2026-2027-yillarda hududlardagi ijtimoiy soha muassasalarida energiya samaradorligi loyihalari koʻlamini kengaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida (277-son)

03.06.2026

OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI VAZIRLAR MAHKAMASINING

QARORI

“Yangi Oʻzbekiston qiyofasidagi tuman (shahar)” maqomi berilgan tuman (shahar)larni energiya samarador hududlarga aylantirish, yakka tartibdagi va koʻp kvartirali uylar, ijtimoiy soha muassasalari, davlat tashkilotlari hamda tadbirkorlik subyektlarida energiya samaradorligini oshirish boʻyicha islohotlarni davom ettirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Quyidagilar:

Jizzax viloyatida energiya samaradorligi loyihalari amalga oshiriladigan ijtimoiy soha muassasalarining manzilli roʻyxati 1-ilovaga;

Denov va Gʻallaorol tumanlarida energiya samaradorligi loyihalari amalga oshiriladigan koʻp kvartirali uylarning manzilli dasturi 2-ilovaga;

Ijtimoiy soha muassasalarini geliokollektorlar bilan jihozlash maqsadli parametrlari 3-ilovaga;

Binolarni “Nol energiya sarfli binolar” tamoyillari asosida modernizatsiya qilish, qayta taʼmirlash va qurish konsepsiyasi 4-ilovaga;

“Nol energiya sarfli binolar” konsepsiyasi asosida modernizatsiya qilinadigan ijtimoiy soha muassasalari va boshqa muassasalarning manzilli roʻyxati 5-ilovaga;

Markazlashgan mablagʻlar hisobidan davlat tashkilotlari, shu jumladan, ijtimoiy soha muassasalari binolarini qurish, rekonstruksiya (modernizatsiya) qilish va mukammal taʼmirlashda energiya samaradorligi boʻyicha minimal talablar 6-ilovaga;

“Taraqqiyot va yetakchilik maskani” dasturi doirasida energiya samaradorligi tamoyillari asosida modernizatsiya va rekonstruksiya qilinadigan ijtimoiy soha muassasalarining manzilli roʻyxati 7-ilovaga;

Ijtimoiy soha muassasalari, iqtisodiyot tarmoqlari, koʻp kvartirali uylar va aholi xonadonlarida energiya samaradorligini oshirish “yoʻl xaritasi” 8-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Iqtisodiyot va moliya vazirligi Energiya samaradorligi milliy agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari bilan birgalikda mazkur qarorga 7-ilovaga muvofiq ijtimoiy soha muassasalarida amalga oshiriladigan energiya samaradorligi loyihalari uchun talab qilinadigan mablagʻlar alohida hududlarni rivojlantirish uchun respublika budjetidan yoʻnaltiriladigan mablagʻlar hisobidan ajratilishini taʼminlasin.

3. Belgilansinki, 2026-yil 1-iyuldan boshlab davlat tashkilotlari, shu jumladan, ijtimoiy soha muassasalari obyektlarini rekonstruksiya (modernizatsiya) qilish va mukammal taʼmirlashda energiya samaradorligini oshirish bilan bogʻliq quyidagi talablar joriy qilinadi:

obyektlar loyiha hujjatlarini ishlab chiqish va shaharsozlik ekspertizasidan oʻtkazish, ularni qurish, rekonstruksiya (modernizatsiya) qilish hamda mukammal taʼmirlash jarayonida energiya samaradorligini oshirish bilan bogʻliq tadbirlar va ish hajmlarining maqbullashtirilishiga yoʻl qoʻyilmaydi;

obyektlarning loyiha hujjatlari belgilangan tartibda oʻtkaziladigan energiya auditi hisobotlari asosida ishlab chiqiladi (yangi quriladigan obyektlar bundan mustasno). Bunda energiya auditi hisobotlarini buyurtmachilarga Agentlikning Energiya samaradorligini oshirish raqamli platformasi (keyingi oʻrinlarda — Platforma) orqali taqdim etish imkoniyati yaratiladi;

markazlashgan mablagʻlar hisobidan barcha davlat tashkilotlari, shu jumladan, ijtimoiy soha muassasalari binolarini qurish, rekonstruksiya (modernizatsiya) qilish va mukammal taʼmirlashda mazkur qarorga 6-ilovaga muvofiq energiya samaradorligi boʻyicha minimal talablar qoʻllanadi. Bu borada ushbu binolarning loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqishda energiya samaradorligini oshirish boʻyicha xalqaro talablar va normalarni qoʻllashga ruxsat beriladi;

obyektlarning loyiha hujjatlari ular foydalanishga topshirilgandan soʻng energiya samaradorligi koʻrsatkichi “C” toifasidan kam boʻlmasligini nazarda tutgan holda ishlab chiqiladi hamda ularni shaharsozlik ekspertizasidan oʻtkazishda energiya samaradorligi boʻyicha shaharsozlik norma va qoidalari qatʼiy inobatga olinadi. Bunda loyihalar doirasida energiya samaradorligi boʻyicha erishiladigan koʻrsatkichlar monitoringi “Shaharsozlik hujjatlarini ekspertiza qilish respublika markazi” DMning axborot tizimlarini Platformaga integratsiya qilish orqali amalga oshiriladi.

4. Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi doimiy ravishda:

rekonstruksiya (modernizatsiya) qilish va mukammal taʼmirlash ishlari amalga oshiriladigan barcha davlat tashkilotlari, shu jumladan, ijtimoiy soha muassasalari binolari loyihalarini davlat ekspertizasidan oʻtkazishda energiya samaradorligi boʻyicha minimal talablarning inobatga olinishini;

Agentlik bilan birgalikda minimal talablarning takomillashtirib borilishini taʼminlasin.

5. Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Agentlik 2026-yil 1-iyuldan boshlab budjet tashkilotlari tomonidan energiya samarador uskunalar va materiallar, shuningdek, qayta tiklanuvchi energiya manbalari qurilmalari Platforma orqali amaldagi qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibga muvofiq raqobatli shakllarda xarid qilinishini joriy qilsin.

6. Energiya samarador loyihalarni amalga oshirishda quyidagilar nazarda tutiladi:

a) 1, 2, 3 va 5-ilovalarda koʻrsatilgan loyihalar boʻyicha — Agentlik muassisligidagi “UzESCO” masʼuliyati cheklangan jamiyati buyurtmachi etib belgilanadi va bunda buyurtmachini saqlash xarajatlari uchun mablagʻlar obyekt qiymatidan kelib chiqib, belgilangan tartibda ajratiladi;

b) 7-ilovada koʻrsatilgan loyihalar boʻyicha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari huzuridagi “Yagona buyurtmachi xizmati” injiniring kompaniyalari buyurtmachi etib belgilanadi.

7. Davlat aktivlarini boshqarish agentligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Agentlik 2026-yil 1-avgustga qadar davlat obyektlarini ijaraga berishda ularda oʻrnatilgan qayta tiklanuvchi energiya manbalari ulushi va amalga oshirilgan energiya samaradorligi tadbirlarining darajasidan kelib chiqqan holda, ijara toʻloviga tabaqalashtirilgan chegirmani qoʻllash tartibini ishlab chiqib, Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

8. Turizm qoʻmitasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Texnik jihatdan tartibga solish agentligi va Agentlik bilan birgalikda ikki oy muddatda mehmonxonalar hamda ixtisoslashtirilgan joylashtirish vositalarini (sanatoriy, dam olish uylari, dam olish markazlari, dam olish zonalari, kurortlar, resort) balli asosda tasniflash hamda yulduz toifalarini berish boʻyicha milliy standartlarga ushbu obyektlarga nisbatan energiya samaradorligi talablarini joriy qilish boʻyicha Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritsin.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 9-ilovaga muvofiq ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.

10. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari Agentlik bilan birgalikda mazkur qarorning sifatli bajarilishi boʻyicha masʼul hisoblanadi.

11. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — iqtisodiyot va moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV

Toshkent sh.,

2026-yil 3-iyun,

277-son

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 3-iyundagi 277-son qaroriga 1-ILOVA

Jizzax viloyatida energiya samaradorligi loyihalari amalga oshiriladigan ijtimoiy soha muassasalarining

MANZILLI ROʻYXATI

Izohlar.

1. Loyiha quvvati hamda ajratiladigan limitlar miqdoriga tasdiqlangan loyiha hujjatlari natijalari boʻyicha aniqlik kiritiladi.

2. Loyihalar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan moliyalashtiriladi.

3. Zarur hollarda, ajratilgan limit doirasida ushbu roʻyxatdagi obyektlarga Vazirlar Mahkamasi bilan kelishilgan holda, Energiya samaradorligi milliy agentligi tomonidan oʻzgartirish kiritilishi mumkin.

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 3-iyundagi 277-son qaroriga 2-ILOVA

Denov va Gʻallaorol tumanlarida energiya samaradorligi loyihalari amalga oshiriladigan koʻp kvartirali uylarning

MANZILLI DASTURI

Izohlar.

1. Loyiha quvvati hamda ajratiladigan limitlar miqdoriga tasdiqlangan loyiha hujjatlari natijalari boʻyicha aniqlik kiritiladi.

2. Loyihalar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan moliyalashtiriladi.

3. Zarur hollarda, ajratilgan limit doirasida ushbu roʻyxatdagi obyektlarga Vazirlar Mahkamasi bilan kelishilgan holda, Energiya samaradorligi milliy agentligi tomonidan oʻzgartirish kiritilishi mumkin.

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 3-iyundagi 277-son qaroriga 3-ILOVA

Ijtimoiy soha muassasalarini geliokollektorlar bilan jihozlash

MAQSADLI PARAMETRLARI

Izohlar.

1. Ijtimoiy soha muassasalari manzilli roʻyxatlari Energiya samaradorligi milliy agentligi tomonidan Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Sport vazirligi va Sogʻliqni saqlash vazirligi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadi.

2. Loyiha quvvati hamda ajratiladigan limitlar miqdoriga tasdiqlangan loyiha hujjatlari natijalari boʻyicha aniqlik kiritiladi.

3. Loyihalar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan moliyalashtiriladi.

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 3-iyundagi 277-son qaroriga 4-ILOVA

Binolarni “Nol energiya sarfli binolar” tamoyillari asosida modernizatsiya qilish, qayta taʼmirlash va qurish

KONSEPSIYASI

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Mazkur Konsepsiya mamlakatdagi binolarning energiya samaradorligini oshirish hamda “Nol energiya sarfli binolar” (ZEB) tizimini joriy etishning huquqiy, tashkiliy va texnik asoslarini belgilaydi.

Konsepsiya davlat va ijtimoiy soha muassasalari binolarining energiya samaradorligini oshirish, ularda qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan keng foydalanish, ularni modernizatsiya qilish, qayta taʼmirlash va qurishda energiya sarfini kamaytirish (nolga tenglashtirish) tamoyillariga asoslangan tadbirlar majmuini qamrab oladi.

Konsepsiya Oʻzbekiston Respublikasining “Energiyani tejash, undan oqilona foydalanish va energiya samaradorligini oshirish toʻgʻrisida”gi, “Qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish toʻgʻrisida”gi qonunlari, qonunosti hujjatlari, shuningdek, xalqaro standartlar asosida ishlab chiqilgan.

2-bob. Asosiy tushunchalar

2. Ushbu konsepsiyada quyidagi tushunchalardan foydalaniladi:

aktiv texnologiyalar — energiya tejaydigan, intellektual boshqariladigan va ekologik barqaror texnologiyalar kompleksi;

nol energiya sarfli bino turkumi (“ZEB family”) — nol energiya sarfli bino oilasi boʻlib, unga energiya sarfi nolga yaqin bino, nol energiya sarfiga oʻtishga tayyor bino, energiya sarfi nolga qaratilgan binolar kiradi;

nol energiya sarfli bino (“ZEB”) — binoning yil davomidagi energiya sarfi binoda ishlab chiqariladigan qayta tiklanuvchi energiya miqdoriga teng yoki undan kam boʻlmagan, energiya samaradorligi yuqori darajadagi bino;

nol energiya sarfiga oʻtishga tayyor bino (“ZEB Ready”) — binoda energiya tejaydigan va yuqori samaradorlikdagi texnik yechimlar joriy etilgan, biroq qayta tiklanuvchi energiya manbalari toʻliq oʻrnatilmagan yoki qisman mavjud boʻlgan hamda energiya samaradorligini oshirish tadbirlari orqali energiya sarfi 50 foizga qisqartirilgan bino;

passiv texnologiyalar — binoning konstruktiv elementlari orqali energiya sarfini kamaytiruvchi qurilma, uskuna va konstruksiyalar;

energiya sarfi nolga yaqin bino (“NZEB”) — binoning energiya samaradorligini yuqori va energiya samarador texnologiyalar toʻliq joriy etilgan, umumiy energiya sarfining kamida 75 foizi qisqartirilgan bino;

energiya sarfi nolga qaratilgan bino (“ZEB Oriented”) — umumiy maydoni 10 000 m2dan kam boʻlmagan yirik yoki murakkab obyektlar (masalan, maktablar, shifoxonalar, ofislar, mehmonxonalar, savdo markazlari va boshqalar) uchun energiya isteʼmolini kamaytirishga qaratilgan chora-tadbirlar joriy etilgan, umumiy energiya sarfi kamida 30 foizga qisqartirilgan bino.

3. Nol energiya sarfli binolar quyidagi 1-jadvalga asosan turkumlanadi.

3-bob. Joriy holat va mavjud muammolar

4. Oʻzbekistonda ijtimoiy va maʼmuriy binolarning katta qismi 1970 — 1980-yillarda qurilgan boʻlib, ularning energiya samaradorligi past, issiqlik izolyatsiyasi yetarli emas, yoritish va shamollatish tizimlari eskirgan yoki umuman mavjud emas.

Mavjud binolarning oʻrtacha yillik energiya sarfi bir kvadrat metr maydon uchun 300 — 350 kVt·soatni tashkil etadi, bu esa xalqaro meʼyorlardan ikki baravar yuqori koʻrsatkichdir.

Energiya samarador texnologiyalarni qoʻllash, monitoring tizimlarini raqamlashtirish, “yashil” binolar boʻyicha texnik normativ hujjatlar ishlab chiqish ishlari yetarli darajada yoʻlga qoʻyilmagan, “ZEB” yoʻnalishida mutaxassislarni tayyorlash va ularni malakasini oshirish tizimi shakllanmagan, xalqaro tajriba bilan integratsiya sust.

Tahlillarga koʻra mavjud eski binolarda energiya isteʼmoli va energiya yoʻqotishlari hajmining yuqoriligiga quyidagi omillar sabab boʻlmoqda:

binolarning normativ va texnologik kamchiliklar bilan qurilgani va rekonstruksiya qilingani;

issiqlik saqlovchi materiallarning notoʻgʻri qoʻllanishi natijasida ularning issiqlikni saqlash xususiyatlari pasayib ketgani;

isitish va havoni konditsiyalash tizimlari samaradorligining pastligi, ventilyatsiya tizimlarining mavjud emasligi;

oldingi yillarda qurilgan binolarning texnik koʻrsatkichlari hozirgi zamon energiya samaradorligi talablariga javob bermasligi va boshqalar.

Hisob-kitoblarga koʻra amaldagi energiya isteʼmolidagi yoʻqotishlarning 60 foizi binolarni isitish va havoni normallashtirish tizimlarida, 11 foizi issiq suv taʼminoti tizimlarida sodir boʻladi.

Shu sababli mavjud binolarni bosqichma-bosqich “ZEB”tamoyillariga oʻtkazish choralarini boshlash zarur hisoblanadi.

4-bob. Maqsad va ustuvor yoʻnalishlar

5. Konsepsiyaning asosiy maqsadi — Oʻzbekiston Respublikasida binolarning energiya samaradorligini oshirish, nol energiya sarfli binolar ulushini bosqichma-bosqich kengaytirish va “yashil qurilish” tamoyillarini joriy etishdir.

6. Ushbu maqsadga quyidagi ustuvor yoʻnalishlar orqali erishiladi:

“ZEB” binolari uchun standartlar va texnik reglament hamda sertifikatlash tizimini ishlab chiqish;

milliy iqtisodiyotda energiya resurslari (tabiiy gaz, elektr energiyasi, suv va boshqalar) xarajatlari va isteʼmolini optimallashtirish;

“Yashil bino” tamoyili asosida qurish va rekonstruksiya qilish ishlarini amalga oshirish;

tabiiy yorugʻlik va shamollatishdan maksimal darajada foydalanish;

qurish va taʼmirlash ishlarida binolarning pol, devor, deraza va tom qismlarining issiqlik izolyatsiyasi uchun qatʼiy talablarni joriy qilish;

“Zero Carbon”ga erishish va atrof-muhitga salbiy taʼsirni kamaytirish, tabiiy resurslardan samarali foydalanish;

operatsion xarajatlarni kamaytirish orqali obyektning bozor qiymatini oshirish;

binolarning energiya boshqaruv tizimlari “Building Energy Management System”ni joriy etish, sensorli va avtomat tizimlarni koʻpaytirish.

5-bob. Binolarni “ZEB” tamoyillari asosida qurish, modernizatsiya qilish va qayta taʼmirlash

7. Binolar tashqi qismining barcha konstruktiv elementlarida issiqlik izolyatsiyasini yaxshilash — bunda fundament, fasad, tom (shift) va pol qoplamalari, shuningdek, deraza va eshiklarda yuqori sifatli izolyatsiya materiallarini qoʻllash hisobidan binolarning issiqlik yoʻqotishlari koʻrsatkichlari minimumga keltiriladi.

8. Passiv texnologiyalarni qoʻllash orqali binolarning energiya samaradorligini oshirish — bunda zamonaviy texnologiyalarni qoʻllash hisobidan binoning energiya sarfi isteʼmoli kamaytiriladi hamda binoning asosiy tuzilish elementlari orqali issiqlik va yorugʻlik bilan tabiiy taʼminlanish darajasi oshiriladi.

9. Aktiv texnologiyalardan keng foydalanish — bunda binolarni yangidan qurish yoki mavjudlarini taʼmirlashda (rekonstruksiya qilishda) energiya tejaydigan, intellektual boshqariladigan va ekologik barqaror texnologiyalardan kompleks ravishda foydalanish lozim. Aktiv texnologiyalar binoning energiya isteʼmol qiluvchi muhandislik tizimlarining yuqori samaradorlik asosida ishlashini taʼminlaydi.

10. Isitish, ventilyatsiya va konditsionerlashda (“HVAC”) yuqori samarali tizimlardan foydalanish (“HVAC”) — bunda isitish, ventilyatsiya va konditsionerlash (“HVAC”) tizimlari zamonaviy, kam energiya isteʼmol qiladigan va yuqori samaradorlik koeffitsiyentiga (“COP — Coefficiyent of Performance”) ega boʻlishi lozim. Quriladigan markaziy yoki lokal isitish, sovitish qurilmalarining “COP” koʻrsatkichi 3.0 dan kam boʻlmasligi lozim.

Bundan tashqari, ventilyatsiya tizimlarida issiqlikni tiklovchi qurilmalar (rekuperatorlar) majburiy oʻrnatiladi, ular chiqindi havodan issiqlikni olib, tashqaridan kirgan toza havoga oʻtkazadi va isitish/sovitish energiyasini tejashga xizmat qiladi.

11. Tabiiy shamollatish va yorugʻlikdan foydalanish — loyihalashtirish bosqichida binoning tabiiy shamollatish va yorugʻlik bilan taʼminlanishi hisobga olinishi kerak. Bu yorugʻlik uchun foydalaniladigan elektr energiyasini kamaytirishga va binolarning ichki qismida vizual qulaylikni oshirishga xizmat qiladi.

12. Ichimlik suv va oqova suv taʼminoti tizimi — ichimlik suv va oqova suv taʼminotini alohida (avtonom) boʻlishiga ustunlik beriladi. Bunda yomgʻir suvlaridan va binoda foydalanilgan suvlarni bir joyga yigʻish, suvlarni qayta ishlashga moʻljallangan qurilmalar orqali mexanik va kimyoviy tozalash texnologiyalaridan oʻtkazish hamda qayta ishlangan suvni texnik suv sifatida ikkilamchi sanuzel va sugʻorishga uzatish tizimi joriy etilishi mumkin.

13. Energiya tejaydigan yoritish tizimlari — barcha ichki va tashqi yoritish tizimlari LED texnologiyalari asosida qurilishi lozim. Yoritish tizimi harorat va harakat sezgichlari bilan jihozlangan avtomatik boshqaruv tizimiga ega boʻlishi lozim. Bu xonalarda odam yoʻqligida yorugʻlikni avtomatik oʻchirib qoʻyish yoki tabiiy yorugʻlik yetarli boʻlgan hududlarda sunʼiy yorugʻlikni pasaytirish orqali energiya tejashni taʼminlaydi.

14. Binoning energetika boshqaruvi tizimi (BEMS) — binoning barcha energetika oqimlarini boshqarish va monitoring qilish uchun “Bino energetika boshqaruvi tizimi”ning (BEMS — Building Energy Management System) joriy etilishi, ushbu tizim real vaqt rejimida elektr, issiqlik, sovitish va suv isteʼmolini kuzatib, maʼlumotlarni tahlil qilib boradi.

15. Invertorli boshqaruv — binoda qoʻllanadigan elektr dvigatelli qurilmalar (liftlar, nasoslar, ventilyatorlar, sovitish kompressorlari) invertorli boshqaruv bilan taʼminlashish lozim. Invertor yuklamaga qarab, dvigatel tezligini va shu bilan birga energiya isteʼmolini boshqaradi, bu anʼanaviy “oʻchirish/yoqish” prinsipiga qaraganda energiya resurslarini 30 — 50 foizgacha tejash imkonini beradi.

16. Qayta tiklanuvchi energiya manbalarining joriy etilishi — binoning energiya talabini qisman yoki toʻliq qoplash maqsadida qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish yoʻlga qoʻyiladi.

17. Quyosh fotoelektr stansiyasi (quyosh paneli) — binoning tom yoki yuqori qavatlarida, shuningdek qurilish maydonchasida quyosh paneli oʻrnatiladi. Ushbu tizim binoning umumiy yillik elektr energiyasi talabining 100 foizgacha qismini qoplaydigan quvvatlarda loyihalashtirilishi va qurilishi lozim.

18. Elektr saqlovchi akkumulyator quvvatlarini oʻrnatish — binoga oʻrnatiladigan quyosh paneli va boshqa qayta tiklanuvchi energiya manbalari quvvatlaridan kelib chiqib, akkumulyatorlarni oʻrnatish elektr energiyasini uzluksizligini taʼminlashga yordam beradi.

19. Geotermal va quyosh issiqlik tizimlari — loyihaning iqtisodiy va geologik jihatdan maqsadga muvofiqligi koʻrib chiqilgan holda, issiqlik manbai sifatida yerosti issiqligidan foydalanadigan geotermal nasoslar yoki issiq suv taʼminoti uchun quyosh kollektorlari tizimlarini joriy etish tavsiya etiladi.

20. Energiya balansining hisobi — binoning energiya isteʼmoli va ishlab chiqarilishi (masalan, quyosh paneli tomonidan) yillik asosda hisob-kitob qilinadi.

21. Doimiy monitoring va optimallashtirish — bunda binoning energiya isteʼmoli “BEMS” tizimi orqali olingan maʼlumotlar asosida doimiy monitoring qilinadi va meʼyordan oshib ketish holatlari (anomaliyalar) aniqlanganda, isteʼmolni kamaytirish choralari koʻriladi. Tizim orqali ishlash parametrlari muntazam ravishda optimallashtiriladi.

22. Ekspluatatsiya — binoning butun foydalanish davomida uning samaradorligini taʼminlash uchun qatʼiy ekspluatatsiya qoidalari belgilanishi shart.

23. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va raqamlashtirish — “ZEB” loyihalarining koʻrsatkichlari Energiya samaradorligi milliy agentligida (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) tashkil qilingan “Situatsion markaz” da shakllantirilib boriladi hamda monitoringi yuritiladi.

“ZEB” loyihalarida “IoT”, sunʼiy intellekt (“AI”) texnologiyalarini tatbiq etish mexanizmlari ishlab chiqiladi hamda energiya samaradorligi madaniyatini oshirish maqsadida axborot-taʼlim kompaniyalari va jamoatchilik bilan ishlash dasturlari yoʻlga qoʻyiladi.

6-bob. Kadrlar tayyorlash va malaka oshirish tizimini rivojlantirish

24. Agentlik tomonidan “ZEB” sohasida faoliyat yurituvchi muhandis, energetik va auditor mutaxassislar uchun malaka oshirish va sertifikatlash tizimi joriy qilinadi.

Xalqaro tashkilotlar (JICA, ADB va boshqalar) bilan hamkorlikda malaka oshirish dasturlari amalga oshiriladi.

7-bob. Binolarga “ZEB” konsepsiyalarini joriy etish bosqichlari

25. Quyidagilar binolarga “ZEB” konsepsiyalarini joriy etish bosqichlari hisoblanadi:

qisqa muddatli — 2026-2027-yillarda “ZEB” obyekti va normativlarni qabul qilish;

oʻrta muddatli — 2028 — 2030-yillarda davlat binolarida “ZEB Ready” toifasini majburiy joriy etish;

uzoq muddatli — 2031 — 2040-yillarda yangi binolar uchun ZEB/NZEB toifasini majburiy qoidalar sifatida joriy etish.

26. 2026-yilda 33 ta tuman (shahar)da bittadan ijtimoiy soha muassasasi binolarini “ZEB” tamoyillariga asoslangan holda modernizatsiya qilish boshlanadi.

Buning natijasida:

binolarning energiya samaradorligi koʻrsatkichlari 30 — 35 foizga oshiriladi, tabiiy gaz sarfini 100 foizgacha tejash imkoniyatlari hamda qurilish sohasida “Nol energiya sarfli binolar” (“ZEB”) tizimini joriy etish koʻnikmasi yaratiladi;

energiya samaradorligi yoʻnalishida 50 nafardan ortiq “ZEB” mutaxassislari tayyorlanadi.

8-bob. Monitoring va baholash

27. Konsepsiyaning amalga oshirilishi Agentlik tomonidan muvofiqlashtiriladi va monitoring qilinadi.

28. Monitoring quyidagi indikatorlar asosida amalga oshiriladi:

“ZEB”obyektlarining yillik joylashuvi va soni;

energiya sarfining oʻrtacha kamayish darajasi;

qayta tiklanuvchi energiya ulushi;

tayyorlangan mutaxassislar soni;

iqtisodiy samaradorlik koʻrsatkichlari.

29. Har yil yakunida Konsepsiya ijrosi boʻyicha yillik erishiladigan natijalar yuzasidan Vazirlar Mahkamasiga axborot kiritiladi.

30. Monitoring hisobotlari asosida har yili “ZEB” binolarini rivojlantirish boʻyicha yillik hisobot” eʼlon qilinadi hamda ochiq manbalarda (Agentlik veb-saytida) joylashtiriladi.

9-bob. Yakunlovchi qoidalar

31. Quyidagilar Konsepsiya ijrosini taʼminlash uchun masʼul organlar etib belgilanadi:

Agentlik;

Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi;

Iqtisodiyot va moliya vazirligi;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari.

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 3-iyundagi 277-son qaroriga 5-ILOVA

“Nol energiya sarfli binolar” konsepsiyasi asosida modernizatsiya qilinadigan ijtimoiy soha muassasalari va boshqa muassasalarning

MANZILLI ROʻYXATI

Izohlar.

1. “Nol energiya sarfli binolar”ga aylantiriladigan ijtimoiy soha obyektlari uchun talab etiladigan mablagʻlarga loyiha-smeta hujjatlari asosida aniqlik kiritiladi.

2. Zarur hollarda, ushbu roʻyxatdagi obyektlarga Vazirlar Mahkamasi bilan kelishilgan holda, Energiya samaradorligi milliy agentligi tomonidan oʻzgartirish kiritilishi mumkin.

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 3-iyundagi 277-son qaroriga 6-ILOVA

Markazlashgan mablagʻlar hisobidan davlat tashkilotlari, shu jumladan, ijtimoiy soha muassasalari binolarini qurish, rekonstruksiya (modernizatsiya) qilish va mukammal taʼmirlashda energiya samaradorligi boʻyicha

MINIMAL TALABLAR

Obyektlarni qurish, rekonstruksiya qilish, mukammal taʼmirlashda loyiha hujjatlari tarkibida “Energiya samaradorligi” boʻlimi kiritilishi shart.

Ushbu boʻlim loyihaning umumiy energiya samaradorligi koʻrsatkichlarini aks ettirgan holda, loyihaoldi va loyiha hujjatlari tasdiqlanish bosqichida loyiha tashkiloti tomonidan ishlab chiqiladi.

Bunda obyektlarning loyiha-smeta hujjatlarini ishlab chiqishda amaldagi shaharsozlik normalari va qoidalari talablari bilan birgalikda quyidagi xalqaro talablar va normalar asosida loyiha yechimlari qoʻllanadi:

Muqobil energiya manbalari qurilmalaridan foydalanishda:

loyiha obyekti binolarining isteʼmol qiladigan elektr energiyasi sarfining kamida 50 — 60 foizini qoplashga yetadigan quyosh panellarini oʻrnatish;

obyekt uchun talab qilinadigan issiq suv taʼminotining kamida 60 foizini qoplashga yetadigan quvvatlarda geliokollektorlar bilan jihozlash.

Isitish va sovitish tizimi boʻyicha:

isitishda issiqlik nasoslari va fankoyllar hamda issiq pol hamda issiq devor tizimlaridan foydalanish;

issiqlik tizimlarini issiqlik energiyasi manbaiga faqatgina oldindan izolyatsiyalangan quvurlar (PPU) orqali ulash va har bir tizimda energiya saqlovchi “buffer tank” (bufer bak) oʻrnatish;

sovitish tizimida polga, devorga va shiftga oʻrnatiladigan fankoyllardan foydalanish;

xonalarni haroratni meʼyorda saqlab turish va sunʼiy iqlim yaratishni taʼminlovchi dispetcherlashgan “aqlli tizim”lar va datchiklar bilan jihozlash.

Eshik va romlar hamda quyoshdan himoyalanish boʻyicha:

binolarning tashqi deraza romlarini oʻrnatishda 2 kamerali (3 qavat oynali) hamda shamollatish uchun ogʻma ochiladigan fortochkali energiya tejamkor polivinilxlorid profillaridan (PVC) foydalanish;

binoga kirish yoʻlaklariga qatʼiy ravishda “tambur-vestibyullar” oʻrnatish hamda yopuvchi mexanizmlar bilan jihozlangan, ichki tomonidan issiqlik izolyatsiyalangan hamda germetik berk tashqi eshiklar oʻrnatish;

tashqi oynalarga quyosh nurini tik burchak ostida kesish uchun tashqi jalyuzilar oʻrnatish.

Issiqlik himoya qatlamlari boʻyicha:

tashqi devor qismini shamollatiladigan fasad konstruksiyasi bilan qoplash, bunda fasad konstruksiyasi tagida zichligi 50 kg/m3gacha va qalinligi 100 millimetrdan kam boʻlmagan bazalt hamda shamol va namlikdan saqlovchi membrana qoplamasi bilan qoplash;

poydevor qismini sovuqdan, namlikdan, muzlashdan saqlash uchun tashqi tomonidan ekstrudlangan penopolistirol (XPS) qoplamasi bilan qoplash;

birinchi qavat (yerga yaqin qavat) pol qismini ekstrudlangan penopolistirol (XPS) plitalar bilan issiqlik izolyatsiya qilish;

tom qismini ekstrudlangan penopolistirol (XPS) plitalar bilan qoplab, issiqlik izolyatsiya qilish.

Konstruktiv yechimlardan foydalanishda:

binolarning konstruktiv holati boʻyicha loyiha yechimlari amaldagi shaharsozlik hamda qurilish meʼyorlari va qoidalari talablariga muvofiq amalga oshiriladi.

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 3-iyundagi 277-son qaroriga 7-ILOVA

“Taraqqiyot va yetakchilik maskani” dasturi doirasida energiya samaradorligi tamoyillari asosida modernizatsiya va rekonstruksiya qilinadigan ijtimoiy soha muassasalarining

MANZILLI DASTURI

Izoh.

Loyiha quvvati hamda ajratiladigan limitlar miqdoriga tasdiqlangan loyiha hujjatlari natijalari boʻyicha aniqlik kiritiladi.

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 3-iyundagi 277-son qaroriga 8-ILOVA

Ijtimoiy soha muassasalari, iqtisodiyot tarmoqlari, koʻp kvartirali uylar va aholi xonadonlarida energiya samaradorligini oshirish

“YOʻL XARITASI”

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 3-iyundagi 277-son qaroriga 9-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar

1. Vazirlar Mahkamasining “Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, sud organlari va notarial idoralar xodimlari mehnatiga haq toʻlashning tarif setkasini joriy etish toʻgʻrisida” 1996-yil 12-apreldagi 147-son qaroriga 3-ilovaning rus tilidagi matni nomi “Agentstvo migratsii pri Kabinete Ministrov Respubliki Uzbekistan” soʻzlaridan keyin “Natsionalnoye agentstvo po energoeffektivnosti pri Kabinete Ministrov Respubliki Uzbekistan” soʻzlari bilan toʻldirilsin.

2. Vazirlar Mahkamasining “Yashil isteʼmol krediti boʻyicha foiz toʻlovlarining bir qismini qoplab berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida” 2023-yil 29-sentabrdagi 517-son qarorida:

a) 5-banddagi “Energetika vazirligi” soʻzlari “Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Energiya samaradorligi milliy agentligi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

b) 6-banddagi “hamda Oʻzbekiston Respublikasi energetika vaziri J.T. Mirzamaxmudov” soʻzlari chiqarib tashlansin;

v) 1-ilovada:

34-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“34. Energiya samaradorligi milliy agentligi har chorakda Iqtisodiyot va moliya vazirligiga kompensatsiya ajratish uchun sarflangan mablagʻlar toʻgʻrisida hisobotlar taqdim etadi”;

1-ilovaning nomidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Tarmoqlararo energiyani tejash jamgʻarmasi” soʻzlari “Energiya samaradorligi milliy agentligining Energiya samaradorligini ragʻbatlantirish va qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

2-ilova matni quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

3. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Energiya samaradorligi milliy agentligi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2025-yil 2-maydagi 292-son qarorida:

a) quyidagi mazmundagi 51-band bilan toʻldirilsin:

“5.1 Hududlarda energiya samaradorligini oshirish va energiya resurslarini tejash, energiya samarador qurilma va uskunalar joriy etilishini jadallashtirish borasida hududiy tashkilotlarning oʻzaro hamkorligini muvofiqlashtirish, shuningdek, energiya samaradorligi loyihalarini shakllantirish boʻyicha Agentlik boshqaruv xodimlari doirasida tashkil etiladigan loyiha ofislari 3 ta xodimdan, shu jumladan, 1 ta loyiha ofisi rahbari va 2 ta bosh mutaxassisdan iborat boʻlim sifatida shakllantiriladi.

Bunda loyiha ofisi rahbari va mutaxassislari ish haqi shartlariga koʻra mos tarzda Agentlikning boʻlim boshligʻi va bosh mutaxassisiga tenglashtiriladi.”;

b) 2-ilovaning 34-bandi uchinchi xatboshisidagi “Davlat tashkilotida va davlat ishtirokidagi tashkilotlarida” soʻzlari “Agentlik xodimlariga” soʻzlari bilan almashtirilsin;

v) 3-ilovaning 6-bandida:

“a” kichik banddagi “hisobga olingan holda” soʻzlari “hamda koʻp yillik xizmat qilganlik uchun ustama miqdori hisobga olingan holda” soʻzlari bilan almashtirilsin;

“b” kichik band chiqarib tashlansin.

4. Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 7-maydagi 300-son qarori bilan tasdiqlangan 2025-2026-yillarda energiya samaradorligi loyihalari amalga oshiriladigan ijtimoiy soha tashkilotlarining manzilli dasturida:

Dasturning umumiy qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

beshinchi ustundagi “2025” raqami “2026” raqami bilan almashtirilsin;

4-pozitsiya quyidagi tahrirda bayon etilsin:

9-pozitsiya quyidagi tahrirda bayon etilsin:

13-pozitsiya chiqarib tashlansin;

14-pozitsiya quyidagi tahrirda bayon etilsin:

quyidagi mazmundagi 211-pozitsiya bilan toʻldirilsin:

23-pozitsiya quyidagi tahrirda bayon etilsin:

25-pozitsiya quyidagi tahrirda bayon etilsin:

32-pozitsiya quyidagi tahrirda bayon etilsin:

35-pozitsiya quyidagi tahrirda bayon etilsin:

39-pozitsiya quyidagi tahrirda bayon etilsin:

55 va 56-pozitsiyalar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

58 va 59-pozitsiyalar quyidagi tahrirda bayon etilsin:

5. Vazirlar Mahkamasining “Energiya servis xizmatlari bozorini shakllantirish hamda aholi uy-joylarining energiya samaradorligi oshirilishini ragʻbatlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2025-yil 24-oktabrdagi 673-son qarorida:

a) 1-ilovada:

quyidagi tahrirdagi 211-band bilan toʻldirilsin:

“211. Quyidagi hollarda energiya auditorlarining Platformada ishtirok etishlariga 10 kungacha muddatga cheklov oʻrnatilishi mumkin:

aholiga koʻrsatilgan energiya auditi xizmati va (yoki) belgilangan tartibda imzolangan shartnomalar boʻyicha Agentlikka talabgorlar tomonidan kamida 3 marotaba rasmiy yozma murojaat (shikoyat) kelib tushganda;

Platformada tuzilgan energiya auditi shartnomasiga koʻra energiya auditini oʻtkazish va xulosani Platformaga yuklash muddati bir oy davomida 3 va undan koʻp marotaba kechiktirilganda”;

b) 2-ilovada:

6-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin:

“6. Sertifikat olish uchun talabgorlar quyidagi malaka talablariga javob berishi shart:

oʻrta maxsus yoki oliy maʼlumotga ega boʻlishi;

energiya auditi, energetika menejmenti (ISO 50001 va ISO 50002 xalqaro standartlari) talablari boʻyicha nazariy bilim hamda amaliy koʻnikmalarga ega boʻlishi;

bino va inshootlar hamda yakka tartibdagi aholi uy-joylari uchun 48 soat, sanoat korxonalari talabgorlari uchun 144 soatlik oʻquv-modul asosida shakllantirilgan maxsus oʻquv dasturini toʻliq oʻzlashtirgan hamda imtihondan oʻtgan boʻlishi.”;

24-bandning toʻrtinchi xatboshisi “ijtimoiy soha obyektlarining” soʻzlaridan keyin “va davlat energetika reyestriga kiritilgan subyektlarning” soʻzlari bilan toʻldirilsin;

quyidagi mazmundagi 261-265-bandlar bilan toʻldirilsin:

“261. Reyestrga kiritilgan energiya auditorlarining faoliyati samaradorligini oshirish hamda ularning energiya auditi sohasida tajriba va kasbiy koʻnikmalarini, shartnomaviy majburiyatlar lozim darajada va belgilangan muddatlarda bajarilishini inobatga olgan holda, platformada ballar asosida avtomatik ravishda baholanadi va reytingi yuritiladi.

262. Quyidagi mezonlar asosida energiya auditorlarining reytingi yuritiladi:

bino va inshootlarni energiya auditidan oʻtkazish uchun energiya auditorlik malaka sertifikati mavjudligi: mavjud boʻlsa 10 ball, boʻlmasa 0 ball;

sanoat korxonalarini energiya auditidan oʻtkazish uchun energiya auditorlik sertifikati mavjudligi: mavjud boʻlsa 10 ball, boʻlmasa 0 ball;

energiya auditi va energiya menejmenti sohasida olingan boshqa sertifikatlar (ISO 50001, ISO 50002 va ISO 14001 xalqaro standartlari va boshqalar): har bir sertifikat uchun 1 ball, agar mavjud boʻlmasa 0 ball;

energiya auditi sohasida olingan xorijiy sertifikatlar: har bir sertifikat uchun 1 ball, agar mavjud boʻlmasa 0 ball;

qonunchilikda belgilangan minimal talablar asosida tayyorlangan energiya auditi hisobotning mavjudligi: mavjud boʻlsa 10 ball, boʻlmasa 0 ball;

energiya auditorning qurilish, muhandislik yoki energetika sohasida oliy maʼlumotga va ilmiy darajaga egaligi:

bakalavr — 1 ball;

magistr — 2 ball;

PhD (falsafa doktori) yoki DSc (fan doktori) — 3 ball.

Bunda energiya auditori tomonidan shartnomaviy majburiyatlarning lozim darajada va belgilangan muddatlarda bajarilishini bir oyda kamida 3 marotaba kechiktirish yoki bajarmaslik umumiy toʻplangan ballarning 10 ballga tushishiga olib keladi hamda ushbu pastlatilgan reyting 3 oy davomida saqlanib qolinadi.

263. Energiya auditorlarining reyting maʼlumotlari Platformada ochiq tarzda aks ettiriladi va doimiy yangilab turiladi.

264. Energiya auditorlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi korxonalar reyting ballari korxonadagi mavjud energiya auditorlari ballarining oʻrtacha qiymati bilan shakllantiriladi.

265. Energiya auditorlarining reyting natijalari energiya auditi xizmatlarini talabgorlar (buyurtmachilar) tomonidan tanlashda axborot sifatida foydalaniladi”.