Davlat auditi faoliyatida sunʼiy intellekt va raqamlashtirishni yanada rivojlantirishga oid chora-tadbirlar toʻgʻrisida (PF-123-son)

06.07.2026

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Farmoni

Davlat auditi tizimiga sunʼiy intellekt texnologiyalarini qoʻllash orqali budjet mablagʻlaridan maqsadli foydalanish ustidan nazorat tizimini joriy etish, audit jarayoni shaffofligini taʼminlash, budjet tizimi budjetlaridagi risklarni barvaqt aniqlash va ularning oldini olish usullarini takomillashtirish, sohada malakali kadrlar tayyorlash maqsadida qaror qilaman:

I. Maqsadlar

1. Quyidagilar davlat auditi faoliyatini 2026 — 2030-yillarda raqamli transformatsiya qilish maqsadlari etib belgilansin:

(a) budjet tizimi budjetlaridagi xavflarni barvaqt aniqlash samaradorligini 50 foizgacha yetkazish;

(b) sunʼiy intellekt texnologiyalarini qoʻllash orqali budjet intizomi buzilishi holatini aniqlash samaradorligini 1,4 baravarga oshirish;

(v) davlat organlari va tashkilotlari axborot tizimlarini integratsiya qilish hisobiga sunʼiy intellektga asoslangan xavf (risk) tahlili mexanizmlarini 30 taga yetkazish hamda 50 ta servis va modullarni yaratish;

(g) davlat auditi va moliyaviy nazorati organlari xodimlarining sunʼiy intellekt, raqamlashtirish hamda axborot texnologiyalari sohasidagi bilimlarini yanada oshirish.

II. Davlat auditi va Hisob palatasi faoliyatini takomillashtirish

2. Belgilansinki, 2027-yildan boshlab Hisob palatasining davlat tashqi auditi faoliyatida quyidagilar joriy etiladi:

(a) davlat organlari va tashkilotlarida joriy etilayotgan sunʼiy intellekt texnologiyalaridan foydalanish samaradorligini baholash boʻyicha sunʼiy intellekt tizimlarini qoʻllash auditi;

(b) Hisob palatasining soʻroviga koʻra taqdim etilgan maʼlumotlar (hujjatlar), raqamli texnologiyalar, elektron hujjat almashinuvi hamda axborot tizimlariga masofaviy kirish orqali oʻtkaziladigan masofaviy tashqi audit;

(v) xavf (risk) tahlillariga tayangan holda davlat organlari va tashkilotlarida moliyaviy, muvofiqlik hamda samaradorlik auditi yoʻnalishlarida axborot texnologiyalari auditini oʻtkazish.

Bunda mazkur kichik bandda nazarda tutilgan audit natijalari boʻyicha hisobotlar tuziladi.

3. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq:

(a) Hisob palatasi davlat organlari va tashkilotlarida moliyaviy, muvofiqlik hamda samaradorlik auditi yoʻnalishlarida axborot texnologiyalari auditini oʻtkazishga masʼul vakolatli organ etib belgilanadi;

(b) 2028-yil 1-sentabrdan boshlab muvofiqlik auditini sunʼiy intellekt texnologiyalarini qoʻllagan holda amalga oshirish joriy etiladi.

III. Audit jarayonlarini raqamlashtirish va sunʼiy intellekt texnologiyalarini joriy qilish

4. Hisob palatasi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda davlat auditida sunʼiy intellekt va raqamli texnologiyalarni qoʻllash orqali budjet mablagʻlaridan maqsadli foydalanish va xarajatlar qonuniyligini taʼminlash, risklarni barvaqt aniqlash hamda ularning oldini olishga qaratilgan axborot tizimlari hamda modullari 1-ilovaga muvofiq joriy etilishini taʼminlasin.

5. Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2026-yil 1-sentabrdan boshlab davlat tashqi va ichki qarzi, davlat-xususiy sheriklik hamda investitsiya shartnomasi asosida yuzaga keladigan majburiyatlari (davlatning fiskal tavakkalchiliklari va shartli majburiyatlari) hisobini yuritish va ular boʻyicha fiskal xatarlarni baholash tartibini joriy qilsin hamda har chorak yakuni boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga tegishli hisobotlarni kiritib borsin.

6. Belgilansinki, 2027-yil 1-iyulga qadar:

(a) “Masofaviy audit” AATda yuqori xavfli faoliyat yoʻnalishlarini aks ettiruvchi “Davlat organlarining xavf profili” moduli joriy etiladi va unda davlat organlari va tashkilotlarining budjet intizomi reytingi yuritiladi. Bunda:

(i) reyting natijalari har yili 1-martga qadar keng jamoatchilik uchun ommaviy axborot vositalari va Hisob palatasining rasmiy veb-saytida eʼlon qilib boriladi;

(ii) reytingi “qizil” deb baholangan tashkilotlarni tanlov asosida Hisob palatasi nazorat ishlarining yillik dasturiga kiritish amaliyoti yoʻlga qoʻyiladi;

(b) davlat rivojlantirish dasturlari doirasida:

(i) obyektning qurilish ishlari boshlanib, oʻz vaqtida tugallanmagan yoki toʻxtab qolganligi sabablari va muammolari tahlil qilinadi;

(ii) qurilishi yakunlanib, foydalanishga topshirilgan obyektlar samaradorligini baholash tizimi yoʻlga qoʻyiladi.

7. Belgilansinki, davlat moliyaviy nazorati organlari va ichki audit xizmatlari tomonidan nazorat tadbiri, shu jumladan, audit tadbiri yakuni boʻyicha aniqlangan tizimli muammolar va ularning sabablarini bartaraf etish maqsadida 2027-yil 1-yanvardan boshlab Davlat moliyaviy nazorati organlari va ichki audit xizmatlari faoliyatini takomillashtirish boʻyicha muvofiqlashtiruvchi kengashda normativ-huquqiy hujjatlarni takomillashtirish yuzasidan takliflarni koʻrib chiqish Hisob palatasining “Davlat auditi” dasturiy kompleksi orqali 2-ilovaga muvofiq amalga oshiriladi.

8. Quyidagilar:

(a) Hisob palatasi faoliyatida sunʼiy intellekt texnologiyalarini joriy etish va foydalanish siyosatining asosiy yoʻnalishlari 3-ilovaga muvofiq;

(b) Davlat auditi faoliyatida sunʼiy intellekt va raqamli texnologiyalarni rivojlantirish boʻyicha “yoʻl xaritasi” 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

IV. Soha mutaxassislari salohiyatini oshirish

9. Sohada malakali kadrlar tayyorlash maqsadida:

(a) Hisob palatasi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda 2027-yil yakuniga qadar davlat auditi sohasidagi kamida 10 nafar mutaxassislarning Xalqaro axborot tizimlari auditi va nazorati uyushmasining (ISACA) “Sunʼiy intellekt auditi”, “Axborot texnologiyalari auditi”, “Kiberxavfsizlik auditi” kabi yoʻnalishlarda xalqaro tan olingan sertifikatlarini olishini taʼminlasin;

(b) Hisob palatasi:

(i) 2027-yil 1-yanvardan boshlab Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi bilan birgalikda davlat auditi va moliyaviy nazorati faoliyatini amalga oshiruvchi mutaxassislar uchun elektron oʻquv kurslarini joriy etsin;

(ii) 2027-yil 1-iyulga qadar Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi bilan birgalikda davlat auditi va moliyaviy nazorati boʻyicha amaldagi elektron kutubxona va taʼlim platformasini takomillashtirib, oʻquv materiallari, keyslar va metodik tavsiyalar bankini yaratsin;

(iii) Raqamli texnologiyalar vazirligi, Yoshlar ishlari agentligi hamda manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda har yili “Audit jarayonlarida sunʼiy intellekt va raqamli texnologiyalarni qoʻllashda innovatsion gʻoyalar” mavzusida mahalliy yoki xalqaro konferensiyalar tashkil etib borsin;

(v) Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi:

(i) 2026-yil 1-noyabrga qadar audit jarayoniga sunʼiy intellekt va raqamli texnologiyalarni keng joriy etish boʻyicha oʻquv dasturlarini ishlab chiqib, ularni Hisob palatasi hamda Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan kelishgan holda tasdiqlasin;

(ii) 2027-yil 1-yanvardan boshlab davlat auditi va moliyaviy nazorati organlari rahbarlarining buyurtmalari asosida ularning mutaxassislarini Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining Davlat auditi oliy maktabi bazasida sunʼiy intellekt va raqamli texnologiyalar ishonchliligi, xavfsizligi hamda samaradorligini baholash mavzusida doimiy ravishda oʻqitish, malaka oshirish va qayta tayyorlash tizimini yoʻlga qoʻysin.

V. Farmon ijrosini tashkil qilish, taʼminlash va nazorat

10. Sanoat kooperatsiyasi va davlat xaridlari agentligi Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Raqamli texnologiyalar vazirligi va Hisob palatasi bilan birgalikda 2027-yil yakuniga qadar davlat xaridlarida shartnomalarni tuzish jarayonini sunʼiy intellekt texnologiyalaridan foydalangan holda takomillashtirish chorasini koʻrsin.

11. Hisob palatasi:

(a) 2026-yil 1-avgustga qadar 2026 — 2030-yillarga moʻljallangan davlat auditi faoliyatida sunʼiy intellekt texnologiyalarini tatbiq etish va rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlasin;

(b) 2026-yil 1-dekabrga qadar sunʼiy intellekt modellarini oʻqitish orqali xavf (risk) tahlili mexanizmini ishlab chiqish, aprobatsiyadan oʻtkazish, audit natijasi boʻyicha tahliliy, asoslangan qaror qabul qilishda koʻmaklashish, murakkab jarayonlar prognozi boʻyicha ishlanmalarni yaratish uchun Sunʼiy intellekt laboratoriyasini tashkil etsin.

12. Raqamli texnologiyalar vazirligi Hisob palatasining soʻroviga muvofiq sunʼiy intellekt va katta hajmdagi maʼlumotlar (Big Data) texnologiyalarini joriy etishda metodik va texnologik koʻmak koʻrsatsin hamda sunʼiy intellekt texnologiyalari uchun grafik ishlov berish bloklari (GPU klaster)ni belgilangan tartibda ajratsin.

13. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining va Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim hujjatlariga 5-ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.

14. Hisob palatasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Adliya vazirligi bilan birgalikda uch oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

15. Hisob palatasi raisining birinchi oʻrinbosari M.R. Abdullayev Hisob palatasida sunʼiy intellekt va raqamli texnologiyalarni joriy etish va rivojlantirishga hamda mazkur Farmon ijrosini samarali tashkil etishga masʼul va shaxsan javobgar etib belgilansin.

16. Farmon ijrosini nazorat qilish va ijro uchun masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari S.Sh. Mirziyoyeva zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2026-yil 6-iyul,

PF-123-son

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 6-iyuldagi PF-123-son Farmoniga 1-ILOVA

Davlat auditi faoliyati doirasida sunʼiy intellekt va raqamli texnologiyalar asosida joriy etiladigan axborot tizimlari hamda modullari

ROʻYXATI

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 6-iyuldagi PF-123-son Farmoniga 2-ILOVA

Davlat moliyaviy nazorati organlari va ichki audit xizmatlari faoliyatini takomillashtirish boʻyicha muvofiqlashtiruvchi kengashda normativ-huquqiy hujjatlarni takomillashtirish yuzasidan takliflarni koʻrib chiqish

SXEMASI

* Aniqlangan tizimli muammolar va ularning sabablarini bartaraf etish yuzasidan normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish uchun masʼul vazirlik yoki idora Muvofiqlashtiruvchi kengash bayoni bilan belgilanadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 6-iyuldagi PF-123-son Farmoniga 3-ILOVA

Hisob palatasi faoliyatida sunʼiy intellekt texnologiyalarini joriy etish va foydalanish siyosatining

ASOSIY YOʻNALISHLARI

1. Sunʼiy intellekt texnologiyalaridan qonuniy, xavfsiz, shaffof va etika qoidalari asosida foydalanishni taʼminlash.

2. Sunʼiy intellekt tizimlarini qoʻllash jarayonida davlat sirini yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirlarni himoya qilish.

3. Sunʼiy intellekt texnologiyalaridan foydalanishga oid xavflarni baholash va ularni minimallashtirish.

4. Sunʼiy intellektdan foydalanishda xodimlarning roli, masʼuliyati va shaxsiy javobgarligini belgilash.

5. Sunʼiy intellektdan foydalanishda yuzaga kelgan hodisalarning oldini olish, aniqlash va bartaraf etish, ularning oqibatlarini tugatish boʻyicha tashkiliy-texnik choralarni koʻrish.

6. Sunʼiy intellekt texnologiyalari asosida audit, monitoring va tahlil jarayonlarini avtomatlashtirish.

7. Katta hajmli maʼlumotlarni (Big Data) yigʻish, qayta ishlash va intellektual tahlil qilish orqali xavflar, anomaliyalar va qonunbuzilish holatlari, shubhali moliyaviy operatsiyalarni erta aniqlash mexanizmlarini joriy etish.

8. Sunʼiy intellekt texnologiyalaridan foydalanish jarayonlarida qarorlarning shaffofligini taʼminlash.

9. Axborot tizimlari va sunʼiy intellekt infratuzilmasida kiberxavfsizlikni taʼminlash, kibertahdidlar va kiber hujumlarga qarshi himoya choralarini kuchaytirish.

10. Sunʼiy intellekt texnologiyalarini samarali qoʻllash boʻyicha xodimlarning raqamli koʻnikmalari va malakasini oshirish.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 6-iyuldagi PF-123-son Farmoniga 4-ILOVA

Davlat auditi faoliyatida sunʼiy intellekt va raqamli texnologiyalarni rivojlantirish boʻyicha

“YOʻL XARITASI”

Izoh:

maʼlumotlar bazalarini integratsiya qilish va maxfiy axborot bilan ishlash davlat siriga doir qonunchilik hujjatlari talablariga rioya etilgan holda amalga oshiriladi;

Hisob palatasi mazkur chora-tadbirlar rejasidagi vazifalar ijrosi holati yuzasidan har chorakda batafsil axborotni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga kiritadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 6-iyuldagi PF-123-son Farmoniga 5-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining va Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim hujjatlariga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar

1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 18-dekabrdagi “Davlat auditi va moliyaviy nazorati faoliyatini yanada takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-252-son Farmoni 3-bandi “a” kichik bandining “ii” xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“(ii) kelishuv doirasida xalqaro tashkilotlar tomonidan oʻtkaziladigan tashqi baholash (external assessment), xorijiy oliy audit organlari tomonidan baholash (peer review) va ularning ekspertlari ishtirokidagi gibrid baholash (hybrid assessment) yoki oʻzini baholash (self-assessment) shaklida”.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 25-martdagi PF-47-son Farmoni bilan tasdiqlangan Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida botanika va dendrologiya bogʻlarini tashkil etish uchun ajratiladigan yer uchastkalari roʻyxatida:

(a) “Qashqadaryo viloyati” bloki quyidagi tahrirda bayon etilsin:

(b) 14-pozitsiyaning “Yerdan foydalanuvchilar nomi” ustunidagi “Norin tumani maishiy xizmat koʻrsatish va servis kolleji” soʻzlari “-” belgisi bilan almashtirilsin;

(v) “Samarqand viloyati” bloki quyidagi tahrirda bayon etilsin:

3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 8-avgustdagi “2022-2023-yillarda axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasini yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-357-son qarori 11-bandining toʻrtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“huquqni muhofaza qiluvchi organlarga, shuningdek, Hisob palatasiga qonun bilan yuklatilgan vazifalarni bajarish maqsadida foydalanish uchun — ushbu huquqni muhofaza qiluvchi organlarning va Hisob palatasining axborot tizimlari bilan toʻgʻridan-toʻgʻri integratsiya qilish orqali begʻaraz asosda taqdim etiladi”.