11-modda. Tadqiqot obyektlari

Ashyoviy, yozma va raqamli dalillar, tadqiqot uchun namunalar, boshqa moddiy, nomoddiy (intellektual mulk) obyektlar, murdalar va ularning qismlari, hujjatlar, axborot tizimlari, elektron maʼlumotlar, elektron maʼlumotlar mavjud boʻlgan elektron jismlar hamda Internet jahon axborot tarmogʻi manbalarida saqlanayotgan elektron maʼlumotlar, shuningdek ekspertiza oʻtkazilayotgan ish materiallari tadqiqot obyektlari boʻlishi mumkin. Tadqiqotlar tirik odamga nisbatan ham oʻtkaziladi.

Tadqiqotlar oʻtkazish va xulosa berish uchun sud ekspertiga zarur boʻlgan tirik odam, murdalar va ularning qismlari, hayvon, oʻsimlik, buyum, material yoki moddaning xususiyatlarini aks ettiruvchi obyektlar tadqiqot uchun namunalardir.

Sud ekspertizasini oʻtkazishda tadqiqot obyektlari (tirik odamdan tashqari) tadqiqotni oʻtkazish uchun qay darajada lozim boʻlsa, shu darajada shikastlanishi (buzilishi) yoki ishlatilishi mumkin. Bunda tadqiqot obyektining qisman shikastlanishiga (buzilishiga) yoki ishlatilishiga sud ekspertizasini tayinlagan organning (shaxsning) yozma yoki elektron shakldagi ruxsati olinishi zarur, bundan tayinlangan sud ekspertizasining oʻziga xos xususiyatlari obyektning shikastlanishini (buzilishini) yoki ishlatilishini taqozo etadigan hollar mustasno.

Tadqiqot obyektlarining sud ekspertizasini tayinlagan organning (shaxsning) yozma yoki elektron hujjat shaklidagi ruxsatiga koʻra yoxud tayinlangan sud ekspertizasining oʻziga xos xususiyatlari bilan bogʻliq holda shikastlanganligi (buzilganligi) yoki ishlatilganligi sud-ekspertlik tuzilmalari, boshqa korxona, muassasa, tashkilot (bundan buyon matnda boshqa tashkilot deb yuritiladi) yoki sud eksperti tomonidan mazkur obyektlarning mulkdoriga zararning oʻrni qoplab berilishiga sabab boʻlmaydi.

Tadqiqot obyektlari, agar ularning oʻlchamlari va xossalari imkon bersa, oʻralgan, qadoqlangan va muhrlangan holda sud ekspertiga topshirilishi kerak.

Agar tadqiqot obyektlarining oʻlchamlari va xossalari ularni sud ekspertiga taqdim etish imkonini bermasa, ular saqlanayotgan joyida koʻrikdan oʻtkaziladi.

Koʻrikdan oʻtkazish sud ekspertizasini tayinlagan organ (shaxs) tomonidan tashkil etiladi, uning majburiy ishtirokida amalga oshiriladi va tegishli bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi.

Sud ekspertizasi tugallanganidan keyin tadqiqot obyektlari, agar ular toʻla ishlatilgan boʻlmasa, sud ekspertizasini tayinlagan organga (shaxsga) qaytariladi.