Parfumeriya-kosmetika mahsulotlarini ishlab chiqarish va xavfsizligiga qoʻyiladigan gigiyenik talablar (0340-16-son)

21.12.2016

Oʻzbekiston Standartlashtirish, metrologiya va sertifikatlashtirish agentligining

davlat standarti

1. Qoʻllanish doirasi

1.1. “Parfyumeriya-kosmetika mahsulotlarini ishlab chiqarish va xavfsizligiga qoʻyiladigan gigiyenik talablar” sanitariya qoidalari va meʼyorlari parfyumeriya-kosmetika mahsulotlarini ishlab chiqarish, saqlash va tashishga qoʻyiladigan talablarni, shuningdek ularning xavfsizligini taʼminlovchi sifat nazorati qoidalarini belgilaydi.

1.2. Mazkur sanitariya qoidalari va meʼyorlari Oʻzbekiston Respublikasining 1996 yil 14 sentabrdagi “Fuqarolar salomatligini saqlash toʻgʻrisida”gi Qonuni hamda Oʻzbekiston Respublikasining “Aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq ishlab chiqilgan.

1.3. Ushbu hujjat barcha turdagi parfyumeriya-kosmetika mahsulotlariga qoʻyiladigan umumiy talablarni, toksikologik, mikrobiologik va klinik-laboratoriya xavfsizlik koʻrsatkichlarini (1, 2, 3-ilovalar), organoleptik va fizik-kimyoviy parametrlarni (4-ilova) hamda parfyumeriya-kosmetika vositalari tarkibiga kiritilmasligi lozim boʻlgan moddalar roʻyxatini (5-ilova) oʻz ichiga oladi.

2. Atamalar va taʼriflar

2.1. Brak — normativ-texnik hujjatlar talablariga javob bermaydigan mahsulot.

2.2. Kirish nazorati — yetkazib beruvchining korxonaga kelib tushgan va parfyumeriya-kosmetika mahsulotlarini ishlab chiqarishda foydalanish uchun moʻljallangan mahsulotlarini nazorat qilish.

2.3. Tanlab nazorat qilish — nazorat qilinayotgan partiya sifati toʻgʻrisidagi qaror bir yoki bir nechta namunalarni tekshirish natijalari asosida qabul qilinadigan nazorat.

2.4. Mahsulot sifati — mahsulotning belgilangan maqsadiga muvofiq muayyan ehtiyojlarni qondirish qobiliyatini taʼminlovchi xususiyatlari majmui. Mahsulot sifatini nazorat qilish — mahsulot sifat koʻrsatkichlarining belgilangan talablarga muvofiqligini tasdiqlangan usullar yordamida tekshirish.

2.5. Markirovka — atamasi ikkita alohida maʼnoga ega: A — idishdagi bosma materialni anglatadi (yorliq, karton quti, varaqcha va boshqa bosma materiallar); B — idishlarga yorliqlarni yopishtirish jarayonini bildiradi.

2.6. Meʼyoriy hujjatlar (MH) — belgilangan tartibda ishlab chiqilgan va tasdiqlangan parfyumeriya-kosmetika mahsulotlarini ishlab chiqarish, saqlash, tashish va qoʻllashga qoʻyiladigan talablarni belgilovchi hujjatlar toʻplami. PK mahsulot turiga oid MH toʻplamiga, odatda, ishlab chiqarish reglamenti, texnik talablar, Oʻzbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologiya nazorati departamenti bilan mikrobiologik va klinik-laboratoriya xulosalari asosida kelishilgan retseptura, hamda PK mahsulotni qoʻllash boʻyicha annotatsiya kiradi.

2.7. Parfyumeriya va kosmetika mahsulotlari (PK mahsulotlari) — inson tanasini tozalash, hidini yoʻqotish, himoya qilish, jozibador koʻrinish berish maqsadida qoʻllaniladigan vositalar (moddalar yoki preparatlar).

2.8. Parfyumeriya — xushboʻylantirish uchun ishlatiladigan mahsulotlar majmuasi. Parfyumeriya mahsulotlari murakkab tarkibga ega boʻlib, ularga erituvchilar (spirt, spirt va suv aralashmasi, dipropilenglikol va boshqa suyuqliklar) hamda tabiiy (efir moylari) yoki sunʼiy (vanilin kabi sintetik xushboʻylagichlar) kelib chiqqan xushboʻy moddalar kirishi mumkin.

2.9. Kosmetika — inson tashqi koʻrinishini yaxshilash maqsadida qoʻllaniladigan teri, soch va tirnoqlar, shuningdek, ogʻiz boʻshligʻini parvarish qilish vositalari va usullari, hamda yuz va tanaga yangilik va goʻzallik baxsh etish uchun ishlatiladigan moddalar.

2.10. Operatsion nazorat — texnologik jarayonni bajarish paytida yoki yakunlangandan soʻng mahsulot yoki jarayonni nazorat qilish.

2.11. Mahsulot parametri — mahsulotning xususiyatlarini miqdoriy jihatdan tavsiflovchi belgilar.

2.12. Sifat koʻrsatkichi — isteʼmol sharoitlariga nisbatan koʻrib chiqiladigan, sifat tarkibiga kiruvchi mahsulot xususiyatlarining miqdoriy tavsifi.

2.13. Ishlab chiqarish nazorati — ishlab chiqarish bosqichida amalga oshiriladigan nazorat.

2.14. Ishlab chiqarish — yaratishga oid barcha jarayonlar, jumladan xomashyo va boshqa dastlabki materiallarni olish, mahsulotni tayyorlash, uni qadoqlash, yorliqlash va oʻrash.

2.15. Partiya — bir smenada olingan va yagona sifat hujjati bilan rasmiylashtirilgan xomashyo yoki bir xil nomdagi tayyor mahsulot miqdori.

2.16. Mahsulotning saqlanuvchanligi (barqarorligi) — mahsulot sifatining asosiy koʻrsatkichlarini saqlashning oʻrtacha davomiyligi.

2.17. Spesifikatsiya — foydalaniladigan materiallar, xomashyo va tayyor mahsulot mos kelishi kerak boʻlgan talablarning batafsil tavsifi. Spesifikatsiyalar sifatni baholash uchun asos hisoblanadi.

2.18. Texnologik jarayonning barqarorligi — texnologik jarayonning nazorat qilinadigan parametrlarining doimiy taqsimlanishini taʼminlovchi xususiyati.

2.19. Xomashyo — mahsulot ishlab chiqarishda qoʻllaniladigan barcha tarkibiy qismlar, ular oʻzgarishsiz qolishi yoki ishlab chiqarish jarayonida oʻzgarishlarga uchrashidan qatʼi nazar.

2.20. Qadoqlash — yakuniy mahsulotni olish uchun tayyor mahsulot bilan bajariladigan barcha amallar, shu jumladan, yorliqlash.

2.21. Qadoqlash materiali — tashish uchun ishlatiladigan tashqi qadoqdan tashqari, mahsulotni oʻrash uchun xizmat qiladigan har qanday material, shu jumladan bosma material.

2.22. Yorliq — parfyumeriya-kosmetika mahsulotining qadogʻiga bevosita yopishtirilgan bosma yorliq.

3. Parfyumeriya-kosmetika mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi korxonalarga qoʻyiladigan talablar

3.1. Umumiy qoidalar

3.1.1. Ushbu sanitariya qoidalari idoraviy mansubligi va mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, parfyumeriya-kosmetika mahsulotlarini (bundan keyin PK mahsulotlari deb yuritiladi) ishlab chiqaruvchi barcha korxonalarga tatbiq etiladi.

3.1.2. PK mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi yangi korxonalarni loyihalash va mavjudlarini qayta qurish ushbu sanitariya qoidalariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.

3.1.3. Korxonalar PK mahsulotlarining sifatini taʼminlaydilar va ularning ushbu sanitariya qoidalari (1, 2, 3, 4-ilovalar) hamda amaldagi meʼyoriy hujjatlar talablariga muvofiqligini kafolatlaydilar.

3.1.4. PK mahsulotining sifati quyidagilarni oʻz ichiga olgan kompleks chora-tadbirlar bilan taʼminlanadi:

tayyor mahsulot olishning barcha ishlab chiqarish jarayonlarini va bu jarayonlardagi barcha oʻzgarishlarni aniq tartibga solish;

amaldagi sanitariya qoidalari va meʼyorlariga muvofiq ishlab chiqarishni malakali xodimlar, xonalar va uskunalar, yordamchi, qadoqlash, markirovkalash va butlovchi materiallar bilan taʼminlash.

3.2. Hududga qoʻyiladigan talablar

3.2.1. Kompyuter mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi korxonalar, suv taʼminoti manbai, kanalizatsiya tizimi va oqova suvlarni chiqarish uchun yer uchastkasini tanlash qonunda belgilangan tartibda amalga oshirilishi shart.

3.2.2. Ishlab chiqarish binolari atrofidagi hudud tegishli tarzda toza saqlanishi lozim. Bunda chang va chiqindilarning hosil boʻlishi, toʻplanishi va tarqalishiga toʻsqinlik qiluvchi sharoitlar taʼminlanishi kerak.

3.2.3. Kirish yoʻllari, piyodalar yoʻlaklari va yuk tushirish maydonchalari asfaltlangan yoki tosh yotqizilgan boʻlishi shart. Hududning qoplamasi boʻlmagan qismlari koʻkalamzorlashtirilishi lozim.

3.2.4. Korxona hududida tegishli qiyalikka ega boʻlgan yomgʻir suvi oqizish tizimini oʻrnatish zarur.

3.3. Suv taʼminoti va kanalizatsiyaga qoʻyiladigan talablar.

3.3.1. Kompyuter mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi korxonalarning suv taʼminoti va kanalizatsiyasi QMQ 2.04.01-98 “Binolarning ichki suv taʼminoti va kanalizatsiyasi” talablariga toʻliq javob berishi kerak.

3.3.2. Xoʻjalik-maishiy, ichimlik ehtiyojlari uchun, shuningdek ichimlik suvi sifatini talab qiladigan texnologik jarayonlarda foydalaniladigan suv Oʻz DSt 950:2011 “Ichimlik suvi. Gigiyenik talablar va sifat nazorati” standartiga muvofiq boʻlishi shart.

Texnik va ichimlik suv quvurlari alohida boʻlishi, farqli ranglarga boʻyalishi va bir-biri bilan tutashtirilmasligi kerak.

3.3.3. Oqova suvlarni chiqarib yuborish amaldagi SanQvaM 0318-15 “Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi suv havzalari suvini muhofaza qilish boʻyicha gigiyenik va epidemiyaga qarshi talablar”ga muvofiq ravishda amalga oshirilishi lozim.

3.3.4. Xomashyo va tayyor PK mahsulotlarini ishlab chiqarish hamda saqlash xonalarida maishiy oqova suv quvurlarini oʻtkazish taqiqlanadi, ishlab chiqarish oqova suv quvurlarini esa faqat ularni tekshirish lyuklarisiz qutilarga joylashtirish sharti bilangina oʻtkazishga ruxsat etiladi.

3.4. Shamollatish, isitish va yoritishga qoʻyiladigan talablar

3.4.1. PK mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi korxonalarning isitish, shamollatish va havoni konditsiyalash tizimlari qurilmalari meteorologik sharoitlar koʻrsatkichlarini, ishlab chiqarish, ombor va sanitariya-maishiy xonalar havosining tozaligini taʼminlashi, shuningdek, isitish, shamollatish va havoni konditsiyalash tizimlari uskunalarining ishlashidan hosil boʻladigan shovqin hamda tebranish darajalari amaldagi meʼyoriy hujjatlar talablariga mos kelishi lozim.

3.4.2. Ish joylaridagi mikroiqlim koʻrsatkichlari SanQvaN 0324-16 “Ishlab chiqarish binolari mikroiqlimining sanitariya-gigiyena meʼyorlari”ga muvofiq boʻlishi kerak.

3.4.3. Ishlab chiqarish binolari ichida joylashgan, xonalar havosiga zararli (1 va 2-xavflilik sinflari) yoki kuchli hid tarqatuvchi moddalar ajratadigan dastlabki mahsulotlar, yarim tayyor mahsulotlarning almashtiriluvchi zaxiralarini saqlash joylari maxsus shamollatiladigan himoya qurilmalari bilan jihozlangan boʻlishi shart.

3.4.1. Ishlab chiqarish va yordamchi xonalarning tabiiy va sunʼiy yoritilishi QMQ 2.01.05-98 “Tabiiy va sunʼiy yoritish” talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.

3.4.2. ShK mahsulotlarini ishlab chiqarish uchun moʻljallangan binolarning hajmiy-rejaviy yechimlari sanitariya-gigiyena va epidemiyaga qarshi rejimga, xavfsizlik texnikasi meʼyorlari va qoidalariga rioya etilishini taʼminlashi hamda amaldagi sanitariya qoidalari va meʼyorlari, mehnat xavfsizligi tizimining davlat va tarmoq standartlari talablariga toʻliq muvofiq boʻlishi lozim.

3.5. Ishlab chiqarish binolariga qoʻyiladigan talablar

3.5.1. Xonalar maydoni va joylashuvi samarali tozalash va yigʻishtirishni taʼminlash, chang va ifloslik toʻplanishining oldini olish imkonini beradigan tarzda rejalashtirilgan boʻlishi kerak.

3.5.2. Devorlar, pol va shiftlar oson yuvilishi va boshqa turdagi tozalash ishlarini oʻtkazishga mos boʻlishi, shuningdek zararli va oʻtkir hidli moddalarni yutmaydigan materiallardan tayyorlangan boʻlishi lozim.

3.5.3. Pollar suv oqimiga qiyalik hosil qilishi kerak. Barcha quvurlar (suv quvuri va boshqa quvurlar), jumladan suyuq chiqindilar uchun quvurlar, tozalash va dezinfeksiya oʻtkazishga xalaqit bermaydigan tarzda joylashtirilishi lozim.

3.5.4. Ishlab chiqarish binolari havoni zararsizlantirish uchun ultrabinafsha nurlantirgichlar bilan jihozlangan boʻlishi shart.

3.5.5. Ishlab chiqarish binolari sanitariya-maishiy, xizmat va maʼmuriy xonalardan ajratilgan boʻlishi lozim. Ishlab chiqarish binolarida ovqatlanish qatʼiyan man etiladi.

3.5.6. Xomashyo, mahsulotlar, yarim tayyor mahsulotlar, tayyor mahsulotlar va qadoqlash materiallarini saqlash xonalaridagi mikroiqlim koʻrsatkichlari texnologik reglamentlar talablariga mos kelishi va mahsulot sifatiga salbiy taʼsir koʻrsatmasligi zarur.

3.6. Ishlab chiqarish jarayonlari va uskunalariga qoʻyiladigan talablar

3.6.1. PK mahsulotlarini ishlab chiqarish uchun uskunalar quyidagilarni taʼminlaydigan tarzda loyihalanishi va joylashtirilishi kerak:

texnologik jarayonning uzluksizligini taʼminlash;

foydalanish jarayonida aseptik yoki steril sharoitlarni kafolatlash;

ishlab chiqarish jarayonlarini bajarish uchun qulaylik yaratish va xatolar xavfini kamaytirish;

chang va ifloslik toʻplanishining oldini olish uchun samarali tozalash imkoniyatini berish.

3.6.2. Uskuna qismlari kimyoviy reaksiyalarga, korroziyaga, oksidlanishga, ishqorlanishga duchor boʻlmasligi, shuningdek PK mahsuloti tarkibiga ajralib chiqishi yoki yuvilib ketishi mumkin boʻlgan moddalarni oʻz ichiga olmasligi kerak.

3.6.3. Mahsulotni koʻchirish yoki quyish uchun egiluvchan, mustahkam devorli, koʻp marta bugʻ bilan sterilizatsiya qilinadigan va PK mahsuloti hamda uning tarkibiy qismlari bilan reaksiyaga kirishmaydigan elastik shlanglar ishlatilishi kerak. Shlanglarning mustahkamligi inaktivatorlar, stabilizatorlar va konservantlar sifatida ishlatiladigan kimyoviy moddalarning kichik konsentratsiyalari uzoq vaqt taʼsir qilganda ham oʻzgarmasligi lozim.

3.6.4. Ajraladigan ulanishlar — flanetslar, shtutserlar, ventillar, joʻmraklar germetik boʻlishi shart.

3.6.5. Suyuq zararli va kuchli hidli moddalarni dozalash moslamalari ularning haddan tashqari toʻlib ketishining oldini oladigan qurilmalar bilan jihozlanishi zarur.

3.6.6. Sochiluvchan moddalarni yuklash va tushirish chang ajralishini istisno etadigan usulda amalga oshirilishi lozim.

3.6.7. Suyuq xomashyoni yuklash yopiq kommunikatsiyalar orqali amalga oshirilishi shart. Zararli va kuchli hidli moddalar eritmalarini ochiq oqim bilan uzatish man etiladi.

3.6.8. Xonalar va ish yuzalarini yuvish uchun organik erituvchilardan foydalanish taqiqlanadi. Tozalash ishlari sirt-faol moddalarning suvli eritmalari yordamida olib borilishi lozim.

3.6.9. Xonalarni siqilgan havo bilan tozalash man etiladi.

3.6.10. Avtomatik, mexanik va elektron uskunalar, shu jumladan kompyuter jihozlari, amaldagi sanitariya meʼyorlari va qoidalari talablariga javob berishi, tegishli foydalanishni taʼminlash uchun belgilangan dasturga muvofiq kalibrlanishi va nazorat qilinishi kerak.

3.6.11. Oʻlchov uskunalari zarur oʻlchash diapazoniga ega boʻlishi lozim. Asboblarning aniqligi tegishli ishlab chiqarish yoki nazorat jarayonlarini taʼminlay olishi kerak. Ushbu uskunalarni kalibrlash aniq jadval asosida amalga oshirilishi shart.

3.6.12. Uskunani tozalash va undan foydalanish boʻyicha chora-tadbirlar yozma shaklda bayon etilishi va uskuna bilan birga yoʻriqnoma tarzida saqlanishi lozim.

3.6.13. Ishlab chiqarish jarayonining alohida bosqichlarida mahsulot sifati amaldagi meʼyoriy-texnik hujjatlarda koʻzda tutilgan toʻliq hajmda nazorat qilinishi shart.

3.6.14. Sifat koʻrsatkichlari boʻyicha mavjud meʼyoriy hujjatlar talablariga mos keladigan PK mahsulotini ishlab chiqarishni taʼminlash uchun texnologik jarayon belgilangan tartibda tasdiqlangan amaldagi ishlab chiqarish reglamentiga muvofiq amalga oshirilishi shart.

3.6.15. Ishlab chiqarish reglamentida koʻzda tutilgan barcha texnologik jarayon operatsiyalari korxona xodimlari tomonidan zarur uskunalar va asboblardan foydalangan holda bajarilishi va nazorat qilinishi lozim.

3.6.16. Texnologik jarayonning har qanday operatsiyasini boshlashdan avval texnologik uskunaning ish maydoni va nazorat-oʻlchov apparaturasi belgilangan talablarga muvofiq tayyorlanganligiga ishonch hosil qilish zarur. Shuningdek, ishlab chiqarish jarayonida qoʻllaniladigan xom ashyo, materiallar va reaktivlar korxonada kirish nazoratidan oʻtkazilganligi va ulardan foydalanishga ruxsat berilganligiga ishonch hosil qilish kerak.

3.6.17. Ishlab chiqarishning texnologik jarayonini tashkil etishda texnologik jarayonning uzluksizligini taʼminlaydigan, belgilangan rejimlardan chetga chiqishlarni istisno etadigan barcha texnologik uskunalarning muvofiqligi va avariyasiz ishlashini taʼminlash lozim.

3.6.18. PK vositalarini olish texnologiyasidagi barcha oʻzgarishlarga faqat xavfsiz mehnat sharoitlarini, atrof-muhitni muhofaza qilishni taʼminlaydigan va yakuniy mahsulotning isteʼmol sifatlarini yomonlashtirmaydigan chora-tadbirlar ishlab chiqilgandan, belgilangan tartibda kelishilgandan va amalga oshirilgandan soʻnggina ruxsat etiladi.

3.6.19. Meʼyoriy-texnik hujjatlarda yakuniy mahsulot sifatiga zarar yetkazmagan holda nuqsonli mahsulotlarni qayta ishlash mumkin boʻlgan shartlar aniq koʻrsatilishi lozim. Boshqa hollarda, yaroqsiz deb topilgan mahsulotlar yoʻq qilinishi shart.

3.7. Ombor binolari, xomashyo, qadoqlash, tayyor mahsulotni markalashga qoʻyiladigan talablar

3.7.1. Mahsulot ishlab chiqaruvchi korxona har bir turdagi xomashyo, materiallar va reaktivlar uchun belgilangan tartibda tasdiqlangan meʼyoriy-texnik hujjatlarga ega boʻlishi shart.

3.7.2. Korxonada har bir xomashyo va materiallar partiyasining qabul qilinishi qayd etilishi kerak, bunda qadoqlar va yorliqlarning butunligi hamda olingan materiallarning sifatini tasdiqlovchi hujjatlar (muvofiqlik sertifikati) mavjudligi tekshirilishi lozim.

3.7.3. Xomashyo, materiallar va reaktivlar asosiy ishlab chiqarishdan ajratilgan maxsus xonalarda, ularning belgilangan saqlash muddati davomida saqlanishini taʼminlaydigan va aralashib ketishi hamda ifloslanishining oldini oladigan sharoitlarda saqlanishi lozim. Materiallarni saqlashda ularga oson kirish imkoniyati yaratilishi kerak.

3.7.4. Xomashyo, materiallar va reaktivlarning yaroqsiz deb topilgan partiyalari ishlab chiqarish jarayoniga tasodifan tushib qolishining oldini olish uchun tegishli tarzda belgilanishi zarur.

3.7.5. PK mahsulotlarining qadoqlari (flakonlar, bankalar, tubalar, ballonlar) parfyumeriya-kosmetika sanoatida foydalanishga ruxsat etilgan va unga joylashtirilgan PK mahsulotlarining sifat koʻrsatkichlari hamda barqarorligiga taʼsir etmaydigan materiallardan tayyorlanishi lozim.

3.7.6. Qadoq belgilangan yaroqlilik muddati davomida PK mahsulotining xususiyatlarini saqlashi va foydalanish qulayligini taʼminlashi kerak.

3.7.7. PK mahsulotlarini qadoqlash va markirovkalashga qoʻyiladigan talablar GOST 27429-87 va GOST 28303-89 bilan belgilangan.

3.7.8. Omborxona binolari ishlab chiqarilayotgan mahsulot nomenklaturasiga mos keladigan quvvatga, oʻlchamlarga, tuzilishga ega boʻlishi, mahsulotlarni oqilona joylashtirish, tozalash va boshqa zarur texnik operatsiyalarni oʻtkazishga imkon beradigan tarzda joylashgan boʻlishi kerak. Xomashyo va tayyor mahsulotlar javonlarda saqlanishi lozim.

3.7.9. Xomashyoni qabul qilish va joylashtirish, brak qilingan xomashyoni saqlash, shuningdek tayyor mahsulotni isteʼmolchiga joʻnatishdan oldin saqlash uchun alohida xonalar ajratilishi zarur.

3.7.10. PK mahsulotlarini qabul qilish, saqlash va joʻnatishga tayyorlash xonalariga begona shaxslarning kirishi faqat maʼmuriyat ruxsati bilan amalga oshiriladi.

3.7.11. Omborxonalarda muntazam ravishda tozalash ishlari olib boriladi.

3.7.12. Omborda zaharli va tez alangalanuvchi moddalarni saqlash uchun alohida xona ajratilishi lozim.

3.8. Nazorat uchun mahsulot namunalarini tanlab olish qoidalari

3.8.1. Namunalar GOST 29188,0-91 ga muvofiq tasodifiy tanlash usuli bilan belgilangan tartibda mahsulotning meʼyoriy hujjat talablariga muvofiqligini toʻliq nazorat qilish uchun yetarli miqdorda tanlab olinadi.

3.8.2. Namunalar olish dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi. Tanlangan namunalar boshqa mahsulotlardan ajratiladi, qadoqlanadi, tanlab olingan joyda plombalanadi yoki muhrlanadi.

3.9. Tashish va saqlash shartlari

3.9.1. Parfyumeriya-kosmetika mahsulotlarini tashish va saqlashda mahsulotning dastlabki sifatini saqlanishini taʼminlaydigan shartlarga rioya qilinishi kerak; mahsulot atrof-muhit haroratining oʻzgarishi taʼsiridan, qadoqlarning buzilishi va shikastlanishidan, toʻkilishidan va boshqa taʼsirlardan himoyalangan boʻlishi lozim.

3.9.2. Parfyumeriya-kosmetika mahsulotlarini tashish va saqlashga qoʻyiladigan talablar GOST 27429-87 va GOST 28303-89 bilan belgilangan.

3.10. Atrof-muhitni muhofaza qilish talablari

3.10.1. Atmosfera havosi, tuproq va manba obyektlarini muhofaza qilish talablari amaldagi “Sanitariya meʼyorlari va qoidalari”ga muvofiq boʻlishi kerak.

3.11. Sanitariya-gigiyena talablari

3.11.1. Parfyumeriya-kosmetika mahsulotlarini ishlab chiqarish bilan shugʻullanuvchi xodimlarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish, profilaktik xizmat koʻrsatish va gigiyenik tayyorlash Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining buyruqlariga muvofiq amalga oshiriladi.

3.11.2. Parfyumeriya-kosmetika mahsulotlarini ishlab chiqarishda amalga oshiriladigan sanitariya-gigiyena tadbirlari tizimi mahsulotning ifloslanish ehtimolini istisno etadi. Ishlab chiqarishga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari xodimlar, binolar va jihozlarni qamrab oladi.

3.11.3. Xodimlarning shaxsiy gigiyenasi:

barcha xodimlar ishga qabul qilinayotganda va ish jarayonida muntazam ravishda tibbiy koʻrikdan oʻtishlari shart;

barcha xodimlar shaxsiy gigiyena qoidalariga oʻrgatilishi lozim;

mahsulotni ifloslanishdan himoya qilishni taʼminlash uchun xodimlar maxsus kiyim va bosh kiyim kiyishlari kerak.

3.11.4. Ishlab chiqarish, qayta ishlash, qadoqlash va saqlash jarayonlarida band boʻlgan xodimlar sogʻliq holati va gigiyena talablarini belgilovchi meʼyoriy hujjatlar hamda yoʻriqnomalar talablariga qatʼiy amal qilishlari shart.

3.11.5. Shaxsiy gigiyena qoidalariga ishlab chiqarish hududiga kiruvchi barcha shaxslar — korxonada ishlaydigan doimiy va vaqtinchalik xodimlar, shuningdek, tashqaridan kelgan shaxslar (mehmonlar, nazoratchilar va boshqalar) rioya qilishlari kerak.

3.11.6. Ishlab chiqarish xonalarida tozalik darajasiga mos keladigan sanitariya kiyimini (xalat, qalpoqcha yoki roʻmolcha) kiyish zarur.

3.11.7. Ishlab chiqarish xonalarining tozalik sinfi ishlab chiqarish xonalari havosidagi, toʻsiq konstruksiyalari yuzalaridagi, uskunalardagi va xodimlar kiyimidagi mexanik zarrachalar hamda mikroorganizmlarning ruxsat etilgan eng yuqori miqdori bilan belgilanadi. Ishlab chiqarish xonalari ularda amalga oshiriladigan texnologik jarayonlarning xususiyatiga qarab u yoki bu tozalik sinfiga kiritiladi.

3.11.8. Ish joyi havosiga qoʻyiladigan umumiy sanitariya-gigiyena talablari GOST 12.1.005-88 talablariga, mikroiqlim koʻrsatkichlari esa SanQvaM 0324-16 talablariga muvofiq boʻlishi kerak. Bundan tashqari, ish joyi havosidagi zararli moddalarning miqdori SanQvaM 0294-11 “Gigiyenik meʼyorlar. Ish zonasi havosidagi zararli moddalarning ruxsat etilgan chegaraviy konsentratsiyalari” hujjatida belgilangan chegaraviy konsentratsiyalardan oshmasligi lozim.

3.12. Sanitar-maishiy taʼminot

3.12.1. Ishchilarning sanitariya-maishiy taʼminoti ishlab chiqarish jarayonlarining sanitariya xususiyatlarini hisobga olgan holda amaldagi QMQ 2.09.04-98 “Korxonalarning maʼmuriy va maishiy binolari” talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.

3.12.2. Garderoblardagi kiyim-kechak saqlash joylari soni barcha smenalarda ishlaydigan xodimlar soniga teng boʻlishi kerak. Sanitariya kiyimlarini ochiq usulda saqlash lozim, shu maqsadda maishiy xonalardagi garderoblar ilgichlar yoki ochiq shkaflar, poyabzal uchun tagliklar bilan jihozlanishi zarur.

3.12.3. Sanitariya kiyimlari, maxsus kiyimlar va uy kiyimlarini birgalikda saqlash taqiqlanadi.

3.13. Hasharotlar va kemiruvchilarga qarshi kurash tadbirlari

3.13.1. Hasharotlar va kemiruvchilarga qarshi kurash tadbirlari amaldagi SanQvaM 0066-96 “Oziq-ovqat savdosi korxonalari uchun sanitariya qoidalari” talablariga muvofiq boʻlishi shart.

1-ILOVA

Parfyumeriya-kosmetika mahsulotlari xavfsizligining toksikologik koʻrsatkichlari

Sinov usullari uchun meʼyoriy hujjatlar:

SSSR Sogʻliqni saqlash vazirligining 01.11.79 yildagi 2102-79-sonli uslubiy koʻrsatmasi

SSR Sogʻliqni saqlash vazirligining 03.01.80 yildagi 2121-80-sonli uslubiy koʻrsatmasi

SSSR Sogʻliqni saqlash vazirligining 25.12.79 yildagi 10-8/94-sonli uslubiy koʻrsatmasi

SSR Sogʻliqni saqlash vazirligining 01.06.86 yildagi yoʻriqnomasi

GT va PZ ITI IP 22.01.87 y.

SSSR Sogʻliqni saqlash vazirligining 17.09.85 yildagi uslubiy koʻrsatmasi

SSSR SSV 1.1.575-96-sonli uslubiy koʻrsatmasi

30.11.91 yildagi 05 RS/3140-sonli uslubiy koʻrsatma

SEV. Sogʻliqni saqlash sohasida hamkorlik boʻyicha doimiy komissiya.

Toksikologiya sohasidagi uslubiy tavsiyalar, 4-bob, 52-69 betlar, Moskva, 1982.

2-ILOVA

Parfyumeriya-kosmetika mahsulotlari xavfsizligining mikrobiologik koʻrsatkichlari

* KHB — 1 g yoki 1 sm³ mahsulotdagi koloniya hosil qiluvchi birliklar

Sinov usullari uchun meʼyoriy hujjatlar:

VNIISNDV 07.05.91 yildagi uslubiyati

GOST 26670-91

GOST 26668-85

GOST 26972-86

GOST 10444.3-85

GOST 10444.15-94.

3-ILOVA

Parfyumeriya-kosmetika mahsulotlari xavfsizligining klinik-laboratoriya koʻrsatkichlari

*-spirt yoki boshqa yuvuvchi moddalarga allergik reaksiyalar boʻlmaganda, sinov guruhi kamida 25 kishidan iborat.

2-jadval

Sinovchilar guruhi kamida 25 kishidan iborat

3-jadval

Probantlar guruhi kamida 11 kishidan iborat

4-ILOVA

Parfyumeriya-kosmetika mahsulotlarining organoleptik, fizik-kimyoviy va gigiyenik koʻrsatkichlari

EIK kosmetika boʻyicha qoʻllanma

76/768/EIK raqamli asosiy yoʻriqnoma, 27.07.76. II-ilova

93/768/EIK raqamli yoʻriqnoma, 14.06.93

KOSMETIK MAHSULOTLAR TARKIBIGA KIRITILISHI TAQIQLANGAN MODDALAR ROʻYXATI