Pedagogika sohasidagi talabalarning bilimlarini tashqi diagnostikadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida (3853-son)

09.06.2026

OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI MAKTABGACHA VA MAKTAB TAʼLIMI VAZIRINING

BUYRUGʻI

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2026-yil 9-iyunda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 3853]

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 28-apreldagi PF-73-son “Pedagog kadrlar tayyorlash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq buyuraman:

1. Pedagogika sohasidagi talabalarning bilimlarini tashqi diagnostikadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Taʼlim sifatini taʼminlash milliy agentligi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi bilan kelishilgan.

3. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi.

Vazir E. KARIMOVA

Toshkent sh.,

2026-yil 18-may,

35-mh-son

Kelishildi:

Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vaziri K. SHARIPOV

2026-yil 12-may

Taʼlim sifatini taʼminlash milliy agentligi direktori B. YULDASHEV

2026-yil 7-may

Oʻzbekiston Respublikasi maktabgacha va maktab taʼlimi vazirining 2026-yil 18-maydagi 35-mh-son buyrugʻiga ILOVA

Pedagogika sohasidagi talabalarning bilimlarini tashqi diagnostikadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi

NIZOM

Mazkur Nizom pedagog kadrlar tayyorlash sifatini tahlil qilish maqsadida talabalarning bilimlarini tashqi diagnostikadan oʻtkazish tartibini belgilaydi.

Ushbu Nizom talablari pedagogika sohasida kadrlar tayyorlaydigan davlat va nodavlat oliy taʼlim tashkilotlariga (bundan buyon matnda oliy taʼlim tashkiloti deb yuritiladi) tatbiq etiladi.

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

pedagogika taʼlim yoʻnalishi — mazkur Nizomning 1-ilovasidagi Pedagog kadrlar tayyorlash sifatini tahlil qilish amalga oshiriladigan pedagogika taʼlim yoʻnalishlari roʻyxatida belgilangan oliy taʼlim yoʻnalishlari;

pedagogik kadrlar tayyorlash sifatini tahlil qilish — oliy taʼlim tashkilotida bakalavriat bosqichining pedagogika taʼlim yoʻnalishlarida tahsil olayotgan talabalarning bilimlarini yagona metodologik yondashuv asosida tashqi diagnostikadan oʻtkazish orqali tahlil qilish;

tashqi diagnostika — oliy taʼlim tashkilotida bakalavriat bosqichining pedagogika taʼlim yoʻnalishlarida tahsil olayotgan talabalarning bilimlarini mazkur yoʻnalishlardagi taʼlim dasturlari mazmuniga muvofiq tuzilgan test sinovlari asosida baholash.

2. Tashqi diagnostikadan oʻtkazish mazkur Nizomning 1-ilovasidagi Pedagog kadrlar tayyorlash sifatini tahlil qilish amalga oshiriladigan pedagogika taʼlim yoʻnalishlari roʻyxatida belgilangan pedagogika taʼlim yoʻnalishlari (bundan buyon matnda pedagogika taʼlim yoʻnalishlari deb yuritiladi) boʻyicha har oʻquv yilida bir marta bahorgi semestrda Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi (bundan buyon matnda Vazirlik deb yuritiladi) tomonidan amalga oshiriladi.

3. Tashqi diagnostikaga pedagogika taʼlim yoʻnalishlari boʻyicha oliy taʼlim tashkilotining bakalavriat bosqichida bir akademik guruhda tahsil olayotgan uchinchi bosqich talabalari jalb etiladi.

4. Pedagogika taʼlim yoʻnalishlari boʻyicha akkreditatsiyadan oʻtganiga bir yil toʻlmagan oliy taʼlim tashkilotlari tashqi diagnostikaga jalb qilinmaydi.

2-bob. Tashqi diagnostikani tashkil etish

5. Tashqi diagnostikadan oʻtkazish uchun har oʻquv yilining sentabr oyida Oʻzbekiston Respublikasi maktabgacha va maktab taʼlimi vazirining buyrugʻi bilan quyidagi tarkibda kamida 5 nafar malakali mutaxassislardan iborat ishchi guruh tuziladi:

ishchi guruh raisi — Oʻzbekiston Respublikasi maktabgacha va maktab taʼlimi vazirining pedagogik taʼlimni rivojlantirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari — Nizomiy nomidagi Oʻzbekiston milliy pedagogika universiteti rektori;

ishchi guruh raisi oʻrinbosari — Vazirlikning Pedagog kadrlarni tayyorlash va ularni kasbiy rivojlantirish boshqarmasi boshligʻi;

ishchi guruh aʼzolari — pedagog kadrlarni tayyorlash va ularni kasbiy rivojlantirish boʻyicha malakali mutaxassislar;

ishchi guruh kotibi — pedagog kadrlarni tayyorlash va ularni kasbiy rivojlantirish boʻyicha mutaxassis.

6. Ishchi guruh:

tashqi diagnostikadan oʻtkazish jarayonini muvofiqlashtiradi;

tashqi diagnostikaga jalb etiladigan akademik guruhlarni tanlaydi;

tashqi diagnostika natijalariga muvofiq har bir pedagogika taʼlim yoʻnalishi boʻyicha tahliliy maʼlumotnoma tayyorlaydi;

test sinovlari natijalaridan norozi boʻlgan oliy taʼlim tashkilotlarining murojaatlarini koʻrib chiqadi.

7. Tashqi diagnostika mazkur Nizomning 2-ilovasidagi sxemaga muvofiq oʻtkaziladi.

8. Vazirlik tomonidan har oʻquv yilining sentabr oyida oliy taʼlim tashkilotidagi pedagogika taʼlim yoʻnalishlari talabalari sonidan (talabalar sonining koʻpligiga ustuvorlik beriladi) kelib chiqib, tashqi diagnostikadan oʻtkaziladigan oliy taʼlim tashkilotlarining pedagogika taʼlim yoʻnalishlari roʻyxati Vazirlikning rasmiy veb-saytida eʼlon qilinadi va tashqi diagnostikadan oʻtkaziladigan oliy taʼlim tashkilotlariga yuboriladi.

9. Tashqi diagnostikadan oʻtkaziladigan oliy taʼlim tashkilotlari har oʻquv yilining noyabr oyi yakuniga qadar pedagogika taʼlim yoʻnalishlari va unda tahsil olayotgan talabalar soni boʻyicha maʼlumotlarni hamda taklif va eʼtirozlarini Vazirlikka taqdim etadi.

10. Vazirlik tomonidan har oʻquv yilining dekabr oyida mazkur Nizomning 9-bandidagi maʼlumotlar asosida tashqi diagnostika oʻtkaziladigan oliy taʼlim tashkilotlarining pedagogika taʼlim yoʻnalishlari roʻyxati qayta koʻrib chiqiladi va tashqi diagnostikadan oʻtkazish muddatlari koʻrsatilgan holda tasdiqlanadi hamda bu haqda oliy taʼlim tashkilotlariga uch ish kuni ichida xabarnoma yuboriladi.

3-bob. Talabalar bilimini tashqi diagnostikadan oʻtkazish

11. Tashqi diagnostika test sinovlari shaklida Vazirlikning Ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalari agentligi huzuridagi Pedagogik mahorat va xalqaro baholash ilmiy-amaliy markazining (bundan buyon matnda Markaz deb yuritiladi) masʼul xodimlari tomonidan oliy taʼlim tashkilotida oʻtkaziladi.

12. Markaz tomonidan har oʻquv yilining fevral oyida pedagogika taʼlim yoʻnalishlarining taʼlim dasturlari mazmunidan kelib chiqib testlar bazasi shakllantiriladi.

13. Test sinovlari talaba tahsil oladigan tilda, axborot kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda oʻtkaziladi.

Bunda talabalarga 50 ta test topshirigʻi va ularni bajarish uchun 45 daqiqa vaqt beriladi.

Har bir toʻgʻri bajarilgan test topshirigʻi 2 ball bilan baholanib, test sinovlari uchun jami 100 ball beriladi.

14. Markaz test jarayonining xolisona va adolatli oʻtishini taʼminlash, talabalarga ularning test sinovlari jarayonidagi vazifalari, huquq va majburiyatlarini tushuntirish, test sinovlarini oʻtkazish bilan bogʻliq barcha zarur sharoitlarni yaratish hamda test sinovlari natijalari boʻyicha toʻliq maʼlumotlar berish uchun masʼul hisoblanadi.

Markaz test materiallarining sifatli, nuqsonsiz hamda maxfiylikni saqlagan holda tayyorlanishini taʼminlaydi.

15. Test sinovlarini oʻtkazish jarayoni foto va videotasvirga olinadi.

16. Test sinovlari boshlangandan keyin Markazning masʼul xodimlaridan boshqa shaxslar test sinovlari oʻtkaziladigan xonaga kiritilmaydi va test savollari boʻyicha talabalar bilan savol-javob qilinmaydi.

17. Test sinovlari oʻtkazilayotganda talabalar, Markazning masʼul xodimlari va boshqa shaxslar tomonidan uyali telefonlar hamda boshqa aloqa va texnika vositalarini test sinovlari oʻtkaziladigan xonaga olib kirilishi va ulardan foydalanilishi taqiqlanadi.

18. Test sinovlari mazkur Nizomning 3-ilovasidagi Test sinovlari natijalarini baholash mezonlariga muvofiq baholanadi.

19. Test sinovlari natijalari talabaning oʻqish davomidagi oʻzlashtirish koʻrsatkichlariga taʼsir qilmaydi va ularning reyting ballini jamlashda hisobga olinmaydi.

20. Talabalar test sinovlariga jalb qilinganda ularning dars jadvallariga oliy taʼlim tashkiloti tomonidan tegishli oʻzgartirishlar kiritilishi lozim.

21. Oliy taʼlim tashkiloti tashqi diagnostikaga talabalarning toʻliq jalb etilishi uchun masʼul hisoblanadi.

Test sinovlariga jalb qilingan talaba uzrli sabablarga koʻra (salomatligi sababli belgilangan shakldagi tibbiy maʼlumotnoma taqdim etilganda, homiladorlik, tugʻish hamda bola parvarishi qilish taʼtili, yaqin qarindoshining vafot etganligi va boshqalar sababli) qatnasha olmagan hollarda oliy taʼlim tashkiloti Vazirlikni yozma xabardor qilishi hamda asoslovchi hujjatlarni taqdim etishi lozim.

22. Markaz tomonidan oliy taʼlim tashkilotlari va pedagogika taʼlim yoʻnalishlari kesimidagi test sinovlari natijalari test sinovlari oʻtkazilgan kundan boshlab uch ish kuni ichida ishchi guruhga taqdim etiladi.

23. Ishchi guruh tomonidan test sinovlari natijalari asosida tashqi diagnostika natijalari quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:

Bunda:

TD — tashqi diagnostika natijasi;

1TTB+2TTB++nTTB — har bir talabaning test ballari yigʻindisi;

TS — test sinovida ishtirok etgan talabalar soni.

24. Ishchi guruh tomonidan tashqi diagnostikadan oʻtkazish natijalari asosida oʻn besh ish kuni ichida tahliliy maʼlumotnoma tayyorlanadi hamda Vazirlikka taqdim etiladi.

25. Vazirlik tomonidan tashqi diagnostikadan oʻtkazish natijasida 56 ball va undan yuqori koʻrsatkich qayd etilgan pedagogika taʼlim yoʻnalishi “talablarga javob beradigan”, 56 baldan past koʻrsatkich qayd etilgan pedagogika taʼlim yoʻnalishi “talablarga javob bermaydigan” deb topiladi.

26. Ishchi guruh tomonidan tayyorlangan tahliliy maʼlumotnoma Vazirlik tomonidan umumlashtirilib, uch ish kuni ichida oliy taʼlim tashkilotiga yuboriladi.

27. Vazirlik tomonidan tashqi diagnostikadan oʻtkazish natijalariga koʻra “talablarga javob bermaydigan” deb topilgan pedagogika taʼlim yoʻnalishi roʻyxati shakllantiriladi hamda tashqi diagnostikadan oʻtkazish yakunlangandan soʻng bir oy ichida taʼlim tashkilotini xavfni tahlil qilish asosida navbatdan tashqari oʻrganish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Taʼlim sifatini taʼminlash milliy agentligiga taqdim etiladi.

4-bob. Tashqi diagnostika natijalari yuzasidan murojaat qilish

28. Test sinovlari natijalaridan norozi boʻlgan oliy taʼlim tashkilotlari tashqi diagnostika natijalari yuborilgan kundan boshlab oʻn kun mobaynida ishchi guruhga yozma ravishda murojaat qilishlari mumkin.

29. Ishchi guruh muammoli holatlarga aniqlik kiritish uchun jamoatchilik asosida malakali mutaxassislarni jalb etishi mumkin.

30. Ishchi guruh yigʻilishlarida aʼzolarning yarmidan koʻpi ishtirok etsa, uning qabul qilgan qarori qonuniy kuchga ega boʻladi.

31. Murojaat roʻyxatga olingan kundan boshlab oʻn kun muddatda, qoʻshimcha oʻrganishlar talab etilganda qoʻshimcha besh kun muddatda koʻrib chiqiladi.

Murojaatning koʻrib chiqish kuni haqida murojaat etuvchi oliy taʼlim tashkiloti bir kun oldin xabardor qilinadi va oliy taʼlim tashkilotining masʼul xodimi murojaatni koʻrib chiqish boʻyicha yigʻilishda ishtirok etishi mumkin.

32. Ishchi guruh oliy taʼlim tashkilotining murojaatini koʻrib chiqib, quyidagi qarorlardan birini qabul qiladi:

test topshiriqlarining toʻgʻri tuzilganligi hamda baholanganligi, test sinovi materiallarida xato va kamchiliklar, shuningdek, test sinovlarini oʻtkazish jarayonida tashkiliy-texnik jihatdan kamchiliklar aniqlanmagan taqdirda, test sinovlari natijalarini oʻzgartirishsiz qoldirish;

test topshiriqlarining toʻgʻri tuzilganligi hamda baholanganligi, test sinovi materiallarida xato va kamchiliklar, shuningdek, test sinovlarini oʻtkazish jarayonida tashkiliy-texnik jihatdan kamchiliklar mavjudligi aniqlangan taqdirda, test sinovlarini qayta oʻtkazish.

33. Murojaatni koʻrib chiqish boʻyicha ishchi guruhning xulosasi koʻrib chiqish yakunlangan kunda murojaat etuvchi oliy taʼlim tashkilotiga yuboriladi.

5-bob. Yakuniy qoidalar

34. Manfaatdor shaxslar tashqi diagnostika oʻtkazishdan norozi boʻlgan taqdirda, sudga yoki vakolatli organlarga qonunchilikda belgilangan tartibda murojaat qilish huquqiga ega.

35. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.

Pedagog kadrlar tayyorlash sifatini tahlil qilish maqsadida talabalarning bilimlarini tashqi diagnostikadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 1-ILOVA

Pedagog kadrlar tayyorlash sifatini tahlil qilish amalga oshiriladigan pedagogika taʼlim yoʻnalishlari

ROʻYXATI

Pedagog kadrlar tayyorlash sifatini tahlil qilish maqsadida talabalarning bilimlarini tashqi diagnostikadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 2-ILOVA

Tashqi diagnostikani tashkil etish

SXEMASI

Pedagog kadrlar tayyorlash sifatini tahlil qilish maqsadida talabalarning bilimlarini tashqi diagnostikadan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 3-ILOVA

Test sinovlari natijalarini

BAHOLASH MEZONLARI