki anonim shaklda taqdim etish imkoniyati yaratiladi.

16. Murojaatlarni roʻyxatga olish va tegishliligi boʻyicha yoʻnaltirishda zarur boʻlgan maʼlumotlar, shu jumladan, davlat organlari va tashkilotlari, ularning tarkibiy boʻlinmalari, tazyiq va zoʻravonlik holati sababchisi boʻlgan shaxs, jabrlangan shaxs, guvohlar, xizmat boʻyicha bogʻliqlik, tazyiq va zoʻravonlik holati turi, bosim, tahdid, taʼqib qilish yoki boshqa xavflar mavjudligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar kiritiladi.

17. Murojaat Portal orqali taqdim etilgan vaqtda unga takrorlanmaydigan roʻyxatga olish raqami berilgan holda avtomatik ravishda roʻyxatga olinadi.

18. Murojaat roʻyxatga olinganidan soʻng Portal murojaatchiga uning roʻyxatga olingani, roʻyxat raqami va murojaat holatini kuzatish tartibi toʻgʻrisida xabarnoma yuboradi.

19. Portaldan tashqarida kelib tushgan murojaatlar bir ish kuni muddatda masʼul xodim tomonidan Portal orqali roʻyxatga olinishi kerak.

5-bob. Murojaatni qabul qilish, yoʻnaltirish va dastlabki baholash

20. Murojaat roʻyxatga olinganidan soʻng Portal uni masʼul xodimga ish yurituvi uchun yuboradi.

21. Masʼul xodimda manfaatlar toʻqnashuvi aniqlangan taqdirda, Portal bu haqdagi maʼlumotlarni qayd etadi, mazkur shaxsning murojaat materiallaridan foydalanish huquqini cheklaydi hamda murojaatni belgilangan tartibda boshqa masʼul xodimga yoki davlat organi va tashkilotining yuqori turuvchi instansiyasiga yoʻnaltiradi.

6-bob. Murojaat boʻyicha elektron ish

22. Har bir roʻyxatga olingan murojaat boʻyicha Portal elektron ish shakllantiradi.

23. Elektron ishda quyidagi maʼlumotlar aks ettiriladi:

murojaat va uning roʻyxatga olish raqami;

murojaatni taqdim etish shakli;

ilova qilingan materiallar;

murojaatni yoʻnaltirish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

dastlabki baholash natijalari;

xabarnomalar va aniqlashtiruvchi savollar;

tushuntirishlar va dalillar;

vaqtincha himoya choralari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

suhbat materiallari;

murojaatni koʻrib chiqish yoki tekshirish natijalari;

qabul qilingan qarorlar;

qoʻllangan huquqiy taʼsir choralari va ularning ijrosi;

shikoyatga oid maʼlumotlar.

24. Murojaat boʻyicha hujjatlar, tushuntirishlar, dalillar, bayonnomalar, suhbat materiallari, xabarnomalar, qarorlar va boshqa hujjatlar Portalda elektron shaklda saqlanadi.

25. Murojaat boʻyicha amalga oshirilgan barcha harakatlar Portalda sana, vaqt, harakatni amalga oshirgan shaxs, harakat mazmuni va natijasi koʻrsatilgan holda qayd etiladi.

7-bob. Portal orqali muloqot va harakatlar

26. Murojaatni koʻrib chiqish bilan bogʻliq xabarnomalar yuborish, aniqlashtiruvchi savollar berish, tushuntirishlar olish, suhbat oʻtkazish, qoʻshimcha materiallarni qabul qilish, xulosa va qarorlarni yuborish, shikoyatni koʻrib chiqish hamda ishtirokchilarni xabardor qilish Portal orqali amalga oshiriladi.

27. Portal ariza beruvchi, jabrlangan shaxs, ustidan murojaat berilgan shaxs, guvohlar, masʼul xodim va murojaatni koʻrib chiqishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslar oʻrtasida ularning vakolatlari va maʼlumotlardan foydalanish huquqlari doirasida himoyalangan elektron muloqotni taʼminlaydi.

28. Murojaatni koʻrib chiqish jarayonida Portal orqali himoyalangan audio, video yoki matnli suhbatlar oʻtkazilishi mumkin.

Suhbat oʻtkazilganda uning sanasi, vaqti, shakli, ishtirokchilari, berilgan tushuntirishlar va taqdim etilgan materiallar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Portalda qayd etiladi.

Suhbat yakunlari boʻyicha Portalda suhbat mazmunini aks ettiruvchi bayonnoma, yozuv, xizmat qaydi yoki boshqa elektron hujjat shakllantiriladi.

Mazkur materiallar murojaat boʻyicha elektron ishga qoʻshiladi.

Suhbat bayonnomasi avtomatik shakllantirilgan taqdirda, masʼul xodim uning mazmunini tekshiradi va Portalda tasdiqlaydi.

Bayonnomaga kiritilgan oʻzgartirishlar Portalda saqlab qolinadi va ularning yoʻq qilinishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

29. Portalda bir shaxs tomonidan oʻzaro oʻxshash usulda tegishli davrda sodir etilgan bir nechta bir xil harakatni takrorlanuvchi xulq-atvor sifatida birlashtirilgan holda koʻrib chiqish imkoniyati yaratiladi.

8-bob. Vaqtincha himoya choralari, qarorlar va choralar ijrosi

30. Murojaatchi, jabrlangan shaxs, guvoh yoki murojaatni koʻrib chiqishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarga nisbatan qoʻllanadigan vaqtincha himoya choralari Portalda quyidagi maʼlumotlar koʻrsatilgan holda qayd etiladi:

chorani qoʻllash asoslari;

choraning mazmuni;

chora qoʻllangan sana;

amal qilish muddati;

qaror qabul qilgan shaxs;

ijro uchun masʼul shaxs;

chorani qayta koʻrib chiqish, oʻzgartirish yoki bekor qilish sanasi.

31. Shaxsning hayoti, sogʻligʻi yoki xavfsizligiga bevosita tahdid mavjud boʻlgan hollarda qoʻllangan vaqtinchalik himoya choralari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Portalga darhol kiritiladi.

32. Murojaatni koʻrib chiqish yoki tekshirish natijalari boʻyicha tayyorlangan xulosa Portal orqali tegishliligi boʻyicha davlat organi va tashkilotining rahbariga yoki vakolatli huquqni muhofaza qiluvchi organga yuboriladi.

33. Murojaat boʻyicha yakuniy qaror Portalda quyidagi maʼlumotlar koʻrsatilgan holda qayd etiladi:

murojaatda keltirilgan holatlarning tasdiqlangan yoki tasdiqlanmagani;

sodir etilgan tazyiq va zoʻravonlik holatlarining xususiyati va ogʻirlik darajasi;

qoʻllangan huquqiy taʼsir choralari;

taʼsir choralarini tanlash asoslari;

ularning ijro muddatlari;

ijro uchun masʼul shaxslar.

34. Murojaatni koʻrib chiqish natijalari boʻyicha qabul qilingan qarorlarning (huquqiy taʼsir choralari, preventiv va profilaktik) ijrosi Portal orqali nazorat qilinadi.

35. Tasdiqlangan tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha koʻrilgan huquqiy taʼsir choralarining yoki preventiv va profilaktik tadbirlarning ijrosi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Portalga kiritilmagunga qadar murojaat boʻyicha ish yakunlangan deb hisoblanmaydi.

36. Murojaatlarni koʻrib chiqish, tekshirish yoki huquqiy taʼsir choralarini ijro etish muddatlari buzilganda, maʼlumotlar oʻz vaqtida kiritilmaganda, harakatsizlikka yoʻl qoʻyilganda yoki qoʻllangan choralar nomutanosib ravishda yengillashtirilganda, Portal bu haqidagi maʼlumotlarni qayd etadi hamda masʼul shaxslar va monitoring qiluvchi davlat organiga xabarnoma yuboradi.

9-bob. Murojaat boʻyicha koʻrilgan huquqiy taʼsir chorasi ustidan shikoyatlarni koʻrib chiqish

37. Murojaat boʻyicha koʻrilgan huquqiy taʼsir chorasi ustidan shikoyatlar Nizomda belgilangan muddat va tartibda Portal orqali beriladi.

38. Portalda murojaat boʻyicha koʻrilgan huquqiy taʼsir chorasi ustidan shikoyatlarga oid quyidagi maʼlumotlar qayd etiladi:

shikoyat berish asoslari;

ilova qilingan materiallar;

shikoyatni koʻrib chiquvchi masʼul xodim yoki vakolatli huquqni muhofaza qilish organlari;

koʻrib chiqish muddatlari;

koʻrilgan huquqiy taʼsir choralari;

murojaatning roʻyxatdan oʻtgan sanasi va raqamlari.

10-bob. Tegishli trening kurslaridan oʻtishni va profilaktik tadbirlarni hisobga olish

39. Portalda tegishli trening kurslarini muvaffaqiyatli oʻtkazish, oʻquv materiallarini oʻzlashtirish natijalari, keyingi tegishli trening kurslari muddatlari, belgilangan muddatlarda tegishli trening kurslaridan oʻtmaganlik sabablari qayd etiladi.

40. Portalda ochiq foydalanish uchun davlat organlari va tashkilotlarida tazyiq va zoʻravonlik holatlarining oldini olish, murojaatlarni taqdim etish tartibini tushuntirish va xavfsiz ish muhitini taʼminlashga qaratilgan quyidagi materiallar joylashtiriladi:

davlat organlari va tashkilotlarining tazyiq va zoʻravonlikka qarshi kurashish siyosati;

tartib-taomillar;

oʻquv materiallari;

tahliliy materiallar;

amaliy misollar.

41. Xavflarni baholash, anonim soʻrovlar va tashkiliy muhit tahlili natijalari Portalda shaxsni identifikatsiya qilish imkonini bermaydigan tahliliy maʼlumotlar shaklida aks ettiriladi.

Murojaatlarni yashirish, harakatsizlikka yoʻl qoʻyish, taʼqib qilish yoki boshqa qonunbuzilish holatlarini aniqlash uchun muayyan shaxslarga oid maʼlumotlarni koʻrib chiqish zarur boʻlgan hollar bundan mustasno.

11-bob. Tahlil va monitoring

42. Portal orqali davlat organlari va tashkilotlarida tazyiq va zoʻravonlik holatlariga qarshi kurashish boʻyicha murojaatlarni roʻyxatga olish, yoʻnaltirish, koʻrib chiqish, tekshirish, qoʻllangan choralarning ijrosi, oʻqitish, profilaktik tadbirlar, xavflarni baholash va tashkiliy muhitni oʻrganishga oid maʼlumotlar asosida tahlillar avtomatik ravishda shakllantiriladi.

43. Portal orqali shakllantiriladigan tahliliy maʼlumotlar quyidagilarni qamrab oladi:

murojaatlar soni;

murojaatlarda koʻrsatilgan tazyiq va zoʻravonlik holatlarining xususiyati;

dastlabki baholash natijalari;

murojaatlarni koʻrib chiqish va tekshirish muddatlari;

ichki tekshiruvlar hamda koʻrib chiqilgan murojaatlar soni;

qoʻllangan vaqtincha himoya choralari;

tasdiqlangan va tasdiqlanmagan holatlar;

qoʻllangan huquqiy taʼsir choralari va ularning ijrosi;

taʼqib qilish holatlari;

muddatlar buzilishi va harakatsizlik holatlari;

takrorlanuvchi xavflar;

tegishli treningdan oʻtkazish natijalari;

profilaktik tadbirlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.

44. Davlat organlari va tashkilotlari Portalda faqat oʻz faoliyatiga tegishli maʼlumotlardan foydalanish huquqiga ega.

Davlat organlari va tashkilotlarining yuqori turuvchi instansiyalari yoki ular boʻysunuvidagi davlat organlari va tashkilotlari murojaatlar boʻyicha toʻliq materiallardan foydalanish huquqiga ega emas, vertikal tartibda kelib tushgan murojaatlarni koʻrib chiqish holatlari bundan mustasno.

Bunday hollarda maʼlumotlardan foydalanish huquqi davlat organi va tashkilotining yuqori turuvchi instansiyasi birinchi rahbari va masʼul xodimiga beriladi.

12-bob. Maʼlumotlardan foydalanish va ularni himoya qilish

45. Murojaat boʻyicha maʼlumotlardan quyidagilar foydalanishi mumkin:

a) murojaatni koʻrib chiqayotgan davlat organlari va tashkilotlarining birinchi rahbari va masʼul xodimi — murojaatni dastlabki oʻrganish, yoʻnaltirish, tekshirish va koʻrib chiqish uchun;

b) yuqori turuvchi davlat organlari va tashkilotlarining birinchi rahbari va masʼul xodimi — murojaatni vertikal tartibda koʻrib chiqish uchun;

v) monitoring qiluvchi davlat organining birinchi rahbari va Portal bilan ishlash uchun masʼul xodimlar — monitoring oʻtkazish uchun.

46. Portaldan foydalanish huquqiga ega shaxslar Portalning texnik talablariga muvofiq roʻyxatdan oʻtkaziladi.

47. Murojaatlarni koʻrib chiqish doirasida shaxsga doir maʼlumotlar bilan ishlash qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.

13-bob. Maʼlumotlarni saqlash, shaxssizlantirish va arxivlash

48. Qonunchilik hujjatlarida boshqa muddat belgilanmagan boʻlsa, murojaat materiallari murojaatni koʻrib chiqish yakunlangan kundan eʼtiboran besh yil davomida Portalda saqlanadi.

49. Saqlash muddati tugaganidan soʻng murojaat materiallari qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda arxiv saqloviga topshiriladi.

14-bob. Portalning texnik faoliyati va uni takomillashtirish

50. Monitoring qiluvchi davlat organi:

Portalning uzluksiz faoliyat yuritishini;

texnik qoʻllab-quvvatlashni;

axborot xavfsizligini;

zaxira nusxalarini yaratishni;

texnik nosozliklardan keyin ish qobiliyatini tiklashni;

funksional imkoniyatlarni takomillashtirishni;

belgilangan tartibda boshqa axborot portallari bilan axborot almashinuvini taʼminlaydi.

51. Portalda texnik nosozlik yuzaga kelganda, murojaatlar, maʼlumotlar yoki jarayonlarga oid maʼlumotlar murojaat boʻyicha ishtirokchi shaxslarning huquqlarini taʼminlagan holda boshqa usulda vaqtincha qayd etilib, Portal faoliyati tiklanganidan soʻng ular Portalga kiritiladi.

52. Portalning boshqa davlat axborot portallari bilan integratsiyasi axborot xavfsizligi va shaxsga doir maʼlumotlarni himoya qilish talablariga rioya etilgan holda qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

53. Portalga qoʻyiladigan texnik talablar, uni ekspluatatsiya qilish tartibi, maʼlumotlar formatlari, integratsiya, zaxira nusxalash, maʼlumotlarni tiklash va axborot xavfsizligi talablari belgilangan tartibda tasdiqlanadigan texnik hujjatlar bilan belgilanadi.

Davlat organlari va tashkilotlarida mehnat sohasida xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhitini taʼminlash dasturini joriy etish tartibi toʻgʻrisida nizomga 3-ILOVA

Davlat organlari va tashkilotlarida mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha murojaatni qabul qilish va koʻrib chiqish

TARTIBI

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Tartib davlat organlari va tashkilotlarida mehnat sohasida tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha murojaatni qabul qilish hamda koʻrib chiqish tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Tartibda foydalaniladigan atamalar Davlat organlari va tashkilotlarining mehnat sohasida xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhitini taʼminlash dasturini joriy etish tartibi toʻgʻrisidagi Nizomda belgilangan maʼnolarda qoʻllanadi.

3. Murojaat maxfiylikni taʼminlash, taʼqib etishdan himoya qilish, xolislik, adolatlilik, tekshirishning toʻliqligi, ishtirokchilar huquqlarini taʼminlash, jabrlangan shaxsning xavfsizligi va qadr-qimmatini ustuvor qoʻyish hamda unga takroriy ruhiy zarar yetkazmaslik tamoyillari asosida koʻrib chiqiladi.

4. Murojaatchi va jabrlangan shaxs faqat oʻzlarida mavjud tazyiq va zoʻravonlik holatlariga tegishli boʻlgan maʼlumot va materiallarni “Xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhiti” axborot portaliga (keyingi oʻrinlarda — Portal) kiritadi yoki masʼul xodimga taqdim etadi. Davlat organlari va tashkilotlari hujjatlari, xizmat yozishmalari, axborot portallari maʼlumotlari, videoyozuvlar va boshqa materiallarni olish masʼul xodim tomonidan taʼminlanadi.

5. Tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha murojaatlarni qabul qilish va koʻrib chiqish boʻyicha barcha harakatlar, soʻrovlar, olingan materiallar, xabarnomalar, koʻrilgan huquqiy taʼsir choralari ijrosiga oid maʼlumotlar Portalda qayd etiladi.

6. Murojaatchi, jabrlangan shaxs va guvohning shaxsiga oid maʼlumotlar shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisidagi qonunchilikka amal qilgan holda oshkor etiladi.

2-bob. Murojaat berish va uni roʻyxatga olish

7. Murojaat berishning asosiy kanali Portal hisoblanadi. Murojaatchi Portaldan tashqari quyidagilarga ham toʻgʻridan-toʻgʻri murojaat qilishga haqli:

a) davlat organlari va tashkilotlarining masʼul xodimiga;

b) davlat organlari va tashkilotlarining yuqori turuvchi instansiyasiga;

v) boshqa vakolatli huquqni muhofaza qilish organlariga.

8. Portaldan tashqari kelib tushgan murojaat u kelib tushgan kundan eʼtiboran bir ish kunidan kechiktirmay Portalga kiritiladi. Portal orqali murojaat berish murojaatchi yoki jabrlangan shaxsning bir vaqtning oʻzida davlat organlari va tashkilotlarining yuqori turuvchi instansiyasiga yoki boshqa vakolatli huquqni muhofaza qilish organlariga murojaat qilish huquqini cheklamaydi.

9. Murojaat ochiq, maxfiy yoki anonim shaklda berilishi mumkin. Maxfiy murojaatda murojaatchining shaxsi masʼul xodimga maʼlum boʻladi, biroq uning aniq ifodalangan roziligisiz oshkor etilmaydi, qonunchilikda nazarda tutilgan yoki bevosita tahdidning oldini olish bilan bogʻliq holatlar bundan mustasno.

10. Portal orqali berilgan murojaat unga roʻyxatga olish raqami berilgan holda avtomatik roʻyxatga olinadi. Murojaatchiga roʻyxatga olinganligi toʻgʻrisida tasdiq va murojaat holatini kuzatish tartibi toʻgʻrisida xabarnoma yuboriladi. Anonim murojaat berilganda, Portal shaxsiy kirish kodini shakllantiradi.

11. Murojaat jabrlangan shaxs, guvoh yoki tazyiq va zoʻravonlik holati fakti yoxud taxmin qilinayotgan fakti toʻgʻrisida maʼlumotga ega boshqa shaxs tomonidan berilishi mumkin.

12. Murojaatda quyidagilar koʻrsatiladi:

a) taxmin qilinayotgan tazyiq va zoʻravonlik holati sodir etilgan davlat organlari va tashkilotlari, ularning tarkibiy boʻlinmalari;

b) sana, vaqt, davr, joy yoki aloqa kanali, tazyiq va zoʻravonlik holatining takrorlanishi haqida maʼlumot;

v) muayyan harakat, harakatsizlik, gap-soʻzlar, xabarnomalar, imo-ishoralar, jismoniy teginish yoki shularga oid xulq-atvorning tavsifi va mazmuni;

g) jabrlangan shaxs va ustidan murojaat berilgan shaxs toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

d) guvohlar, holatdan xabardor boshqa shaxslar va mavjud materiallar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

e) xizmat boʻyicha boʻysunuv, tahdid, bosim, taʼqib etish, takrorlanish yoki zarar yetkazish xavfi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.

13. Murojaatga murojaatchi ixtiyorida boʻlgan hujjatlar, yozishmalar, audio, video, foto va boshqa materiallar ilova qilinishi mumkin.

14. Murojaatdagi noaniqlik, toʻliqsizlik, ayrim maʼlumotlar, dalillar yoki huquqiy malakalashning mavjud emasligi uni roʻyxatga olish yoki koʻrib chiqishni rad etish uchun asos boʻlmaydi.

15. Tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha murojaat berish muddati cheklanmaydi. Taxmin qilinayotgan tazyiq va zoʻravonlik holatidan keyin oʻtgan vaqt faqat ayrim manbalardan foydalanish imkoniyatini aniqlashda hisobga olinadi va oʻz-oʻzidan murojaatning ishonchsizligini anglatmaydi.

16. Maxfiy murojaatda xavfsiz aloqa usuli, oshkor etish mumkin boʻlgan maʼlumotlar hamda bosim yoki taʼqib xavfini keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan shaxslar nazarda tutiladi.

17. Anonim murojaat boʻyicha muayyan shaxsga nisbatan individual chora faqat murojaatchining shaxsidan mustaqil ravishda tekshirilgan va tasdiqlangan maʼlumotlar mavjud boʻlganda qoʻllanishi mumkin. Bunday maʼlumotlar boʻlmaganda, umumiy profilaktika choralari va tegishli trening kurslaridan oʻtkazish tadbirlari amalga oshiriladi. Anonim murojaatchi oʻz shaxsini boshqa ishtirokchilarga oshkor etishga rozilik bermagan holda maxfiy shaklga oʻtishga haqli.

3-bob. Murojaatni dastlabki baholash, cheklovlar va yoʻnaltirish

18. Murojaatni dastlabki baholash u roʻyxatga olingan kundan eʼtiboran uch ish kunidan kechiktirmay amalga oshiriladi.

19. Dastlabki baholash jarayonida masʼul xodim quyidagilarni amalga oshiradi:

tekshirishning dastlabki predmeti va ehtimoliy epizodlarni belgilaydi;

bosim, taʼqib etish, tazyiq va zoʻravonlik holati takrorlanishi, mehnat sharoitlarining yomonlashishi, materiallarni yoʻq qilish yoki boshqa zarar yetkazish xavfini baholaydi;

munosabat bildirishning shoshilinchligi va vaqtincha himoya choralariga ehtiyojni aniqlaydi;

cheklovlar, manfaatlar toʻqnashuvi va vertikal tartibda koʻrib chiqish asoslarini tekshiradi;

jinoyat yoki maʼmuriy huquqbuzarlik alomatlarini, shu jumladan, davlat organi va tashkilotining huquqiy masalalarga oid tarkibiy boʻlinmasi vakili bilan birgalikda aniqlaydi;

materiallarni davlat organi va tashkilotining yuqori turuvchi instansiyasi yoki boshqa vakolatli davlat organlariga yuborish zaruratini aniqlaydi;

tazyiq va zoʻravonlik holati boshqa davlat organi yoki tashkilotining xodimi yoki mansabdor shaxsi tomonidan amalga oshirilishi boʻyicha murojaatlar boʻlgan taqdirda, murojaat boʻyicha tegishli materiallarni ushbu davlat organi va tashkilotiga, ularning masʼul xodim yoki mansabdor shaxslari tomonidan sodir etilganda esa tegishli davlat organi va tashkilotining yuqori turuvchi instansiyasi yoxud huquqni muhofaza qilish organlariga yuborish zaruratini aniqlaydi;

zudlik bilan saqlanishi lozim boʻlgan materiallarni belgilaydi.

20. Murojaat jabrlangan shaxs tomonidan berilmagan boʻlsa, uning shaxsi yoki murojaat mazmuni oshkor boʻlishi mumkin boʻlgan harakatlar amalga oshirilishidan oldin jabrlangan shaxs bilan himoyalangan aloqa oʻrnatiladi. Bevosita tahdid yoki materiallarni yoʻqotish xavfi mavjud boʻlganda, avvalo, xavfsizlik va maʼlumotlarni saqlash choralari koʻriladi.

21. Xavfsizlikka tahdid, zoʻravonlik, jinsiy majburlash, tizimli tazyiq va zoʻravonlik holatlari, mansab mavqeyini suiisteʼmol qilish, taʼqib etish yoki boshqa shaxslar uchun xavf mavjud boʻlganda, uning ishtirok etishdan voz kechishi tazyiq va zoʻravonlik holatiga oid murojaatni koʻrib chiqishni istisno qilmaydi.

22. Tekshirish predmetini aniqlash uchun maʼlumotlar yetarli boʻlmaganda, murojaatchiga muayyan aniqlashtiruvchi savollar yuboriladi. Bir vaqtning oʻzida masʼul xodim murojaatchining ishtirokidan mustaqil ravishda olish mumkin boʻlgan hujjatlar, axborot portallari maʼlumotlari va boshqa manbalarni tekshiradi.

23. Qoʻshimcha maʼlumot yoki oʻzaro bogʻliq murojaat kelib tushganda, koʻrib chiqish yangi murojaat berish talab etilmasdan qayta tiklanadi. Maʼlumotlarni kutish xavfni baholash, materiallarni saqlash va zarur himoya choralarini qoʻllashni toʻxtatmaydi.

24. Masʼul xodimlarga Portal orqali murojaatlarni koʻrib chiqish vakolati berilgunga qadar davlat organlari va tashkilotlari rahbarlari tomonidan Portalda murojaat koʻrib chiqilishida ishtirok etmaslikka oid cheklovlar tasdiqlanadi.

25. Portalda tazyiq va zoʻravonlik holatlari sodir etilishida gumon qilinayotgan quyidagi shaxslarning murojaatning koʻrib chiqilishida ishtirok etmasligiga oid cheklovlar kiritilib, murojaat davlat organi va tashkilotining yuqori turuvchi instansiyasi tomonidan koʻrib chiqiladi:

tegishli davlat organlari va tashkilotlari rahbari va uning oʻrinbosarlari;

masʼul xodimga bevosita boʻysunuvchi shaxslar;

masʼul xodimning oʻzi va uning bevosita rahbari.

26. Davlat organi va tashkilotining yuqori turuvchi instansiyasi mavjud boʻlmaganda murojaat tegishli shaxsga nisbatan huquqiy taʼsir chorasini koʻrish vakolatiga ega davlat organi va tashkilotiga yoki mansabdor shaxsga yuboriladi.

27. Masʼul xodim tomonidan cheklovlarga taʼsir qiluvchi maʼlumotlar oʻzgarganligi aniqlanganda, uni zudlik bilan Portalda qayd etishi shart.

28. Portal murojaatlarni yoʻnaltirishda cheklovlardan avtomatik foydalanadi. Cheklov mavjud boʻlgan subyektga murojaat biriktirilmaydi va uning materiallardan foydalanish huquqi cheklanadi.

29. Murojaatni koʻrib chiqish boshlanganidan keyin manfaatlar toʻqnashuvi yoki xolislikka toʻsqinlik qiluvchi boshqa holat aniqlanganda, masʼul xodim koʻrib chiqishni va materiallardan foydalanishni toʻxtatadi, asosni Portalda qayd etadi va murojaatni vertikal tartibda koʻrib chiqish uchun yoʻnaltiradi. Murojaat topshirilgunga qadar faqat murojaat doirasida maʼlumotlar zarar koʻrishi (texnik) yoki yoʻqotilishining oldini olishga qaratilgan harakatlarni amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.

30. Huquqiy taʼsir chorasini ijro etish muddati buzilganda, Portal kechikishni avtomatik ravishda qayd etadi, davlat organlari va tashkilotlari rahbariga, murojaat vertikal tartibda koʻrib chiqilgan hollarda yuqori turuvchi davlat organlari va tashkilotlari rahbariga, shu jumladan, tegishli huquqni muhofaza qilish organiga bu haqda xabarnoma yuboradi.

31. Murojaat vertikal tartibda koʻrib chiqishga yuborilgan yoki xavflarni baholash natijasida mustaqil nazorat zarurati aniqlangan hollarda, mustaqil nazorat komissiyasi murojaatni koʻrib chiqish hamda belgilangan taʼsir choralarini ijro etish jarayonining qonuniyligi, xolisligi, toʻliqligi va belgilangan tartibga muvofiqligini nazorat qiladi, zarur hollarda, murojaatni koʻrib chiqish jarayonida ishtirok etadi va yakunlari boʻyicha monitoring qiluvchi davlat organiga tegishli xulosalarni kiritadi.

32. Murojaatni tegishli asoslarga koʻra vertikal tartibda koʻrib chiqish boshlanganda, bu haqdagi maʼlumotlar nazorat uchun monitoring qiluvchi davlat organiga avtomatik tarzda yuboriladi.

33. Maʼmuriy huquqbuzarlik yoki jinoyat alomatlari mavjud boʻlganda, materiallar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda vakolatli huquqni muhofaza qiluvchi organga yuboriladi. Bunda qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda, maʼmuriy huquqbuzarlik yoki jinoyat alomatlari aniqlanmaganda, holat yuzasidan murojaat tegishli davlat organi va tashkilotiga ichki tartib-qoidalariga muvofiq koʻrib chiqish uchun qaytariladi.

34. Murojaatlarni vakolatli huquqni muhofaza qiluvchi organga yuborish vaqtincha himoya, materiallarni saqlash, taʼqib etishning oldini olish va davlat organlari va tashkilotlari vakolati doirasida tegishli huquqiy taʼsir chorasini qoʻllash qismida ichki tekshirishni yoki vertikal tartibda koʻrib chiqishni toʻxtatmaydi. Bu haqdagi barcha maʼlumotlar Portalda qayd etiladi.

4-bob. Vaqtincha himoya choralari

35. Murojaatni vertikal tartibda koʻrib chiqish yoki qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda u vakolatli huquqni muhofaza qiluvchi organga yuborilgan holatlarda murojaatchi yoki jabrlanuvchiga nisbatan vaqtincha himoya choralari qoʻllanishi mumkin.

36. Masʼul xodim jabrlangan shaxsning alohida iltimosi mavjud yoki mavjud emasligidan qatʼi nazar, vaqtincha himoya choralarini qoʻllash tashabbusini kiritadi.

37. Vaqtincha himoya choralari toʻgʻrisidagi qaror davlat organlari va tashkilotlari rahbarlari yoki ular vakolat bergan shaxs tomonidan qabul qilinadi. Murojaatni vertikal tartibda koʻrib chiqishda vaqtincha himoya choralari, shu jumladan, davlat organi va tashkilotining yuqori turuvchi instansiyasining mansabdor shaxsi tomonidan qoʻllanadi.

38. Bevosita tahdid mavjud boʻlganda, vaqtincha himoya choralari bir ish kuni ichida qoʻllanadi. Boshqa hollarda vaqtincha himoya chorasi xavf aniqlangan kundan eʼtiboran uch ish kunidan kechiktirmay qoʻllanadi.

39. Ustidan murojaat berilgan shaxsga quyidagi vaqtincha cheklov choralari qoʻllanadi:

murojaatni koʻrib chiqish ishtirokchilari oʻrtasidagi muloqot, shu jumladan, mehnat munosabatlarini cheklash;

boshqaruv vakolatlarini vaqtincha toʻxtatish;

qisman yoki toʻliq lavozim majburiyatlarini bajarishdan chetlashtirish;

murojaat bilan bogʻliq ishtirokchilar xavfsizligini taʼminlash uchun zarur boshqa cheklov choralari.

40. Jabrlangan shaxsga nisbatan qoʻllanadigan vaqtincha himoya choralariga quyidagilar kiradi:

ish joyidagi xonasini oʻzgartirish;

tegishli tarkibiy boʻlinmadan ish haqi va unga kiruvchi barcha qoʻshimcha moddiy ragʻbatlantirish paketi saqlangan holda boshqa teng lavozimga oʻtkazish;

masofaviy ishlash sharoitini taʼminlash;

mehnat qonunchiligiga asosan taʼtillar jadvalidan tashqari mehnat taʼtilini berish.

41. Jabrlangan shaxsga taalluqli choralar, uning xavfsizligini boshqa usulda taʼminlash imkoni boʻlmagan bevosita tahdid hollaridan tashqari, uning xohishiga qarshi qoʻllanmaydi.

42. Vaqtincha himoya choralari huquqiy taʼsir chorasi hisoblanmaydi, tekshirish natijasini oldindan belgilamaydi va murojaatchi, jabrlangan shaxs yoki guvohning holati ogʻirlashtirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

43. Masʼul xodim kamida har oʻn ish kunida vaqtincha himoya choralarini saqlash, oʻzgartirish yoki bekor qilish zaruratini qayta koʻrib chiqadi, boshqa teng lavozimga oʻtkazilgan hollar bundan mustasno. Xavf bartaraf etilganda yoki koʻrib chiqish yakunlanganda, ularni davom ettirish uchun asos boʻlmasa, choralar bekor qilinadi.

44. Portalda vaqtincha himoya chorasining turi, asosi, boshlanish sanasi, amal qilish muddati, chorani taklif qilgan va qaror qabul qilgan shaxslar, ijro uchun masʼul xodim, qayta koʻrib chiqish natijalari, chorani oʻzgartirish yoki bekor qilish asoslari va tegishli sanalar qayd etiladi.

6-bob. Murojaat boʻyicha tekshiruv oʻtkazish

45. Murojaat boʻyicha tekshiruv uni oʻtkazish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilingan kundan boshlanadi va oʻn besh kun ichida yakunlanadi. Qoʻshimcha material kutilayotganda, zarur ishtirokchi obyektiv sabablarga koʻra tekshiruvda ishtirok eta olmaganda yoki yangi muhim epizod aniqlanganda, tekshiruv muddati bir marta oʻttiz kungacha uzaytirilishi mumkin.

46. Murojaat boʻyicha tekshiruv muddati uzaytirilgan yoki uning davomiyligi oʻn besh kunidan oshgan taqdirda, murojaatchi va jabrlangan shaxs murojaatni koʻrib chiqishning borishi va uzaytirish sabablari toʻgʻrisida xabardor qilinadi. Bunda muddatni uzaytirish sabablari va yangi muddat Portalda qayd etiladi.

47. Turli vaqtda, boshqa joyda, boshqa shaxs tomonidan sodir etilgan yoki mustaqil baholashni talab qiladigan har bir alohida harakat, gap-soʻz, xabar, jismoniy muloqot, tahdid, kadrlarga oid yoki boshqaruv qarori murojaatni koʻrib chiqish muddati doirasida alohida epizod sifatida tekshiriladi.

48. Bir shaxs tomonidan oʻzaro oʻxshash usulda tegishli davrda sodir etilgan bir nechta bir xil harakat takrorlanuvchi xulq-atvor sifatida birlashtirilgan holda koʻrib chiqilishi mumkin.

49. Har bir epizod boʻyicha aynan qanday harakat sodir etilgani, ishtirokchilar, vaqt yoki davr, joy yoki aloqa kanali, xizmat yoki boshqa boʻysunuv, takroriylik, tahdid, bosim, majburlash, taʼqib etish va yuzaga kelgan oqibatlar aniqlanadi.

50. Murojaat boʻyicha tekshiruv quyidagi ketma-ketlikda oʻtkaziladi:

jabrlangan shaxsning asosiy tushuntirishini olish yoki aniqlashtirish;

materiallarni belgilangan tartibda doimiy saqlash choralarini koʻrish;

erta xabardor qilish taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan manbalardan maʼlumot yigʻish;

hujjatlar va raqamli maʼlumotlarni tekshirish;

mavjud materiallar va holat xususiyatidan kelib chiqib, zarur guvohlar va xodimlarni soʻrash;

epizod boʻyicha xulosa yoki individual chora uchun zarur boʻlganda, ustidan murojaat berilgan shaxsning tushuntirishini olish;

sodir etilgan tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha olingan maʼlumotlarning oʻzaro muvofiqligini tekshirish;

tekshiruv yakunlari natijalariga asosan sodir etilgan tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha tegishli huquqiy taʼsir choralarini koʻrish yuzasidan davlat organi va tashkiloti rahbariga takliflarni kiritish;

xulosa tayyorlash.

51. Tazyiq va zoʻravonlik holati, uni sodir etgan shaxs va mazmunni qayd etuvchi aniq isbotlovchi dalillar mavjud boʻlganda, sodir etilgan tazyiq va zoʻravonlik holatini qayta isbotlash uchun davlat organi va tashkilotlarida boshqa xodimlar tekshirish jarayonlariga jalb etilmaydi. Faqat tazyiq va zoʻravonlik holatining mazmuni, takroriyligi, oqibatlari, undan kelib chiqadigan ehtimoliy bosim yoki boshqa xodimlar uchun xavfni aniqlashga zarur maʼlumotga ega shaxslar qoʻshimcha ravishda tekshirish jarayonlariga jalb etiladi.

52. Tazyiq va zoʻravonlik holati boʻyicha aniq isbotlovchi dalillar mavjud boʻlganda, masʼul xodim bevosita guvohlar hamda tazyiq va zoʻravonlik holatini sodir etishda gumon qilinayotgan shaxs bilan muntazam ishlagan xodimlarning eng kam zarur sonini aniqlaydi.

53. Tazyiq va zoʻravonlik holati boʻyicha aniq isbotlovchi dalillar mavjud boʻlmaganda, va taraflarning tushuntirishlari oʻzaro muvofiq boʻlmaganda bevosita guvohlar, jabrlangan shaxs voqeadan soʻng yoki nizo kelib chiqishidan oldin xabar bergan shaxs, oqibatlarni kuzatgan shaxslar, vaqt, joy va aloqaga oid obyektiv maʼlumotlar, shuningdek, har ikki taraf taqdim etgan dalillar tekshiriladi.

54. Xodimlar tekshirish uchun ahamiyatga ega muayyan holatni aniqlash zarurati mavjud boʻlganda tekshiruvga jalb qilinadi. Jalb etiladigan shaxslar doirasi eng kam zarur hajm bilan cheklanadi. Muayyan maqsadsiz boshqa xodimlarni tekshiruvga jalb qilishga yoʻl qoʻyilmaydi.

55. Xodimlarni lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod qilish, ularni moddiy va boshqa tarzda ragʻbatlantirishga oid, baholash, moliyaviy yoki tashkiliy qarorlar tekshirilganda, ularning asoslari va mezonlari, ularni tayyorlash va qabul qilishda ishtirok etgan xodimlarning tushuntirishlari hamda xuddi shu mezonlarning oʻxshash holatdagi xodimlarga qoʻllanishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar aniqlanadi.

56. Taʼqib etish tekshirilganda, davlat organlari va tashkilotlari yoki tegishli shaxs murojaat toʻgʻrisida xabar topganidan keyin yuzaga kelgan shaxsning holatini ogʻirlashtiruvchi oʻzgarishlar va ularning hujjatli asoslari tekshiriladi.

7-bob. Tazyiq va zoʻravonlik holatlarini tekshirishga jalb etilgan xodimlar bilan aloqa qilish tartibi

57. Tazyiq va zoʻravonlik holatlarini tekshirishga jalb etilgan xodimlar bilan aloqa Portal orqali amalga oshiriladi. Boshqa shaxslar ishtirokisiz, yakka tartibda suhbat oʻtkazish va suhbat mazmunini boshqalar eshitmasligi uchun zarur sharoitlar mavjud boʻlganda, suhbat bevosita oʻtkazilishi ham mumkin. Suhbat natijalari bayonnoma bilan rasmiylashtirilib, Portaldagi elektron ishga qoʻshiladi.

Bunda, birinchi navbatda, jabrlangan shaxsga murojaatni koʻrib chiqish tartibi, maxfiylik chegaralari, mavjud qoʻllab-quvvatlash va himoya choralari, materiallarni taqdim etish, vakolatli huquqni muhofaza qiluvchi organlarga murojaat qilish va koʻrilgan huquqiy taʼsir chorasi boʻyicha shikoyat berish tartibi tushuntiriladi.

58. Jabrlangan shaxsga tazyiq va zoʻravonlik holati boʻyicha uning ixtiyorida boʻlgan materiallarni masʼul xodimga taqdim etish taklif qilinadi. Davlat organlari va tashkilotlari yoki uchinchi shaxslardan olinishi lozim boʻlgan boshqa hujjat va maʼlumotlarni masʼul xodim oladi.

59. Jabrlangan shaxsning tazyiq va zoʻravonlik holati boʻyicha asosiy tushuntirishi birinchi suhbat davomida olinadi. Murojaatda holatlar batafsil bayon qilingan boʻlsa, faqat yetishmayotgan muhim holatlar, xavflar va manbalar keyinchalik aniqlashtirilishi mumkin.

60. Jabrlangan shaxsga tazyiq va zoʻravonlik holati boʻyicha tekshiruv davomida masʼul xodim tomonidan takroriy murojaat qilishga faqat yangi dalillar kelib tushganda, yangi epizod aniqlanganda yoki xulosani oʻzgartirishi mumkin boʻlgan va boshqa usulda bartaraf etib boʻlmaydigan nomuvofiqlik holatlari aniqlanganda yoʻl qoʻyiladi.

61. Jabrlangan shaxsning xulq-atvor xususiyatlari, obroʻsi, tashqi koʻrinishi yoki shaxsiy hayoti toʻgʻrisidagi maʼlumotlar murojaatning ishonchliligini baholash uchun asos boʻlmaydi.

62. Tazyiq va zoʻravonlik holatlari doirasida tekshiruvlarni oʻtkazishda shaxsni ayblovchi yoki kamsituvchi savollar, holatga taalluqli boʻlmagan shaxsiy hayot toʻgʻrisidagi savollarni berish, shuningdek, shaxsning holatiga, shu jumladan, ruhiy holatiga taʼsir qiluvchi dalillarni qayta koʻrish yoki eshitishga majburlashga yoʻl qoʻyilmaydi.

63. Tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha tekshiruvlarni oʻtkazishda holat sodir boʻlganidan keyin qarshilik koʻrsatilmagani, xizmat muloqoti davom ettirilgani, tazyiq va zoʻravonlik holati haqida kech xabar berilgani yoki uning ikkinchi darajali tafsilotlarini toʻliq eslay olmaslik oʻz-oʻzidan murojaatning ishonchsizligini anglatmaydi.

64. Ustidan murojaat berilgan shaxsga nisbatan murojaat boʻyicha maʼlumotlarni dalil deb hisoblash yoki tegishli huquqiy taʼsir chorasini qoʻllashdan oldin unga har bir tegishli holat boʻyicha tushuntirish berish hamda oʻzini oʻzi himoya qilishi uchun barcha imkoniyatlar yaratiladi. Tekshiriladigan maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda va faqat umumiy profilaktika choralari qoʻllanganda, uni xabardor qilish talab etilmaydi.

65. Ustidan murojaat berilgan shaxsga aniq tushuntirish berish uchun zarur hajmda tekshirilayotgan tazyiq va zoʻravonlik harakatlarining aniqlangan dastlabki mazmuni maʼlum qilinadi.

66. Ustidan murojaat berilgan shaxs holat boʻyicha tushuntirish berishdan bosh tortgan hollar Portalda qayd etiladi, bu holat tazyiq va zoʻravonlik holati sodir etilgan yoki etilmagan deb hisoblashga asos boʻlmaydi.

67. Tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha muayyan harakatlar, oqibatlar yoki huquqiy taʼsir choralarini koʻrishga taʼsir qilishi mumkin boʻlgan asoslar toʻgʻrisida maʼlumotga ega boʻlishi mumkin boʻlgan shaxs tekshiruvga jalb qilinadi. Shaxsning umumiy tavsifi, obroʻsi yoki unga nisbatan ilgari murojaat boʻlmagani muayyan tazyiq va zoʻravonlik holatlari sodir boʻlganini tasdiqlamaydi yoki rad etmaydi.

68. Ustidan murojaat berilgan shaxs bilan bir tarkibiy boʻlinmada ishlagan xodimlar tekshiruvga jalb qilinganda, holatni aniqlashtirish uchun lozim boʻlgan eng zarur shaxslar doirasini aniqlash lozim.

69. Maxfiy murojaat yuzasidan tekshirish boʻyicha savollar tazyiq va zoʻravonlik holatining sodir etilganligiga toʻgʻridan-toʻgʻri ishora qilish xarakteriga ega boʻlmasligi lozim. Maxfiy murojaat boʻyicha maʼlumot faqatgina tekshiruvga jalb etilgan shaxs tomonidan tegishli holat erkin bayon qilganidan soʻng oshkor etiladi.

70. Guvoh murojaatga oid maʼlumotlardan foydalanmaydi, unga maxfiylik hamda taʼqib etishdan himoya kafolatlari toʻgʻrisida maʼlumot beriladi. Guvoh tomonidan tazyiq va zoʻravonlik holati boʻyicha tushuntirish berishdan bosh tortish, unga nisbatan salbiy oqibatlarni keltirib chiqarmaydi.

8-bob. Maʼlumotlarni yigʻish va tekshirish

71. Tekshirish jarayonida ishtirokchilarning tushuntirishlari, hujjatlar, xizmat va kadrlarga oid maʼlumotlar, elektron yozishmalar, messenjerlardagi xabarlar, audio-, video- va fotomateriallar, videokuzatuv va axborot portallari maʼlumotlari, zarur hollarda tibbiy hujjatlar, ishga daxldor boshqa maʼlumotlardan foydalaniladi.

72. Davlat organlari va tashkilotlarida barcha maʼlumotlarni masʼul xodim mustaqil ravishda yigʻadi.

73. Soʻralgan maʼlumotlar taqdim etilmasa, takroriy soʻrov yuboriladi. Xulosada koʻrilgan harakatlar va maʼlumotlar olinmaganligining sababi koʻrsatiladi.

74. Har bir maʼlumot boʻyicha uning manbai, olingan sana va usul, tegishli davr hamda uni taqdim etgan yoki Portaldan olgan shaxs qayd etiladi.

75. Raqamli maʼlumot dastlabki fayl yoki mavjud eng ilk nusxa, toʻliq mazmun, hisob yozuvi maʼlumotlari va mavjud texnik maʼlumotlar hisobga olingan holda tekshiriladi.

76. Maʼlumotlarning haqiqiyligi asosli ravishda rad etilsa, uni tahrirlash, montaj yoki sunʼiy oʻzgartirish alomatlari mavjud boʻlsa, bunday maʼlumot huquqiy taʼsir chorasini koʻrish uchun yagona asos boʻlmaydi.

77. Dastlabki xabarsiz skrinshot yoki kelib chiqishi tasdiqlanmagan fayl shaklidagi maʼlumotlarni koʻrib chiqish tarzda rad etilmaydi, biroq qoʻshimcha tekshirishsiz xulosa uchun yagona asos boʻlmaydi.

78. Zarur hollarda tibbiy hujjatlar va shaxsga doir boshqa maʼlumotlardan qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda tekshirish jarayonlarida foydalaniladi. Faqat tekshirish uchun bevosita ahamiyatga ega maʼlumotlar yigʻiladi.

9-bob. Maʼlumotlarni baholash va xulosa tayyorlash

79. Yigʻilgan maʼlumotlar bir xil mezonlar asosida tekshiriladi.

80. Yigʻilgan maʼlumotlar oʻzaro nomuvofiqlik boʻyicha tekshiriladi.

81. Har bir holat boʻyicha quyidagi xulosalardan biri qabul qilinadi:

a) tazyiq va zoʻravonlik holati sodir etilgani aniqlandi;

b) tazyiq va zoʻravonlik holati sodir etilgani tasdiqlanmadi.

82. Tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha mavjud maʼlumotlar xususiyatidan kelib chiqib, zarur harakatlar bajarilganidan yoki ularni bajarishning obyektiv imkonsizligi hamda koʻrilgan muqobil harakatlar qayd etilganidan keyin xulosa tayyorlashga oʻtiladi.

83. Tekshirish yakunlari boʻyicha masʼul xodim xulosa tayyorlaydi. Xulosada quyidagilar koʻrsatiladi:

murojaatning roʻyxatga olish raqami va qisqacha mazmuni;

har bir tekshirilgan holat;

amalga oshirilgan harakatlar;

qoʻllangan vaqtincha himoya choralari;

tekshirilgan maʼlumotlar va ularning manbalari;

maʼlumotlarning oʻzaro nomuvofiqligi va ularni tekshirish natijalari;

taʼqib etish, bosim, maʼlumotni oshkor qilish yoki tekshirishga aralashish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

qoʻllangan huquqiy taʼsir choralari hamda tazyiq va zoʻravonlik holatlariga oid maʼlumotlarni tegishliligi boʻyicha vakolatli huquqni muhofaza qiluvchi organlarga yoki Davlat mehnat inspeksiyasiga yuborish boʻyicha takliflar.

10-bob. Tasdiqlangan tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha huquqiy taʼsir choralari

84. Huquqiy taʼsir chorasi tekshirish xulosasi va maʼlumotlari asosida ustidan murojaat berilgan shaxsga nisbatan tegishli qaror unga vakolatli shaxs tomonidan qabul qilinadi.

85. Murojaatlar qoʻshimcha tekshirish uchun faqat bajarilmagan muayyan harakat, yangi muhim holat yoki maʼlumotlar boʻyicha tekshirilmagan oʻzaro nomuvofiqlik koʻrsatilgan holda qaytarilishi mumkin.

86. Huquqiy taʼsir choralari quyidagilarni oʻz ichiga olishi mumkin:

mehnat qonunchiligida nazarda tutilgan intizomiy jazo choralaridan birini qoʻllash, shu jumladan, qonunda belgilangan asoslar mavjud boʻlgan taqdirda, mehnat shartnomasini bekor qilish;

kadrlar va boshqaruv choralari, jumladan, jabrlangan shaxs bilan xizmat faoliyatini cheklash, boʻysunuvni oʻzgartirish yoki huquqbuzarlikka yoʻl qoʻygan shaxsning ayrim vakolatlarini cheklash;

huquqbuzarlikka yoʻl qoʻygan shaxsni jabrlangan shaxsga nisbatan kadrlar, baholash, moliyaviy va boshqa qarorlarni qabul qilishda ishtirok etishdan chetlashtirish;

huquqbuzarlik oqibatida qabul qilingan nomaqbul qarorni bekor qilish yoki qayta koʻrib chiqish, avvalgi mehnat sharoitlari, majburiyatlari yoki jadvalini tiklash, baholash natijalarini yoki mukofotlash toʻgʻrisidagi qarorni qayta koʻrib chiqish;

qoʻshimcha trening kurslaridan oʻtkazish, shuningdek, boshqa profilaktika choralarini koʻrish.

87. Murojaat qilish yoki tekshirishda ishtirok etish munosabati bilan taʼqib etish alohida holat sifatida koʻrib chiqiladi va bir vaqtning oʻzida ogʻirlashtiruvchi holat sifatida baholanadi.

88. Tasdiqlangan tazyiq va zoʻravonlik holatlari uchun koʻllanadigan huquqiy taʼsir choralari sodir etilgan harakat darajasiga mos ravishda boʻlishi lozim. Bunda sodir etilgan tazyiq va zoʻravonlik holatlarining darajalari va ularga nisbatan qoʻllanadigan huquqiy taʼsir choralari roʻyxati Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi hamda Boshqaruv samaradorligi agentligi tomonidan amaldagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq tasdiqlanadi.

89. Murojaatchi yoki jabrlangan shaxs va ustidan murojaat berilgan shaxsga huquqiy taʼsir chorasini tushunish va u boʻyicha shikoyat qilish uchun zarur maʼlumotlar yetkaziladi, bunda tekshiruvda ishtirok etgan boshqa xodimlar va ularga oid maʼlumotlar berilmaydi.

11-bob. Huquqiy taʼsir chorasi ijrosi va nazorati

90. Har bir huquqiy taʼsir chorasi ijro etilgani tasdiqlanmagunga yoki uni oʻzgartirish yoxud obyektiv sabablarga koʻra ijro etish imkoni yoʻqligi toʻgʻrisida asoslantirilgan qaror qabul qilinmaguniga qadar murojaat yakunlangan deb hisoblanmaydi.

91. Har bir huquqiy taʼsir chorasi boʻyicha uning mazmuni, asosi, ijro muddati, masʼul xodim, tasdiqlovchi maʼlumotlar va ijroni tekshirish natijasi Portalda qayd etiladi.

92. Huquqiy taʼsir chorasi boʻyicha ijro muddati buzilganda, Portal orqali masʼul xodimga, davlat organlari va tashkilotlari rahbariga, vertikal tartibda koʻrib chiqilganda, ularning yuqori turuvchi instansiyasiga hamda monitoring qiluvchi davlat organiga bu haqda xabarnoma yuboriladi.

93. Huquqiy taʼsir chorasini ijro etmaslik, ijro toʻgʻrisida notoʻgʻri maʼlumot kiritish mustaqil qoidabuzarlik hisoblanadi.

94. Tazyiq va zoʻravonlik holati tasdiqlanganidan soʻng jabrlanuvchilarning holati kamida uch oy davomida, jinsiy va jismoniy zoʻravonlik, tahdid, taʼqib etish, mansab mavqeyini suiisteʼmol qilish yoki tizimli tazyiq va zoʻravonlik holatlarida esa kamida olti oy davomida nazorat qilinadi.

95. Keyingi nazorat davomida kadrlarga oid, baholash, moliyaviy va tashkiliy oʻzgarishlar, aloqalar, bosim, yakkalab qoʻyish, maʼlumotlarni oshkor qilish va boshqa salbiy oqibatlar tekshiriladi. Aniqlangan taʼqib etish yangi epizod sifatida roʻyxatga olinadi va koʻrib chiqiladi.

12-bob. Murojaatchi va jabrlangan shaxsni qoʻllab-quvvatlash

96. Murojaatchi va jabrlangan shaxsga quyidagilar taʼminlanadi:

huquqlar va murojaat berish tartibi boʻyicha dastlabki maslahat;

murojaatni koʻrib chiqish tartibi va mavjud himoya choralarini tushuntirish;

belgilangan tartibda psixologik, tibbiy, ijtimoiy yoki yuridik yordam olishga koʻmaklashish;

boshqa vakolatli huquqni muhofaza qilish organiga murojaat qilish tartibini tushuntirish.

97. Koʻrsatilgan qoʻllab-quvvatlash va yordam xizmatlariga yoʻnaltirish ortiqcha shaxsga doir maʼlumotlar oshkor etilmagan holda Portalda qayd etiladi.

13-bob. Shikoyat va mustaqil protsessual nazorat

98. Murojaatchi, jabrlangan shaxs va ustidan murojaat berilgan shaxs qoʻllangan tegishli huquqiy taʼsir chorasi toʻgʻrisida xabarnoma olgan kundan eʼtiboran oʻttiz ish kuni ichida Portal orqali shikoyat berishga haqli.

99. Shikoyat dastlabki tekshirishda ishtirok etmagan va uning natijasidan manfaatdor boʻlmagan yuqori turuvchi organ yoki Davlat mehnat inspeksiyasi tomonidan u roʻyxatga olingan kundan eʼtiboran oʻttiz ish kuni ichida koʻrib chiqiladi.

100. Shikoyatni koʻrib chiqishda holatlar toʻliq ajratilgani, zarur harakatlar bajarilgani, manbalar va guvohlar asosli tanlangani, maxfiylikka rioya etilgani, materiallar va qarama-qarshiliklar tekshirilgani, xulosalar yigʻilgan maʼlumotlarga mosligi hamda choraning mutanosibligi tekshiriladi.

101. Shikoyat bosqichida jabrlangan shaxs bilan takroriy toʻliq suhbat oʻtkazilmaydi. Qoʻshimcha aloqa faqat yangi muhim maʼlumot yoki ish materiallari va boshqa manbalar orqali aniqlash mumkin boʻlmagan muayyan holat mavjud boʻlganda amalga oshiriladi.

102. Shikoyat yakunlari boʻyicha huquqiy taʼsir chorasi oʻzgarishsiz qoldirilishi, oʻzgartirilishi, u boʻyicha yangi qaror qabul qilinishi mumkin. Qoʻshimcha yoki yangi tekshirish zarur boʻlgan taqdirda, u shikoyatni koʻrib chiquvchi yuqori turuvchi davlat organi va tashkiloti tomonidan amalga oshiriladi va ish quyi turuvchi davlat organi va tashkilotiga qayta yuborilmaydi.

103. Shikoyat boʻyicha qaror Portalda qayd etiladi. Shikoyat boʻyicha qaror ustidan qonunchilik hujjatlariga muvofiq sud tartibida shikoyat qilinishi mumkin.

104. Monitoring qiluvchi davlat organi Portal orqali muddatlar, yoʻnaltirish va choralar ijrosini monitoring qiladi hamda uning natijasida aniqlangan qoidabuzarliklarni bartaraf etish boʻyicha koʻrib chiqilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritadi.

105. Davlat organlari va tashkilotlari oʻrganish natijalari boʻyicha aniqlangan huquqbuzarliklar va tizimli xavflarni bartaraf etish boʻyicha tegishli choralar koʻradi hamda oʻrganish natijalari boʻyicha takliflar ishlab chiqadi va monitoring qiluvchi davlat organiga kiritadi.

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 28-sentabrdagi 518-son qaroriga 2-ILOVA

2027-yil 1-yanvarga qadar “Xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhiti” axborot portali joriy etiladigan davlat organlari va tashkilotlari

ROʻYXATI

(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.09.2026-y., 09/26/518/0986-son)