Respublika “Oila” ilmiy-amaliy markazini tashkil etish toʻgʻrisida (54-son)

02.02.1998

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining

qarori

Jamiyat taraqqiyotida, maʼnaviy barkamol va jismonan sogʻlom avlodni tarbiyalashda oilaning oʻrni muhim ekanligini hisobga olib, oilaga taalluqli boy va sermazmun milliy anʼanalarni avaylab-asrash, ularni umumbashariy qadriyatlar bilan uygʻunlashtirish, oila va nikohning muqaddasligini yosh avlod ongiga chuqur singdirish yoʻli bilan oilalarning mustahkamligini taʼminlash, oila aʼzolarining huquqiy savodxonliklarini oshirish muammolarini ilmiy oʻrganishni va fuqarolarga bu masalalarda amaliy yordam berishni muvofiqlashtirish maqsadida, 1998-yilning Respublika Prezidenti tomonidan “Oila yili” deb eʼlon qilinishi munosabati bilan Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Xotin-qizlar qoʻmitasi huzurida Respublika “Oila” ilmiy-amaliy markazi tashkil etilsin.

Respublika “Oila” ilmiy-amaliy markazi Toshkent davlat universiteti va Toshkent davlat pedagogika institutidagi oila muammolarini oʻrganish laboratoriyalari negizida tashkil qilinishi belgilab qoʻyilsin.

Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi va Xalq taʼlimi vazirligi koʻrsatib oʻtilgan laboratoriyalarning shtatlari va ish haqi fondini “Oila” ilmiy-amaliy markaziga bersinlar, jihozlarini balansdan balansga oʻtkazsinlar.

2. Respublika “Oila” ilmiy-amaliy markazining Nizomi va tuzilmasi 1 va 2-ilovalarga muvofiq tasdiqlansin. Markaz direktori Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanishi belgilab qoʻyilsin.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Xotin-qizlar qoʻmitasi, Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi, Xalq taʼlimi vazirligi, Adliya vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Fanlar akademiyasi, Fan va texnika davlat qoʻmitasi, “Sogʻlom avlod uchun” jamgʻarmasi, “Mahalla” jamgʻarmasi, “Kamolot” jamgʻarmasi, “Ekosan” jamgʻarmasi, Respublika “Maʼnaviyat va maʼrifat” jamoatchilik markazi, Respublika Kasaba uyushmalari Federatsiyasi Kengashining Respublika “Oila” ilmiy-amaliy markazi faoliyatida ishtirok etishi haqidagi takliflari maʼqullansin.

Ishtirokchilar Kengashining tarkibi 3-ilovaga* muvofiq tasdiqlansin.

* 3-ilova berilmaydi.

4. Quyidagilar Respublika “Oila” ilmiy-amaliy markazi faoliyatining asosiy yoʻnalishlari etib belgilansin:

oila va jamiyat, oila va mahalla munosabatlari bilan bogʻliq boy milliy anʼanalar, sermazmun milliy qadriyatlarning ildizlarini, ajdodlarimiz merosini oʻrganish va ommalashtirish;

milliy oilaviy tarbiyada umuminsoniy qadriyatlarning oʻrnini yuksaltirish va uning oilada uygʻunlashuvini taʼminlash;

oilaning pedagogik, psixologik, ijtimoiy-psixologik, etno-pedagogik, etno-psixologik muammolarini oʻrganish hamda rivojlanish istiqbollari boʻyicha taklif va tavsiyalar tayyorlash;

oilaning ijtimoiy-iqtisodiy holati, demografik xususiyatlarini ilmiy asosda tadqiq etish;

oila, ayol va bolalarning ijtimoiy-iqtisodiy mavqeyini aks ettiruvchi statistik axborotlarni toʻplash va umumlashtirish;

oilani rejalashtirishni, uning salomatligining tibbiy-biologik asoslarini ilmiy-amaliy tadqiq etish, uslubiy tavsiyalar ishlab chiqish va ularni amaliyotga keng tatbiq etish;

yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlashni yaxshilash maqsadida nikoh uylari va salomatlik markazlari huzurida maxsus oʻquv-tarbiyaviy kurslarni tashkil etish;

oilaning huquqiy savodxonligini tubdan yaxshilash va himoyalash boʻyicha ilmiy-amaliy faoliyat koʻrsatish;

oilada bolaning qonuniy huquq va manfaatlarining himoya qilinishi, sogʻlom oʻsishi, maktabga tayyorlanishida ota-onalarning faoliyatlarini takomillashtirish hamda masʼuliyatlarini oshirish yuzasidan oʻquv-uslubiy tavsiyalar ishlab chiqish;

yosh avlodda maʼnaviyat, madaniyat, maʼrifatni yanada yuksaltirish orqali oilada barkamol avlodni tarbiyalashning eng samarali, maqbul usullarini izlash va ishlab chiqish;

oila va jamiyat muammolariga va ularning yechimiga oid oʻquv-uslubiy qoʻllanma, ilmiy-ommabop risolalar yaratish;

1998-yilning “Oila yili” deb eʼlon qilinishi munosabati bilan belgilangan tadbirlar dasturining bajarilishi monitoringini olib borish;

oila va jamiyat muammolari sohasida xalqaro hamkorlik aloqalarini oʻrnatish.

5. Vazirliklar va idoralar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari:

Markazga oila muammolarini oʻrganish boʻyicha ilmiy-tadqiqot ishlarini amalga oshirishda hamda oʻz faoliyati uchun zarur axborotlarni olishda koʻmaklashsinlar;

Markazga oila manfaatlariga yoʻnaltirilgan dasturlarni bajarishda har tomonlama yordam koʻrsatsinlar.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Fan va texnika davlat qoʻmitasi 1998-yilda va keyingi yillarda “Oila” ilmiy-amaliy markazining ilmiy izlanishlari mavzularini Davlat ilmiy-texnikaviy dasturlari tarkibida rejalashtirsin.

Markazning oʻz ilmiy-amaliy dasturlarini joylarda shartnoma asosida amalga oshirishi belgilab qoʻyilsin.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi, Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi va Oʻzbekiston xorijiy davlatlar bilan doʻstlik va madaniy-maʼrifiy aloqalar jamiyatlari Kengashi:

“Oila” ilmiy-amaliy markazining oila va jamiyat muammolari sohasida faoliyat koʻrsatayotgan xorijiy va xalqaro tashkilotlar bilan amaliy aloqalar oʻrnatishiga koʻmaklashsinlar;

“Oila” ilmiy-amaliy markazini xalqaro tashkilotlar va chet davlatlardagi oila muammolariga oid ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy axborotlar bilan doimiy ravishda taʼminlasinlar.

8. “Oila” ilmiy-amaliy markazi Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi tomonidan qabul qilinadigan qonunlar va qarorlar, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari va farmoyishlari, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlari, vazirliklar hamda idoralarning meʼyoriy va yoʻriqnoma hujjatlari majburiy tartibda tarqatiladigan tashkilotlar roʻyxatiga kiritilsin.

9. “Oila” ilmiy-amaliy markazi xodimlariga respublika ilmiy-tadqiqot institutlari va ularga tenglashtirilgach tashkilotlar xodimlari mehnatiga haq toʻlash uchun oʻrnatilgan yagona tarif setkasi va mehnatga haq toʻlash shartlari boʻyicha belgilangan razryadlar joriy etilsin.

10. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi taqdim etilgan hisob-kitoblarga binoan Markaz faoliyatini tashkil etish, kerakli jihozlar va kompyuter texnikasi xarid qilish uchun zarur mablagʻ ajratsin.

11. Oʻzbekiston Respublikasi Pochta va telekommunikatsiyalar agentligi Markazni zarur aloqa vositalari, shu jumladan hukumat aloqasi bilan taʼminlasin.

12. “Toshshaharyoʻlovchitrans” uyushmasi Markazga xizmat koʻrsatish uchun yengil avtomobil, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi uning xarajatlari uchun zarur boʻlgan limit ajratsinlar.

13. Oʻzbekiston Teleradiokompaniyasi, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, ommaviy axborot vositalari Markaz faoliyatini muntazam yoritib borsinlar, oila va jamiyatning dolzarb masalalariga bagʻishlangan eshittirish va koʻrsatuvlar dasturlarini ushbu qarorga asoslangan holda qayta koʻrib chiqsinlar.

14. Toshkent shahar hokimligi bir oy muddatda “Oila” ilmiy-amaliy markaziga Furqat koʻchasidagi 1-uydan joy ajratsin va uni taʼmirlash masalalarini hal qilsin.

15. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari D. Gʻulomova zimmasiga yuklansin.

Vazirlar Mahkamasining Raisi I. KARIMOV

Toshkent sh.,

1998-yil 2-fevral,

54-son

Vazirlar Mahkamasining 1998-yil 2-fevraldagi 54-son qaroriga 1-ILOVA

“Oila” ilmiy-amaliy markazining

NIZOMI

I. Umumiy qoidalar

1.1. “Oila” ilmiy-amaliy markazi (bundan keyin matnda Markaz deb ataladi) Oʻzbekiston Respublikasi Xotin-qizlar qoʻmitasi huzuridagi oʻz-oʻzini boshqaradigan mustaqil tashkilot boʻlib, oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi tomonidan qabul qilinadigan qonunlar va qarorlar, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari va farmoyishlari, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlari hamda mazkur Nizom asosida olib boradi.

1.2. Markaz yilning har choragida va oxirida yakuniy, shuningdek, soʻralgan vaqtlarda Oʻzbekistonda oilalarning holati, dolzarb muammolari, ularning yechimlari va oila istiqboli haqida Hukumatga rasmiy maʼlumotlar berib turadi.

1.3. Markaz yuridik shaxs hisoblanadi, bank muassasasida milliy va xorijiy valyutalarda hisob raqamiga, oʻz nomi davlat tilida yozilgan muhrga, shtampga va boshqa ramziy ashyolarga ega boʻladi.

1.4. Markaz Toshkent shahar, Furqat koʻchasi, 1-uyda joylashgan.

II. Markazning maqsadi va asosiy vazifalari

2.1. Markazning maqsadi oilaga taalluqli boy va sermazmun milliy anʼanalarni avaylab-asrash, ularni umumbashariy qadriyatlar bilan uygʻunlashtirish, oila va nikohning muqaddasligini yosh avlod ongiga chuqur singdirish yoʻli bilan oilalarning mustahkamligini taʼminlash, oila aʼzolarining huquqiy savodxonliklarini oshirish muammolarini ilmiy oʻrganishni va fuqarolarga bu masalalarda amaliy yordam berishni muvofiqlashtirishdan iborat.

2.2. Markazning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

oila va jamiyat, oila va mahalla munosabatlari bilan bogʻliq boy milliy anʼanalar, sermazmun milliy qadriyatlarning ildizlarini, ajdodlarimiz merosini oʻrganish va ommalashtirish;

milliy oilaviy tarbiyada umuminsoniy qadriyatlarning oʻrnini yuksaltirish va uning oilada uygʻunlashuvini taʼminlash;

oilaning pedagogik, psixologik, ijtimoiy-psixologik, etno-pedagogik, etno-psixologik muammolarini oʻrganish hamda rivojlantirish istiqbollari boʻyicha taklif va tavsiyalar tayyorlash;

oilaning ijtimoiy-iqtisodiy holati, demografik xususiyatlarini ilmiy asosda tadqiq etish;

oila, ayol va bolalarning ijtimoiy-iqtisodiy mavqeyini aks ettiruvchi statistik axborotlarni toʻplash va umumlashtirish;

oilani rejalashtirishni, uning salomatligining tibbiy-biologik asoslarini ilmiy-amaliy tadqiq etishga oid uslubiy tavsiyalar ishlab chiqish va ularni amaliyotga keng tatbiq etish;

Kadrlar tayyorlash boʻyicha milliy dasturda belgilangan oila tomonidan maktabgacha taʼlim talablarini taʼminlashda ota-onalarga, oila aʼzolariga uslubiy va amaliy yordam koʻrsatish;

yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlashni yaxshilash maqsadida nikoh uylari va salomatlik markazlari huzurida maxsus oʻquv-tarbiyaviy kurslarni tashkil etish;

oilaning huquqiy savodxonligini tubdan yaxshilash va himoyalash boʻyicha ilmiy-amaliy faoliyat koʻrsatish;

oilada bolaning qonuniy huquq va manfaatlarining himoya qilinishi, sogʻlom oʻsishi, maktabga tayyorlanishida ota-onalarning faoliyatlarini takomillashtirish hamda masʼuliyatlarini oshirish yuzasidan oʻquv-uslubiy tavsiyalar ishlab chiqish;

yosh avlodda maʼnaviyat, madaniyat, maʼrifatni yanada yuksaltirish orqali oilada barkamol avlodni tarbiyalashning eng samarali, maqbul usullarini izlash va ishlab chiqish;

oila va jamiyat muammolariga va ularning yechimiga oid oʻquv-uslubiy qoʻllanmalar, ilmiy-ommabop risolalar yaratish;

oila va jamiyat muammolari sohasida xalqaro hamkorlik aloqalarini oʻrnatish;

oila farovonligi va kamoloti yoʻlida qabul qilingan Hukumat qarorlarida belgilangan chora-tadbirlarning respublika miqyosida hamda joylarda bajarilishiga koʻmaklashish.

III. Markazning boshqaruv asoslari va tizimi

3.1. Ishtirokchilar Kengashi Markazning rahbar organi hisoblanadi.

3.2. Ishtirokchilar Kengashi Markazning hayʼat organi boʻlib, uning tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — Respublika Xotin-qizlar qoʻmitasining raisi uning raisi etib tayinlanadi.

Kengash oʻz faoliyatini jamoatchilik asosida amalga oshiradi. Kengashga oila muammolari va masalalari yuzasidan faoliyat koʻrsatayotgan vazirliklar, jamgʻarmalar, davlat va jamoat tashkilotlarining rahbarlari aʼzo etib tayinlanadilar.

3.3. Ishtirokchilar Kengashining huquq doirasiga quyidagilar kiradi:

Respublika “Oila” ilmiy-amaliy markazi faoliyatining asosiy yoʻnalishlarini belgilash va ularning bajarilishini nazorat qilish;

Markazga oila manfaatlariga oid ilmiy-amaliy hamda uslubiy-oʻquv-tarbiyaviy dasturlarni ishlab chiqish va amaliyotga tatbiq etish yuzasidan buyurtmalar berish;

Markazga homiy tashkilotlar bilan aloqalar oʻrnatish va hamkorlik qilish, moliyaviy mablagʻlar, oʻquv-uslubiy va ilmiy ishlar uchun grantlar olish hamda chet el investitsiyalarini Markaz faoliyatiga jalb qilishda koʻmaklashish;

Markaz direktori lavozimiga nomzodlarni Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlash uchun tavsiya etish;

Markaz direktorining oʻrinbosarlarini va ilmiy kotibini tasdiqlash;

Markaz ilmiy-uslubiy Kengashi nizomini va uning tarkibini tasdiqlash;

Markaz direktori tomonidan taqdim qilingan Markaz faoliyatining va Markaz huzuridagi ilmiy-uslubiy Kengashning yillik ish rejalarini tasdiqlash;

Markaz direktori va ilmiy-uslubiy Kengashning yil choragi boʻyicha va yillik hisobotlarini muhokama qilish va tasdiqlash;

Markazga yuklangan vazifalarni bajarish uchun tuziladigan maqsadli dasturlarning joylardagi tashkilotlar hamkorligida amalga oshirilishini taʼminlash.

3.4. Markazga Vazirlar Mahkamasi tomonidan tayinlanadigan fan doktori ilmiy darajasiga ega boʻlgan direktor rahbarlik qiladi.

Markaz direktori maqomiga koʻra ilmiy-tadqiqot institutlarining direktorlariga tenglashtiriladi. Markaz direktori oʻz faoliyati boʻyicha Ishtirokchilar Kengashi rahbariga boʻysunadi.

3.5. Direktor:

Markaz xodimlarining ishlarini tashkil qiladi va boshqaradi, Markaz nomidan faoliyat koʻrsatadi, shu jumladan, uning moliyaviy-xoʻjalik ishlarini amalga oshiradi, Markaz nomidan bitimlar tuzadi, Markazning joriy, faoliyati bilan bogʻliq boʻlgan barcha vazifalarni amalga oshirishga rahbarlik qiladi;

direktor oʻrinbosari va ilmiy kotib lavozimlariga nomzodlar, Ilmiy-uslubiy Kengash tarkibi boʻyicha takliflarni tasdiqlash uchun Ishtirokchilar Kengashiga kiritadi;

oʻz vakolatlari doirasida Markazning barcha xodimlari bajarishi majburiy boʻlgan buyruqlar chiqaradi, amaldagi qonunlarga muvofiq xodimlarni ishga qabul qiladi va ishdan boʻshatadi. Markazning Nizom doirasidagi barcha faoliyati uchun javob beradi.

3.6. Markazda ilmiy-uslubiy faoliyat bilan bogʻliq masalalarni hal qilish uchun direktor rahbarligida Ilmiy Kengash tuziladi. Ilmiy Kengash oʻz Nizomi asosida ishlaydi.

3.7. Markaz tizimi quyidagi boʻlimlardan iborat:

— oila salomatligining tibbiy-biologik asoslari;

— oila psixologiyasi;

— oila maʼnaviyati;

— demografiya va oilaning ijtimoiy-iqtisodiy istiqboli asoslari;

— oila va huquq asoslari.

Boʻlimlarga ilmiy darajali mutaxassislar mudirlik qiladi.

IV. Markazning huquqlari

4.1. Viloyatlarda oʻz hududiy boʻlimlarini va oila muammolari boʻyicha aholiga amaliy yordam beruvchi xoʻjalik hisobidagi guruhlar tashkil etish.

4.2. Nizom maqsadlari doirasida respublika hududida va uning tashqarisida ilmiy-amaliy, ilmiy-nazariy anjumanlar va boshqa tadbirlar majmuini tayyorlash va oʻtkazish.

4.3. Mavjud qonunchilik doirasida noshirlik faoliyatini amalga oshirish.

4.4. Oila muammolarini oʻrganish yuzasidan tayyorlangan oʻquv-uslubiy va bajarilgan ilmiy-tadqiqot ishlari, dasturlarini tahlil qilish va baholash uchun ekspert guruhlari tuzish.

4.5. Markazning oʻz faoliyati doirasida oʻquv-uslubiy va ilmiy-tadqiqot dasturlarini amalga oshirishi maqsadida vaqtinchalik ijodiy mehnat guruhlarini tuzish. Nizomdagi vazifalari doirasida “Taʼlim toʻgʻrisida”gi Qonun asosida taʼlim xizmatlarini amalga oshirish.

4.6. Nizom maqsadlarini amalga oshirish uchun Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligi bilan taqiqlanmagan tashqi faoliyat bilan shugʻullanish. Oʻzbekiston Respublikasi hududida, xorijiy mamlakatlarda oʻz vakolati doirasida yuridik va jismoniy shaxslar bilan shartnomalar, boshqa yuridik hujjatlar tuzish.

4.7. Ilmiy xodimlarning malakasini oshirish, chet ellarda ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borish, oʻzaro tajriba almashish hamda tashqi faoliyatni amalga oshirish maqsadida xalqaro hamkorlikni yoʻlga qoʻyish.

V. Markazning moliyaviy taʼminoti

5.1. Markaz faoliyatining moliyaviy asosini unga davlat tomonidan maqsadli ajratiladigan mablagʻlar, doimiy foydalanishga berilgan asosiy vositalar (fondlar), Nizom maqsadlari doirasida pullik xizmat koʻrsatish va ishlab chiqarishdan olingan daromadlar, mamlakatimiz va xorijdagi turli tashkilot, jamgʻarma grantlari va fuqarolarning homiylik mablagʻlari tashkil etadi.

5.2. Ilmiy tadqiqotlarni ragʻbatlantirish uchun turli davlat, jamoatchilik va xususiy jamgʻarmalardan ajratilgan yoki turli shartnoma, kontrakt, bitimlar asosida olingan mablagʻlar Markaz mulki hisoblanib, ulardan Markaz ixtiyoriy ravishda foydalanadi.

5.3. Markazning ilmiy va boshqa xodimlariga yagona tarif setkasiga muvofiq davlat budjeti hisobidan haq toʻlanadi. Markaz oʻz imkoniyatlari doirasida mustaqil ravishda oʻz xodimlarini turli ragʻbatlantirish shakllaridan foydalanishi mumkin.

5.4. Markaz unga oʻz mulki sifatida yoki vaqtincha foydalanish uchun berilgan davlat fondlari, boshqa mol-mulklardan davlat topshiriqlari asosida va amaldagi qonunlar doirasida foydalanadi.

5.5. Markazning mustaqil xoʻjalik hisobidagi boʻlinmalari oʻz xoʻjalik va tadbirkorlik faoliyatlarini ushbu faoliyatlardan olingan daromad (foyda)lar hisobiga amalga oshiradi.

VI. Markazning tugatilishi

Markaz faoliyatini tugatish yoki qayta tashkil etish Vazirlar Mahkamasining qarori hamda Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonun hujjatlari asosida amalga oshiriladi.

Vazirlar Mahkamasining 1998-yil 2-fevraldagi 54-son qaroriga 2-ILOVA

“Oila” ilmiy-amaliy markazining

TUZILMASI

Jami: 26 kishi