Yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlarida avariya va noxush hodisalarning oldini olish va inson hayotiga xavf soluvchi omillarni bartaraf etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida (315-son)
18.06.2026
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI VAZIRLAR MAHKAMASINING
QARORI
Respublika hududidagi yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlarida avariya va noxush hodisalarning oldini olish, xavfsizlik talablariga rioya etilishini taʼminlash, litsenziyalash, ruxsat etish va tegishli xulosalarni taqdim etish sohasidagi vakolatli davlat organlarining masʼuliyatini oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilar:
a) respublikadagi mavjud 6 196 ta suyultirilgan va siqilgan gaz, neft mahsulotlarini quyish shoxobchalarida (keyingi oʻrinlarda — yoqilgʻi quyish shoxobchalari) hamda aholi gaz ballonlariga suyultirilgan gazni toʻldirish stansiyalari va punktlarida (keyingi oʻrinlarda — gaz toʻldirish inshootlari) yongʻinlarning oldini olish hamda insonlar xavfsizligi va mehnat muhofazasini taʼminlash borasida amalga oshirilgan ishlar holati xatlovdan oʻtkazilgani;
oʻtkazilgan xatlov yakunlariga koʻra jami 46 737 ta, shu jumladan, qurilish sohasiga oid 2 218 ta, yongʻin xavfsizligi sohasiga oid 7 949 ta, sanoat va texnika xavfsizligi sohasiga oid 25 341 ta, texnik jihatdan tartibga solish sohasiga oid 3 354 ta va belgilangan texnologik jarayonlarni taʼminlashga oid 7 875 ta qoidabuzarliklar va kamchiliklar aniqlangani;
oʻtkazilgan xatlov davomida jami 7 166 ta kamchiliklar joyida bartaraf etilgani va 464 ta yoqilgʻi quyish shoxobchasi faoliyati vaqtincha toʻxtatilgani;
b) Vazirlar Mahkamasining “Tabiiy gaz resurslaridan oqilona foydalanish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2024-yil 6-iyuldagi 387-son qaroriga muvofiq:
tabiiy gaz resurslaridan oqilona foydalanish hamda siqilgan gazni avtomobillarga gaz toʻldirish kompressor shoxobchalari orqali sotishni toʻliq raqamlashtirgan holda, bevosita tarqatish ustunlaridagi (“dispenserlar”) orqali tabiiy gaz hisobini yuritish, avtomobillarning texnik koʻrikdan oʻtganini, yonilgʻi turi mosligini yoki ballon roʻyxatdan oʻtkazilganini tekshirish, shuningdek, ularda noqonuniy foydalanish, avariya va noxush hodisalarning oldini olish maqsadida Davlat axborot tizimlarini yaratish va qoʻllab-quvvatlash boʻyicha yagona integrator “UZINFOCOM” MCHJ (keyingi oʻrinlarda — “UZINFOCOM” MCHJ) tomonidan tabiiy gaz realizatsiyasini hisobga olishning avtomatlashtirilgan tizimi — “U-Gas” apparat-dasturiy majmuasi (keyingi oʻrinlarda — “U-Gas” dasturi) ishlab chiqilgani;
bugungi kunda “U-Gas” dasturida jami 1 553 ta avtomobillarga gaz toʻldirish kompressor shoxobchalari (keyingi oʻrinlarda — AGTKSH) roʻyxatdan oʻtgani, 1 489 tasi bilan tegishli shartnoma tuzilgani hamda 1 459 ta AGTKSHda dastur muvaffaqiyatli joriy etilib, ularning hisobotlarini onlayn kuzatish imkoniyati yoʻlga qoʻyilgani maʼlumot uchun qabul qilinsin.
2. Quyidagilar:
Yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlariga yongʻin xavfsizligi qoidalariga ularning muvofiqligi boʻyicha qoʻyiladigan minimal talablar 1-ilovaga muvofiq;
Yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlariga texnologik jarayonlar va asbob-uskunalarni texnik jihatdan tartibga solish boʻyicha normativ hujjatlar va qoidalarga ularning muvofiqligi boʻyicha qoʻyiladigan minimal talablar 2-ilovaga muvofiq;
Yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlariga sanoat xavfsizligi qoidalariga ularning muvofiqligi boʻyicha qoʻyiladigan minimal talablar 3-ilovaga muvofiq;
Yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlariga ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish qoidalariga ularning muvofiqligi boʻyicha qoʻyiladigan minimal talablari 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
3. Belgilansinki, mazkur qarorga 1 — 4-ilovalarda keltirilgan minimal talablarga rioya etilishi tegishlicha Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi, Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qoʻmitasi hamda Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi tomonidan nazorat qilinadi.
4. Yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlarida ortiqcha bosim ostida ishlaydigan uskunalardan xavfsiz foydalanishni, ularning texnik holati boʻyicha tizimli nazoratni taʼminlash hamda muhandis-texnik xodimlarning kasbiy malakasini muntazam ravishda oshirish maqsadida Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qoʻmitasi:
a) 2026-yil 1-sentabrdan boshlab barcha turdagi yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlarida, shu jumladan, yoqilgʻidan oʻz ehtiyoji uchun foydalanadigan obyektlarda belgilangan xizmat muddati tugagan yoki ishlab chiqarilgan sanasi aniq boʻlmagan ortiqcha bosim ostida ishlaydigan uskunalardan foydalanishni 2030-yil 1-yanvarga qadar cheklash choralarini koʻrsin.
Bunda ushbu joriy etilayotgan talablar keng jamoatchilikka va yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlarini ekspluatatsiya qiluvchi subyektlariga yetkazilishini taʼminlasin;
b) Raqamli texnologiyalar vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan birgalikda bir oy muddatda yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlarida oʻrnatilgan texnik qurilmalarni sinovdan oʻtkazish muddatlarini onlayn tarzda nazorat qilish mexanizmlarini takomillashtirish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin;
v) Ichki ishlar vazirligi, Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan birgalikda 2026-yil 1 sentyabga qadar Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qoʻmitasining avtomobillarga oʻrnatilgan siqilgan va suyultirilgan gaz ballonlarining texnik koʻrikdan oʻtkazilgani toʻgʻrisidagi nazorat qiluvchi “Avtomatlashtirilgan axborot nazorat platformasi” maʼlumotlarini “Eco-Himoya” axborot platformasi va avtotransport vositalariga oʻrnatilgan siqilgan gaz ballonlarining texnik koʻrikdan oʻtkazilgani toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni “U-Gas” dasturi bilan integratsiya qilsin;
g) Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi bilan birgalikda 2026-yil 1-sentabrga qadar yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlari toifasi, yoqilgʻining aylanma hajmi hamda shoxobchaning ishlash rejimiga bogʻliq ravishda muhandis-texnik xodimlar shtatlarining minimal soni boʻyicha belgilanadigan majburiy normativlarni ishlab chiqsin va tasdiqlasin;
d) Favqulodda vaziyatlar vazirligi bilan birgalikda xavfli ishlab chiqarish obyektlaridan foydalanuvchi tashkilotlarning rahbar va muhandis-texnik xodimlarini “Kontexnazoratoʻquv” DMning oʻquv markazlarida bir vaqtni oʻzida sanoat va yongʻin xavfsizligi oʻquv kurslarida oʻqitish boʻyicha chora-tadbirlar ishlab chiqsin va bajarilishini taʼminlasin.
5. Avtomobillarga gaz toʻldirish kompressor shoxobchalarida “U-Gas” dasturiy-apparat majmuasini joriy etish, undan foydlanish va uni texnik qoʻllab-quvvatlash boʻyicha maʼmuriy reglament 5-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
6. Belgilansinki:
a) “U-Gas” dasturining joriy etilishi AGTKSHlar orqali gaz sotish faoliyati bilan shugʻullanishda majburiy talab hisoblanadi;
“U-Gas” dasturini joriy etish, maʼmuriylashtirish (boshqaruv jarayonlarini, hujjat aylanishini yoki tizimlarni tashkil etish, tartibga solish va nazorat qilish boʻyicha texnik-tashkiliy chora-tadbirlarni bajarish) va texnik qoʻllab-quvvatlash “UZINFOCOM” MCHJ tomonidan amalga oshiriladi;
“U-Gas” dasturining maʼlumotlari tabiiy gazni sotish sohasidagi qonunchilik hujjatlari talablariga rioya etilishi holati toʻgʻrisidagi rasmiy maʼlumotlar hisoblanadi hamda nazorat qiluvchi organlar tomonidan maʼmuriy taʼsir choralarini qoʻllash uchun asos boʻlib eʼtirof etiladi.
Bunda tabiiy gazdan noqonuniy foydalanish holatlarining oldini olish maqsadida AGTKSHlarda oʻrnatilgan gaz tarqatish ustunlari orqali sotilgan gaz hajmi gaz taʼminoti korxonasi va shoxobcha oʻrtasida hisob-kitob uchun oʻrnatilgan hisoblagich orqali qabul qilingan gaz hajmidan ortiq boʻlgan hollarda, texnologik yoʻqotishlarni inobatga olgan holda haqiqiy sotilgan gaz miqdorlari boʻyicha toʻlovlar toʻlanadi;
b) 2026-yil 1-sentabrdan boshlab yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlarida neft mahsulotlari (benzin va dizel yonilgʻisi), suyultirilgan uglevodorod gazi va siqilgan gazni saqlash sigʻimlari va ularni tarqatish ustunlarini oʻzida jamlagan, bir joyda yonma-yon joylashadigan konteynerlarni oʻrnatishga quyidagi talablar asosida ruxsat beriladi:
sanoat xavfsizligi talablariga toʻliq javob beruvchi, zavod usulida tayyorlangan va sertifikatlangan multi-yoqilgʻi (“multi-fuel”) modulli shoxobchalardan foydalanganda;
suyultirilgan uglevodorod gazi va siqilgan gazni qoʻyish shoxobchalarida texnologik qurilmalar (sigʻim, nasos, kompressor, tarqatish ustunlari va boshqa jihozlar) bir-biridan belgilangan xavfsiz masofalarda mustaqil konstruksiya va poydevorlarda sanoat xavfsizligi talablariga javob beruvchi, yongʻinga qarshi himoya toʻsiqlari, ikki qavatli sigʻimlar va avtomatik avariyaviy blokirovka tizimlari bilan jihozlangan tartibda oʻrnatilganda.
7. Adliya vazirligi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi bilan birgalikda:
2027-yil 1-sentabrga qadar yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlarida faoliyat yuritayotgan maxsus oʻquv kurslarini tamomlagan va xavfli ishlab chiqarish obyektlarida faoliyatni amalga oshirishga ruxsat beruvchi sertifikatlarga (ruxsatnomalarga) ega boʻlgan muhandis-texnik xodimlar faoliyatini nazorat qilish maqsadida “Litsenziya” axborot tizimi va Yagona milliy mehnat tizimi oʻzaro integratsiya qilinishini hamda ularning mehnat faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (roʻyxatga olingani va chiqarilgani) boʻyicha avtomatik signal berish mexanizmini yoʻlga qoʻygan holda, ushbu qarorning 2-bandida keltirilgan vakolatli organlar tomonidan monitoring qilib borish imkoniyatini yaratsin;
2027-yil 1-yanvardan boshlab xavfli ishlab chiqarish obyektlarida faoliyatni amalga oshirishga ruxsat beruvchi tegishli sertifikatlarga (ruxsatnomalarga) ega boʻlmagan mutaxassislar bilan faoliyat yuritayotgan yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlari faoliyatini qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda toʻxtatish choralarini koʻrsin hamda kamchiliklarni bartaraf qilingan kunda avtomatik tarzda faoliyati tiklansin.
8. Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi:
manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda 2026-yil 1-dekabrga qadar respublikadagi neft va gaz mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi, import asosida olib keluvchi va avtomobillarga yoqilgʻi quyish shoxobchalarida sotayotgan neft va gaz mahsulotlarini onlayn nazorat qilish tizimini joriy etishni nazarda tutuvchi Hukumat qarori loyihasini;
Raqamli texnologiyalar vazirligi va “UZINFOCOM” MCHJ bilan birgalikda 2026-yil 1-avgustga qadar respublikada faoliyat koʻrsatayotgan avtomobillarga gaz toʻldirish shoxobchalari va avtomobillarga yoqilgʻi quyish shoxobchalarida avtobenzin mahsuloti va suyultirilgan gaz hisobi boʻyicha bevosita tarqatish ustunlaridagi (“dispenserlar”) maʼlumotlarni real vaqt rejimida toʻplash va yuritish imkonini beruvchi axborot tizimini ishlab chiqish hamda bosqichma-bosqich joriy etish boʻyicha asoslangan takliflarni (moliyalashtirish manbalarini belgilangan holda) Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
9. Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi, Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qoʻmitasi, manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda 2026-yil 1-dekabrga qadar xorijiy tajribani oʻrganish asosida yangi qurilayotgan yoki qayta rekonstruksiya qilinayotgan xavfli ishlab chiqarish obyektlarida mavjud yer ustida suyultirilgan uglevodorod gazini saqlovchi, ortiqcha bosim ostida ishlaydigan sigʻimlarni ikki devorli sigʻimlarga almashtirish, shuningdek, yer ustiga oʻrnatilgan sigʻimlarni bosqichma-bosqich yer ostiga oʻrnatish tartibini belgilovchi shaharsozlik normalari va qoidalariga zarur oʻzgartirish va qoʻshimchalarni ishlab chiqib amaliyotga joriy etsin.
10. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi mutasaddi vazirlik va idoralar bilan birgalikda:
a) yoqilgʻi quyish shoxobchalar va gaz toʻldirish inshootlari joylashgan hududlarning himoya maydonlari atrofida qonunchilik hujjatlari, shaharsozlik normalari va qoidalarida belgilangan talablarga muvofiq boʻlmagan obyektlar qurilishi uchun yer uchastkalari ajratilmasligini alohida nazoratga olsin;
b) 2026-yil 1-sentabrga qadar insonlar hayoti va sogʻligʻiga xavf tugʻdiradigan, jamoat xavfsizligi va atrof-muhitni muhofaza qilish, sanoat va yongʻin xavfsizligi hamda shaharsozlik normalari va qoidalariga, shu jumladan, belgilangan muhofaza zonalari talablariga javob bermaydigan yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlari reyestrini shakllantirsin hamda ularni bosqichma-bosqich xavfsiz hududlarga koʻchirish yuzasidan chora-tadbirlarni ishlab chiqsin.
Bunda:
yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlari koʻchirilgan taqdirda, mazkur yer uchastkalariga boʻlgan huquqlari tadbirkorlik subyektlari ixtiyoriga qoldiriladi;
faqat AGTKSHlar xavfsiz hududlarga koʻchirilgan taqdirda, qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda ularga, istisno tariqasida, gaz tarmoqlariga ulanishga texnik shartlar rasmiylashtirib beriladi.
Ushbu chora-tadbirlar rejasida belgilangan ishlarni moliyalashtirish Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan birgalikda kelgusi yillarning hududlarni ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish dasturlariga kiritilishini taʼminlasin.
11. Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda uch oy muddatda yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlari hududida kichik hajmdagi (300 kub metrgacha) qoʻshimcha qurilish ishlarini amalga oshirish uchun loyiha-smeta hujjatlari hududiy arxitektura-shaharsozlik kengashlari tomonidan majburiy tarzda koʻrib chiqilishi, kelishilishi va davlat ekspertizasidan oʻtkazilishi, shuningdek, shoxobchalar uchun loyiha-smeta hujjatlari murakkablik toifasiga qarab, yuqori malakali loyiha institutlari tomonidan ishlab chiqilishi talablarini nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasini belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.
12. Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi va Raqamli texnologiyalar vazirligi 2026-yil 1-sentabrga qadar Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qoʻmitasi hamda Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi uchun barcha turdagi shoxobchalarda qoʻllanilayotgan oʻlchov vositalarini metrologik qiyoslash muddatlarini nazorat qilish maqsadida Texnik tartibga solish milliy axborot tizimidan (TRIS) foydalanish imkoniyatini yaratishni taʼminlasin.
13. “Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasi” AJ Adliya vazirligi, Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi hamda Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan birgalikda 2026-yil 1-avgustga qadar birja savdolarining elektron tizimini “Litsenziya” axborot tizimlari majmuasi bilan integratsiya qilish orqali alohida birja savdo seksiyalarida suyultirilgan gazni xarid qilish uchun faqatgina suyultirilgan gazni sotishga tegishli litsenziyasi mavjud boʻlgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar ishtirok etish tizimini joriy etsin.
Bunda alohida birja savdo seksiyalarida suyultirilgan gazni xarid qilish uchun litsenziyalanadigan faoliyat turi bilan shugʻullanmaydigan, texnologik ishlab chiqarish va oʻz ehtiyojlari uchun suyultirilgan gazdan foydalanuvchi suyultirilgan gazni qabul qilish, saqlash va tarqatish uchun moddiy-texnik bazaga ega boʻlgan tegishli xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan alohida birja savdo seksiyalarida suyultirilgan gazni xarid qilinishi Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi tomonidan taqdim etiladigan roʻyxatga muvofiq amalga oshiriladi.
14. Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi, Energetika vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari hamda sohadagi tegishli tashkilotlar bilan birgalikda ushbu qarorning mazmuni va mohiyatini ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlarda keng yoritilishini taʼminlasin.
15. Respublika hududidagi yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlarida avariya va noxush hodisalarning oldini olish hamda xavfsizlik va ekologiya talablariga rioya etilishini taʼminlash doirasida:
Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi boshligʻi D.A. Isaqulov — yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlarida texnologik jarayonlar va asbob-uskunalarni texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar va qoidalarga rioya etilishini taʼminlash boʻyicha;
Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qoʻmitasi raisi A.V. Rafiqov — yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlarida sanoat xavfsizligi qoidalariga muvofiqligini taʼminlash boʻyicha;
favqulodda vaziyatlar vaziri A.I. Ikramov — yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlarida xavfsizlik talablariga rioya etilishini taʼminlash hamda yongʻin xavfsizligi qoidalariga muvofiqligini taʼminlash boʻyicha;
Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi — yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlarida ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish qoidalariga muvofiqligini taʼminlash boʻyicha masʼul etib belgilansin va ularga belgilangan ishlarni tizimli, oʻz vaqtida amalga oshirish boʻyicha javobgarlik yuklansin.
16. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 6-ilovaga muvofiq ayrim qarorlariga qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritilsin.
17. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari A.J. Ramatov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2026-yil 18-iyun,
315-son
Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 18-iyundagi 315-son qaroriga 1-ILOVA
Yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlariga yongʻin xavfsizligi qoidalariga ularning muvofiqligi boʻyicha qoʻyiladigan
MINIMAL TALABLAR
Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 18-iyundagi 315-son qaroriga 2-ILOVA
Yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlariga texnologik jarayonlar va asbob-uskunalarni texnik jihatdan tartibga solish boʻyicha normativ hujjatlar va qoidalarga ularning muvofiqligi boʻyicha qoʻyiladigan
MINIMAL TALABLAR
* Ushbu talablar korxonalarning faoliyat turiga qarab tatbiq etiladi.
Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 18-iyundagi 315-son qaroriga 3-ILOVA
Yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlariga sanoat xavfsizligi qoidalariga ularning muvofiqligi boʻyicha qoʻyiladigan
MINIMAL TALABLAR
Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 18-iyundagi 315-son qaroriga 4-ILOVA
Yoqilgʻi quyish shoxobchalari va gaz toʻldirish inshootlariga ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish qoidalariga ularning muvofiqligi boʻyicha qoʻyiladigan
MINIMAL TALABLAR
Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 18-iyundagi 315-son qaroriga 5-ILOVA
Avtomobillarga gaz toʻldirish kompressor shoxobchalarida “U-Gaz” dasturiy-apparat majmuasini joriy etish, undan foydalanish va uni texnik qoʻllab-quvvatlashning
MAʼMURIY REGLAMENTI
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Reglament avtomobillarga gaz toʻldirish kompressor shoxobchalarida (keyingi oʻrinlarda — AGTKSH) “U-Gaz” apparat-dasturiy majmuasini (keyingi oʻrinlarda — dasturiy majmua) joriy etish, undan foydalanish va uni texnik qoʻllab-quvvatlash tartibini belgilaydi.
Reglament talablari tegishli litsenziya asosida AGTKSH orqali siqilgan gazni sotish faoliyati bilan shugʻullanuvchi, shuningdek, mazkur faoliyatni amalga oshirish uchun birinchi marta litsenziya olishni rejalashtirayotgan yuridik shaxslar, Davlat axborot tizimlarini yaratish va qoʻllab-quvvatlash boʻyicha yagona integrator va nazorat qiluvchi vakolatli organlar uchun majburiy hisoblanadi.
2. Mazkur Reglamentda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
“U-Gaz” apparat-dasturiy majmuasi — Davlat axborot tizimlarini yaratish va qoʻllab-quvvatlash boʻyicha yagona integrator “UZINFOCOM” MCHJ tomonidan ishlab chiqilgan va AGTKSHlar orqali siqilgan gazni sotishda uning hisob-kitobini real vaqt rejimida bevosita shoxobchadagi dispenserlar orqali nazorat qilish hamda qonunchilik hujjatlari va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarda belgilangan talablar va qoidalar buzilish holatlarini aniqlash imkonini beruvchi tizim;
foydalanuvchi — AGTKSH orqali siqilgan gazni sotish faoliyati bilan shugʻullanuvchi yoki mazkur faoliyatni amalga oshirishni rejalashtirgan hamda dasturiy majmuani “UZINFOCOM” MCHJ bilan tuziladigan shartnoma asosida oʻrnatish (ishga tushirish) istagini bildirgan yuridik shaxslar;
integrator — dasturiy majmuani oʻrnatib beruvchi (ishga tushiruvchi), uning uzluksiz ishlashini taʼminlovchi hamda foydalanuvchilarga shartnoma asosida tegishli xizmatlarni koʻrsatuvchi — “UZINFOCOM” MCHJ;
nazorat qiluvchi vakolatli organ — Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi va qonunchilik hujjatlari bilan vakolat berilgan boshqa organ;
taʼminotchi — tabiiy gazni gaz uzatish tashkilotidan qabul qiluvchi va taqsimlash tarmoqlari orqali AGTKSHda siqilgan gazni sotish faoliyatini amalga oshiruvchi yuridik shaxslar bilan tuzilgan shartnoma asosida yetkazib beruvchi tashkilot.
2-bob. Foydalanuvchilarning obyektlarida “U-Gaz” apparat-dasturiy majmuasini oʻrnatish va ishga tushirish tartibi
3. Foydalanuvchilarga tegishli boʻlgan AGTKSHlarda dasturiy majmua ushbu Reglamentga 1-ilovada keltirilgan sxemaga muvofiq oʻrnatiladi va ishga tushiriladi.
4. Foydalanuvchi dasturiy majmuani AGTKSHda oʻrnatish va ishga tushirish uchun integratorga elektron shaklda elektron kalit orqali imzolangan arizani yuboradi.
5. Taqdim etilgan arizalar integrator tomonidan bepul asosda qabul qilinadi va koʻrib chiqiladi.
6. Arizaga quyidagilar ilova qilinadi:
soliq toʻlovchining STIR guvohnomasi;
foydalanuvchining nizomi (ustavi);
AGTKSHning kadastr hujjatlari (ilovalari va chizmalari bilan birga);
AGTKSH orqali siqilgan gazni sotish huquqini beruvchi litsenziya;
Xavfli ishlab chiqarish obyektida avariya yuz bergan taqdirda, boshqa shaxslarning hayoti, sogʻligʻi va (yoki) mol-mulkiga hamda atrof-muhitga zarar yetkazganlik uchun fuqarolik javobgarligi sugʻurta qilingani toʻgʻrisidagi elektron sugʻurta polisi;
tegishli litsenziyaga (ruxsatnoma) ega boʻlgan tashkilot (elektr-texnik laboratoriya) tomonidan foydalanuvchining obyektidagi elektr qurilmalarga (zaminlagichga) taqdim etilgan muvofiqlik hujjatlari dalolatnomasi, kuch transformatorining sinov dalolatnomasi va boshqalar);
AGTKSH ijara shartnomasi (agar AGTKSH ijara shartnomasi asosida foydalanilayotgan boʻlsa);
AGTKSHning umumiy koʻrinishi aks etgan 2 dona fotosurat;
AGTKSHdagi dispenserlarni boshqarish uchun oʻrnatilgan operator xonasidagi pult qurilmasi aks etgan fotosurat (operator xonasining ichki tomonidan olingan);
AGTKSHdagi dispenser, ularning birkalari hamda ichki qismidagi platalarning fotosuratlari (har biri alohida olingan boʻlishi kerak);
foydalanuvchining obyektida internet aloqa tarmogʻi mavjudligi toʻgʻrisida maʼlumotnoma;
AGTKSHda foydalanadigan ortiqcha bosimda ishlaydigan qurilmalar (shlanglar) navbatdagi sinovdan oʻtkazilgani haqida dalolatnoma;
ortiqcha bosimda ishlaydigan qurilmalar xavfsizlik klapanlarning tarirovka (kalibrovka) qilingani toʻgʻrisidagi dalolatnoma.
7. Foydalanuvchi tomonidan dasturiy majmuani AGTKSHda oʻrnatish va ishga tushirish uchun integratorga yuborilgan ariza uch ish kuni ichida koʻrib chiqiladi.
8. Foydalanuvchi tomonidan taqdim etilgan ariza va unga ilova qilingan hujjatlarda kamchiliklar aniqlangan taqdirda, ushbu kamchiliklarni koʻrsatgan holda, ularni bartaraf etish uchun integrator arizani foydalanuvchiga darhol qaytaradi.
9. Kamchiliklar bartaraf etilgandan soʻng foydalanuvchi tomonidan ariza qayta taqdim etilgan taqdirda, ariza integrator tomonidan bir ish kuni ichida koʻrib chiqiladi. Bunda arizani qoʻshimcha aniqlangan kamchiliklar bilan qaytarishga qoʻl qoʻyilmaydi.
10. Foydalanuvchi tomonidan kiritilgan ariza ijobiy baholangan taqdirda, integrator bir ish kuni ichida foydalanuvchiga elektron shaklda shaxsiy kabinet orqali tegishli xabarnoma va shartnoma loyihasini (ommaviy oferta) imzolash uchun yuboradi.
11. Moderatsiya jarayoni muvaffaqiyatli yakunlangach, shartnoma elektron hujjat aylanish tizimida avtomatik tarzda shakllantiriladi hamda tomonlarning elektron raqamli imzosi (ERI) bilan tasdiqlanadi.
Shartnoma tomonlarning elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlangan kundan boshlab rasman tuzilgan hisoblanadi.
12. Shartnoma rasman tuzilgan kundan boshlab 5 ish kuni ichida integrator dasturiy majmuani oʻrnatish, ishga tushirish va sozlash ishlarini amalga oshiradi hamda uning doimiy ravishda uzluksiz va barqaror ishlashini taʼminlaydi.
13. Foydalanuvchi va integrator oʻrtasida dasturiy majmuadan foydalanish bilan bogʻliq munosabatlar tuzilgan shartnoma asosida tartibga solinadi.
14. Integrator nazorat qiluvchi vakolatli organga (hududiy boshqarmalarga) dasturiy majmuaning barcha funksional imkoniyatlaridan foydalanish, shuningdek, doimiy nazorat va monitoringni amalga oshirish hamda hisobotlarni shakllantirish uchun zarur sharoitlarni yaratib beradi.
15. Integrator dasturiy majmuadagi maʼlumotlarni saqlash va uzatishni himoyalaydi, uning barqaror va xavfsiz ishlashini, shuningdek, nazorat qiluvchi vakolatli organga real vaqt rejimida ishonchli maʼlumotlar taqdim etilishini taʼminlaydi.
3-bob. “U-Gaz” dasturiy-apparat majmuasini joriy etish, doimiy ekspluatatsiya qilish va nazoratni amalga oshirish tartibi
16. Foydalanuvchilarga tegishli boʻlgan AGTKSHlar orqali sotiladigan siqilgan gaz hisobi hamda qonunchilik hujjatlari va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarda belgilangan talablar va qoidalar buzilish holatlarini dasturiy majmuasi orqali nazorat qilish sxemasi ushbu Reglamentga 2-ilovaga muvofiq amalga oshiriladi.
17. Foydalanuvchi oʻziga tegishli boʻlgan AGTKSHda dasturiy majmuani joriy etish (montaj qilish, ishga tushirish va sozlash ishlari doirasida) uchun integratorga quyidagi sharoitlarni yaratib berish majburiyatini oladi:
integrator vakillarini AGTKSH hududiga toʻsqinliksiz kiritish;
AGTKSHda oʻrnatilgan dispenserlardagi dasturiy majmuaga maʼlumotlarni uzluksiz uzatish uchun moʻljallangan kontrollerlar, kommunikatsiya shlyuzlari va boshqa zavod toʻplamiga kiruvchi jihozlar toʻliqligini taʼminlash;
zarurat tugʻilganda, AGTKSH elektr taʼminotini va (yoki) dispenserlar orqali siqilgan gazni sotilishini vaqtincha toʻxtatib turish;
dasturiy majmuani joriy etish doirasida boshqa talab etiladigan vazifalarni (montaj qilish, ishga tushirish va sozlash ishlari) amalga oshirish choralarini koʻrish.
18. Integrator dasturiy majmuaning avtomatlashtirilgan monitoring tizimi orqali AGTKSHlardagi quyidagi qoidabuzarliklarni aniqlaydi:
AGTKSHdagi dispenserlar orqali siqilgan gazni sotish vaqtida gaz ballonlariga ruxsat etilgan bosimdan ortiqcha miqdorda (20 MPa dan yuqori) gaz toʻldirish;
siqilgan gazda harakatlanishga moslashtirilgan, lekin navbatdagi texnik koʻrikdan oʻtmagan transport vositalarini gaz ballonlariga siqilgan gazni toʻldirib berish;
siqilgan gazda harakatlanishga moslashtirish uchun tegishli ruxsatnomaga ega boʻlmagan, texnik pasportda koʻrsatilgan yonilgʻi turi talablariga mos kelmaydigan transport vositalariga oʻzboshimchalik bilan oʻrnatilgan gaz ballonlariga siqilgan gaz toʻldirib berish;
integrator xizmati uchun mavjud qarzdorlik sababli dasturiy majmua bilan bir ish kunidan ortiq vaqt mobaynida sinxronizatsiya jarayoni amalga oshirilmayotgan AGTKSHlar yoki ulardagi dispenserlarni aniqlash;
siqilgan gazni sotishda gaz hajmlarini qasddan dasturiy majmuadan yashirishga urinish (integrator tomonidan oʻrnatilgan uskunalarni oʻchirib qoʻyish, demontaj qilish, tizimni aylanib oʻtish yoʻllarini joriy etish, loyihadan tashqari dispenserlar oʻrnatish, internet aloqasini qasddan oʻchirish va boshqalar);
AGTKSH operatorining markaziy dispetcherlik uskunalaridan yoki dispenserlardan toʻgʻridan-toʻgʻri maʼlumot olish orqali sotilayotgan siqilgan gaz narxlarini sunʼiy ravishda oshirish;
dasturiy majmua imkoniyati doirasidagi hamda nazorat qiluvchi vakolatli organ vakolatlariga kiruvchi va amaldagi qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa qoidabuzarliklar.
19. Integrator dasturiy majmua monitoring tizimi orqali aniqlangan qoidabuzarliklar toʻgʻrisidagi real vaqt rejimida nazorat qiluvchi vakolatli organlarga va foydalanuvchiga elektron shaklda shaxsiy kabinet orqali tegishli xabarnoma yuboradi.
20. Foydalanuvchi zudlik bilan yoʻl qoʻyilgan qoidabuzarliklarni bartaraf etishi va nazorat qiluvchi vakolatli organga mazkur qoidabuzarliklar toʻliq bartaraf etilgani toʻgʻrisida bir kun muddat ichida elektron shaklda shaxsiy kabinet orqali tegishli xabarnoma yuborishi shart.
Foydalanuvchi belgilangan muddatda qoidabuzarliklarni bartaraf etish choralarini koʻrmagan va nazorat qiluvchi vakolatli organga xabarnoma yubormagan taqdirda, nazorat qiluvchi vakolatli organ foydalanuvchiga tegishli boʻlgan AGTKSHda qonunchilikda belgilangan tartibda tekshirish oʻtkazishga hamda chora koʻrishga haqli boʻladi.
21. Taʼminotchi ushbu koʻrsatmani olgan vaqtdan boshlab 24 soat ichida foydalanuvchiga tegishli boʻlgan AGTKSH tabiiy gaz taʼminotini toʻxtatish chorasini koʻradi va bu haqida nazorat qiluvchi vakolatli organni xabardor qiladi.
22. Nazorat qiluvchi vakolatli organ koʻrsatmasini bajarmaslik taʼminotchiga nisbatan amaldagi qonunchilikda belgilangan tartibda javobgarlik choralarini koʻrishga asos boʻladi.
23. Foydalanuvchi qoidabuzarliklar toʻliq bartaraf etilgandan soʻng nazorat qiluvchi vakolatli organga AGTKSHning gaz taʼminotini tiklashga ruxsat soʻrab xabarnoma yuboradi.
24. Nazorat qiluvchi vakolatli organ foydalanuvchining xabarnomasiga koʻra bir ish kuni ichida dasturiy majmua orqali foydalanuvchiga tegishli boʻlgan AGTKSHda tekshirish oʻtkazilgan kundan keyingi davrda qoidabuzarlik holatlari qayd etilgan yoki qayd etilmaganini koʻrib chiqadi va tegishli xulosa tayyorlaydi.
25. Nazorat qiluvchi vakolatli organ tomonidan dasturiy majmua orqali foydalanuvchiga tegishli boʻlgan AGTKSHda tekshirish oʻtkazilgan kundan keyingi davrda qoidabuzarlik holatlari qayd etilmagan boʻlsa, u holda mazkur AGTKSHning gaz taʼminotini tiklash yuzasidan bir ish kuni ichida taʼminotchiga elektron shaklda koʻrsatma yuboradi va bu haqida foydalanuvchini xabardor qiladi.
26. Taʼminotchi nazorat qiluvchi vakolatli organning tegishli xulosasi asosida tayyorlangan koʻrsatmaga muvofiq koʻrsatmani olgan vaqtdan boshlab 24 soat ichida foydalanuvchiga tegishli boʻlgan AGTKSH tabiiy gaz taʼminotini qayta tiklaydi.
4-bob. Yakunlovchi qoidalar
27. Foydalanuvchi oʻz faoliyatini vaqtincha toʻxtatgan yoki toʻliq tugatgan taqdirda, bu haqida taʼminotchi hamda integratorga 5 kun ichida elektron shaklda shaxsiy kabinet orqali tegishli xabarnoma yuboradi.
28. Foydalanuvchiga tegishli boʻlgan AGTKSH mulkdori oʻzgarganda yoki AGTKSH ijara shartnomasi asosida uchinchi shaxslarga foydalanishga topshirilganda, bir kun muddat ichida foydalanuvchi bu haqida nazorat qiluvchi vakolatli organ, integrator va taʼminotchini belgilangan tartibda xabardor qiladi.
29. Ushbu Reglament talablarining buzilishida belgilangan tartibda aybdor shaxslar amaldagi qonunchilikdagi talablarga muvofiq javob beradi.
Avtomobillarga gaz toʻldirish kompressor shoxobchalarida “U-Gaz” dasturiy-apparat majmuasini joriy etish, undan foydalanish va uni texnik qoʻllab-quvvatlashning maʼmuriy reglamentiga 1-ILOVA
“U-Gaz” apparat-dasturiy majmuasini oʻrnatish va ishga tushirish
SXEMASI
Avtomobillarga gaz toʻldirish kompressor shoxobchalarida “U-Gaz” dasturiy-apparat majmuasini joriy etish, undan foydalanish va uni texnik qoʻllab-quvvatlashning maʼmuriy reglamentiga 2-ILOVA
AGTKSHlar orqali sotiladigan siqilgan gaz hisobi hamda qonunchilik hujjatlari va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarda belgilangan talablar va qoidalar buzilish holatlarini “U-Gaz” dasturiy-apparat majmuasi orqali nazorat qilish
SXEMASI
Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 18-iyundagi 315-son qaroriga 6-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga kiritilayotgan qoʻshimcha va oʻzgartirishlar
1. Vazirlar Mahkamasining “Sanoat xavfsizligini ekspertizadan oʻtkazish va ekspertiza xulosasini berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida” 2018-yil 2-oktabrdagi 784-son qarori bilan tasdiqlangan Sanoat xavfsizligini ekspertizadan oʻtkazish va ekspertiza xulosasini berish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 3-bandining “b” kichik bandi ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“xizmat muddati tugaganligi boʻyicha (bunda, avtomobillarga gaz quyish (propan) va avtomobillarga gaz toʻldirish kompressor (metan) shoxobchalari, gaz toʻldirish stansiyalari (GTS) va punktlarida (GTP) oʻrnatilgan xizmat muddati tugagan bosim ostida ishlaydigan sigʻimlar ekspertizadan oʻtkazilmaydi va foydalanishdan chiqariladi);”.
2. Vazirlar Mahkamasining “Maxsus elektron tizim orqali ayrim faoliyat turlarini litsenziyalash tartibi toʻgʻrisidagi yagona nizomni tasdiqlash haqida” 2022-yil 21-fevraldagi 80-son qarori bilan tasdiqlangan Maxsus elektron tizim orqali ayrim faoliyat turlarini litsenziyalash tartibi toʻgʻrisidagi yagona nizomda:
a) 40-band quyidagi mazmundagi toʻrtinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
“litsenziya berishda kelishiladigan organlar tomonidan oʻz vakolatlari doirasida oʻtkaziladigan oʻrganishlar jarayonida litsenziya va ruxsat etish sohasidagi talab va shartlar buzilish holatlari aniqlangan taqdirda, bir ish kuni ichida bu haqidagi xabarnoma va asoslovchi hujjatlar litsenziyalovchi organga taqdim etilganda”;
b) 25-ilova 9-pozitsiyasining uchinchi ustunida:
“a” kichik band “litsenziat tomonidan neft, gaz (shu jumladan, siqilgan tabiiy va suyultirilgan uglevodorod gazini) hamda gaz kondensatini qazib chiqarish, qayta ishlash va sotish sohasidagi Oʻzbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlariga, shuningdek, amaldagi” soʻzlaridan soʻng “shaharsozlik” soʻzi bilan toʻldirilsin;
“z” kichik band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“z) siqilgan tabiiy yoki suyultirilgan uglevodorod gazda ishlashga moslashtirilganligi toʻgʻrisida tegishli ruxsat etuvchi hujjatlari mavjud boʻlmagan va (yoki) navbatdagi texnik koʻrikdan oʻtmagan yoxud oʻzboshimchalik bilan siqilgan va suyultirilgan gaz ballonlari birga oʻrnatilgan avtotransport vositalariga, foydalanish muddati oʻtib ketgan yoki navbatdagi sinovdan oʻtkazilmagan gaz ballonlariga gaz toʻldirmaslik;*”;
“l” kichik band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“l) AGTKSH orqali sotiladigan siqilgan gaz sarfi hisobini, bevosita gaz tarqatish ustunlaridagi (dispenserlar) maʼlumotlarni real vaqt rejimida toʻplash va yuritish imkonini beruvchi Davlat axborot tizimlarini yaratish va qoʻllab-quvvatlash boʻyicha yagona integrator “UZINFOCOM” MCHJ tomonidan ishlab chiqilgan tizim faol holatda boʻlishi*”;
v) 26-ilovaning 9-pozitsiyasi “i” kichik bandi chiqarib tashlansin.
3. Vazirlar Mahkamasining “Maxsus elektron tizim orqali ruxsat etish xususiyatiga ega ayrim hujjatlarni berish tartib-taomillari toʻgʻrisidagi yagona nizomni tasdiqlash haqida” 2022-yil 22-fevraldagi 86-son qarori bilan tasdiqlangan Maxsus elektron tizim orqali ruxsat etish xususiyatiga ega ayrim hujjatlarni berish tartib-taomillari toʻgʻrisidagi yagona nizomga 4-ilova 9-pozitsiyasining “t” kichik bandi oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.
4. Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 29-martdagi 169-son qarori bilan tasdiqlangan Jismoniy va yuridik shaxslarga xulosalar berish boʻyicha davlat xizmatlarini koʻrsatishning yagona maʼmuriy reglamentida:
a) 2-ilovaning 9-pozitsiyasi uchinchi ustuni quyidagi mazmundagi “g” kichik band bilan toʻldirilsin:
“g) Vazirlar Mahkamasining 2005-yil 30-iyundagi 152-son qarori bilan tasdiqlangan Texnogen xavf yuqori boʻlgan zonalar davlat kadastrini yuritish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq texnogen xavfi yuqori boʻlgan zonalar kadastr pasporti ishlab chiqilganligi va davlat reyestridan oʻtkazilganligi”;
b) 3-ilovaning 9-pozitsiyasi uchinchi ustuni quyidagi mazmundagi “g” kichik band bilan toʻldirilsin:
“g) Vazirlar Mahkamasining 2005-yil 30-iyundagi 152-son qarori bilan tasdiqlangan Texnogen xavf yuqori boʻlgan zonalar davlat kadastrini yuritish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq texnogen xavfi yuqori boʻlgan zonalar kadastr pasporti ishlab chiqilganligi va davlat reyestridan oʻtkazilganligi”.