Farmatsevtika va biotexnologiya sohalarida hamkorlik toʻgʻrisida

08.09.2026

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Serbiya Respublikasi Hukumati oʻrtasida

Anglashuv memorandumi

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati va Serbiya Respublikasi Hukumati (keyingi oʻrinlarda “Ishtirokchilar” deb ataluvchilar),

ikki davlat oʻrtasidagi doʻstona munosabatlar va kengayib borayotgan iqtisodiy hamkorlikni yanada tasdiqlab,

farmatsevtika ishlab chiqarish, biotexnologiya va tabiiy fanlarning aholi salomatligi, innovatsiya va barqaror iqtisodiy rivojlanish uchun strategik ahamiyatini eʼtirof etib,

dori vositalarini yaratish, ishlab chiqarish va tartibga solishni belgilovchi xalqaro standartlarni, shu jumladan, Yaxshi ishlab chiqarish amaliyoti (GMP), Yaxshi klinik amaliyot (GCP) va Yaxshi laboratoriya amaliyoti (GLP) tamoyillarini inobatga olib,

har ikki mamlakatning farmatsevtika sanoati, tartibga soluvchi organlari va ilmiy-tadqiqot muassasalari oʻrtasidagi hamkorlikning oshib borayotgan salohiyatini eʼtirof etib,

dori vositalari, biotexnologiya mahsulotlari va tibbiy buyumlarni qoʻshma tadqiq etish, yaratish va ishlab chiqarishni ragʻbatlantirish istagida,

quyidagi oʻzaro anglashuvga erishdilar:

1-modda Maqsad va amal qilish doirasi

1. Mazkur Memorandumning maqsadi farmatsevtika, biotexnologiya va tibbiy texnologiyalar sohalarida Ishtirokchilar oʻrtasidagi hamkorlik uchun keng qamrovli asos yaratishdan iborat hisoblanadi.

2. Mazkur Memorandum doirasidagi hamkorlik quyidagilarga qaratiladi:

farmatsevtika va biotexnologiya sohalarida qoʻshma tadqiqot, ishlanma va innovatsiyalarni ragʻbatlantirish;

har ikki mamlakatda farmatsevtika sanoatining ishlab chiqarish quvvatlarini mustahkamlash;

farmatsevtika ishlab chiqarishda investitsiya va sanoat sherikligini ragʻbatlantirish;

texnologiyalar transferi va ilmiy bilim almashinuviga koʻmaklashish;

tartibga solish sohasidagi hamkorlikni kuchaytirish va xalqaro miqyosda eʼtirof etilgan sifat va xavfsizlik standartlariga muvofiqlashtirish.

3. Mazkur Memorandum farmatsevtika va biotexnologiya sohalarida faoliyat yurituvchi vakolatli davlat organlari, tartibga soluvchi idoralar, ilmiy muassasalar, universitetlar va xususiy sektor subyektlari oʻrtasidagi hamkorlikka nisbatan qoʻllaniladi.

4. Mazkur Memorandum doirasidagi hamkorlikni amalga oshirish Ishtirokchilarning milliy qonunchiligiga va amaldagi xalqaro majburiyatlariga, shuningdek, Serbiya Respublikasiga nisbatan Yevropa Ittifoqiga aʼzolik jarayonidan kelib chiqadigan majburiyatlarga muvofiq olib boriladi.

2-modda Hamkorlikning ustuvor yoʻnalishlari

1. Ishtirokchilar quyidagi ustuvor yoʻnalishlarda hamkorlikni ragʻbatlantiradilar:

a) dori vositalari, vaksinalar va biotexnologiyaga asoslangan terapiyalarni tadqiq etish va ishlab chiqish;

b) generik dori vositalari, biosimilyarlar va biologik mahsulotlarni yaratish va ishlab chiqarish;

c) tibbiy vositalar va diagnostika texnologiyalarini tadqiq etish va ishlab chiqarish;

d) farmatsevtika xomashyosi va faol farmatsevtika ingrediyentlari (API);

e) tibbiyot, aholi salomatligi va farmatsevtika ishlab chiqarilishida biotexnologiyaning qoʻllanilishi.

2. Ishtirokchilar ilmiy va texnologik innovatsiyalarni ragʻbatlantirish maqsadida universitetlar, ilmiy-tadqiqot institutlari, biotexnologiya kompaniyalari va farmatsevtika ishlab chiqaruvchilari oʻrtasidagi hamkorlikni ragʻbatlantiradilar.

3. Ishtirokchilar, biotexnologiyaning rivojlanib borayotgan sohalarida, shu jumladan, genomik tibbiyot, shaxsga yoʻnaltirilgan tibbiyot va ilgʻor terapevtik texnologiyalarda ham hamkorlik qilishlari mumkin.

3-modda Tartibga solish sohasidagi hamkorlik va sifat kafolati

1. Ishtirokchilar dori vositalari va tibbiy buyumlar uchun ruxsat etish, ularni nazorat qilish va kuzatish uchun masʼul boʻlgan vakolatli tartibga soluvchi organlari oʻrtasidagi hamkorlikni ragʻbatlantiradilar.

2. Bunday hamkorlik quyidagilarni oʻz ichiga olishi mumkin:

farmatsevtika qonunchiligiga oid tartibga solish axboroti va ilgʻor amaliyotlar almashinuvi;

dori vositalarini roʻyxatdan oʻtkazish tartib-taomillarida hamkorlik;

xavfsizlik monitoringi va farmakonazorat tizimlari boʻyicha maʼlumotlar almashinuvi;

laboratoriya sinovlari va sifat nazorati mexanizmlari boʻyicha hamkorlik.

3. Ishtirokchilar tartibga solish standartlarini xalqaro miqyosda eʼtirof etilgan koʻrsatmalarga, shu jumladan, quyidagilarga muvofiqlashtirishni ragʻbatlantiradilar:

Yaxshi ishlab chiqarish (GMP);

Yaxshi klinik amaliyot (GCP);

Yaxshi laboratoriya amaliyoti (GLP);

Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti va boshqa xalqaro tashkilotlarning tegishli koʻrsatmalari.

4. Ishtirokchilar quyidagi sohalarda hamkorlik mexanizmlarini yaratishni koʻrib chiqishlari mumkin:

farmatsevtika ishlab chiqarish obyektlarini tekshirish;

sertifikatlashtirish tartib-taomillari boʻyicha axborot almashinuvi;

tartibga solish salohiyatini oshirishda oʻzaro yordam.

4-modda Klinik sinovlar va biotibbiy tadqiqotlar

1. Ishtirokchilar farmatsevtika va biotexnologiya mahsulotlariga oid biotibbiy tadqiqotlar va klinik sinovlar sohasidagi hamkorlikni ragʻbatlantiradilar.

2. Bunday hamkorlik quyidagilarni oʻz ichiga olishi mumkin:

vaksinalar, biologik preparatlar va innovatsion terapiyalar boʻyicha qoʻshma tadqiqot loyihalari;

biosimilyar dori vositalarini ishlab chiqish;

epidemiologik va biotibbiy tadqiqotlarda hamkorlik.

3. Mazkur Memorandum doirasida oʻtkaziladigan klinik sinovlar quyidagilarga muvofiq boʻladi:

Ishtirokchilarning milliy qonunchiligi;

xalqaro miqyosda eʼtirof etilgan axloqiy standartlar;

klinik tadqiqotlarga oid amaldagi xalqaro koʻrsatmalar.

4. Ishtirokchilar yangi dori vositalarini yaratish va baholashga koʻmaklashish maqsadida shifoxonalar, ilmiy-tadqiqot institutlari va farmatsevtika kompaniyalari oʻrtasidagi hamkorlikni ragʻbatlantiradilar.

5-modda Sanoat hamkorligi va texnologiyalar transferi

1. Ishtirokchilar sanoat ishlab chiqarish quvvatlarini mustahkamlash maqsadida ikki mamlakatning farmatsevtika va biotexnologiya kompaniyalari oʻrtasidagi hamkorlikni ragʻbatlantiradilar.

2. Bunday hamkorlik quyidagilarni oʻz ichiga olishi mumkin:

farmatsevtika va biotexnologiya mahsulotlarini ishlab chiqarish uchun qoʻshma korxonalar tashkil etish;

farmatsevtika ishlab chiqarish obyektlarini qurish yoki modernizatsiya qilish;

farmatsevtika ishlab chiqarishga oid texnologiyalar va nou-xautransferi.

3. Ishtirokchilar quyidagilarni ishlab chiqarishda hamkorlikni qoʻllab-quvvatlaydilar:

generik dori vositalari;

vaksinalar va biologik mahsulotlar;

biosimilyarlar;

tibbiy diagnostika uskunalari va biotexnologiya mahsulotlari.

4. Ishtirokchilar sanoat sherikligiga tegishli mexanizmlar, shu jumladan, quyidagilar orqali koʻmaklashadilar:

investitsiyaviy hamkorlik;

davlat-xususiy sheriklik;

ilmiy-tadqiqot muassasalari va sanoat korxonalari oʻrtasidagi hamkorlik.

Texnologiyalar transferi sohasidagi hamkorlik Ishtirokchilarning milliy qonunchiligi va tegishli xalqaro bitimlarga muvofiq intellektual mulk huquqlarini himoya qilishga rioya etadi.

6-modda Taʼlim, kadrlar tayyorlash va salohiyatni oshirish

Ishtirokchilar farmatsevtika fanlari va biotexnologiya sohasida taʼlim va kasbiy tayyorgarlik boʻyicha hamkorlikni, shu jumladan, quyidagilarni ragʻbatlantiradilar:

tadqiqotchilar, olimlar va ekspertlar almashinuvi;

qoʻshma akademik dasturlar va oʻquv kurslari;

tartibga solish boʻyicha mutaxassislar va laboratoriya xodimlari uchun amaliyot oʻtash va malaka oshirish dasturlari.

7-modda Moliyaviy masalalar

1. Mazkur Memorandum doirasidagi hamkorlik faoliyatini amalga oshirish Ishtirokchilarning milliy qonunchiligiga muvofiq va moliyaviy resurslar mavjudligiga bogʻliq holda olib boriladi.

2. Ishtirokchilar mazkur Memorandum doirasida amalga oshiriladigan loyihalarda xalqaro tashkilotlar, taraqqiyot banklari va boshqa moliya institutlarining ishtirokini ragʻbatlantirishlari mumkin.

8-modda Maqomi

1. Mazkur Memorandum faqat Ishtirokchilarning niyatlarini qayd etadi. U xalqaro shartnoma hisoblanmaydi va xalqaro yoki milliy huquqqa muvofiq hech qanday huquq yoki majburiyatlar yaratmaydi.

2. Mazkur Memorandum Oʻzbekiston Respublikasi va Serbiya Respublikasining boshqa xalqaro shartnomalar boʻyicha huquq va majburiyatlariga daxl qilmaydi.

9-modda Nizolarni hal etish

Mazkur Memorandumni talqin qilish yoki amalga oshirishga oid har qanday nizo Ishtirokchilar oʻrtasida diplomatik kanallar orqali maslahatlashuvlar va muzokaralar yoʻli bilan hal etiladi.

10-modda Oʻzgartirishlar

Mazkur Memorandumga Ishtirokchilarning oʻzaro yozma roziligi bilan oʻzgartirishlar kiritilishi mumkin. Oʻzgartirishlar mazkur Memorandumning 11-moddasida belgilangan tartibga muvofiq amal qila boshlaydi.

11-modda Amal qilishi, muddati va toʻxtatilishi

1. Mazkur Memorandum imzolangan sanadan eʼtiboran amal qiladi.

2. Mazkur Memorandum besh (5) yil davomida amalda boʻladi va, basharti Ishtirokchilardan biri uning amal qilish muddati tugashiga kamida olti oy oldin boshqa Ishtirokchini mazkur Memorandumni toʻxtatish niyati toʻgʻrisida yozma ravishda xabardor qilmasa, oʻz-oʻzidan keyingi besh yillik muddatlarga uzaytiriladi.

3. Mazkur Memorandumning toʻxtatilishi uning doirasida boshlangan joriy loyihalarning amalga oshirilishiga daxl qilmaydi.

Belgrad shahrida, 2026-yil 8-sentabrda, ikki asl nusxada, oʻzbek, serb va ingliz tillarida tuzildi, bunda barcha matnlar teng autentikdir. Talqin qilishda tafovut yuzaga kelgan taqdirda, ingliz tilidagi matn ustuvor hisoblanadi.

(imzolar)