Zarur amaliyotlar (GxP) talablariga muvofiqligi yuzasidan farmatsevtik inspeksiyadan oʻtkazish boʻyicha koʻrsatiladigan xizmatlar uchun toʻlovlar miqdorini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida (3847-son)
04.06.2026
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirining
buyrugʻi
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2026-yil 4-iyunda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 3847]
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 18-sentabrdagi 788-son “Farmatsevtika sohasiga zarur amaliyotlar (GxP) talablarini joriy etish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:
1. Zarur amaliyotlar (GxP) talablariga muvofiqligi yuzasidan farmatsevtik inspeksiyadan oʻtkazish boʻyicha koʻrsatiladigan xizmatlar uchun toʻlovlar miqdorini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Oʻzbekiston Savdo-sanoat palatasi, Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil hamda Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi bilan kelishilgan.
3. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Vazir A. XUDAYAROV
Toshkent sh.,
2026-yil 10-aprel,
14-son
Kelishildi:
Savdo-sanoat palatasi raisi D. VAXABOV
2026-yil 11-fevral
Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi raisi H. TURAXUJAYEV
2026-yil 6-fevral
Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil A. BURIYEV
2026-yil 14-fevral
Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vaziri B. ZAXIDOV
2026-yil 17-mart
Iqtisodiyot va moliya vaziri J. KUCHKAROV
2026-yil 18-mart
Oʻzbekiston Respublikasi sogʻliqni saqlash vazirining 2026-yil 10-apreldagi 14-son buyrugʻiga ILOVA
Zarur amaliyotlar (GxP) talablariga muvofiqligi yuzasidan farmatsevtik inspeksiyadan oʻtkazish boʻyicha koʻrsatiladigan xizmatlar uchun toʻlovlar miqdorini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi
NIZOM
Mazkur Nizom (bundan buyon matnda Nizom deb yuritiladi) Zarur amaliyotlar (GxP) talablariga muvofiqlik yuzasidan farmatsevtik inspeksiyadan oʻtkazish boʻyicha koʻrsatiladigan xizmatlar uchun toʻlovlar miqdorini (bundan buyon matnda haq miqdorlari deb yuritiladi) aniqlash tartibini belgilaydi.
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
ariza beruvchi — Zarur amaliyotlar (GxP) sertifikatini olish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 18-sentabrdagi 788-son qarori bilan tasdiqlangan Zarur amaliyotlar (GxP) talablariga muvofiqlik yuzasidan inspeksiyalar oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga asosan ariza bilan murojaat qilgan yuridik shaxs yoki u tomonidan belgilangan tartibda vakolat berilgan shaxs;
farmatsevtik inspeksiya — ariza beruvchilarning tegishli Zarur amaliyotlar (GxP) talablariga muvofiqligini baholash jarayoni;
vakolatli organ — Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Farmatsevtika tarmogʻini rivojlantirish agentligining “Zarur amaliyotlar markazi” davlat muassasasi;
inspeksiya nazorati — ishlab chiqarish jarayonlari, xizmatlar, menejment tizimlarining Zarur amaliyotlar (GxP) sertifikati amal qilish davrida belgilangan talablarga muvofiqligini tasdiqlash maqsadida vakolatli organ tomonidan davriy farmatsevtik inspeksiya.
2. Mazkur Nizom talablari:
barcha mahalliy va xorijiy dori vositalari ishlab chiqaruvchilarni Zarur ishlab chiqarish amaliyotining (GMP) milliy talablariga muvofiq;
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining klinik tadqiqotlar oʻtkazuvchi barcha klinik bazalarini Zarur klinika amaliyoti (GCP) milliy talablariga muvofiq;
farmatsevtika mahsulotlarining klinik-oldi tadqiqotlarini amalga oshiruvchi barcha laboratoriyalarni Zarur laboratoriya amaliyotining (GLP) milliy talablariga muvofiq;
farmatsevtika mahsulotlarini ulgurji sotish bilan shugʻullanuvchi barcha mahalliy korxonalarni Zarur distribyutorlik amaliyotining (GDP) milliy talablariga muvofiq;
farmatsevtika mahsulotlarini chakana sotish bilan shugʻullanuvchi barcha mahalliy tashkilotlarni Zarur farmatsevtika (dorixona) amaliyoti (GPP) milliy talablariga muvofiq;
dori vositalari va tibbiy buyumlarni saqlash bilan shugʻullanuvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlarni Zarur saqlash amaliyoti (GSP) milliy talablariga muvofiq;
dorivor oʻsimliklarni madaniylashtirish, ularni yigʻib olish va ularga ishlov berish bilan shugʻullanuvchi barcha mahalliy tashkilotlarni Zarur dorivor oʻsimliklarni madaniylashtirish va terib olish amaliyoti talablariga muvofiq inspeksiyadan oʻtkazishga nisbatan tatbiq etiladi.
3. Farmatsevtik inspeksiyadan oʻtkazganlik uchun haq miqdorlari ariza beruvchi tomonidan farmatsevtik inspeksiya oʻtkazish boʻyicha shartnomada koʻrsatilgan muddatlarda vakolatli organning gʻazna hisobvaragʻiga oʻtkaziladi.
Farmatsevtik inspeksiya oʻtkazish boʻyicha shartnomaga mazkur Nizomning ilovasiga muvofiq Farmatsevtik inspeksiyani oʻtkazish uchun vakolatli organ tomonidan bajariladigan mehnat vaqti normasi ilova qilinadi.
4. Farmatsevtik inspeksiya sertifikatlashtirish yoki inspeksiya nazoratini amalga oshirish maqsadida oʻtkaziladi.
Inspeksiya nazoratini oʻtkazishda farmatsevtik inspeksiya uchun belgilangan haq miqdorlarining uchdan bir qismi miqdorida toʻlov ariza beruvchi tomonidan farmatsevtik inspeksiya oʻtkazish boʻyicha shartnomada koʻrsatilgan muddatlarda vakolatli organning gʻazna hisobvaragʻiga oʻtkaziladi.
5. Farmatsevtik inspeksiya qonunchilikda belgilangan talablar asosida oʻtkazilmagan boʻlsa, shuningdek, ariza beruvchining arizasi asossiz rad etilganligi tasdiqlansa, farmatsevtik inspeksiya xizmatlari uchun toʻlovlar ariza beruvchiga oʻn bank ish kuni ichida qaytariladi.
6. Ushbu Nizom farmatsevtik inspeksiyani oʻtkazishda olingan va sarflangan mahsulot namunalari hamda laboratoriya sinovlari va tahlillarini oʻtkazish uchun xarajatlarga nisbatan tatbiq etilmaydi.
7. Ariza beruvchi va vakolatli organ oʻrtasidagi farmatsevtik inspeksiya oʻtkazish boʻyicha shartnomada xizmat safari nazarda tutilgan boʻlsa, bu boʻyicha xarajatlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 2-avgustdagi 424-son “Oʻzbekiston Respublikasi hududida xizmat safarlari toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qarori hamda Davlat organlari va tashkilotlari xodimlari Oʻzbekiston Respublikasi tashqarisiga xizmat safariga yuborilganda xizmat safari xarajatlari uchun mablagʻlar berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomda (roʻyxat raqami 2730, 2015-yil 19-noyabr) belgilangan miqdorlarda ariza beruvchi tomonidan alohida toʻlanadi.
Bunda Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida oʻtkaziladigan farmatsevtik inspeksiyalar uchun har bir inspektorning safar kuni (joʻnash va kelish sanalari) ish kunlariga toʻgʻri kelsa, ushbu kun(lar) uchun bitta inspektor soatlik tarifining sakkiz soati ekvivalentida haq toʻlanadi.
8. Farmatsevtik inspeksiyani oʻtkazish boʻyicha koʻrsatiladigan xizmatlar uchun mazkur Nizom va uning ilovasiga muvofiq haq miqdorlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 29-dekabrdagi 722-son “Narxlari davlat tomonidan tartibga solinishi lozim boʻlgan tovarlar narxlarining (tariflarining) shakllanishi hamda qoʻllanilishini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan kelishiladi.
2-bob. Haq miqdorlarini hisoblash tartibi
9. Haq miqdorlari quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:
IP= T × Q × Ks
Bunda:
IP — farmatsevtik inspeksiya xizmati haqi;
T — mazkur Nizomning ilovasiga muvofiq Farmatsevtik inspeksiyani oʻtkazish uchun vakolatli organ tomonidan bajariladigan mehnat vaqti normasi (soatlarda);
Q — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 29-dekabrdagi 722-son “Narxlari davlat tomonidan tartibga solinishi lozim boʻlgan tovarlar narxlarining (tariflarining) shakllanishi hamda qoʻllanilishini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq belgilangan vakolatli organ tomonidan farmatsevtik inspeksiyani oʻtkazish uchun bir soatlik tarif narxi (soʻmda);
Ks — dori vositalari soni koeffitsiyenti (1.0 — 1.5). Mazkur koeffitsiyent Zarur ishlab chiqarish amaliyoti (GMP) talablariga muvofiqlik yuzasidan inspeksiyalar oʻtkazishga nisbatan tatbiq etiladi va arizada koʻrsatilgan ishlab chiqarish maydonida ishlab chiqarilayotgan va/yoki ishlab chiqarilishi rejalashtirilayotgan dori vositalari sonining quyidagi jadval asosidagi koeffitsienti belgilanadi:
Farmatsevtik inspeksiya xizmati haqini (IP) aniqlashda natijasi 0,5 dan kichik boʻlgan sonlar 0 ga, 0,5 va undan yuqori boʻlgan sonlar esa 1 ga yaxlitlanadi.
3-bob. Yakuniy qoidalar
10. Manfaatdor shaxslar haq miqdorlaridan norozi boʻlgan taqdirda, sudga yoki vakolatli organlarga qonunchilikda belgilangan tartibda murojaat qilish huquqiga ega.
11. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.
Zarur amaliyotlar (GxP) talablariga muvofiqligi yuzasidan farmatsevtik inspeksiyadan oʻtkazish boʻyicha koʻrsatiladigan xizmatlar uchun toʻlovlar miqdorini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi vaqtinchalik nizomga ILOVA
Farmatsevtik inspeksiyani oʻtkazish uchun vakolatli organ tomonidan bajariladigan
MEHNAT VAQTI NORMASI
1-bob. Dori vositalarini ishlab chiqaruvchi korxonalarda Zarur ishlab chiqarish amaliyoti (GMP) talablariga muvofiqligi yuzasidan farmatsevtik inspeksiyani oʻtkazish uchun mehnat vaqti sarfi*
1-§. Zarur ishlab chiqarish amaliyoti (GMP) talablariga muvofiqligi yuzasidan farmatsevtik inspeksiyani oʻtkazish uchun umumiy mehnat vaqti sarfi
2-§. Zarur ishlab chiqarish amaliyoti (GMP) talablariga muvofiqligi yuzasidan farmatsevtik inspeksiyani oʻtkazish obyektlariga nisbatan mehnat sarflari
3-§. Zarur ishlab chiqarish amaliyoti (GMP) talablariga muvofiqligi yuzasidan farmatsevtik inspeksiyani oʻtkazish obyektlarining muvofiqligini baholash uchun qoʻshimcha omillar
4-§. Zarur ishlab chiqarish amaliyoti (GMP) talablariga muvofiqligi yuzasidan farmatsevtik inspeksiyani oʻtkazishda mehnat sarfini hisoblash va taqsimlash
METODIKASI
1. Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan ishlab chiqaruvchilar uchun mazkur bobning 1-paragrafi 3-pozitsiyasidagi Farmatsevtik inspeksiya dasturiga muvofiq ariza beruvchini tekshirishda umumiy mehnat sarfi quyidagi nisbatlarda taqsimlanadi:
farmatsevtik inspeksiyaga tayyorgarlik koʻrish uchun — 20 foiz;
farmatsevtik inspeksiyani oʻtkazish uchun — 70 foiz;
farmatsevtik inspeksiya natijalari boʻyicha hisobot tuzish uchun — 10 foiz.
Masalan, ishlab chiqarish maydonida aseptik sharoitlarda katta hajmli suyuq dori shakllari ishlab chiqarilishi amalga oshirilgan taqdirda, inspeksiyaga tayyorgarlik koʻrish, inspeksiya oʻtkazish va hisobot tuzish uchun jami 10 ish kuni (80 soat) talab etiladi. Ushbu muddatdan yetti ish kuni inspeksiyani oʻtkazish uchun, ikki ish kuni inspeksiyaga tayyorgarlik koʻrish uchun va bir ish kuni inspeksiya natijalari boʻyicha hisobot tuzish uchun ajratiladi.
2. Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida joylashgan ishlab chiqaruvchilar uchun mazkur bobning 1-paragrafi 3-pozitsiyasidagi Farmatsevtik inspeksiya dasturiga muvofiq ariza beruvchini tekshirishda umumiy mehnat sarfi quyidagi nisbatlarda taqsimlanadi:
farmatsevtik inspeksiyaga tayyorgarlik koʻrish uchun — 30 foiz;
farmatsevtik inspeksiyani oʻtkazish uchun — 50 foiz;
farmatsevtik inspeksiya natijalari boʻyicha hisobot tuzish uchun — 20 foiz.
3. Mazkur bobning 1-paragrafi 3-pozitsiyasidagi Farmatsevtik inspeksiya dasturiga muvofiq ariza beruvchining ishlab chiqarish maydonida bir nechta turdagi dori shakllari farmatsevtik inspeksiyadan oʻtkazilayotgan boʻlsa, farmatsevtik inspeksiya davomiyligi eng yuqori boʻlgan dori shaklining mehnat sarfi qabul qilinadi.
4. Mazkur bobning 1-paragrafi 3-pozitsiyasidagi Farmatsevtik inspeksiya dasturiga muvofiq ariza beruvchining ishlab chiqarish maydonida aseptik sharoitlarda tayyorlanadigan dori shakllari hamda ishlab chiqarish yakunida sterilizatsiya qilinadigan dori shakllari farmatsevtik inspeksiyadan oʻtkazilayotgan boʻlsa, aseptik sharoitlarda tayyorlanadigan dori shakllari uchun belgilangan mehnat sarfi toʻliq miqdorda va unga qoʻshimcha ishlab chiqarish yakunida sterilizatsiya qilinadigan dori shakllari uchun belgilangan mehnat sarfining 20 foizi miqdorida hisoblanadi.
Masalan, ariza beruvchining ishlab chiqarish maydonida aseptik sharoitlarda tayyorlanadigan katta hajmli suyuq dori shakllari uchun inspeksiya davomiyligi 80 soatni (1.1.1.1), ishlab chiqarish yakunida sterilizatsiya qilinadigan katta hajmli suyuq dori vositasi shakllari (1.1.2.1) uchun esa 64 soatni tashkil etadi. Ushbu holatda asosiy hisoblash koʻrsatkichi sifatida inspeksiya davomiyligi yuqori boʻlgan dori shakli, yaʼni 80 soat qabul qilinadi hamda ishlab chiqarish yakunida sterilizatsiya qilinadigan dori vositasi shakllari boʻyicha belgilangan inspeksiya davomiyligining 20 foizi asosiy koʻrsatkichga qoʻshiladi, natijada mazkur bobning 1-paragrafi 3-pozitsiyasidagi Farmatsevtik inspeksiya dasturi uchun jami mehnat sarfi 93 soatni tashkil etadi.
5. Mazkur bobning 1-paragrafi 3-pozitsiyasidagi Farmatsevtik inspeksiya dasturiga muvofiq ariza beruvchining ishlab chiqarish maydonida steril dori shakli hamda nosteril dori shakli farmatsevtik inspeksiyadan oʻtkazilayotgan boʻlsa, steril dori shakli uchun belgilangan mehnat sarfi toʻliq miqdorda va unga qoʻshimcha nosteril dori shakli uchun belgilangan mehnat sarfining 50 foizi miqdorida hisoblanadi.
Masalan, ariza beruvchining ishlab chiqarish maydonida aseptik sharoitlarda tayyorlanadigan katta hajmli suyuq dori shakllari uchun inspeksiya davomiyligi 80 soatni (1.1.1.1), nosteril boʻlgan qattiq qobiqli kapsulalar (1.2.1.1) dori shakli uchun esa 48 soatni tashkil etadi. Ushbu holatda asosiy hisoblash koʻrsatkichi sifatida inspeksiya davomiyligi yuqori boʻlgan dori shakli, yaʼni 80 soat qabul qilinadi hamda nosteril boʻlgan qattiq qobiqli kapsulalar (1.2.1.1) dori shakli uchun belgilangan inspeksiya davomiyligining 50 foizi asosiy koʻrsatkichga qoʻshiladi, natijada mazkur bobning 1-paragrafi 3-pozitsiyasidagi Farmatsevtik inspeksiya dasturi uchun jami mehnat sarfi 104 soatni tashkil etadi.
6. Farmatsevtik inspeksiya doirasida bir guruhga kiruvchi bir nechta dori shakllari mavjud boʻlsa yoki ishlab chiqarish faoliyati bitta blokda amalga oshirilsa, har bir qoʻshimcha dori shakli yoki ishlab chiqarish faoliyati uchun farmatsevtik inspeksiya oʻtkazish obyektining tegishli ustunida belgilangan mehnat sarfiga nisbatan 10 foiz qoʻshiladi.
Masalan, ishlab chiqarish maydonida aseptik sharoitda tayyorlanadigan katta hajmli suyuq dori shakli (1.1.1.1) va kichik hajmli suyuq dori shakli (1.1.1.2) bir guruhga kiradi. Ushbu holatda mazkur bobning 1-paragrafi 3-pozitsiyasidagi Farmatsevtik inspeksiya dasturi uchun jami mehnat sarfi 88 soatni tashkil etadi.
7. Farmatsevtik inspeksiya doirasida ariza beruvchining ishlab chiqarish maydonida bir xil turdagi dori shakli yoki ishlab chiqarish turi tekshirilayotgan boʻlsa va u boshqa bino(lar)da yoki qavatlarda ham amalga oshirilsa, har bir qoʻshimcha bino yoki qavatga farmatsevtik inspeksiya oʻtkazish obyektining tegishli ustunida belgilangan mehnat sarfiga nisbatan 20 foiz qoʻshiladi.
8. Mazkur bobning 3-paragrafiga asosan Zarur ishlab chiqarish amaliyoti (GMP) talablariga muvofiqligi yuzasidan farmatsevtik inspeksiyani oʻtkazish obyektlarining muvofiqligini baholash uchun qoʻshimcha omillar mavjud boʻlsa, unda belgilangan mehnat sarflari ushbu bobning 2-paragrafiga qoʻshib hisoblanadi.
2-bob. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining klinik tadqiqotlar oʻtkazuvchi barcha klinik bazalari Zarur klinika amaliyoti (GCP), farmatsevtika mahsulotlarining klinik-oldi tadqiqotlarini amalga oshiruvchi barcha laboratoriyalar Zarur laboratoriya amaliyotining (GLP), farmatsevtika mahsulotlarini ulgurji sotish bilan shugʻullanuvchi barcha mahalliy korxonalar Zarur distribyutorlik amaliyotining (GDP), dori vositalari va tibbiy buyumlarni saqlash bilan shugʻullanuvchi xoʻjalik yurituvchi subyektlar Zarur saqlash amaliyoti (GSP) talablariga muvofiqligi yuzasidan farmatsevtik inspeksiya oʻtkazish uchun mehnat vaqti sarfi
3-bob. Farmatsevtika mahsulotlarini chakana sotish bilan shugʻullanuvchi barcha mahalliy tashkilotlar Zarur farmatsevtika (dorixona) amaliyoti (GPP) talablariga muvofiqligi yuzasidan farmatsevtik inspeksiya oʻtkazish uchun mehnat vaqti sarfi*****
Izohlar:
*Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida joylashgan ishlab chiqaruvchilar uchun Zarur ishlab chiqarish amaliyoti (GMP) talablariga muvofiqligi yuzasidan farmatsevtik inspeksiyani oʻtkazish uchun mehnat vaqti sarfi ikki baravar miqdorida belgilanadi.
**Mehnat vaqti sarflari farmatsevtik inspeksiyada ishtirok etadigan inspektorlar sonidan qatʼi nazar belgilangan. Masalan, 80 soat farmatsevtik inspeksiya 2 ta inspektorning 40 soat ishlashiga yoki 4 inspektorning 20 soat ishlashiga toʻgʻri kelishi mumkin.
***Jiddiy boʻlmagan nomuvofiqliklarning bartaraf etilganligi keyingi farmatsevtik inspeksiya doirasida tekshiriladi.
****Faqat ushbu koʻrsatilgan faoliyat bilan shugʻullanuvchi ariza beruvchilarga nisbatan tatbiq etiladi.
*****Farmatsevtika mahsulotlarini chakana sotish bilan shugʻullanuvchi ijtimoiy dorixonalar uchun Zarur dorixona amaliyoti (GPP) talablariga muvofiqligi yuzasidan farmatsevtik inspeksiya oʻtkazishda mehnat sarfining 50 foizi hisoblanadi.
