Ruhiy holati buzilgan nogironligi boʻlgan shaxslar uchun internat muassasalarini takomillashtirish va yangi ijtimoiy xizmatlarni tashkil etishga doir normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida (271-son)

21.05.2026

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining

qarori

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Ruhiy holati buzilgan nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmat koʻrsatish tizimini tubdan takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2026-yil 27-apreldagi PF-69-son Farmoni ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Ruhiy holati buzilgan nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmat koʻrsatish tizimini tubdan takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2026-yil 27-apreldagi PF-69-son Farmoniga muvofiq:

a) bolalarning rivojlanishida kuzatiladigan nuqsonlarni erta aniqlash va oʻz vaqtida kompleks ijtimoiy xizmatlar bilan qamrab olish, ularda nogironlikning oldini olish hamda nogironligi boʻlgan bolalarning muvaffaqiyatli ijtimoiylashuvini taʼminlashga qaratilgan “Erta aralashuv” xizmati yoʻlga qoʻyilishi, bunda “Erta aralashuv” xizmati erta aralashuv rejasiga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) tomonidan yuritiladigan maxsus elektron reyestrga kiritilgan nodavlat tashkilotlar tomonidan koʻrsatilishi;

b) moʻtadil, ogʻir va chuqur darajadagi aqliy zaiflik yoki demensiya tashxisi qoʻyilgan I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar uchun oilaviy muhitga yaqin shakldagi quyidagi yangi xizmatlar koʻrsatilishi joriy qilinishi:

“Yangi kun” kunduzgi qatnov asosida qarab turish xizmati;

uy sharoitida qarab turish xizmati;

kichik hajmli “Madad” uylari xizmati;

“Ijtimoiy taʼtil” qisqa muddatli joylashtirish xizmati;

v) “Yangi kun” kunduzgi qatnov asosida qarab turish xizmati, uy sharoitida qarab turish xizmati, kichik hajmli “Madad” uylari va “Ijtimoiy taʼtil” qisqa muddatli joylashtirish xizmatlari davlat-xususiy sheriklik bitimi asosida nodavlat tashkilotlar tomonidan koʻrsatilishi;

g) nogironligi boʻlgan shaxslar uchun “Muruvvat” internat uylari nogironligi boʻlgan shaxslar uchun “Gʻamxoʻrlik” markazlari sifatida qayta nomlangani;

d) Agentlik huzurida yuridik shaxs maqomiga ega boʻlmagan Nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar koʻrsatilishini muvofiqlashtirish markazi tashkil etilishi belgilangani maʼlumot uchun qabul qilinsin.

2. Belgilansinki:

a) ruhiy holati buzilgan nogironligi boʻlgan shaxslarni mazkur qaror 1-bandining “b” kichik bandida nazarda tutilgan xizmatlarga hamda nogironligi boʻlgan shaxslar uchun “Gʻamxoʻrlik” markazlariga yoʻnaltirish Agentlikning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boshqarmalari (keyingi oʻrinlarda — hududiy boshqarmalar) huzurida tashkil etiladigan Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyalar (keyingi oʻrinlarda — IPTK) tomonidan amalga oshiriladi. Bunda:

IPTK tarkibi Agentlikning hududiy boshqarmalari va Qoraqalpogʻiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi, viloyatlar sogʻliqni saqlash boshqarmalari va Toshkent shahri bosh boshqarmasining qoʻshma qaroriga muvofiq tasdiqlanadi;

IPTKga Sogʻliqni saqlash vazirligi tizimidagi tashkilotlardan jalb etilgan mutaxassislarga Agentlikning Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi hisobidan IPTK yigʻilishi oʻtkazilgan oy uchun mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdorining bir baravari miqdorida haq toʻlanadi;

b) mazkur qarorda nazarda tutilgan ijtimoiy xizmatlarni koʻrsatuvchi nodavlat tashkilotlarning xizmat koʻrsatishga jalb etiladigan xodimlarining Agentlikning Ijtimoiy himoya tizimi xodimlarining malakasini oshirish markazida (keyingi oʻrinlarda — Malaka oshirish markazi) 36 soatdan kam boʻlmagan oʻquv dasturi asosida malaka oshirishi talab etiladi. Bunda:

malaka oshirish kursi Malaka oshirish markazi tomonidan tasdiqlangan oʻquv reja va dasturga muvofiq amalga oshiriladi;

nodavlat tashkilotlarning birinchi marta ijtimoiy xizmatlarni koʻrsatish jarayoniga jalb etiladigan (ishga qabul qilinayotgan) xodimlari ikki oy ichida Malaka oshirish markazida malaka oshirishi talab etiladi, bundan mazkur bandning “v” kichik bandida nazarda tutilgan holat mustasno;

nodavlat tashkilotlar xodimlarining malakasini oshirish onlayn yoki offlayn shaklda bazaviy hisoblash miqdorining ikki baravari miqdoridagi toʻlov-shartnoma asosida amalga oshiriladi;

malaka oshirish kursini muvaffaqiyatli yakunlagan shaxslarga amal qilish muddati uch yil boʻlgan sertifikat beriladi;

v) 2027-yil 1-apreldan boshlab mazkur qarorda nazarda tutilgan ijtimoiy xizmatlarni koʻrsatish jarayoniga xodimlari belgilangan tartibda Malaka oshirish markazida malaka oshirgan hamda tegishli sertifikat olgan nodavlat tashkilotlar jalb etiladi;

g) mazkur qarorga muvofiq fuqarolarga ijtimoiy xizmatlarni koʻrsatishda yuboriladigan SMS-xabarnoma xarajatlari Agentlikning Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi hisobidan qoplanadi;

d) nogironligi boʻlgan shaxslar uchun “Muruvvat” internat uylari “Gʻamxoʻrlik” markazlari sifatida tashkil etilgunga qadar:

ularga qabul qilingan nogironligi boʻlgan shaxslar toifasi va tashxisiga koʻra ushbu markazlardan chiqarilishiga yoʻl qoʻyilmaydi;

nogironligi boʻlgan bolalar uchun “Muruvvat” internat uylariga joylashtirilgan bolalar 18 yoshga kirganda, istisno tariqasida, Agentlikning hududiy boshqarmalari tomonidan taqdim etiladigan maʼlumotlarga asosan Agentlik huzuridagi Apellyatsiya kengashining qaroriga muvofiq boʻsh oʻrinlar mavjud boʻlgan nogironligi boʻlgan shaxslar uchun “Gʻamxoʻrlik” markazlariga koʻchiriladi;

e) nogironligi boʻlgan bolalar uchun “Muruvvat” internat uylarida yoʻlga qoʻyilgan kunduzgi parvarishlash guruhlari tarbiyalanuvchilari 2027-yil 1-aprelga qadar nogironligi boʻlgan bolalar uchun “Gʻamxoʻrlik” markazlari xizmatlaridan foydalanadi.

Bunda kunduzgi parvarishlash guruhi xizmatidan foydalanuvchi bolalarni ovqatlantirish bilan bogʻliq xarajatlari ularning ota-onalari (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar) tomonidan qoplanadi;

j) 2026-yil 1-iyundan boshlab “Faol hayotga qadam” dasturi doirasida demensiya, Parkinson va Alsgeymer kasalligi tashxisi qoʻyilgan maxsus parvarishga muhtoj shaxslarga kunduzgi qatnov asosida qarab turish xizmatini koʻrsatish toʻxtatiladi. Bunda:

demensiya, Parkinson va Alsgeymer kasalligi tashxisi qoʻyilgan maxsus parvarishga muhtoj shaxslar “Yangi kun” kunduzgi qatnov asosida qarab turish xizmati bilan qamrab olinadi;

demensiya, Parkinson va Alsgeymer kasalligi tashxisi qoʻyilgan maxsus parvarishga muhtoj shaxslar mazkur qaror kuchga kirgunga qadar ularga shakllantirilgan vaucherda nazarda tutilgan xizmatni koʻrsatish hajmi doirasida kunduzgi qatnov asosida qarab turish xizmatidan foydalanishi mumkin;

z) Nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar koʻrsatilishini muvofiqlashtirish markazi direktori xizmat avtotransport vositasi bilan taʼminlanadi.

3. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq “Erta aralashuv” xizmati uch yoshgacha boʻlgan quyidagi bolalarga koʻrsatiladi:

a) quyidagi tashxislar boʻyicha nogironlik belgilangan tugʻilgandan boshlab uch yoshgacha boʻlgan bolalarga:

boldir va tovonning tugʻma yoʻqligi (Q72.2);

tovon va tovon panjalarining tugʻma yoʻqligi (Q72.3);

qoʻl panja va barmoq(larning) tugʻma yoʻqligi (Q71.3);

bilak va qoʻl panjalarning tugʻma yoʻqligi (Q71.2);

tovonning borligi holda son va boldir tugʻma yoʻqligi (Q72.1);

qoʻl panjalarning borligi holda yelka va bilak suyaklari(ning) tugʻma yoʻqligi (Q71.1);

qoʻl (qoʻllar)ning tugʻma toʻliq yoʻqligi (Q71.0);

oyoq (oyoqlarning) tugʻma toʻliq yoʻqligi (Q72.0);

anoftalm (ikki tomonlama) (Q11);

siydik pufagi ekstrofiyasi (Q64.1);

b) oilaviy shifokor tomonidan rivojlanishida orqada qolish xavfi mavjudligi haqida xulosa berilgan bir yoshgacha boʻlgan bolalarga;

v) Psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya tomonidan rivojlanishida orqada qolish xavfi mavjudligi haqida xulosa berilgan bir yoshdan uch yoshgacha boʻlgan bolalarga.

4. Belgilab qoʻyilsinki, mazkur qaror 3-bandining “a” kichik bandida nazarda tutilgan tashxislar boʻyicha nogironlik belgilari bilan tugʻilgan chaqaloqlarga nogironlik belgilash uchun ularning hujjatlari tugʻruq komplekslari tomonidan besh ish kuni ichida “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimining “Tibbiy-ijtimoiy ekspertiza” moduli orqali Tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyasiga taqdim etiladi hamda nogironlikni belgilash tumanlararo va tuman (shahar) tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyalari tomonidan amalga oshiriladi.

5. Quyidagilar:

“Erta aralashuv” xizmati koʻrsatilishini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq;

Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyalar toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq;

Nogironligi boʻlgan shaxslar uchun “Gʻamxoʻrlik” markazlari toʻgʻrisidagi nizom 3-ilovaga muvofiq;

Nogironligi boʻlgan bolalar uchun “Gʻamxoʻrlik” markazlari toʻgʻrisidagi nizom 4-ilovaga muvofiq;

“Yangi kun” kunduzgi qatnov asosida qarab turish xizmatini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 5-ilovaga muvofiq;

Uy sharoitida qarab turish xizmatini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 6-ilovaga muvofiq;

Kichik hajmli “Madad” uylari xizmatini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 7-ilovaga muvofiq;

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi huzuridagi Nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar koʻrsatilishini muvofiqlashtirish markazi xodimlarining shtatlar jadvali 8-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

6. Ijtimoiy tashabbuslarini qoʻllab-quvvatlash, inklyuziv jamiyatni barpo etish hamda yoshlarning ijtimoiy faolligini oshirish maqsadida Agentlik, Yoshlar ishlari agentligi hamda Samarqand viloyati hokimligining 2026-yil 7 — 12-iyun kunlari Samarqand shahrida joylashgan Samarqand turizm majmuasida “Fikringni ber (Voice Up)” xalqaro inklyuziv yoshlar oromgohi (keyingi oʻrinlarda — yoshlar oromgohi) tashkil etish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin.

7. Belgilansinki, yoshlar oromgohini tashkil etish bilan bogʻliq xarajatlar quyidagi manbalar hisobidan moliyalashtiriladi:

a) yoshlar oromgohida xorijiy ishtirokchilarning Oʻzbekiston Respublikasiga kelib-ketishi, yashash va ichki transport xarajatlari, shuningdek, yoshlar oromgohi doirasida oʻtkaziladigan tadbirlar va konsert dasturlarini tashkil etish (joy, zarur jihozlar ijarasi, bezatish, sanʼatkorlar va boshlovchilarni jalb qilish va boshqalar) bilan bogʻliq xarajatlar — Yoshlarga oid davlat siyosatini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi mablagʻlari;

b) yoshlar oromgohida mahalliy ishtirokchilarning ishtiroki bilan bogʻliq transport, mehmonxona va boshqa xarajatlari, shuningdek, mahalliy va xorijiy ishtirokchilarning ovqatlanishini tashkil etish hamda ularni ekipirovka bilan taʼminlash bilan bogʻliq xarajatlar — Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi mablagʻlari;

v) yoshlar oromgohi ishtirokchilarining Samarqand viloyatining diqqatga sazovor joylari boʻylab sayohatini tashkil etish bilan bogʻliq xarajatlar, shuningdek, ishtirokchilar uchun madaniy dasturlar, rasmiy qabullar, binolarni tayyorlash va bezatish, ularni esdalik sovgʻalari bilan taqdirlash xarajatlari Samarqand viloyati mahalliy budjetining qoʻshimcha manbalari va qonunchilik hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar.

8. Agentlik:

a) ikki oy muddatda Raqamli texnologiyalar vazirligi va Adliya vazirligi bilan birgalikda mazkur qaror bilan joriy etilayotgan ijtimoiy xizmatlardan foydalanish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali murojaat qilish hamda murojaatlarni koʻrib chiqish jarayonlarini kuzatib borish imkoniyatini yaratsin;

b) 2026-yil 1-noyabrga qadar “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimida mazkur qaror bilan joriy etilayotgan ijtimoiy xizmatlarni koʻrsatuvchi nodavlat tashkilotlarning xizmatlari yuzasidan fuqarolar tomonidan fikr bildirish (feedback), xizmatlar sifatini baholash hamda ushbu nodavlat tashkilotlarning reytingini yuritish imkoniyatini yaratsin;

v) Kasbiy taʼlimni rivojlantirish agentligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi hamda Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi bilan birgalikda 2026-yil 1-noyabrga qadar quyidagilar toʻgʻrisidagi takliflarni Vazirlar Mahkamasiga kiritsin:

Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi hamda Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tizimidagi taʼlim tashkilotlari, shu jumladan, malaka oshirish markazlarida nodavlat tashkilotlarning ijtimoiy xizmatlarni koʻrsatish jarayoniga jalb etiladigan pedagog xodimlarining malakasini oshirish tizimini yoʻlga qoʻyish;

Sogʻliqni saqlash vazirligi hamda Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tizimidagi taʼlim tashkilotlari, shu jumladan, malaka oshirish markazlarida nodavlat tashkilotlarning ijtimoiy xizmatlarni koʻrsatish jarayoniga jalb etiladigan tibbiyot xodimlarining malakasini oshirish tizimini yoʻlga qoʻyish.

9. Mazkur qarorda belgilangan tadbirlarni moliyalashtirish 2026-yilda Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjetidan birinchi darajali budjet mablagʻlarini taqsimlovchi sifatida Agentlikka ajratilgan mablagʻlar va Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi mablagʻlari doirasida amalga oshiriladi, 2027-yildan boshlab esa budjet qonunchiligi talablariga muvofiq taqdim etilgan budjet soʻrovnomalariga asosan Davlat budjeti va Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi parametrlarida nazarda tutiladi.

10. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga 9-ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.

11. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining baʼzi qarorlari 10-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

12. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri oʻrinbosari — iqtisodiyot va moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV

Toshkent sh.,

2026-yil 21-may,

271-son

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 21-maydagi 271-son qaroriga 1-ILOVA

“Erta aralashuv” xizmati koʻrsatilishini tashkil etish tartibi toʻgʻrisida

NIZOM

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom nogironlik belgilangan yoki rivojlanishida nuqsonlari mavjud uch yoshgacha boʻlgan bolalar uchun “Erta aralashuv” xizmati koʻrsatilishini tashkil etish, monitoring va nazorat qilish, moliyalashtirish, shuningdek, mazkur xizmatni koʻrsatuvchi nodavlat tashkilotlar reyestrini shakllantirish va yuritish tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

vaucher — bolalarning “Erta aralashuv” xizmati xarajatlarini qoplash imkonini beruvchi hujjat;

nodavlat tashkilotlar — yuridik shaxslar, yakka tartibdagi tadbirkorlar va nodavlat notijorat tashkilotlar;

“Erta aralashuv” axborot moduli — bolalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni shakllantirish, ularni “Erta aralashuv” xizmatiga yoʻnaltirish, vaucher berish, undan foydalanish va moliyalashtirish jarayonlarini muvofiqlashtirish, shuningdek, “Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatuvchi nodavlat tashkilotlar reyestrini shakllantirish va yuritish imkoniyatiga ega boʻlgan “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimining alohida tarkibiy qismi;

“Erta aralashuv” xizmati — nogironlik belgilangan yoki rivojlanishida nuqsonlari mavjud uch yoshgacha boʻlgan bolalar (keyingi oʻrinlarda — bolalar)ni erta aniqlash, ularga tashxis qoʻyish, korreksion (tuzatuvchi) pedagogik yordam va reabilitatsiya xizmatlarini tashkil etish, sogʻlom rivojlanishiga koʻmaklashish hamda oilaning ehtiyojlarini inobatga olgan holda bola parvarishi va tarbiyasida ishtirok etuvchi oila aʼzolarini qoʻllab-quvvatlashga yoʻnaltirilgan kompleks ijtimoiy xizmatlar tizimi;

erta aralashuv rejasi — “Erta aralashuv” xizmatiga qabul qilingan bolalarning rivojlanishida orqada qolish xavfini baholash, ularning ehtiyojlarini inobatga olish va koʻrsatiladigan xizmatlarning tavsifini ishlab chiqish, xizmat koʻrsatishning davomiyligi va davriyligini belgilash bilan bogʻliq chora-tadbirlarni oʻz ichiga oluvchi koʻrsatmalar majmui;

hududiy boshqarmalar — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik)ning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boshqarmalari.

3. “Erta aralashuv” xizmatining vazifalari quyidagilardan iborat:

bolalarning rivojlanishida orqada qolish darajasini baholash va kompleks jihatdan diagnostika qilish hamda erta aralashuv rejasini ishlab chiqish;

bolalarga erta aralashuv rejasiga muvofiq ularning ota-onalari (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar) bilan birgalikda rivojlantiruvchi mashgʻulotlar hamda abilitatsiya va reabilitatsiya tadbirlarini oʻtkazish;

bolalarning ota-onalari (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar) bilan hamkorlik qilish, ularda bolalarning rivojlanishi yuzasidan amaliy koʻnikmalarni shakllantirish, shuningdek, bolaning oilasini psixologik qoʻllab-quvvatlash.

4. “Erta aralashuv” xizmati quyidagi bolalarga koʻrsatiladi:

a) quyidagi tashxislar boʻyicha nogironlik belgilangan tugʻilgandan boshlab uch yoshgacha boʻlgan bolalar:

boldir va tovonning tugʻma yoʻqligi (Q72.2);

tovon va tovon panjalarining tugʻma yoʻqligi (Q72.3);

qoʻl panja va barmoq(larning) tugʻma yoʻqligi (Q71.3);

bilak va qoʻl panjalarning tugʻma yoʻqligi (Q71.2);

tovonning borligi holda son va boldir tugʻma yoʻqligi (Q72.1);

qoʻl panjalarning borligi holda yelka va bilak suyaklari(ning) tugʻma yoʻqligi (Q71.1);

qoʻl (qoʻllar)ning tugʻma toʻliq yoʻqligi (Q71.0);

oyoq (oyoqlarning) tugʻma toʻliq yoʻqligi (Q72.0);

anoftalm (ikki tomonlama) (Q11);

siydik pufagi ekstrofiyasi (Q64.1).

Bunda mazkur bandda nazarda tutilgan tashxislar boʻyicha nogironlik belgilari bilan tugʻilgan chaqaloqlarga nogironlik belgilash uchun ularning hujjatlari tugʻruq komplekslari tomonidan besh ish kuni ichida “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimining “Tibbiy-ijtimoiy ekspertiza” moduli orqali Tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyasiga taqdim etiladi hamda nogironlik tumanlararo tuman (shahar) tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyalari tomonidan belgilanadi;

b) oilaviy shifokor tomonidan rivojlanishida orqada qolish xavfi mavjudligi haqida xulosa berilgan bir yoshgacha boʻlgan bolalar. Bunda tibbiy hujjatlar shakllari Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirining buyrugʻi bilan tasdiqlanadi;

v) Psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya tomonidan rivojlanishida orqada qolish xavfi mavjudligi haqida xulosa berilgan bir yoshdan uch yoshgacha boʻlgan bolalar.

5. Agentlik tomonidan tasdiqlanadigan “Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatishga oid minimal talablarga muvofiq “Erta aralashuv” xizmati doirasida nodavlat tashkilotlar tomonidan quyidagi ijtimoiy xizmatlar koʻrsatiladi:

bolaning rivojlanishiga koʻmaklashish;

abilitatsiya va reabilitatsiya tadbirlarini oʻtkazish;

bolaning rivojlanishini kuzatish va monitoring qilish.

6. “Erta aralashuv” xizmatiga jalb etilgan bolalarning oilalariga “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazi (keyingi oʻrinlarda — “Inson” markazi) tomonidan psixologik maslahat (konsultatsiya) berish va emotsional qoʻllab-quvvatlash bilan bogʻliq xizmatlar bepul koʻrsatiladi.

7. Nodavlat tashkilotlar tomonidan bolalarga koʻrsatiladigan “Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatish bilan bogʻliq xarajatlar Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda — Jamgʻarma)dan ajratiladigan mablagʻlar hisobidan vaucher asosida subsidiya shaklida qoplab beriladi.

8. “Erta aralashuv” xizmati koʻrsatilishini tashkil etish mazkur Nizomga 1-ilovaga muvofiq sxema boʻyicha amalga oshiriladi.

2-bob. “Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatuvchi nodavlat tashkilotlar reyestrini shakllantirish va yuritish

9. “Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatish istagini bildirgan nodavlat tashkilotlar “Erta aralashuv” axborot modulining “Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatuvchi nodavlat tashkilotlar elektron reyestriga (keyingi oʻrinlarda — elektron reyestr) kiritiladi.

10. “Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatish istagini bildirgan nodavlat tashkilotlar “Erta aralashuv” axborot modulida quyidagi maʼlumotlarni koʻrsatgan holda roʻyxatdan oʻtadi:

yakka tartibdagi tadbirkorlar uchun biometrik pasport (identifikatsiyalovchi ID-karta) maʼlumotlari;

yuridik shaxslar uchun soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami (STIR);

joylashgan yeri, bank hisobvaragʻi va bank rekvizitlari, telefon raqami hamda elektron pochta manzili;

“Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatishga moʻljallangan bino-inshootning mulk huquqi yoki boshqa huquq asosida unga tegishliligini tasdiqlovchi hujjatning rekvizitlari (bino va inshoot yakka tartibdagi tadbirkorning turmush oʻrtogʻiga mulk huquqi asosida tegishli boʻlgan holat bundan mustasno);

nodavlat tashkilotning “Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatish hududi;

“Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatish uchun davolovchi jismoniy tarbiya yoʻriqchisi va maxsus pedagogik maʼlumotga ega mutaxassis (maxsus pedagog, defektolog, logoped, tiflopedagog, surdopedagog, oligofrenopedagog) faoliyati yoʻlga qoʻyilganligi toʻgʻrisida maʼlumot;

“Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatishga moʻljallangan bino va inshootda kun davomida bolalarga xizmat koʻrsatish quvvati toʻgʻrisida maʼlumot;

individual va guruhli mashgʻulotlar oʻtkazishni tashkil etish uchun xonalarning mavjudligi hamda tegishli jihoz va buyumlar bilan taʼminlanganligi (har bir xonaning kamida 4 ta fotosurati ilova qilinadi) toʻgʻrisida maʼlumot.

Bunda mazkur bandning toʻqqizinchi xatboshisida koʻrsatilgan xona, jihoz va buyumlarga qoʻyiladigan minimal talablar (keyingi oʻrinlarda — minimal talablar) ushbu Nizomning 11-bandida nazarda tutilgan ommaviy ofertaga ilova qilinadi.

11. Nodavlat tashkilotlar “Erta aralashuv” axborot moduliga kirgan holda unda koʻrsatilgan ommaviy oferta talablari va shartlari bilan tanishib, ushbu axborot modulidan foydalanish boʻyicha oʻz roziligini bildirishi va elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlashi talab etiladi.

Bunda nodavlat tashkilotlar roʻyxatdan oʻtganidan hamda ommaviy ofertani tasdiqlaganidan soʻng nodavlat tashkilotlar faoliyat yuritadigan joydagi tegishli hududiy boshqarmaga “Erta aralashuv” axborot moduli orqali avtomatik ravishda xabarnoma yuboriladi.

12. “Erta aralashuv” axborot moduli orqali xabarnoma kelib tushganidan soʻng hududiy boshqarma boshligʻi tomonidan tarkibi tasdiqlanadigan ishchi guruh tomonidan oʻn kun ichida joyiga chiqqan holda nodavlat tashkilotlarning quyidagi talablarga muvofiqligi oʻrganiladi:

“Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatish uchun davolovchi jismoniy tarbiya yoʻriqchisi va maxsus pedagogik maʼlumotga ega mutaxassis (maxsus pedagog, defektolog, logoped, tiflopedagog, surdopedagog, oligofrenopedagog) faoliyati yoʻlga qoʻyilganligi;

individual va guruhli mashgʻulotlar oʻtkazishni tashkil etish uchun xonalar, jihoz va buyumlarning mavjudligi hamda minimal talablarga muvofiqligi.

13. Oʻrganish natijasi boʻyicha ishchi guruh tomonidan nodavlat tashkilotlarning “Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatishga tayyor yoki tayyor emasligi boʻyicha xulosa tayyorlanadi va shu kuning oʻzida “Erta aralashuv” axborot moduliga kiritilib, hududiy boshqarma boshligʻi tomonidan tasdiqlanadi.

14. Nodavlat tashkilotlarning “Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatishga tayyorligi toʻgʻrisidagi xulosa tasdiqlanganidan soʻng, nodavlat tashkilot avtomatik ravishda elektron reyestrga kiritiladi va bu toʻgʻrisida uning elektron pochta manziliga yoki mobil telefon raqamiga SMS-xabarnoma yuboriladi.

15. Ishchi guruh tomonidan talabgor ushbu Nizomning 12-bandida nazarda tutilgan talablarga muvofiq kelmagan taqdirda, nodavlat tashkilotni elektron reyestrga kiritish rad etiladi. Bunda nodavlat tashkilotlarning elektron pochta manziliga yoki mobil telefon raqamiga uni elektron reyestrga kiritish rad etilganligining sabablari koʻrsatilgan SMS-xabarnoma yuboriladi.

16. Elektron reyestrga kiritilgan nodavlat tashkilotlar uchun “Erta aralashuv” axborot modulida ular tomonidan koʻrsatiladigan ijtimoiy xizmatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni joylashtirish va tegishli buyurtmalarni qabul qilish imkonini beruvchi shaxsiy kabinet ochiladi.

17. Nodavlat tashkilotlarning “Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatishda ishtirok etuvchi xodimlari Agentlik huzuridagi Ijtimoiy himoya tizimi xodimlarining malakasini oshirish markazida majburiy ravishda uch yilda kamida bir marta 36 soatdan kam boʻlmagan oʻquv dasturi asosida onlayn va (yoki) offlayn shaklda malaka oshiradi.

Bunda nodavlat tashkilotlar tomonidan “Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatish uchun birinchi marta jalb etiladigan (ishga qabul qilinayotgan) xodimlari, istisno tariqasida, ikki oy ichida malaka oshirish kursidan oʻtishi lozim.

18. Nodavlat tashkilotlar quyidagi hollarda elektron reyestrdan chiqariladi:

“Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatishga oid minimal talablarga ikki yoki undan ortiq marotaba nomuvofiq boʻlgan xizmatlar koʻrsatilganda yoki bir yil davomida umuman xizmat koʻrsatilmaganda. Bunda “Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatishga oid minimal talablarga nomuvofiq boʻlgan xizmatlar koʻrsatilganligi birinchi marta aniqlangan vaqtda, ushbu holat takroran sodir etilgan taqdirda, nodavlat tashkilotlarga “Erta aralashuv” axborot moduli orqali elektron reyestrdan chiqarilishi toʻgʻrisida ogohlantirish yuboriladi;

xizmatdan foydalanuvchi bolaning maʼlumotini “Erta aralashuv” axborot moduliga kiritgan holda uning ota-onasi (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar) fotosurati oʻrniga boshqa shaxsning fotosuratini axborot moduliga joylashtirib, davomat belgilab kelinayotganligi takroran aniqlanganda;

nodavlat tashkilotning faoliyati tugatilganda.

3-bob. “Erta aralashuv” xizmati koʻrsatilishini tashkil etish

19. Nodavlat tashkilotlar elektron reyestrga kiritilgandan soʻng bir ish kuni ichida “Erta aralashuv” xizmati toʻgʻrisidagi quyidagi maʼlumotlarni “Erta aralashuv” axborot moduliga joylashtiradi:

bino va inshootning manzili, xonalarning fotosuratlari;

xizmat koʻrsatuvchi xodimlar toʻgʻrisidagi maʼlumot;

asosiy faoliyat yoʻnalishlari haqidagi maʼlumot;

xizmat koʻrsatish quvvati hamda boʻsh oʻrinlar toʻgʻrisidagi maʼlumot.

“Erta aralashuv” axborot moduliga kiritilgan maʼlumotlar nodavlat tashkilotlar tomonidan, zaruratga koʻra yangilab boriladi.

20. Bolaning otasi yoki onasi (ularning oʻrnini bosuvchi shaxs) (keyingi oʻrinlarda — arizachi) “Erta aralashuv” xizmatidan foydalanish uchun “Inson” markaziga, Davlat xizmatlari markaziga yoki ijtimoiy xodimga oʻzi kelib murojaat etgan taqdirda, “Inson” markazi, Davlat xizmatlari markazining masʼul xodimi yoki ijtimoiy xodim arizachi nomidan yoxud Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (keyingi oʻrinlarda — YIDXP) yoki “Ijtimoiy karta” mobil ilovasi orqali murojaat qilinganda — arizachi mustaqil ravishda mazkur Nizomga 2-ilovaga muvofiq shakldagi soʻrovnomani elektron tarzda toʻldiradi.

21. Soʻrovnoma toʻldirilishida mazkur Nizomning 4-bandida koʻrsatilgan nogironlik toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma, oilaviy shifokor va Psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyaning xulosalari “Erta aralashuv” axborot modulida “Raqamli hukumat” tizimining idoralararo integratsiyalashuv platformasi orqali mustaqil ravishda olinadi hamda soʻrovnomada avtomatik tarzda shakllantiriladi. Bunda:

ushbu maʼlumotlardan biri mavjud boʻlmagan hollarda soʻrovnoma tasdiqlanishiga yoʻl qoʻyilmaydi;

oilaviy shifokorning xulosasini elektron ravishda olish imkoni boʻlmaganda, arizachidan soʻrab olinadi hamda soʻrovnomaga ilova qilinadi.

22. Soʻrovnoma toʻldirilgandan soʻng arizachi maʼlumotlarning toʻgʻriligini tekshiradi va imzolarni identifikatsiya qilishning tegishli vositalari (daktiloskopiya, elektron raqamli imzo, Face-ID, Mobil-ID va boshqalar) bilan tasdiqlaydi. Bunda arizachi tomonidan soʻrovnomaning tasdiqlanishi u va bolaga tegishli shaxsga doir maʼlumotlarni olish hamda ishlov berishga rozilikni bildiradi.

Arizachi YIDXP yoki “Ijtimoiy karta” mobil ilovasi orqali murojaat etgan taqdirda, soʻrovnomani elektron raqamli imzo bilan tasdiqlash talab etilmaydi.

23. Soʻrovnomani koʻrib chiqqanlik uchun toʻlov undirilmaydi.

24. Soʻrovnoma tasdiqlangandan soʻng bir ish kuni ichida bola “Erta aralashuv” xizmatidan foydalanishi uchun mazkur Nizomga 3-ilovaga muvofiq shakldagi elektron vaucher “Erta aralashuv” axborot moduli orqali shakllanadi. Bunda:

vaucher shakllanganligi toʻgʻrisida arizachining soʻrovnomada koʻrsatilgan mobil telefoniga SMS-xabarnoma yuborish orqali;

soʻrovnoma YIDXP yoki “Ijtimoiy karta” mobil ilovasi orqali qabul qilingan hollarda esa arizachining YIDXP yoki “Ijtimoiy karta” mobil ilovasidagi shaxsiy kabineti orqali xabardor qilinadi.

25. Ushbu Nizomning 4-bandi “b” kichik bandida koʻrsatilgan oilaviy shifokor xulosasi soʻrovnomaga ilova qilingan holda taqdim etilgan hollarda mazkur soʻrovnoma hamda unga ilova qilingan hujjat “Inson” markazi tomonidan bir ish kuni ichida koʻrib chiqiladi. Bunda:

soʻrovnomaga ilova qilingan hujjatda kamchiliklar aniqlanmaganda, ushbu Nizomning 24-bandiga muvofiq vaucher shakllanadi;

soʻrovnomaga ilova qilingan hujjatda kamchiliklar mavjudligi aniqlanganda, soʻrovnoma rad etiladi hamda bu toʻgʻrisida arizachining soʻrovnomada koʻrsatilgan mobil telefoniga SMS-xabarnoma yoki YIDXP yoki “Ijtimoiy karta” mobil ilovasidagi shaxsiy kabinetiga xabarnoma yuborish orqali xabardor qilinadi.

26. Soʻrovnoma unga ilova qilingan hujjatdagi kamchiliklar mavjudligi sababli rad etilganda, arizachi “Erta aralashuv” xizmatidan foydalanish boʻyicha qayta murojaat qilishi mumkin. Bunda mazkur murojaatlar ushbu Nizomda belgilangan tartibda umumiy asoslarda qabul qilinadi va koʻrib chiqiladi.

27. Vaucher shakllangandan soʻng undan foydalanish muddati 6 oyni tashkil qiladi. Bunda vaucherning umumiy foydalanish muddati davomida:

bola yoki uning ota-onasi (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar)da uzrli sabablar (davolanishda, xizmat safarida va boshqalar) yuzaga kelgan hollarda, bolaning ota-onasi (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar)ning “Inson” markaziga qilgan murojaatiga asosan vaucherdan foydalanish muddati tegishli murojaatda koʻrsatilgan muddatga, biroq vaucherning umumiy foydalanish muddatidan koʻp boʻlmagan muddatga vaqtinchalik toʻxtatiladi;

uzrli sabablar boʻyicha vaucherdan foydalanish muddatini vaqtinchalik toʻxtatib turish yoki uning muddatini qayta tiklash “Inson” markazi tomonidan “Erta aralashuv” axborot moduli orqali amalga oshiriladi.

28. Vaucher shakllangan sanadan boshlab bolaning ota-onasi (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar) 30 kun ichida vaucherdan foydalanishni boshlashi lozim. Ushbu muddat ichida foydalanilmagan vaucher oʻz kuchini yoʻqotadi va bekor qilingan vaucherlar roʻyxatiga kiritiladi.

Vaucher bekor qilingan hollarda, bolaning ota-onasi (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar) “Erta aralashuv” xizmatidan foydalanish boʻyicha qayta murojaat qilishi mumkin. Bunda mazkur murojaatlar ushbu Nizomda belgilangan tartibda umumiy asoslarda qabul qilinadi va koʻrib chiqiladi.

29. Bolaning ota-onasi (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar) bevosita oʻzi yoki ijtimoiy xodim koʻmagida vaucher asosida “Erta aralashuv” axborot moduli orqali elektron reyestrga kiritilgan “Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatuvchi nodavlat tashkilotni tanlaydi va buyurtma beradi.

Bunda bitta vaucher asosida uning foydalanish muddati davomida “Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatuvchi faqat bitta nodavlat tashkilotga buyurtma berishga yoʻl qoʻyiladi.

30. Buyurtma nodavlat tashkilotga “Erta aralashuv” axborot moduli orqali kelib tushgandan soʻng bir ish kunida qabul qilinadi. Bunda:

nodavlat tashkilotning “Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatish uchun boʻsh oʻrinlari mavjud boʻlmagan hollarda buyurtma rad etiladi;

bolaning ota-onasi (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar)ning buyurtmasi rad etilishi ularning takroran buyurtma berish huquqini cheklamaydi.

31. Buyurtma nodavlat tashkilot tomonidan qabul qilingandan soʻng oʻn ish kuni ichida bolaning ota-onasi (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar) bilan birgalikda “Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatishga oid minimal talablarga muvofiq bolaning erta aralashuv rejasi ishlab chiqiladi.

32. Erta aralashuv rejasiga muvofiq nodavlat tashkilot tomonidan “Erta aralashuv” xizmati vaucherning amal qilish muddati davomida olti kunlik ish haftasida 08:00 dan 18:00 gacha boʻlgan vaqt oraligʻida koʻrsatiladi. Bunda tushlik vaqti nodavlat tashkilot tomonidan belgilanadi.

33. Bolaning ota-onasi (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar) vaucherning foydalanish muddati davomida xizmat koʻrsatuvchi nodavlat tashkilotni oʻzgartirish boʻyicha “Inson” markaziga murojaat qilishi mumkin.

34. “Inson” markaziga tegishli murojaat kelib tushgandan soʻng besh ish kuni ichida bolaning ota-onasi (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar)ga vaucherning foydalanish muddati davomida “Erta aralashuv” axborot moduli orqali boshqa nodavlat tashkilotni tanlash imkoniyati taqdim etiladi hamda bu toʻgʻrisida bolaning ota-onasi (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar) ularning mobil telefoniga SMS-xabarnoma yuborish orqali xabardor qilinadi.

35. “Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatish quyidagi asoslarga koʻra tugatiladi:

ota-onalar (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar)ning “Inson” markaziga qilgan murojaati;

vaucher muddatining tugashi;

bolaning uch yoshga toʻlishi;

bolaning vafot etishi;

bolaning ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkiloti yoki qoʻshma turdagi maktabgacha taʼlim tashkilotlaridagi ixtisoslashtirilgan va inklyuziv guruhga qabul qilinishi.

Ushbu bandning uchinchi — oltinchi xatboshilarida nazarda tutilgan holatlar yuzaga kelganligi “Erta aralashuv” axborot moduli tomonidan oʻrganib boriladi.

36. Mazkur Nizomning 35-bandiga muvofiq “Erta aralashuv” xizmatini koʻrsatish tugatilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar “Erta aralashuv” axborot modulida shakllantirib boriladi.

Bunda “Erta aralashuv” xizmati tugatilgan har bir holat boʻyicha tegishli nodavlat tashkilotlar bir ish kuni ichida ularning Erta aralashuv” axborot modulidagi shaxsiy kabinetiga elektron xabarnoma yuborish orqali xabardor qilib boriladi.

4-bob. “Erta aralashuv” xizmatidan foydalanish xarajatlarini vaucher asosida qoplab berish

37. Nodavlat tashkilotga u tomonidan koʻrsatilgan “Erta aralashuv” xizmati xarajatlari Jamgʻarma mablagʻlari hisobidan vaucherning haqiqatda foydalanilgan qismi boʻyicha subsidiya shaklida toʻlanadi.

Bunda Iqtisodiyot va moliya vazirligining axborot tizimlari orqali “Erta aralashuv” xizmatidan foydalanish boʻyicha subsidiya toʻlovlari va uning hisobi Jamgʻarmada alohida ochiladigan shaxsiy gʻazna hisobvaraqlarida yuritiladi.

38. Nodavlat tashkilotning tijorat bankidagi hisobvaragʻiga oʻtkazilgan toʻlovlar haqidagi maʼlumotlar “Erta aralashuv” axborot modulida shakllantirib boriladi.

39. Vaucher boʻyicha koʻrsatilgan “Erta aralashuv” xizmatining har bir soati uchun bazaviy hisoblash miqdorining 13 foizi miqdorida subsidiya summasi ajratiladi.

Bolaning erta aralashuv xizmatidan bir hafta davomida olti soatgacha (bir kunda 2 soatgacha, bir oyda 24 soatgacha) foydalanilgan qismi vaucher asosida qoplab beriladi. Bunda:

bir kun uchun vaucher asosida subsidiya bola davomatining hisobi qayd qilinganda toʻliq bir soat uchun, bola davomatining hisobi bir soatdan kamida 10 daqiqa oʻtib qayd qilinganda ikki soat uchun toʻliq ajratiladi;

viloyatlar markazlari va Nukus shahrida tashkil etilgan erta aralashuv xizmati uchun ajratiladigan subsidiya miqdorini belgilashda 1,1 nisbatda, Toshkent shahrida esa 1,3 nisbatda koʻpaytiruvchi koeffitsiyent qoʻllanadi.

40. Bolaning erta aralashuv rejasida koʻrsatilgan xizmatlarning har bir hafta davomida 6 soatdan (bir kunda 2 soatdan) oshgan qismi xizmat koʻrsatuvchi nodavlat tashkilot bilan kelishgan holda bolaning ota-onasi (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar) tomonidan qoplanadi.

41. Nodavlat tashkilot bolaning erta aralashuv rejasiga muvofiq koʻrsatilgan xizmatlar haqidagi maʼlumotlarni va ushbu xizmatlardan haqiqatda foydalangan bolaning davomati uning ota-onasi (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar)ning biometrik maʼlumotlarini xizmat koʻrsatilgan kuning oʻzida “Erta aralashuv” axborot moduliga kiritgan holda aniqlanadi hamda ushbu maʼlumotlar asosida avtomatik ravishda ushbu Nizomga 4-ilovaga muvofiq namunadagi buyurtmanoma shakllanadi.

Bunda nodavlat tashkilotning “Erta aralashuv” axborot modulida roʻyxatdan oʻtish vaqtida koʻrsatilgan manzilidan (joylashuvi boʻyicha geolokatsiyasi) boshqa joyda qayd etilgan bolaning ota-onasi (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar)ning biometrik maʼlumotlari axborot modulida hisobga olinmaydi.

42. “Erta aralashuv” xizmati koʻrsatilgan bolalarning haqiqiy davomatining hisobi maxsus qurilmalar yordamida jismoniy shaxsni biometrik identifikatsiya qilish texnologiyasi orqali yuritiladi.

43. Biometrik identifikatsiya qilish jarayoni nodavlat tashkilotning rahbari yoki xodimlari tomonidan maxsus qurilmalar yordamida ushbu tashkilotning joylashuvi (geolokatsiyasi) hisobga olingan holda xizmat koʻrsatilgan kunda 08:00 dan 18:00 ga qadar amalga oshiriladi.

44. Maxsus qurilmalardan Internet jahon axborot tarmogʻisiz (offlayn rejimda) foydalanilgan hollarda bolalarning davomati boʻyicha qayd etilgan maʼlumotlar nodavlat tashkilot tomonidan hisobot oyidan keyingi oyning 5-sanasidan kechiktirmasdan Internet jahon axborot tarmogʻiga ulangan holda (onlayn rejimda) offlayn rejimda kiritilgan maʼlumotlarni axborot moduliga uzatilishi (yangilanishi) taʼminlanadi.

“Erta aralashuv” axborot moduliga maʼlumotlar oʻz vaqtida taqdim etilmaganda, shu jumladan, ushbu bandning birinchi xatboshisida nazarda tutilgan tartibda uzatilishi (yangilanishi) taʼminlamaganda, nodavlat tashkilotga subsidiya hisoblanmaydi va toʻlanmaydi.

45. “Erta aralashuv” axborot modulida hisoblangan subsidiyaning toʻlov qaydnomasi va toʻlov topshiriqnomasi hisobot oyidan keyingi oyning 10-sanasiga qadar shakllantiriladi va Jamgʻarmaning maxsus gʻazna hisobvaragʻidan ikki ish kuni ichida Iqtisodiyot va moliya vazirligining axborot tizimlari orqali nodavlat tashkilotning tijorat bankdagi hisobvaragʻiga avtomatik ravishda oʻtkaziladi.

46. Nodavlat tashkilot bolalar toʻgʻrisidagi “Erta aralashuv” axborot moduliga kiritilgan maʼlumotlarning toʻgʻriligi va haqqoniyligi boʻyicha javobgar hisoblanadi.

47. Nodavlat tashkilot tomonidan bir bolaning maʼlumotlari “Erta aralashuv” axborot moduliga kiritilib, bola ota-onasi (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar)ning fotosurati oʻrniga boshqa shaxsning fotosurati ushbu axborot moduliga joylashtirilganligi va uning asosida davomat belgilab kelinayotganligi aniqlanganda, mazkur holat aniqlangandan boshlab ushbu bola uchun subsidiya hisoblanmaydi va toʻlanmaydi.

Bunday holat takroran aniqlanganda, ushbu nodavlat tashkilot va uning taʼsischisi elektron reyestrdan chiqariladi va qayta kiritilmaydi hamda ushbu taʼsischi taʼsisligidagi boshqa nodavlat tashkilotlar elektron reyestrga kiritilmaydi.

48. Texnik yoki boshqa sabablarga koʻra hisobot oyida “Erta aralashuv” axborot modulida subsidiyaning ortiqcha yoki kam hisoblanganligi aniqlanganda, hisobot oyidan keyingi oyda ushbu subsidiya tegishli summalar qoʻshilgan yoki kamaytirilgan holda hisob-kitob qilinadi.

49. Yengib boʻlmaydigan kuch (fors-major) holatlari natijasida nodavlat tashkilot tomonidan bolalarning davomatini “Erta aralashuv” axborot moduliga kiritishning imkoniyati boʻlmagan hollarda, oylik davomatni belgilash uchun axborot modulida qayd etilgan bolalarning soʻnggi ikki haftadagi oʻrtacha davomat koʻrsatkichi asosida hisob-kitob qilinadi va toʻlab beriladi.

Bunda nodavlat tashkilot qonunchilik hujjatlariga muvofiq yengib boʻlmaydigan kuch (fors-major) holatlari yuz berganligini tasdiqlovchi vakolatli organ tomonidan beriladigan sertifikatni tegishliligi boʻyicha “Inson” markaziga taqdim etishi lozim.

50. Texnik nosozlik sababli “Erta aralashuv” axborot modulining mobil ilovasi yoki maxsus qurilmalar yordamida bola ota-onasi (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar)ni biometrik identifikatsiya qilish imkoni boʻlmagan hollarda, nodavlat tashkilot mazkur holat yuzasidan darhol oʻsha hududdagi “Inson” markazini xabardor qiladi.

Bunda bolalarning bir haftadan ortiq boʻlmagan muddatdagi davomati “Inson” markazi tomonidan toʻldiriladigan bolalarning qatnovi dalolatnomasi asosida amalga oshiriladi.

51. “Inson” markazi texnik nosozlik sababli toʻldirilgan bolalarning qatnovi dalolatnomasini hisobot oyidan keyingi oyning 5-sanasidan kechikmasdan “Erta aralashuv” axborot moduliga kiritish uchun tegishli hududiy boshqarmaga taqdim etadi.

5-bob. Yakunlovchi qoidalar

52. Nodavlat tashkilotlar va ularning xodimlari oʻz xizmat vazifalarini bajarishi munosabati bilan (mehnat shartnomasi bekor qilinganidan keyin ham) “Erta aralashuv” xizmatidan foydalanuvchilarning shaxsiga doir maʼlumotlarining sir saqlanishini taʼminlashi shart.

53. Nodavlat tashkilotlarning elektron reyestrga kiritilishi, vaucher shakllanishi, vaucherga muvofiq xizmatlarning belgilangan talablarga muvofiq koʻrsatilishi Agentlik huzuridagi Nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar koʻrsatilishini muvofiqlashtirish markazi hamda hududiy boshqarmalar tomonidan doimiy monitoring qilib boriladi.

54. Nodavlat tashkilotlar tomonidan ushbu Nizom talablariga rioya etilishi har chorakda kamida bir marotaba Agentlik huzuridagi Ijtimoiy inspeksiya hamda uning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boshqarmalari tomonidan nazorat qilib boriladi.

55. Ushbu Nizomni qoʻllash jarayonida yuzaga kelgan nizolarni hal qilish qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

56. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.

“Erta aralashuv” xizmati koʻrsatilishini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 1-ILOVA

“Erta aralashuv” xizmati koʻrsatilishini tashkil etish

SXEMASI

“Erta aralashuv” xizmati koʻrsatilishini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 2-ILOVA

* Mazkur hujjatni “Raqamli hukumat” tizimining idoralararo integratsiyalashuv platformasi orqali mustaqil olish imkoni boʻlmaganda, fuqarodan taqdim qilish talab etiladi.

“Erta aralashuv” xizmati koʻrsatilishini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 3-ILOVA

“Erta aralashuv” xizmati koʻrsatilishini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 4-ILOVA

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 21-maydagi 271-son qaroriga 2-ILOVA

Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyalar toʻgʻrisida

NIZOM

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom ruhiy holati buzilgan I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar (keyingi oʻrinlarda — nogironligi boʻlgan shaxslar)ni ijtimoiy xizmatlarga yoʻnaltirish boʻyicha ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyalarning maqsadi, vazifalari va faoliyatini tashkil etishni hamda ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruvlarni oʻtkazish tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

axborot moduli — nogironligi boʻlgan shaxslarni Nogironligi boʻlgan shaxslar uchun “Gʻamxoʻrlik” markazlari (keyingi oʻrinlarda — “Gʻamxoʻrlik” markazi)ga joylashtirish, biridan ikkinchisiga oʻtkazish, shuningdek, nodavlat tashkilotlar ishtirokida tashkil etilgan “Yangi kun” kunduzgi qatnov asosida qarab turish xizmati, uy sharoitida qarab turish xizmati, kichik hajmli “Madad” uylari hamda “Ijtimoiy taʼtil” qisqa muddatli joylashtirish xizmatlari (keyingi oʻrinlarda — muqobil ijtimoiy xizmatlar)ga yoʻnaltirishga doir maʼlumotlarni oʻzida aks ettirish, boshqarish, muvofiqlashtirish va nazorat qilish imkoniyatiga ega boʻlgan “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimidagi maʼlumotlar bazasi;

apellyatsiya kengashi — ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyaning nogironligi boʻlgan shaxslarni “Gʻamxoʻrlik” markazlariga joylashtirish yoki muqobil ijtimoiy xizmatlarga yoʻnaltirishga doir xulosalarini oʻrganish, ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruv natijalari boʻyicha shikoyatlarni koʻrib chiqish hamda “Gʻamxoʻrlik” markazlarining biridan ikkinchisiga oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilish maqsadida Agentlik huzurida tashkil etiladigan kollegial-maslahat organi;

Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiya (keyingi oʻrinlarda — IPTK) — nogironligi boʻlgan shaxslarni “Gʻamxoʻrlik” markaziga joylashtirish, shuningdek, muqobil ijtimoiy xizmatlarga yoʻnaltirish uchun taqdim etilgan hujjatlarni oʻrganib chiqish hamda ularni ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik)ning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boshqarmalari (keyingi oʻrinlarda — hududiy boshqarmalar) huzurida tashkil etiladigan doimiy asosda faoliyat yurituvchi kollegial organ;

ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruv — nogironligi boʻlgan shaxslar sogʻligʻining umumiy holati va ijtimoiy, ruhiy (psixiatriya) ahvolini kompleks ravishda oʻrganish, baholash, koʻrikdan oʻtkazish va tekshirish jarayoni;

nodavlat tashkilotlar — yuridik shaxslar, yakka tartibdagi tadbirkorlar va nodavlat notijorat tashkilotlar.

3. IPTK oʻz faoliyatini xolislik, shaffoflik, oshkoralik va bamaslahat ishlash tamoyillari asosida, yuridik shaxs maqomisiz, doimiy faoliyat koʻrsatuvchi kollegial organ shaklida olib boradi.

2-bob. IPTKning maqsad va vazifalari

4. IPTKning asosiy maqsadi nogironligi boʻlgan shaxslarni ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy jihatdan tekshiruvdan oʻtkazish hamda tekshiruv natijalari boʻyicha ularni “Gʻamxoʻrlik” markazlari yoki muqobil ijtimoiy xizmatlarga yoʻnaltirish uchun xulosa berish hisoblanadi.

5. IPTK quyidagi vazifalarni amalga oshiradi:

nogironligi boʻlgan shaxslarni “Gʻamxoʻrlik” markazlari yoki muqobil ijtimoiy xizmatlarga yoʻnaltirish uchun taqdim etilgan hujjatlarni oʻrganib chiqadi;

nogironligi boʻlgan shaxslarni ularning qonuniy vakili ishtirokida ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy jihatdan tekshiruvdan oʻtkazadi;

nogironligi boʻlgan shaxslarning sogʻligʻi va ruhiy holatidagi buzilishlarni tasdiqlovchi hujjatlarni oʻrganadi;

dispanser kuzatuvida turgan ruhiy holati buzilgan shaxslarning yagona elektron reyestri orqali nogironligi boʻlgan shaxslarga qoʻyilgan tashxisning ishonchliligini oʻrganadi;

“Gʻamxoʻrlik” markazlari yoki kichik hajmli “Madad” uylari xizmatiga yoʻnaltiriladigan nogironligi boʻlgan shaxs va uning oilasini ijtimoiy holati baholashdan oʻtkazilganligini oʻrganadi;

nogironligi boʻlgan shaxslarning parvarish va qarab turishga boʻlgan ehtiyojlari asosida ularni “Gʻamxoʻrlik” markazlariga joylashtirish, biridan ikkinchisiga oʻtkazish, shuningdek, muqobil ijtimoiy xizmatlarga yoʻnaltirish uchun xulosa beradi.

IPTK qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa vazifalarni ham amalga oshiradi.

3-bob. IPTK faoliyatini tashkil etish

6. IPTK tarkibi hududiy boshqarmalar va Qoraqalpogʻiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi, viloyatlar sogʻliqni saqlash boshqarmalari va Toshkent shahri sogʻliqni saqlash bosh boshqarmasining (keyingi oʻrinlarda — SSV hududiy boʻlinmalari) birgalikdagi qoʻshma qarori asosida har yili 1-fevralga qadar ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq namunaviy tarkibda tuziladi va tasdiqlanadi.

7. IPTKga SSV hududiy boʻlinmalaridan jalb qilingan mutaxassislarga IPTK yigʻilishi oʻtkazilgan oy uchun mehnatga haq toʻlash eng kam miqdorining bir baravari miqdorida Agentlikning Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan hududiy boshqarmalar tomonidan haq toʻlanadi.

8. IPTKga rais — Agentlik hududiy boshqarmasining boshligʻi oʻrinbosari rahbarlik qiladi.

Respublika ixtisoslashtirilgan ruhiy salomatlik ilmiy-amaliy tibbiyot markazining psixiatriya xizmati boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar filiallari bosh shifokor-psixiatri IPTK komissiya raisining oʻrinbosari hisoblanadi.

9. IPTK raisi:

ushbu Nizomga muvofiq IPTK ishini tashkil etadi va uning faoliyatiga rahbarlik qiladi;

IPTK aʼzolariga bajarilishi majburiy boʻlgan topshiriqlar beradi va ularni nazorat qiladi;

IPTKning ish jadvalini tasdiqlaydi;

IPTK yigʻilishini oʻtkazish davriyligini, vaqti va joyini belgilaydi;

IPTK faoliyatini takomillashtirish boʻyicha Agentlikka takliflarni kiritadi.

10. IPTK raisi quyidagilar uchun javobgar hisoblanadi:

IPTK faoliyatini ushbu Nizomga muvofiq tashkil etish;

nogironligi boʻlgan shaxslar hamda ularning qonuniy vakillarining huquqlari va manfaatlariga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan maʼlumotlar oshkor etmasligini taʼminlash;

IPTK yigʻilishlarini oʻtkazishda nogironligi boʻlgan shaxslar hayoti va sogʻligʻi xavfsizligini taʼminlash.

11. IPTK yigʻilishlarida uning barcha aʼzolari ishtirok etishi shart.

Bunda ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq namunaviy tarkibda tasdiqlangan roʻyxatdagi mutaxassis ishtirok eta olmagan taqdirda, SSV hududiy boʻlinmasi tomonidan ushbu sohadagi boshqa mutaxassis ishonchnoma asosida yuboriladi. Bu haqda IPTK kamida besh kun oldin xabardor qilinadi.

12. IPTK yigʻilishi natijalari, shuningdek, nogironligi boʻlgan shaxslar bilan bogʻliq maʼlumotlar maxfiy hisoblanadi. Bunda nogironligi boʻlgan shaxslar qonuniy vakillarining roziligisiz ushbu maʼlumotlarning boshqa shaxslarga berilishiga yoʻl qoʻyilmaydi, qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.

13. IPTK tomonidan ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruvlarni oʻtkazish hamda nogironligi boʻlgan shaxslarning qonuniy vakillariga IPTK mutaxassislari tomonidan maslahatlar berish bepul amalga oshiriladi.

14. IPTK kotibi nogironligi boʻlgan shaxslarni tekshiruvdan oʻtkazish bayonnomalarining asl nusxalari saqlanishini taʼminlaydi.

4-bob. Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruvdan oʻtish uchun murojaat qilish va IPTKning xulosasini berish tartibi

1-§. Murojaatlarni qabul qilish va IPTKga yuborish

15. Nogironligi boʻlgan shaxslarning qonuniy vakillari (keyingi oʻrinlarda — arizachi) nogironligi boʻlgan shaxslarni ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish uchun “Inson” ijtimoiy xizmatlar markaziga (keyingi oʻrinlarda — “Inson” markazi), Davlat xizmatlari markaziga yoki ijtimoiy xodimga oʻzi kelib murojaat etgan taqdirda, “Inson” markazi yoki Davlat xizmatlari markazining masʼul xodimi yoxud ijtimoiy xodim arizachi nomidan yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (keyingi oʻrinlarda — YIDXP) yoxud “Ijtimoiy karta” mobil ilovasi orqali murojaat qilinganda — arizachi mustaqil ravishda mazkur Nizomga 2-ilovaga muvofiq shakldagi soʻrovnomani elektron tarzda toʻldiradi. Bunda soʻrovnoma toʻldirilishida arizachi tomonidan quyidagi ijtimoiy xizmatlardan biri tanlanishi lozim:

nogironligi boʻlgan shaxsni “Yangi kun” kunduzgi qatnov asosida qarab turish xizmatiga yoʻnaltirish;

nogironligi boʻlgan shaxsni uy sharoitida qarab turish xizmatiga yoʻnaltirish;

nogironligi boʻlgan shaxsni “Ijtimoiy taʼtil” qisqa muddatli joylashtirish xizmatiga yoʻnaltirish;

nogironligi boʻlgan shaxsni kichik hajmli “Madad” uyi xizmatiga joylashtirish;

nogironligi boʻlgan shaxsni “Gʻamxoʻrlik” markaziga joylashtirish.

Soʻrovnomaga tanlangan ijtimoiy xizmat turidan kelib chiqib, mazkur Nizomga 3-ilovaga muvofiq hujjatlar ilova qilinishi lozim.

16. Mazkur Nizomning 15-bandiga muvofiq tanlangan ijtimoiy xizmatga quyidagi toifadagi shaxslar qabul qilinadi:

a) “Yangi kun” kunduzgi qatnov asosida qarab turish xizmati boʻyicha quyidagi tashxislarning biri qoʻyilgan nogironligi boʻlgan shaxslar:

moʻtadil darajadagi aqliy zaiflik (F71);

ogʻir darajadagi aqliy zaiflik (F72);

chuqur darajadagi aqliy zaiflik (F73);

demensiya (F00.0-G30, F02.0, F02.1, F02.2, F02.3, F03);

b) uy sharoitida qarab turish xizmati boʻyicha quyidagi tashxislarning biri qoʻyilgan nogironligi boʻlgan shaxslar:

demensiya (F00.0-G30, F02.0, F02.1, F02.2, F02.3, F03);

chuqur aqliy zaiflik (F73);

bolalar serebral falaji (BSF) (GMFCS klassifikatsiyasiga koʻra 4 yoki 5 daraja) + ogʻir darajadagi aqliy zaiflik G80+F72;

serebrovaskulyar kasalliklarining oqibatlar+ spastik tetraplegiya yoki boʻshashgan tetraplegiya (GMFCS klassifikatsiyasiga koʻra 4 yoki 5 -daraja) + ogʻir darajadagi aqliy zaiflik I69.2+G82.3 /G 82.4+F72;

tetraplegiya (GMFCS klassifikatsiyasiga koʻra 4 yoki 5 daraja) + ogʻir darajadagi aqliy zaiflik G 82+ F72;

epilepsiya epileptik status ogʻir darajadagi aqliy zaiflik G40/ G41+F72 (Tez-tez, har oyda 5-martadan koʻp tutqanoq xurujlari sodir boʻladigan epilepsiya, seriyali tutqanoq xurujlariga, epileptik statusga, namozshomsimon ong xiralashish holatlariga, disforiyalarga moyillik);

v) “Ijtimoiy taʼtil” qisqa muddatli joylashtirish xizmati boʻyicha quyidagi tashxislarning biri qoʻyilgan nogironligi boʻlgan shaxslar:

moʻtadil darajadagi aqliy zaiflik (F71);

ogʻir darajadagi aqliy zaiflik (F72);

chuqur darajadagi aqliy zaiflik (F73);

demensiya (F00.0-G30, F02.0, F02.1, F02.2, F02.3, F03);

g) kichik hajmli “Madad” uyi xizmati boʻyicha quyidagi tashxislarning biri qoʻyilgan, shuningdek, oʻzgalar parvarishiga muhtojlik darajasi (Bartel va Lauton shkalalari boʻyicha) 62 ballgacha baholangan nogironligi boʻlgan shaxslar:

moʻtadil darajadagi aqliy zaiflik (F71);

ogʻir darajadagi aqliy zaiflik (F72);

chuqur darajadagi aqliy zaiflik (F73);

demensiya (F00.0-G30, F02.0, F02.1, F02.2, F02.3, F03);

d) “Gʻamxoʻrlik” markaziga joylashtirish boʻyicha quyidagi tashxislarning biri qoʻyilgan nogironligi boʻlgan shaxslar:

moʻtadil darajadagi aqliy zaiflik (F71);

ogʻir darajadagi aqliy zaiflik (F72);

chuqur darajadagi aqliy zaiflik (F73);

demensiya (F00.0-G30, F02.0, F02.1, F02.2, F02.3, F03).

17. Soʻrovnoma toʻldirilgandan soʻng arizachi maʼlumotlarning toʻgʻriligini tekshiradi va imzolarni identifikatsiya qilishning tegishli vositalari (daktiloskopiya, elektron raqamli imzo, Face-ID, Mobile-ID va boshqalar) bilan tasdiqlaydi. Bunda arizachi tomonidan soʻrovnomaning tasdiqlanishi u va nogironligi boʻlgan shaxsga tegishli shaxsga doir maʼlumotlarni olish va ishlov berishga rozilikni bildiradi.

Arizachi YIDXP yoki “Ijtimoiy karta” mobil ilovasi orqali murojaat etgan taqdirda, soʻrovnomani elektron raqamli imzo bilan tasdiqlash talab etilmaydi.

18. Soʻrovnomani koʻrib chiqqanlik uchun toʻlov undirilmaydi.

19. Soʻrovnoma tasdiqlangandan soʻng unga ilova qilinadigan hujjatlar bilan birga shu kunning oʻzida axborot moduli orqali “Inson” markaziga kelib tushadi.

20. “Inson” markazi soʻrovnoma qabul qilib olinganidan soʻng tanlangan ijtimoiy xizmatning turidan kelib chiqib, quyidagilarni amalga oshiradi:

1) nogironligi boʻlgan shaxsni “Yangi kun” kunduzgi qatnov asosida qarab turish xizmati, uy sharoitida qarab turish xizmati yoki “Ijtimoiy taʼtil” qisqa muddatli joylashtirish xizmatidan biriga yoʻnaltirish boʻyicha:

a) bir ish kunida nogironligi boʻlgan shaxs boʻyicha shakllantirilgan hujjatlarni oʻrganadi hamda rad etish asoslari mavjud yoki mavjud emasligini hamda nogironligi boʻlgan shaxsga nogironlik belgilanishidan avval shaxslarni kundalik hayotdagi faolligi va ishtiroki (keyingi oʻrinlarda — funksionallik) baholashdan oʻtkazilganligini aniqlaydi;

b) funksionalligi baholashdan oʻtkazilmagan yoki funksionalligi baholashdan oʻtkazilganiga olti oydan koʻp muddat oʻtgan nogironligi boʻlgan shaxsni Jahon Sogʻliqni Saqlash Tashkilotining nogironlikni baholash shkalasining (WHODAS 2.0) mahalliy shart-sharoitlariga moslashtirilgan mezonlari asosida besh ish kuni ichida baholashdan oʻtkazadi. Bunda funksionallikni baholash natijalarini axborot modulida shakllantiradi;

v) nogironligi boʻlgan shaxs boʻyicha shakllantirilgan hujjatlarda rad etish asoslari aniqlanmagan taqdirda, nogironligi boʻlgan shaxs toʻgʻrisidagi maʼlumot va hujjatlari hamda funksionallikni baholash natijalarini bir ish kuni ichida IPTKga axborot moduli orqali yuboradi, bundan uy sharoitida qarab turish xizmati mustasno.

Bunda nogironligi boʻlgan shaxsning funksionalligini baholash natijalari Jahon Sogʻliqni Saqlash Tashkilotining nogironlikni baholash shkalasi (WHODAS 2.0) boʻyicha 60 balldan yuqori boʻlgan taqdirda ushbu shaxs uy sharoitida qarab turish xizmatiga yoʻnaltirilishi mumkin boʻlgan shaxs sifatida uning maʼlumot va hujjatlari bir ish kuni ichida IPTKga axborot moduli orqali yuboriladi;

g) nogironligi boʻlgan shaxslarning maʼlumotlari va hujjatlari IPTKga yuborilganligi yoki soʻrovnoma rad etilganligi toʻgʻrisida arizachini soʻrovnomada koʻrsatilgan mobil aloqa vositasiga SMS-xabarnoma, YIDXP yoki “Ijtimoiy karta” mobil ilovasi orqali murojaat qilingan taqdirda esa YIDXP yoki “Ijtimoiy karta” mobil ilovasidagi shaxsiy kabinetiga elektron xabarnoma yuborish orqali xabardor qiladi;

2) nogironligi boʻlgan shaxslarni kichik hajmli “Madad” uyi xizmatiga joylashtirish boʻyicha:

a) bir ish kunida nogironligi boʻlgan shaxs boʻyicha shakllantirilgan hujjatlarni oʻrganadi hamda rad etish asoslari mavjud yoki mavjud emasligini hamda nogironligi boʻlgan shaxsga nogironlik belgilanishidan avval shaxslarni kundalik hayotdagi faolligi va ishtiroki (keyingi oʻrinlarda — funksionallik) baholashdan oʻtkazilganligini aniqlaydi;

b) funksionalligi baholashdan oʻtkazilmagan yoki funksionalligi baholashdan oʻtkazilganiga olti oydan koʻp muddat oʻtgan nogironligi boʻlgan shaxsni Jahon Sogʻliqni Saqlash Tashkilotining nogironlikni baholash shkalasining (WHODAS 2.0) mahalliy shart-sharoitlariga moslashtirilgan mezonlari asosida besh ish kuni ichida baholashdan oʻtkazadi. Bunda funksionallikni baholash natijalarini axborot modulida shakllantiradi;

v) nogironligi boʻlgan shaxs boʻyicha shakllantirilgan hujjatlarda rad etish asoslari aniqlanmaganda hamda funksionallikni baholash natijalarini axborot modulida shakllantirganidan soʻng besh ish kuni mobaynida “Inson” markazining xodimi, oilaviy shifokor va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi raisidan iborat multidissiplinar guruh Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 11-martdagi 123-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzgalar parvarishiga muhtoj shaxslarni eʼtirof etish, individual tartibda ijtimoiy xizmatlar va yordamlar koʻrsatish rejasini tasdiqlash va monitoring qilishning maʼmuriy reglamentiga muvofiq nogironligi boʻlgan shaxslarning oʻzgalar parvarishiga muhtojlik darajasi va yashash sharoitlarini baholaydi, shuningdek, uning natijalari toʻgʻrisidagi xulosani axborot moduliga kiritadi;

g) nogironligi boʻlgan shaxsning oʻzgalar parvarishiga muhtojlik darajasi (Bartel va Lauton shkalalari boʻyicha)ning baholash natijalari 62 ballgacha boʻlganda nogironligi boʻlgan shaxs toʻgʻrisidagi maʼlumot va hujjatlar hamda funksionallikni baholash natijalarini bir ish kuni ichida IPTKga axborot moduli orqali yuboradi. Bunda nogironligi boʻlgan shaxsning oʻzgalar parvarishiga muhtojlik darajasining baholash natijasi 62 balldan yuqori boʻlganda arizachining soʻrovnomasini rad etadi;

d) nogironligi boʻlgan shaxslarning maʼlumotlari va hujjatlari IPTKga yuborilganligi yoki soʻrovnoma rad etilganligi toʻgʻrisida arizachini soʻrovnomada koʻrsatilgan mobil aloqa vositasiga SMS-xabarnoma, YIDXP yoki “Ijtimoiy karta” mobil ilovasi orqali murojaat qilingan taqdirda esa YIDXP yoki “Ijtimoiy karta” mobil ilovasidagi shaxsiy kabinetiga elektron xabarnoma yuborish orqali xabardor qiladi;

3) nogironligi boʻlgan shaxsni “Gʻamxoʻrlik” markaziga joylashtirish boʻyicha:

a) bir ish kunida nogironligi boʻlgan shaxs boʻyicha shakllantirilgan hujjatlarni oʻrganadi hamda rad etish asoslari mavjud yoki mavjud emasligini hamda nogironligi boʻlgan shaxsga nogironlik belgilanishidan avval shaxslarni kundalik hayotdagi faolligi va ishtiroki (keyingi oʻrinlarda — funksionallik) baholashdan oʻtkazilganligini aniqlaydi;

b) funksionalligi baholashdan oʻtkazilmagan yoki funksionalligi baholashdan oʻtkazilganiga olti oydan koʻp muddat oʻtgan nogironligi boʻlgan shaxsni Jahon Sogʻliqni Saqlash Tashkilotining nogironlikni baholash shkalasining (WHODAS 2.0) mahalliy shart-sharoitlariga moslashtirilgan mezonlari asosida besh ish kuni ichida baholashdan oʻtkazadi. Bunda funksionallikni baholash natijalarini axborot modulida shakllantiradi;

v) nogironligi boʻlgan shaxs boʻyicha shakllantirilgan hujjatlarda rad etish asoslari aniqlanmaganda hamda funksionallikni baholash natijalarini axborot modulida shakllantirganidan soʻng nogironligi boʻlgan shaxslarni “Gʻamxoʻrlik” markaziga navbatsiz yoki navbat asosida joylashtiriladigan shaxslar toifasiga ajratadi. Bunda:

quyidagi asoslarning barchasi bir paytning oʻzida mavjud boʻlganda nogironligi boʻlgan shaxslarni “Gʻamxoʻrlik” markaziga navbatsiz joylashtiriladigan shaxslar toifasiga kiritadi:

nogironligi boʻlgan shaxs oʻzgalar parvarishiga muhtoj boʻlganda;

nogironligi boʻlgan shaxsning oila aʼzolari, shuningdek, yaqin qarindoshlari mavjud boʻlmaganda;

nogironligi boʻlgan shaxsning egaligida turar joyi mavjud boʻlmaganda yoki yashash uchun yaroqsiz holatidagi turarjoyda yashayotgan boʻlsa.

Mazkur kichik bandning uchinchi — beshinchi xatboshilarida nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlmagan taqdirda nogironligi boʻlgan shaxslarni “Gʻamxoʻrlik” markaziga navbat asosida joylashtiriladigan shaxslar toifasiga kiritadi.

“Gʻamxoʻrlik” markaziga navbatsiz joylashtiriladigan shaxslar toifasiga kiritilgan nogironligi boʻlgan shaxslar uchun mazkur Nizomga 3-ilovaga muvofiq qoʻshimcha hujjatlarni besh ish kuni ichida arizachidan talab qilib oladi;

g) “Gʻamxoʻrlik” markaziga navbatsiz yoki navbat asosida joylashtiriladigan shaxslar toifasiga ajratilgan nogironligi boʻlgan shaxslarning maʼlumotlari va hujjatlari hamda funksionallikni baholash natijalarini mazkur Nizomga 3-ilovaga muvofiq shakllantirilganidan soʻng bir ish kuni ichida axborot moduli orqali IPTKga yuboradi;

d) nogironligi boʻlgan shaxslarning maʼlumotlari va hujjatlari IPTKga yuborilganligi yoki soʻrovnoma rad etilganligi toʻgʻrisida arizachini soʻrovnomada koʻrsatilgan mobil aloqa vositasiga SMS-xabarnoma, YIDXP yoki “Ijtimoiy karta” mobil ilovasi orqali murojaat qilingan taqdirda esa YIDXP yoki “Ijtimoiy karta” mobil ilovasidagi shaxsiy kabinetiga elektron xabarnoma yuborish orqali xabardor qiladi.

21. Quyidagilar IPTK tomonidan arizachining soʻrovnomasini rad etish uchun asos boʻladi:

nogironligi boʻlgan shaxs soʻrovnomada tanlangan xizmat turi uchun belgilangan tashxis va toifaga muvofiq boʻlmaganda;

ushbu Nizomga 3-ilovaga koʻrsatilgan maʼlumot va hujjatlar ilova qilinmaganda yoki ularda kamchiliklar va nomuvofiqliklar aniqlanganda;

arizachi tomonidan xizmatdan foydalanishni rad etish toʻgʻrisida ariza berilganda.

IPTK tomonidan arizachining soʻrovnomasini boshqa asoslarga koʻra rad etishga yoʻl qoʻyilmaydi.

22. Mazkur Nizomning 21-bandida nazarda tutilgan asoslarga koʻra soʻrovnoma rad etilgan hollarda arizachi bu toʻgʻrisida soʻrovnomada koʻrsatilgan mobil aloqa vositasiga SMS-xabarnoma, YIDXP yoki “Ijtimoiy karta” mobil ilovasi orqali murojaat qilingan taqdirda esa YIDXP yoki “Ijtimoiy karta” mobil ilovasidagi shaxsiy kabinetiga elektron xabarnoma yuborish orqali xabardor qilinadi.

2-§. Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruvini oʻtkazish va IPTK xulosasini berish

23. Nogironligi boʻlgan shaxslar boʻyicha shakllantirilgan maʼlumot va hujjatlar axborot moduli orqali IPTKga kelib tushgandan soʻng IPTK kotibi besh ish kuni ichida hujjatlarning toʻliqligini va toʻgʻri rasmiylashtirilganligini oʻrganadi.

Oʻrganish natijalariga koʻra nogironligi boʻlgan shaxs boʻyicha shakllantirilgan maʼlumot va hujjatlarda kamchiliklar aniqlanmagan taqdirda, ular axborot moduli orqali qabul qilib olinadi va IPTKning navbatdagi yigʻilishiga kiritiladi.

Nogironligi boʻlgan shaxs boʻyicha shakllantirilgan maʼlumot va hujjatlarda kamchiliklar mavjudligi aniqlangan taqdirda, ular kamchiliklari koʻrsatilgan holda “Inson” markaziga axborot moduli orqali qaytariladi.

Bunda nogironligi boʻlgan shaxslarning maʼlumot va hujjatlaridagi kamchiliklar “Inson” markazi tomonidan arizachi bilan birgalikda bartaraf etilgan holda IPTKga mazkur bobning 1-paragrafida belgilangan tartibda yuboriladi.

24. IPTK yigʻilishlari ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruvdan oʻtkaziladigan nogironligi boʻlgan shaxslar sonidan qatʼi nazar, ikki oyda kamida bir marta oʻtkazilishi lozim.

25. IPTK yigʻilishini oʻtkazish sanasi, vaqti va joyi belgilangandan soʻng IPTK yigʻilishi oʻtkazilishidan kamida uch kun oldin IPTK kotibi IPTK aʼzolarini axborot moduli orqali, nogironligi boʻlgan shaxslarning qonuniy vakillarini esa SMS-xabarnoma, YIDXP yoki “Ijtimoiy karta” mobil ilovasi orqali murojaat qilingan taqdirda esa YIDXP yoki “Ijtimoiy karta” mobil ilovasidagi shaxsiy kabinetiga elektron xabarnoma yuborish orqali xabardor qilinadi.

Nogironligi boʻlgan shaxslarning qonuniy vakillari IPTK yigʻilishi belgilangan sana va vaqtda nogironligi boʻlgan shaxsni IPTK yigʻilishi boʻlib oʻtadigan joyga olib kelmagan taqdirda, ularning hujjatlari IPTK yigʻilishi oʻtkazilgan kuning ertasiga axborot moduli orqali “Inson” markaziga qaytariladi hamda bu toʻgʻrisida nogironligi boʻlgan shaxslarning qonuniy vakili SMS-xabarnoma, YIDXP yoki “Ijtimoiy karta” mobil ilovasi orqali murojaat qilingan taqdirda esa YIDXP yoki “Ijtimoiy karta” mobil ilovasidagi shaxsiy kabinetiga elektron xabarnoma yuborish orqali xabardor qilinadi.

26. IPTK yigʻilishlari ular joylashgan binolarda, hududlarga chiqib sayyor tartibda, shaxs sogʻligining holatiga koʻra IPTKga kelish imkoni boʻlmagan holatda shaxsning uyida yoki davolanishda boʻlgan taqdirda, statsionarda oʻtkaziladi.

Bunda IPTK kotibi “Inson” markazi bilan birgalikda mazkur Nizomning 25-bandida belgilangan muddatda nogironligi boʻlgan shaxslarning hujjatlari, holati hamda joylashgan hududini oʻrganish orqali mazkur bandning birinchi xatboshisiga muvofiq ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruvdan oʻtkaziladigan nogironligi boʻlgan shaxslarning roʻyxatini shakllantiradi.

27. Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruv nogironligi boʻlgan shaxs joylashgan hududdagi IPTK tomonidan IPTK aʼzolarining toʻliq tarkibida oʻtkaziladi.

28. IPTKning xulosalari kollegial tartibda, aʼzolarining oddiy koʻpchilik ovozi asosida qabul qilinadi va bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi.

Bunda ovozlar teng boʻlganda, raislik qiluvchining ovozi hal qiluvchi ovoz hisoblanadi.

29. IPTK tomonidan nogironligi boʻlgan shaxslarni ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish nogironligi boʻlgan shaxslar boʻyicha shakllantirilgan maʼlumot va hujjatlarni oʻrganish hamda shaxsni koʻrikdan oʻtkazish yoʻli bilan amalga oshiriladi.

30. IPTKning yigʻilishida nogironligi boʻlgan shaxslar ularning tibbiy kartasida koʻrsatilgan maʼlumotlar asosida IPTKning har bir mutaxassisi tomonidan yakka tartibda yoki bir nechta mutaxassislar tomonidan bir vaqtda ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruvdan oʻtkaziladi.

Bunda ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruv oʻtkazilishida Jahon Sogʻliqni Saqlash Tashkilotining WHODAS savolnomasi qoʻllaniladi hamda “Inson” markazi tomonidan oʻtkaziladigan funksionallikni baholash natijalari oʻrganiladi.

31. IPTK tomonidan nogironligi boʻlgan shaxslarni ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruvdan oʻtkazishda ularning individual xususiyatlari, toifasi, yoshi, jinsi va ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy holati hamda ushbu Nizomga 4-ilovaga muvofiq tibbiy koʻrsatmalar hisobga olinishi lozim.

32. Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruv natijalari IPTK bayonnomasida yigʻilish oʻtkazilgan kunda rasmiylashtiriladi hamda uning barcha aʼzolari tomonidan imzolanadi.

IPTK bayonnomasi imzolangandan soʻng IPTK xulosasi uch ish kunida axborot modulida rasmiylashtiriladi.

33. Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruv natijalari boʻyicha IPTK quyidagi xulosalardan birini qabul qiladi:

nogironligi boʻlgan shaxsni soʻrovnomada tanlangan ijtimoiy xizmatga yoʻnaltirish;

nogironligi boʻlgan shaxsni soʻrovnomada tanlangan xizmatdan boshqa xizmatga yoʻnaltirish (bundan “Gʻamxoʻrlik” markazi yoki kichik hajmli “Madad” uyiga joylashtirish mustasno);

nogironligi boʻlgan shaxsni ijtimoiy xizmatga yoʻnaltirishni rad etish.

34. IPTK tomonidan berilgan xulosalarning toʻgʻriligi hamda asoslanganligi boʻyicha IPTK aʼzolari birgalikda javobgar hisoblanadi.

35. IPTK xulosasida quyidagilar koʻrsatiladi:

nogironligi boʻlgan shaxs hamda uning qonuniy vakilining pasport (identifikatsiyalovchi ID-karta) maʼlumotlari;

nogironligi boʻlgan shaxs va (yoki) qonuniy vakillarning yashash manzili haqida maʼlumotlar;

nogironligi boʻlgan shaxsga qoʻyilgan tashxis (Xalqaro kasalliklar tasnifi XKT-10 shifrini koʻrsatgan holda);

nogironligi boʻlgan shaxsga tavsiya etilgan ijtimoiy xizmat turi va ijtimoiy xizmatdan foydalanish muddati.

IPTK xulosasining shakli Agentlik tomonidan tasdiqlanadi.

36. Nogironligi boʻlgan shaxslarni “Gʻamxoʻrlik” markazlariga joylashtirish, kichik hajmli “Madad” uyi xizmati, “Yangi kun” kunduzgi qatnov asosida qarab turish xizmati, uy sharoitida qarab turish xizmati yoki “Ijtimoiy taʼtil” qisqa muddatli joylashtirish xizmatlaridan biriga yoʻnaltirishga qaratilgan IPTK xulosasi rasmiylashtirilganda mazkur xulosa bir ish kuni ichida axborot moduli orqali nogironligi boʻlgan shaxsning yashash manzilidagi “Inson” markaziga yuboriladi hamda bu toʻgʻrisida nogironligi boʻlgan shaxslarning qonuniy vakili SMS-xabarnoma, YIDXP yoki “Ijtimoiy karta” mobil ilovasi orqali murojaat qilingan taqdirda esa YIDXP yoki “Ijtimoiy karta” mobil ilovasidagi shaxsiy kabinetiga elektron xabarnoma yuborish orqali xabardor qilinadi.

5-bob. Yakunlovchi qoidalar

37. IPTK yigʻilishlarida Agentlik va Sogʻliqni saqlash vazirligi tizimining vakillari ovoz berish huquqisiz ishtirok etishi mumkin.

38. Nogironligi boʻlgan shaxsga tavsiya etilgan ijtimoiy xizmat turi boʻyicha ijtimoiy xizmatdan foydalanish muddati tugagan hollarda uni ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish ushbu Nizomda belgilangan tartibda umumiy asoslarda amalga oshiriladi.

39. IPTK xulosalarning toʻgʻriligi va asosliligi Agentlik tomonidan tuziladigan Apellyatsiya kengashi tomonidan oʻrganib boriladi.

40. Nogironligi boʻlgan shaxslarning qonuniy vakili IPTK xulosasidan norozi boʻlgan taqdirda, u bir oy muddat ichida Apellyatsiya kengashiga murojaat qilishi mumkin.

41. Apellyatsiya kengashiga shikoyat tushgan hollarda keyingi oʻn ish kun mobaynida nogironligi boʻlgan shaxsni qayta ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi. Bunda:

qayta ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruv boshqa hududdagi IPTK aʼzolarini jalb qilish orqali amalga oshiriladi;

qayta ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruv natijalari boʻyicha xulosa axborot moduliga kiritiladi hamda nogironligi boʻlgan shaxslarning qonuniy vakili SMS-xabarnoma yuborish orqali xabardor qilinadi.

42. IPTK faoliyati ustidan nazorat Agentlik va Ijtimoiy inspeksiya tomonidan amalga oshiriladi.

43. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.

Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyalar toʻgʻrisidagi nizomga 1-ILOVA

Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyalarning

NAMUNAVIY TARKIBI

Izoh. 1) komissiya kotibi ovoz berish huquqiga ega emas;

2) Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyalarning tarkibiga tegishli soha vakillari va mutaxassislar jalb etilishi mumkin.

Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyalar toʻgʻrisidagi nizomga 2-ILOVA

* Agar nogironligi boʻlgan shaxsning doimiy roʻyxatdan oʻtgan joyi va amalda yashaydigan joyi boshqa boʻlsa, ushbu pozitsiyaga nogironligi boʻlgan shaxsning amalda yashaydigan joyi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar kiritiladi.

Shaxsga doir maʼlumotlar mustaqil ravishda “Raqamli hukumat” tizimi idoralararo integratsiyalashuv platformasi orqali olinadi.

Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyalar toʻgʻrisidagi nizomga 3-ILOVA

Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruvdan oʻtish uchun soʻrovnomaga ilova qilinadigan hujjatlar

ROʻYXATI

I. Nogironligi boʻlgan shaxslar uchun “Gʻamxoʻrlik” markazlariga joylashtirish boʻyicha:*

1. Ambulator-poliklinika muassasasining bosh vrachi tomonidan imzolangan bemorning tibbiy kartasidan batafsil koʻchirma (027-shakl), quyidagi mutaxassislarning xulosalari bilan birga:

bemorning umumiy holati toʻgʻrisida oilaviy shifokorning xulosasi;

ambulator-poliklinika muassasasining psixiatr xulosasi.

2. Kasallik tarixidan koʻchirma (ruhiy-asab kasalliklari shifoxonaning oxirgi 5 (besh) yil davomida davolanganligi toʻgʻrisida).

3. Nogironligi boʻlgan shaxsga vasiy tayinlash toʻgʻrisidagi qaror.

4. Shaxsni muomalaga layoqatsiz deb topish toʻgʻrisidagi sud qarori.

II. “Yangi kun” kunduzgi qatnov asosida qarab turish xizmati va uy sharoitida qarab turish xizmati boʻyicha:

1. Ambulator-poliklinika muassasasining bosh vrachi tomonidan imzolangan bemorning tibbiy kartasidan batafsil koʻchirma.

2. Tuman (shahar) tibbiyot birlashmasi psixiatr xonasi (ruhiy-asab kasalliklari dispanseri)dan olingan bemorning ambulator kartasidan koʻchirma.

III. Kichik hajmli “Madad” uylari xizmati boʻyicha:

1. Ambulator-poliklinika muassasasining bosh vrachi tomonidan imzolangan bemorning tibbiy kartasidan batafsil koʻchirma (027-shakl), quyidagi mutaxassislarning xulosalari bilan birga:

bemorning umumiy holati toʻgʻrisida oilaviy shifokorning xulosasi;

ambulator-poliklinika muassasasining psixiatr xulosasi.

2. Kasallik tarixidan koʻchirma (ruhiy-asab kasalliklari shifoxonaning oxirgi 5 (besh) yil davomida davolanganligi toʻgʻrisida).

3. Qonning umumiy tahlili.

4. Siydik umumiy tahlili.

5. Qonning RW (Vasserman reaksiyasi) tahlili.

6. “V” va “S” gepatitlarning (HVsAg, HCV) markerlarini aniqlovchi qon tahlili.

7. Qonning OIV bilan zararlanishi toʻgʻrisida tahlili (OITSga qarshi kurash markazidan).

8. Koʻkrak qafasi aʼzolarining flyuorografiyasi (tekshiriluvchining familiyasi, ismi sharifi hamda tekshiruvning tartib raqami va oʻtkazilgan sana koʻrsatiladi).

9. Respublika ixtisoslashtirilgan ruhiy salomatlik ilmiy-amaliy tibbiyot markazining psixiatriya xizmati boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar filiallari Tibbiy-maslahat komissiyasi xulosasi.

10. Silga qarshi kurashish dispanseri xulosasi.

11. Onkologik dispanser xulosasi.

12. Teri-tanosil kasalliklari dispanseri xulosasi.

13. OITSga qarshi kurash markazining xulosasi.

14. Nogironligi boʻlgan shaxsga vasiy tayinlash toʻgʻrisidagi qaror.

15. Shaxsni muomalaga layoqatsiz deb topish toʻgʻrisidagi sud qarori.

IV. “Ijtimoiy taʼtil” qisqa muddatli joylashtirish xizmati boʻyicha:

1. Ambulator-poliklinika muassasasining bosh vrachi tomonidan imzolangan bemorning tibbiy kartasidan batafsil koʻchirma.

2. Tuman (shahar) tibbiyot birlashmasi psixiatr xonasi (ruhiy-asab kasalliklari dispanseri)dan olingan bemorning ambulator kartasidan koʻchirma.

3. Nogironligi boʻlgan shaxsga vasiy tayinlash toʻgʻrisidagi qaror.

4. Shaxsni muomalaga layoqatsiz deb topish toʻgʻrisidagi sud qarori.

Izoh.

* Nogironligi boʻlgan shaxslar uchun “Gʻamxoʻrlik” markazlariga joylashtirishda nogironligi boʻlgan shaxslar toifasiga kiritilgan nogironligi boʻlgan shaxslar uchun quyidagi hujjatlar qoʻshimcha ravishda talab qilinadi:

qonning umumiy tahlili;

siydik umumiy tahlili;

qonning RW (Vasserman reaksiyasi) tahlili;

“V” va “S” gepatitlarning (HVsAg, HCV) markerlarini aniqlovchi qon tahlili;

qonning OIV bilan zararlanishi toʻgʻrisida tahlili (OITSga qarshi kurash markazidan);

koʻkrak qafasi aʼzolarining flyuorografiyasi (tekshiriluvchining familiyasi, ismi sharifi hamda tekshiruvning tartib raqami va oʻtkazilgan sana koʻrsatiladi);

Respublika ixtisoslashtirilgan ruhiy salomatlik ilmiy-amaliy tibbiyot markazining psixiatriya xizmati boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar filiallari Tibbiy-maslahat komissiyasi xulosasi;

silga qarshi kurashish dispanseri xulosasi;

onkologik dispanser xulosasi;

teri-tanosil kasalliklari dispanseri xulosasi;

OITSga qarshi kurash markazining xulosasi;

nogironligi boʻlgan shaxsga vasiy tayinlash toʻgʻrisidagi qaror;

shaxsni muomalaga layoqatsiz deb topish toʻgʻrisidagi sud qarori.

** Quyidagi maʼlumot va hujjatlar “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimidan “Raqamli hukumat” tizimining idoralararo integratsion platformasi orqali mustaqil ravishda olinadi:

nogironligi boʻlgan shaxsning shaxsini tasdiqlovchi hujjat toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

vasiyning shaxsni tasdiqlovchi hujjat toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

pensiya va nafaqa oluvchilar roʻyxatida mavjudligi haqida maʼlumot;

nogironlik toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma;

ruhiy kasalliklar boʻyicha dispanser hisobida turishi yoki turmasligi toʻgʻrisida maʼlumotnoma;

vasiyga tegishli boʻlgan mol-mulk mavjudligi;

nogironligi boʻlgan shaxslarning yaqin qarindoshlari haqidagi maʼlumotlar;

nogironligi boʻlgan shaxsga vasiylik belgilashga doir qaror.

Mazkur bandda nazarda tutilgan maʼlumotlarni “Raqamli hukumat” tizimining idoralararo integratsion platformasidan olish imkoni boʻlmaganda tegishli hujjatlar arizachidan talab qilib olinishi mumkin.

Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyalar toʻgʻrisidagi nizomga 4-ILOVA

Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiya xulosasini berish uchun asos boʻladigan tibbiy koʻrsatmalar

ROʻYXATI

T/rIjtimoiy xizmatlarning turiNogironligi boʻlgan shaxsga qoʻyilgan tashxis(Xalqaro kasalliklar tasnifi XKT-10)Qarshi tibbiy koʻrsatmalar1.“Gʻamxoʻrlik” markazlariga joylashtirish1. Moʻtadil darajadagi aqliy zaiflik (F71).2. Ogʻir darajadagi aqliy zaiflik (F72).3. Chuqur darajadagi aqliy zaiflik (F73).4. Demensiya (F00.0-G30, F02.0, F02.1, F02.2, F02.3, F03).1. Tez-tez, har oyda 5-martadan koʻp tutqanoq xurujlari sodir boʻladigan epilepsiya, seriyali tutqanoq xurujlariga, epileptik statusga, namozshomsimon ong xiralashish holatlariga, disforiyalarga moyillik.2. Bemorning oʻzi va atrofdagilar uchun xavfli boʻlgan qoʻpol va xulqiy buzilishlar sabab boʻladigan ruhiy kasalliklar.3. Jarayonning faol bosqichidagi sil kasalligi.4. Yuqumli teri va soch kasalliklari.5. Oʻtkir yuqumli kasalliklar.6. Salbiy jarayondagi, yomon holatda oʻtadigan shish kasalliklari va retsidivlari.7. Tanosil kasalliklari.8. Somatik kasalliklari dekompensatsiya davri va ogʻir daraja kechishi.2.Kichik hajmli “Madad” uylari xizmati1. Moʻtadil darajadagi aqliy zaiflik (F71).2. Ogʻir darajadagi aqliy zaiflik (F72).3. Chuqur darajadagi aqliy zaiflik (F73).4. Demensiya (F00.0-G30, F02.0, F02.1, F02.2, F02.3, F03).1. Tez-tez, har oyda 5-martadan koʻp tutqanoq xurujlari sodir boʻladigan epilepsiya, seriyali tutqanoq xurujlariga, epileptik statusga, namozshomsimon ong xiralashish holatlariga, disforiyalarga moyillik.2. Bemorning oʻzi va atrofdagilar uchun xavfli boʻlgan qoʻpol va xulqiy buzilishlar sabab boʻladigan ruhiy kasalliklar.3. Jarayonning faol bosqichidagi sil kasalligi.4. Yuqumli teri va soch kasalliklari.5. Oʻtkir yuqumli kasalliklar.6. Salbiy jarayondagi, yomon holatda oʻtadigan shish kasalliklari va retsidivlari.7. Tanosil kasalliklari.8. Somatik kasalliklari dekompensatsiya davri va ogʻir daraja kechishi.3.“Ijtimoiy taʼtil” qisqa muddatli joylashtirish xizmati1. Moʻtadil darajadagi aqliy zaiflik (F71).2. Ogʻir darajadagi aqliy zaiflik (F72).3. Chuqur darajadagi aqliy zaiflik (F73).4. Demensiya (F00.0-G30, F02.0, F02.1, F02.2, F02.3, F03).1. Tez-tez, har oyda 5-martadan koʻp tutqanoq xurujlari sodir boʻladigan epilepsiya, seriyali tutqanoq xurujlariga, epileptik statusga, namozshomsimon ong xiralashish holatlariga, disforiyalarga moyillik.2. Bemorning oʻzi va atrofdagilar uchun xavfli boʻlgan qoʻpol va xulqiy buzilishlar sabab boʻladigan ruhiy kasalliklar.3. Jarayonning faol bosqichidagi sil kasalligi.4. Yuqumli teri va soch kasalliklari.5. Oʻtkir yuqumli kasalliklar.6. Salbiy jarayondagi, yomon holatda oʻtadigan shish kasalliklari va retsidivlari.7. Tanosil kasalliklari.4.Uy sharoitida qarab turish xizmati1. Demensiya (F00.0-G30, F02.0, F02.1, F02.2, F02.3, F03).2. Chuqur aqliy zaiflik (F73).3. Bolalar serebral falaji (BSF) (GMFCS klassifikatsiyasiga koʻra 4 yoki 5 daraja) + ogʻir darajadagi aqliy zaiflik G80+F72.4. Serebrovaskulyar kasalliklarining oqibatlar+ spastik tetraplegiya yoki boʻshashgan tetraplegiya (GMFCS klassifikatsiyasiga koʻra 4 yoki 5 -daraja) + ogʻir darajadagi aqliy zaiflik I69.2+G82.3 /G 82.4+F72.5. Tetraplegiya (GMFCS klassifikatsiyasiga koʻra 4 yoki 5 daraja) + ogʻir darajadagi aqliy zaiflik G 82+ F72.6. Epilepsiya epileptik status ogʻir darajadagi aqliy zaiflik G40/ G41+F72 (Tez-tez, har oyda 5-martadan koʻp tutqanoq xurujlari sodir boʻladigan epilepsiya, seriyali tutqanoq xurujlariga, epileptik statusga, namozshomsimon ong xiralashish holatlariga, disforiyalarga moyillik).1. Shizofreniya, shizotipik va alahlashli buzilishlar.2. Bemorning oʻzi va atrofdagilar uchun xavfli boʻlgan qoʻpol va xulqiy buzilishlar sabab boʻladigan ruhiy kasalliklar.3. Oʻtkir yuqumli kasalliklar.5.“Yangi kun” kunduzgi qatnov asosida qarab turish xizmati1. Moʻtadil darajadagi aqliy zaiflik (F71).2. Ogʻir darajadagi aqliy zaiflik (F72).3. Chuqur darajadagi aqliy zaiflik (F73).4. Demensiya (F00.0-G30, F02.0, F02.1, F02.2, F02.3, F03).1. Tez-tez, har oyda 5-martadan koʻp tutqanoq xurujlari sodir boʻladigan epilepsiya, seriyali tutqanoq xurujlariga, epileptik statusga, namozshomsimon ong xiralashish holatlariga, disforiyalarga moyillik.2. Bemorning oʻzi va atrofdagilar uchun xavfli boʻlgan qoʻpol va xulqiy buzilishlar sabab boʻladigan ruhiy kasalliklar.3. Jarayonning faol bosqichidagi sil kasalligi.4. Yuqumli teri va soch kasalliklari.5. Oʻtkir yuqumli kasalliklar.6. Salbiy jarayondagi, yomon holatda oʻtadigan shish kasalliklari va retsidivlari.7. Tanosil kasalliklari.8. Somatik kasalliklari dekompensatsiya davri va ogʻir daraja kechishi.

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 21-maydagi 271-son qaroriga 3-ILOVA

Nogironligi boʻlgan shaxslar uchun “Gʻamxoʻrlik” markazlari toʻgʻrisida

NIZOM

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik)ning ruhiy holati buzilgan I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar (keyingi oʻrinlarda — nogironligi boʻlgan shaxslar) uchun “Gʻamxoʻrlik” markazlari (keyingi oʻrinlarda — Markaz)ning maqomi, asosiy vazifalari va funksiyalari, ularning faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi.

2. Markazlar oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, Agentlikning buyruqlariga, boshqa qonunchilik hujjatlariga, ushbu Nizomga, shuningdek oʻz ustavlariga amal qiladi.

3. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

apellyatsiya kengashi — Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyaning nogironligi boʻlgan shaxslarni “Gʻamxoʻrlik” markazlariga joylashtirish yoki muqobil ijtimoiy xizmatlarga yoʻnaltirishga doir xulosalarini oʻrganish, ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruv natijalari boʻyicha shikoyatlarni koʻrib chiqish hamda “Gʻamxoʻrlik” markazlarining biridan ikkinchisiga oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilish maqsadida Agentlik huzurida tashkil etiladigan kollegial-maslahat organi;

axborot moduli — nogironligi boʻlgan shaxslarni Markazlarga joylashtirish, shuningdek biridan ikkinchisiga oʻtkazish, davlat xususiy sheriklik asosida tashkil etilgan kichik hajmli uylarda qarab turish va parvarishlash xizmatiga yoʻnaltirishga doir maʼlumotlarni oʻzida aks ettirish, boshqarish, muvofiqlashtirish va nazorat qilish imkoniyatiga ega boʻlgan “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimidagi maʼlumotlar bazasi;

ixtisoslashtirilgan ijtimoiy xizmatlar — nogironligi boʻlgan shaxslarga qarab turish va parvarishlash xizmatlarini koʻrsatish, ularning maishiy, kasbiy va kommunikativ koʻnikmalarini shakllantirish orqali normal hayot kechirish imkoniyatini yaratish hamda jamiyatga ijtimoiylashuvini yoʻlga qoʻyishga qaratilgan ijtimoiy reabilitatsiya xizmatlari;

Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiya — tuman (shahar)lardagi “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari (keyingi oʻrinlarda — “Inson” markazi) tomonidan nogironligi boʻlgan shaxslarni Markazlarga joylashtirish uchun taqdim etilgan hujjatlarni oʻrganib chiqish hamda ularni ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish maqsadida Agentlikning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boshqarmalari (keyingi oʻrinlarda — hududiy boshqarmalar) huzurida yuridik shaxs maqomisiz tashkil etiladigan doimiy asosda faoliyat yurituvchi kollegial organ;

oila aʼzolari — ota-ona, turmush oʻrtoq, farzandlar hamda umumiy roʻzgʻor asosida bir uyda yashovchi boshqa shaxslar.

4. Markazlar Agentlik tomonidan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari bilan kelishgan holda belgilangan tartibda tashkil etilishi, qayta tashkil etilishi yoki tugatilishi mumkin.

5. Markazlar tugatilganda ulardagi nogironligi boʻlgan shaxslar Agentlik tomonidan apellyatsiya kengashining qarori asosida boshqa Markazlarga oʻtkaziladi.

6. Markazlardagi oʻrinlar soni Agentlik tomonidan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga majburiy rioya etgan holda belgilanadi.

7. Markazlar faoliyati Agentlikning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boshqarmalari (keyingi oʻrinlarda — hududiy boshqarmalar) tomonidan muvofiqlashtiriladi.

8. Markazlarning ustavlari Agentlik tomonidan tasdiqlanadi.

9. Markazlar nogironligi boʻlgan shaxslar uchun ixtisoslashtirilgan ijtimoiy xizmatlar koʻrsatadigan davlat muassasalari hisoblanadi hamda davlat xizmatlari markazlarida roʻyxatdan oʻtkaziladi.

10. Markazlar erkaklar va ayollar uchun alohida-alohida tashkil etiladi. Erkaklar va ayollar uchun alohida-alohida Markazlar tashkil etishning iloji boʻlmagan hollarda, erkaklar va ayollarni bitta Markazda, lekin alohida korpuslarda joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.

11. Markazlarga Oʻzbekiston Respublikasida doimiy yashaydigan, quyidagi tashxislardan biri qoʻyilgan nogironligi boʻlgan shaxslar joylashtiriladi:

moʻtadil darajadagi aqliy zaiflik (F71);

ogʻir darajadagi aqliy zaiflik (F72);

chuqur darajadagi aqliy zaiflik (F73);

demensiya (F00.0-G30, F02.0, F02.1, F02.2, F02.3, F03).

12. Ushbu Nizomning 11-bandiga muvofiq nogironligi boʻlgan shaxslarni Markazlarga joylashtirish ularda quyidagi qarshi koʻrsatmalar mavjud boʻlmagan taqdirda amalga oshiriladi:

tez-tez, har oyda 5-martadan koʻp tutqanoq xurujlari sodir boʻladigan epilepsiya, seriyali tutqanoq xurujlariga, epileptik statusga, namozshomsimon ong xiralashish holatlariga, disforiyalarga moyillik;

bemorning oʻzi va atrofdagilar uchun xavfli boʻlgan qoʻpol va xulqiy buzilishlar sabab boʻladigan ruhiy kasalliklar;

jarayonning faol bosqichidagi sil kasalligi;

yuqumli teri va soch kasalliklari;

oʻtkir yuqumli kasalliklar;

salbiy jarayondagi, yomon holatda oʻtadigan shish kasalliklari va retsidivlari;

tanosil kasalliklari.

13. Nogironligi boʻlgan shaxslar Markazlarga Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyaning xulosasi asosida boʻsh oʻrinlar mavjud boʻlgan taqdirda joylashtiriladi.

2-bob. “Gʻamxoʻrlik” markazlarining asosiy vazifa va funksiyalari

14. Quyidagilar Markazlarning asosiy vazifalari hisoblanadi:

nogironligi boʻlgan shaxslarning hayot uchun zarur boʻlgan ehtiyojlarini taʼminlash;

nogironligi boʻlgan shaxslarni ijtimoiy reabilitatsiya (maishiy, psixologik, kasbiy, kommunikativ) qilish;

nogironligi boʻlgan shaxslarning huquqlari himoya qilinishini taʼminlash;

nogironligi boʻlgan shaxslarning mustaqil yashashi uchun shart-sharoitlarni yaratish va jamiyatga qoʻshilishiga koʻmaklashish;

nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlarni koʻrsatish orqali ularning hayot sifatini oshirish.

15. Markazlar ularga yuklangan asosiy vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni bajaradilar:

a) nogironligi boʻlgan shaxslarning hayot uchun zarur boʻlgan ehtiyojlarini taʼminlash sohasida:

sanitariya normalari, qoidalari va gigiyena normativlariga javob beradigan xavfsiz va qulay sharoit yaratish;

hayot faoliyati va asosiy ehtiyojlari uchun zarur boʻlgan oziq-ovqat, kiyim-kechak va shaxsiy gigiyena vositalari, dori vositalari va tibbiy buyumlar bilan taʼminlash;

sogʻligʻini saqlash va sogʻlomlashtirishni tashkil etish;

b) nogironligi boʻlgan shaxslarni ijtimoiy reabilitatsiya (maishiy, psixologik, kasbiy, kommunikativ) qilish sohasida:

jismoniy va ruhiy holatni yaxshilashga, shuningdek, ijtimoiy reabilitatsiya tadbirlarini oʻtkazish;

oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatish, uy xoʻjaligini yuritish, atrofdagilar bilan muloqot va oʻzaro munosabatda boʻlish, turmush va jamoat joylarida oʻzini tutish va boshqarish koʻnikmalariga oʻrgatish;

ijtimoiy moslashuvga qaratilgan individual imkoniyatlar va ehtiyojlarga muvofiq mehnat faoliyatiga jalb etish;

maʼnaviy-maʼrifiy va madaniy tadbirlarni, shu jumladan, konsert dasturlarini tashkil etish, ijodkorlik va sport bilan shugʻullanish imkoniyatini yaratish orqali nogironligi boʻlgan shaxslarning madaniy hayotda faol ishtirok etishlarini taʼminlash;

v) nogironligi boʻlgan shaxslarning huquqlarini himoya qilinishini taʼminlash sohasida:

nogironligi boʻlgan shaxslarning huquq va qonuniy manfaatlari himoya qilinishini taʼminlash;

nogironligi boʻlgan shaxslarning huquqlari toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarining ijrosini taʼminlash sohasidagi muammolarni oʻz vaqtida bartaraf qilish va Agentlikka tegishli takliflar kiritib borish;

g) nogironligi boʻlgan shaxslarning mustaqil yashashi uchun shart-sharoitlarni yaratish va jamiyatga qoʻshilishiga koʻmaklashish sohasida:

hayotiy koʻnikmalarini rivojlantirish va mustaqil hayotga tayyorlashni tashkil etish;

qobiliyatlari va qiziqishlari boʻyicha mos keladigan mashgʻulotlarga jalb etish;

qarindoshlar va yaqinlar bilan aloqalarini mustahkamlash, shuningdek, koʻngillilar va jamoat tashkilotlari bilan hamkorlik qilish;

d) nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlarni koʻrsatish orqali ularning hayot sifatini oshirish sohasida:

har bir nogironligi boʻlgan shaxslar uchun ularning xususiyatlari, ehtiyojlari va manfaatlarini hisobga olgan holda ijtimoiy reabilitatsiya qilishning yakka tartibdagi dasturini ishlab chiqish va amalga oshirish;

nogironligi boʻlgan shaxslar uchun qulay va toʻsiqsiz muhit yaratish;

nogironligi boʻlgan shaxslar bilan ishlash boʻyicha zamonaviy texnologiyalar va ish usullarini joriy etish, moddiy-texnik bazani yaxshilash;

xodimlarning malakasini doimiy ravishda oshirib borish.

3-bob. Nogironligi boʻlgan shaxslarni “Gʻamxoʻrlik” markazlariga joylashtirish tartibi

16. Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiya tomonidan qonunchilikda belgilangan tartibda oʻtkazilgan ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruv natijalariga asosan nogironligi boʻlgan shaxslarni Markazga joylashtirish boʻyicha xulosa qilingan hollarda, Markazga joylashtiriladigan nogironligi boʻlgan shaxsning vasiysiga oʻn besh ish kuni ichida nogironligi boʻlgan shaxsni Markazga joylashtirishi lozimligi toʻgʻrisida soʻrovnomada koʻrsatilgan mobil aloqa vositasiga SMS-xabarnoma yuboriladi.

17. Vasiy tomonidan SMS-xabarnoma qabul qilinganidan soʻng oʻn besh ish kuni ichida nogironligi boʻlgan shaxs Markazga joylashtirilmagan taqdirda, u uchun band qilingan boʻsh oʻrin avtomatik ravishda bekor qilinadi, mazkur Nizomning 21-bandida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.

18. Nogironligi boʻlgan shaxslarga Markazda ixtisoslashtirilgan ijtimoiy xizmatlarni koʻrsatish maqsadida Markaz direktori buyrugʻi bilan tashkil etiladigan kamida 5 nafar aʼzodan, Markazning mutaxassis xodimlaridan iborat tarkibda Ijtimoiy-psixologik komissiya (keyingi oʻrinlarda — Ijtimoiy-psixologik komissiya) tashkil etiladi.

19. Vasiy nogironligi boʻlgan shaxsni mazkur Nizomning 17-bandida belgilangan muddat ichida Markazga joylashtirish uchun tashrif buyurganda Markaz tomonidan nogironligi boʻlgan shaxsning sogʻligʻi holati Ijtimoiy-psixologik komissiya tomonidan bir ish kunida koʻrikdan oʻtkaziladi.

20. Ijtimoiy-psixologik komissiyaning koʻrigi natijalariga asosan nogironligi boʻlgan shaxs Markazga qabul qilinganidan soʻng koʻpi bilan 20 kun davomida kuzatuvga olinadi hamda ushbu muddatdan keyin mazkur Nizomning 12-bandida belgilangan qarshi koʻrsatmalar aniqlansa, Ijtimoiy-psixologik komissiya tomonidan bu toʻgʻrisida xulosa rasmiylashtiriladi hamda unga muvofiq Markaz direktori tomonidan nogironligi boʻlgan shaxsni Markazdan chiqarish toʻgʻrisida xulosa qilinadi, bu toʻgʻrisidagi maʼlumot axborot moduliga kiritiladi hamda vasiy soʻrovnomada koʻrsatilgan mobil aloqa vositasiga SMS-xabarnoma yuborish orqali xabardor qilinadi.

21. Markazga qabul qilish vaqtida nogironligi boʻlgan shaxsda yuqori harorat yoki noaniq etiologiyali toshma aniqlangan taqdirda, Markaz tomonidan ushbu shaxsni davolash choralari koʻriladi. Bunda Markazga qabul qilish rad etilishiga yoʻl qoʻyilmaydi hamda boʻsh oʻrinning band qilingan muddati ushbu shaxsning davolanish muddatiga qadar uzaytiriladi va u belgilangan tartibda davolanib boʻlgach Markazga joylashtiriladi.

4-bob. “Gʻamxoʻrlik” markazlariga qabul qilingan nogironligi boʻlgan shaxslarni biridan ikkinchisiga oʻtkazish tartibi

22. Markazlarga qabul qilingan nogironligi boʻlgan shaxslarni biridan ikkinchisiga oʻtkazish tegishli Markazda boʻsh oʻrin mavjud boʻlgan taqdirda quyidagilar asosida ushbu Nizomda belgilangan tartibda apellyatsiya kengashining qaroriga muvofiq oʻtkaziladi:

vasiyning doimiy yashash joyi boʻyicha roʻyxatdan oʻtgan manzilida kamida olti oy mobaynida uzluksiz yashayotganligi;

vasiy boshqa hududga koʻchib oʻtganda vaqtincha yashash joyi boʻyicha roʻyxatdan oʻtgan manzilida kamida olti oy mobaynida uzluksiz yashayotganligi.

Bunda mazkur bandning ikkinchi va uchinchi xatboshilarida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha vasiyning yashash joyi oʻzgarganligi “Inson” markazi ijtimoiy xodimi tomonidan dalolatnoma rasmiylashtirish orqali tasdiqlanishi lozim.

Markazlarga qabul qilingan nogironligi boʻlgan shaxslarni biridan ikkinchisiga oʻtkazish mazkur bandda nazarda tutilgan asoslar taqdim etilmagan taqdirda rad etiladi.

221. Quyidagi maqsadlarda nogironligi boʻlgan shaxslar hududiy boshqarmalarning tashabbusi asosida bir Markazdan boshqasiga koʻchirilishi mumkin:

nogironligi boʻlgan shaxslarning oila aʼzolari yoki boshqa qarindoshlari bilan aloqalarini mustahkamlash uchun ular yashaydigan yaqin hududga koʻchirish;

Markazlar faoliyatini takomillashtirish jarayonida ulardagi oʻrinlarning maqbullashtirilishi.

Nogironligi boʻlgan shaxsni mazkur bandga muvofiq bir Markazdan boshqasiga koʻchirishda hududiy boshqarmalar tomonidan uni bir Markazdan boshqasiga koʻchirishga asos boʻladigan hujjat va maʼlumotlar axborot moduli orqali Apellyatsiya kengashiga kiritiladi.

Apellyatsiya kengashi tomonidan nogironligi boʻlgan shaxsni bir Markazdan boshqasiga koʻchirish boʻyicha qaror qabul qilingan taqdirda, hududiy boshqarmalar tomonidan uch ish kuni ichida ushbu shaxslarning oila aʼzolari (mavjud boʻlganda) bu toʻgʻrisida xabardor qilinadi.

23. Markazga qabul qilingan nogironligi boʻlgan shaxsni biridan ikkinchisiga oʻtkazish boʻyicha vasiy doimiy yoki vaqtincha yashash joyi boʻyicha “Inson” markaziga tashrif buyurgan holda murojaat qiladi.

“Inson” markazining masʼul xodimi axborot modulida vasiyning murojaati asosida mazkur Nizomga ilovaga muvofiq shakldagi soʻrovnomani toʻldiradi. Soʻrovnomaga mazkur Nizomning 22-bandida nazarda tutilgan nogironligi boʻlgan shaxsni biridan ikkinchisiga oʻtkazishga asos boʻlgan hujjatlar ilova qilinadi.

Soʻrovnoma vasiy tomonidan imzoni identifikatsiya qilishning zamonaviy vositalari bilan (elektron raqamli imzo, daktiloskopiya, Face-ID, Mobile-ID va boshqalar) tasdiqlanadi. Bunda vasiy tomonidan soʻrovnomaning tasdiqlanishi unga tegishli shaxsga doir maʼlumotlarni olish va ishlov berishga rozilikni bildiradi.

24. “Inson” markazi tomonidan ikki ish kuni ichida mazkur Nizomning 23-bandiga muvofiq toʻplangan elektron hujjatlar koʻrib chiqish uchun axborot moduli orqali hududiy boshqarmaga yuboriladi. Bunda hududiy boshqarma bir ish kuni ichida toʻplangan elektron hujjatlarni Apellyatsiya kengashiga yuboradi.

25. Apellyatsiya kengashi kelib tushgan elektron hujjatlarni besh ish kuni ichida koʻrib chiqadi va quyidagi qarorlardan birini qabul qiladi:

nogironligi boʻlgan shaxsni Markazga oʻtkazish toʻgʻrisida;

nogironligi boʻlgan shaxsni Markazga oʻtkazishni ushbu Nizomning 22-bandida nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlmaganligi sababli rad etish toʻgʻrisida.

26. Apellyatsiya kengashi tomonidan nogironligi boʻlgan shaxsni Markazga oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganda, kotib tomonidan bir ish kuni ichida axborot moduli orqali nogironligi boʻlgan shaxsning elektron hujjatlari roʻyxatdan oʻtkaziladi. Bunda nogironligi boʻlgan shaxs Markazga oʻtkazilgan hisoblanadi. Bu toʻgʻrisida vasiy soʻrovnomada koʻrsatilgan mobil aloqa vositasiga SMS-xabarnoma yuborish orqali xabardor qilinadi.

Markaz nogironligi boʻlgan shaxsni boshqa Markazga oʻtkazish haqidagi Apellyatsiya kengashining qarori roʻyxatdan oʻtkazilgan kundan eʼtiboran uch ish kuni ichida nogironligi boʻlgan shaxsni zarur transport vositasida tibbiyot xodimi kuzatuvida Apellyatsiya kengashining qarorida koʻrsatilgan Markazga oʻtkazilishini tashkil etadi.

27. Apellyatsiya kengashi tomonidan nogironligi boʻlgan shaxsni Markazga oʻtkazish rad etilganda, uning elektron hujjatlari kamchiliklari koʻrsatilgan holda axborot moduli orqali hududiy boshqarmaga qaytariladi hamda vasiy soʻrovnomada koʻrsatilgan mobil aloqa vositasiga SMS-xabarnoma yuborish orqali xabardor qilinadi.

Bunda Markazga qabul qilingan nogironligi boʻlgan shaxsni biridan ikkinchisiga oʻtkazish boʻyicha vasiy mazkur Nizomning 4-bobida belgilangan tartibda umumiy asoslarda qayta murojaat qilish mumkin.

5-bob. “Gʻamxoʻrlik” markazlarida nogironligi boʻlgan shaxslar uchun ixtisoslashtirilgan ijtimoiy xizmatlarni koʻrsatish tartibi

28. Markazlarda nogironligi boʻlgan shaxslarga ixtisoslashtirilgan ijtimoiy xizmatlarni koʻrsatishni belgilovchi standartga muvofiq ularning har biri boʻyicha ishlab chiqilgan reabilitatsiya qilishning yakka tartibdagi dasturiga asosan xizmatlar koʻrsatiladi.

29. Nogironligi boʻlgan shaxsni reabilitatsiya qilishning yakka tartibdagi dasturi u Markazga qabul qilinganidan soʻng bir oy muddat ichida Ijtimoiy-psixologik komissiya tomonidan axborot moduli orqali shakllantiriladi.

30. Markazlarda ixtisoslashtirilgan ijtimoiy xizmatlar har bir nogironligi boʻlgan shaxsning sogʻligi holati va individual ehtiyojlarini inobatga olib, quyidagi boʻlinmalarga ajratilgan holda tashkil etiladi:

uy sharoitiga yaqin muhitda 6 nafargacha nogironligi boʻlgan shaxslar uchun murabbiy kuzatuvi ostida mustaqil yashashga moʻljallangan joylar (kottej)dan iborat boʻlinmalar;

uzoq muddatli parvarishga muhtoj yotoq va emaklovchi nogironligi boʻlgan shaxslar uchun boʻlinmalar;

doimiy nazorat talab etiladigan nogironligi boʻlgan shaxslar uchun boʻlinmalar.

31. Markazlarda nogironligi boʻlgan shaxslarning qiziqish va qobiliyatlari, hududning oʻziga xos xususiyati hamda bozordagi talab va takliflarni inobatga olgan holda ergoterapiya (mehnat) va faollashtiruvchi terapiyani amalga oshirishga qaratilgan mehnat terapiyasini amalga oshirishga qaratilgan ijtimoiy-mehnat reabilitatsiya xonalari, shuningdek, zarur anjomlarga, asbob-uskunalarga va transportga ega boʻlgan yordamchi xoʻjalik boʻlinmalari tashkil etiladi.

Bunda Markazlarda mehnat terapiyasini amalga oshirish uchun bevosita yoki tadbirkorlik subyektlarini jalb qilish orqali ijtimoiy-mehnat reabilitatsiya loyihalari amalga oshiriladi.

32. Markazlarda ijtimoiy-mehnat reabilitatsiya loyihalari amalga oshirilishida:

Markazlarga tegishli koʻchmas mulk obyektlari qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda tadbirkorlik subyektlariga ijaraga beriladi;

nogironligi boʻlgan shaxslar tomonidan ishlab chiqarilgan (tayyorlangan) tovarlar shartnoma asosida toʻgʻridan toʻgʻri realizatsiya qilinadi;

ijtimoiy-mehnat reabilitatsiya loyihalarida ishtirok etgan nogironligi boʻlgan shaxslar uchun ragʻbatlantiruvchi pul mablagʻlari tadbirkorlik subyektlari tomonidan Markazlarga shartnomaga muvofiq toʻlab boriladi;

nogironligi boʻlgan shaxslar tomonidan ishlab chiqarilgan (tayyorlangan) tovarlarni realizatsiya qilishdan tushgan mablagʻlar Markazlarning ixtiyorida qoldiriladi. Bunda ushbu mablagʻlarning kamida 70 foizi ijtimoiy-mehnat reabilitatsiya loyihalarini amalga oshirish uchun zarur xarajatlarni moliyalashtirishga, qolgan qismi esa Markazlarning moddiy-texnik bazasini mustahkamlashga yoʻnaltiriladi.

33. Nogironligi boʻlgan shaxsning Markaz hududidan tashqariga chiqishi faqat Markaz direktorining ruxsati bilan amalga oshiriladi.

Nogironligi boʻlgan shaxs oʻzboshimchalik bilan Markaz tashqarisiga chiqqan taqdirda, maʼmuriyat ushbu holat qayd etilgan vaqtda zudlik bilan bu haqda ichki ishlar organlari va Agentlikning hududiy boshqarmalariga xabar qiladi.

34. Nogironligi boʻlgan shaxsga Markaz direktorning roziligi asosida koʻpi bilan bir oy muddatga shifokorning xulosasini hisobga olgan holda Markazdan vaqtinchalik ketishiga ruxsat beriladi.

Bunda Markaz direktori tomonidan nogironligi boʻlgan shaxsning oila aʼzolaridan nogironligi boʻlgan shaxsni sogʻligi va hayoti xavfsizligi uchun javobgarlikni oʻz zimmasiga olishi haqida yozma shaklda tilxat olinadi.

35. Nogironligi boʻlgan shaxsni oilaga doimiy qaytarish maqsadida Markazdan chiqarish vasiy yoki oila aʼzolari yoxud yaqin qarindoshlarining arizasiga binoan, unga yashash uchun turar joy va maishiy sharoitlar mavjud boʻlganda hududiy boshqarma boshligʻining ruxsati bilan amalga oshiriladi.

36. Nogironligi boʻlgan shaxs vafot etgan taqdirda, bu haqidagi maʼlumotlar Markaz direktori tomonidan 24 soat ichida axborot moduliga kiritiladi va hududiy boshqarma tomonidan Agentlikka xabar beriladi.

Bunda vafot etgan nogironligi boʻlgan shaxsni dafn etish bilan bogʻliq xarajatlar Markazlarning xarajatlar smetalarida nazarda tutilgan mablagʻlar, shuningdek, oila aʼzolari va qarindoshlarining, yuridik va jismoniy shaxslarning homiylik xayriyalari hisobiga amalga oshiriladi.

37. Nogironligi boʻlgan shaxslarga tibbiy yordam Markazning shtatdagi tibbiy xodimlari tomonidan, shuningdek tibbiy koʻrsatmaga muvofiq tegishli sogʻliqni saqlash muassasalari tomonidan imtiyozli ravishda koʻrsatiladi.

6-bob. “Gʻamxoʻrlik” markazlarining filiali sifatida kichik hajmli uylarni tashkil etish va ularga nogironligi boʻlgan shaxslarni oʻtkazish tartibi

38. Kichik hajmli uylar Markaz muassisligida filial shaklida Agentlik tizimidagi tashkilotlar balansida boʻlgan bino va inshootlarida, yangidan xarid qilingan uy-joylarda yoki ijara asosida olingan uy-joylarda Agentlik direktorining buyrugʻi asosida tashkil etiladi.

39. Kichik hajmli uylarda 10-12 nafargacha nogironligi boʻlgan shaxslar joylashtirilishiga yoʻl qoʻyiladi.

40. Kichik hajmli uylarga boʻsh oʻrinlar mavjud boʻlgan taqdirda, ijtimoiy-psixologik komissiya tomonidan nogironligi boʻlgan shaxslarning sogʻligʻi, ruhiy holatidagi buzilishlarini oʻrganish natijasiga koʻra Markaz direktorining buyrugʻi asosida Markazga joylashtirilgan nogironligi boʻlgan shaxslar oʻtkaziladi.

41. Kichik hajmli uylar saqlash xarajatlari, shu jumladan, moddiy-texnik bazasini mustahkamlash xarajatlari Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjeti va Agentlikning Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi hamda jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga amalga oshiriladi.

42. Kichik hajmli uylarni tashkil etish uchun uy-joylarni xarid qilish va ularni ijaraga olish bilan bogʻliq xarajatlar Agentlikning Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan qoplanadi. Bunda uy-joy uchun ijara toʻlovlari Markaz hamda ijaraga beruvchi oʻrtasida tuzilgan ijara shartnomasiga asosan amalga oshiriladi.

43. Kichik hajmli uylarning shtat birliklarini saqlash, kommunal toʻlovlar, oziq-ovqat, tovar-moddiy boyliklar, jihozlar va boshqa zarur xarajatlar Markaz uchun tuziladigan va tasdiqlanadigan xarajatlar smetasi doirasida amalga oshiriladi.

44. Kichik hajmli uylarga joylashtirilgan nogironligi boʻlgan shaxslarning ovqatlanishi va uy-joylarning kommunal toʻlovlari xarajatlarini qoplash tegishli mablagʻlarni Markaz direktori tomonidan tayinlangan masʼul xodim (keyingi oʻrinlarda — masʼul xodim) nomiga ochilgan bank kartasiga oʻtkazish orqali amalga oshiriladi.

45. Kichik hajmli uylarga joylashtirilgan har bir nogironligi boʻlgan shaxslarning oziq-ovqat xarajatlari uchun bir kunga bazaviy hisoblash miqdorining 8 foizi miqdorida mablagʻ ajratiladi. Kichik hajmli uy xodimlari oʻzlari tayyorlagan ovqatdan bepul ovqatlanadi.

46. Nogironligi boʻlgan shaxslar uchun oziq-ovqat mahsulotlarini sotib olish haftasiga kamida bir marta (tez ayniydigan oziq-ovqat mahsulotlarini haftasiga kamida ikki marta) kichik hajmli uylarining masʼul xodimi tomonidan amalga oshiriladi.

47. Ushbu Nizomning 45-bandida nazarda tutilgan mablagʻlarni hisoblashda Markaz tomonidan nogironligi boʻlgan shaxslarga oldingi oy mobaynida amalga oshirilgan haqiqiy xarajatni inobatga olgan holda kichik hajmli uylarning talabidan kelib chiqib toʻlab beriladi.

48. Mablagʻ ajratishda nogironligi boʻlgan shaxslarning ovqatlanishini tashkil etish uchun masʼul xodimning bank kartasidagi avvalgi oydan qolgan qoldiq mablagʻ miqdori inobatga olinadi.

49. Mahsulotlar chakana savdo tashkilotlaridan xarid qilganda toʻlov cheklari saqlab qoʻyiladi, oziq-ovqat bozoridan naqd pulga xarid qilingan mahsulotlar uchun esa masʼul xodim tomonidan dalolatnoma tuziladi.

50. Oziq-ovqat mahsulotlarini va boshqa tovarlarni hisobdan chiqarish kichik hajmli uylar xodimlari tomonidan taqdim etilgan cheklar va dalolatnomalar asosida, kichik hajmli uylar muassisining doimiy ishlaydigan komissiyasi tomonidan amalga oshiriladi. Bunda doimiy ishlaydigan komissiya tarkibi kichik hajmli uylar muassisi tomonidan bir yilga belgilanadi va uning buyrugʻi bilan tasdiqlanadi.

51. Kichik hajmli uylarning buxgalteriya hisobini yuritish va hisobotini tuzish, shu jumladan ularga ajratilgan mablagʻlardan foydalanish, ushbu jarayonda budjet va smeta intizomiga rioya qilinishi muassisning buxgalteriya hisobi xizmati tomonidan amalga oshiriladi.

52. Kichik hajmli uylar tomonidan oziq-ovqat, kiyim-kechak va shaxsiy gigiyena vositalari va boshqa tovarlarni xarid qilish, buxgalteriya hisobida kirim va chiqim qilish tartibi qonunchilikka asosan amalga oshiriladi.

53. Kichik hajmli uylarning moliya-xoʻjalik faoliyati hamda ularga ajratilgan mablagʻlardan toʻgʻri va maqsadli foydalanilishini nazorat qilish muassis tomonidan amalga oshiriladi.

7-bob. “Gʻamxoʻrlik” markazlarining moliya-xoʻjalik faoliyati

54. Markazlarning xonalari texnika xavfsizligi qoidalari hamda sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga muvofiq jihozlanadi va ulardan foydalaniladi.

55. Markazlar faoliyatini moliyalashtirish Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjetidan ajratiladigan mablagʻlar, jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga amalga oshiriladi.

56. Markazlar tomonidan ularga ajratilgan budjet va budjetdan tashqari mablagʻlarni sarflash qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.

57. Markazlar belgilangan tartibda tasdiqlangan hamda tegishli iqtisodiyot va moliya organlarida roʻyxatdan oʻtkazilgan xarajatlar smetasi asosida moliyalashtiriladi.

58. Markazlar va ularning filiali sifatida tashkil etilgan kichik hajmli uylarning shtatlar jadvali Agentlik tomonidan Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi bilan kelishgan holda tasdiqlangan namunaviy shtatlarga muvofiq tuziladi.

59. Markazlar qonunchilik hujjatlarida belgilangan moliya va statistika hisobotlarini yuritadi.

8-bob. Yakunlovchi qoidalar

60. Markaz faoliyati ustidan nazorat Agentlik va Ijtimoiy inspeksiya tomonidan amalga oshiriladi.

61. Markaz xodimlari va unga joylashtirilgan yoki uning xizmatlaridan foydalanayotgan shaxslar oʻrtasidagi munosabatlar Markazlar tomonidan tasdiqlanadigan ichki tartib-qoidalar bilan tartibga solinadi.

62. Nogironligi boʻlgan shaxslar oziq-ovqat, kiyim-bosh, poyabzal, ashyoviy taʼminotning boshqa buyumlari va yumshoq anjomlar bilan Agentlik tomonidan Iqtisodiyot va moliya vazirligi kelishilgan normalarga muvofiq taʼminlanadi.

63. Agentlik, uning hududiy boshqarmalari nogironligi boʻlgan shaxslarni Markazlarga joylashtirish hamda ularni biridan ikkinchisiga oʻtkazish jarayonida olingan shaxsga doir maʼlumotlarning sir saqlanishini taʼminlaydi.

64. Nogironligi boʻlgan shaxsning nomidan vasiy Markazlarga joylashtirish, ixtisoslashtirilgan ijtimoiy xizmatlardan foydalanish jarayonida Agentlik, uning hududiy boshqarmalari va Markazlar xodimlarining xatti-harakatlari yuzasidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda shikoyat qilishlari mumkin.

65. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.

Nogironligi boʻlgan shaxslar uchun “Gʻamxoʻrlik” markazlari toʻgʻrisidagi nizomga ILOVA

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 21-maydagi 271-son qaroriga 4-ILOVA

Nogironligi boʻlgan bolalar uchun “Gʻamxoʻrlik” markazlari toʻgʻrisida

NIZOM

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik)ning ruhiy holati buzilgan 3 yoshdan 18 yoshgacha nogironligi boʻlgan bolalar (keyingi oʻrinlarda — nogironligi boʻlgan bolalar) uchun “Gʻamxoʻrlik” markazlari (keyingi oʻrinlarda — Markaz)ning maqomi, asosiy vazifalari va funksiyalari, ularning faoliyatini tashkil etish tartibini belgilaydi.

2. Markazlar oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, Agentlikning buyruqlariga, boshqa qonunchilik hujjatlariga, ushbu Nizomga, shuningdek oʻz ustavlariga amal qiladi.

3. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

axborot moduli — nogironligi boʻlgan bolalarni Markazlarga joylashtirish, shuningdek biridan ikkinchisiga oʻtkazishga doir maʼlumotlarni oʻzida aks ettirish, boshqarish, muvofiqlashtirish va nazorat qilish imkoniyatiga ega boʻlgan “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimidagi maʼlumotlar bazasi;

apellyatsiya kengashi — Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyaning nogironligi boʻlgan shaxslarni “Gʻamxoʻrlik” markazlariga joylashtirish yoki muqobil ijtimoiy xizmatlarga yoʻnaltirishga doir xulosalarini oʻrganish, ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruv natijalari boʻyicha shikoyatlarni koʻrib chiqish hamda “Gʻamxoʻrlik” markazlarining biridan ikkinchisiga oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilish maqsadida Agentlik huzurida tashkil etiladigan kollegial-maslahat organi;

ixtisoslashtirilgan ijtimoiy xizmatlar — ruhiy holati buzilgan nogironligi boʻlgan bolalarga qarab turish va parvarishlash xizmatlarini koʻrsatish, ularning maishiy, kasbiy va kommunikativ koʻnikmalarini shakllantirish orqali normal hayot kechirish imkoniyatini yaratish hamda jamiyatga ijtimoiylashuvini yoʻlga qoʻyishga qaratilgan ijtimoiy reabilitatsiya xizmatlari;

oila aʼzolari — ota-ona (farzandlikka oluvchi), aka-uka va opa-singillar;

Psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya — tugʻilganidan boshlab 18 yoshgacha boʻlgan uzoq muddat parvarishga muhtoj bolalarni uy sharoitida qarab turish xizmatiga yoʻnaltirish uchun taqdim etilgan hujjatlarni oʻrganib chiqish hamda ularni psixologik-tibbiy-pedagogik tekshiruvdan oʻtkazish maqsadida hududiy boshqarma huzurida yuridik shaxs maqomisiz tashkil etiladigan doimiy asosda faoliyat yurituvchi kollegial organ;

qonuniy vakil — ota-onalar, farzandlikka oluvchilar, vasiylar, homiylar.

4. Markazlar Agentlik tomonidan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari bilan kelishgan holda belgilangan tartibda tashkil etilishi, qayta tashkil etilishi yoki tugatilishi mumkin.

5. Markazlar tugatilganda ulardagi nogironligi boʻlgan bolalar Agentlik tomonidan apellyatsiya kengashining qarori asosida boshqa Markazlarga oʻtkaziladi.

6. Markazlardagi oʻrinlar soni Agentlik tomonidan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga muvofiq belgilanadi.

7. Markazlar faoliyati hududiy boshqarmalar tomonidan muvofiqlashtiriladi.

8. Markazlarning ustavlari Agentlik tomonidan tasdiqlanadi.

9. Markazlar nogironligi boʻlgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan ijtimoiy xizmatlar koʻrsatadigan davlat ijtimoiy muassasalari hisoblanadi hamda davlat xizmatlari markazlarida roʻyxatdan oʻtkaziladi.

10. Markazlarga Oʻzbekiston Respublikasida doimiy yashaydigan fuqarolarning nogironligi boʻlgan bolalarida quyidagi tashxislardan biri boʻlganida qabul qilinadi:

moʻtadil darajadagi aqliy zaiflik (F71);

ogʻir darajadagi aqliy zaiflik (F72);

chuqur darajadagi aqliy zaiflik (F73).

11. Quyidagilar Markazlarga qabul qilishga qarshi koʻrsatmalar hisoblanadi:

tez-tez, har oyda 5-martadan koʻp tutqanoq xurujlari sodir boʻladigan epilepsiya, seriyali tutqanoq xurujlariga, epileptik statusga, namozshomsimon ong xiralashish holatlariga, disforiyalarga moyillik;

bemorning oʻzi va atrofdagilar uchun xavfli boʻlgan qoʻpol va xulqiy buzilishlar sabab boʻladigan ruhiy kasalliklar;

ular bilan kasallanganda bolani umumtaʼlim yoki ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarida oʻqitish mumkin boʻlgan har qanday ruhiy kasalliklar;

jarayonning faol bosqichidagi sil kasalligi;

yuqumli teri va soch kasalliklari;

oʻtkir yuqumli kasalliklar;

salbiy jarayondagi, yomon holatda oʻtadigan shish kasalliklari va retsidivlari;

tanosil kasalliklari.

12. Nogironligi boʻlgan bolalar Markazlarga psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyaning xulosasi asosida boʻsh oʻrinlar mavjud boʻlgan taqdirda joylashtiriladi.

2-bob. “Gʻamxoʻrlik” markazlarining asosiy vazifa va funksiyalari

13. Quyidagilar Markazlarning asosiy vazifalari hisoblanadi:

nogironligi boʻlgan bolalarning hayot uchun zarur boʻlgan ehtiyojlarini taʼminlash, ijtimoiy xizmatlarni koʻrsatish orqali jamiyatga ijtimoiylashuvini taʼminlash;

nogironligi boʻlgan bolalarning huquqlari himoya qilinishini taʼminlash;

nogironligi boʻlgan bolalarni ijtimoiy moslashtirish, ularga oʻz qiziqishlaridan kelib chiqib kasb-hunar oʻrgatish;

nogironligi boʻlgan bolalarni protez-ortopediya moslamalari, reabilitatsiya qilishning texnik vositalari, shaxsiy gigiyena vositalari bilan taʼminlash;

maʼnaviy-maʼrifiy va madaniy tadbirlarni, shu jumladan, konsert dasturlarini tashkil etish orqali nogironligi boʻlgan shaxslarning madaniy hayotda faol ishtirok etishlarini taʼminlash.

14. Markazlar ularga yuklatilgan asosiy vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni bajaradilar:

a) nogironligi boʻlgan bolalarning hayot uchun zarur boʻlgan ehtiyojlarini taʼminlash, ijtimoiy xizmatlarni koʻrsatish orqali jamiyatga ijtimoiylashuvini taʼminlash sohasida:

sanitariya normalari, qoidalari va gigiyena normativlariga javob beradigan xavfsiz va qulay sharoit yaratish;

qarab turish va parvarishlash, sogʻligʻini saqlash va sogʻlomlashtirishni tashkil etish;

hayot faoliyati va asosiy ehtiyojlari uchun zarur boʻlgan oziq-ovqat, dori vositalari va tibbiy buyumlar va kiyim-kechaklar bilan taʼminlash;

qarindoshlar va yaqinlar bilan aloqalarini mustahkamlash, shuningdek, koʻngillilar, davlat va jamoat tashkilotlari bilan hamkorlik qilish;

nogironligi boʻlgan bolalarning rivojlanishida ijtimoiy dinamikasida oʻzgarishlar boʻlgan tarbiyalanuvchilarni oʻqitishda integratsion yondashuvlarni qoʻllash misolida jamiyatga integratsiya qilish hamda ularni nodavlat tashkilotlarning ishtirokida boʻsh vaqtlarini mazmunli oʻtkazishini tashkil etish;

b) nogironligi boʻlgan bolalarning huquqlari himoya qilinishini taʼminlash sohasida:

nogironligi boʻlgan bolalarning huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilinishini taʼminlash;

nogironligi boʻlgan bolalarning huquqlari toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarining ijro etilishini taʼminlash sohasidagi muammolarni oʻz vaqtida bartaraf qiladi va tegishli takliflarni Agentlikka kiritib borish;

v) nogironligi boʻlgan bolalarni ijtimoiy moslashtirish, ularga oʻz qiziqishlaridan kelib chiqib kasb-hunar oʻrgatish sohasida:

jismoniy va ruhiy holatni yaxshilashga, shuningdek, ijtimoiy reabilitatsiya tadbirlarini oʻtkazish;

oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatish, uy xoʻjaligini yuritish, atrofdagilar bilan muloqot qilish va oʻzaro munosabatda boʻlish, turmush va jamoat joylarida oʻzini tutish va boshqarish koʻnikmalariga oʻrgatish;

ijtimoiy moslashuvga qaratilgan individual imkoniyatlar va ehtiyojlarga muvofiq kasb-hunarga oʻrgatish;

g) nogironligi boʻlgan bolalarni protez-ortopediya moslamalari, reabilitatsiya qilishning texnik vositalari, shaxsiy gigiyena vositalari bilan taʼminlash sohasida:

tibbiy koʻrsatmaga muvofiq nogironligi boʻlgan bolalarni protez-ortopediya moslamalari, reabilitatsiya qilishning texnik vositalari bilan taʼminlash;

nogironligi boʻlgan bolalarni ehtiyojga muvofiq shaxsiy gigiyena vositalari bilan taʼminlash;

d) maʼnaviy-maʼrifiy va madaniy tadbirlarni, shu jumladan, konsert dasturlari, tashkil etish orqali nogironligi boʻlgan shaxslarning madaniy hayotda faol ishtirok etishlarini taʼminlash sohasida:

madaniy-maʼrifiy tadbirlarni, shu jumladan, sport tadbirlarini tashkil qilish;

turli koʻrik-tanlovlar va koʻrgazmalar tashkil etish hamda nogironligi boʻlgan bolalar ishtiroki natijasida kelajakka umid, intilishlarini orttirish hamda vaqtlarini sermazmun oʻtishiga shart-sharoit yaratish.

3-bob. Nogironligi boʻlgan bolalarni “Gʻamxoʻrlik” markazlariga joylashtirish tartibi

15. Psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya tomonidan Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-yanvardagi 46-son qarori bilan tasdiqlangan Psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyalar toʻgʻrisidagi nizomda belgilangan tartibda oʻtkazilgan tekshiruv natijalariga asosan nogironligi boʻlgan bolalarni Markazga joylashtirish boʻyicha xulosa qilingan hollarda qonuniy vakilga Markazga joylashtiriladigan nogironligi boʻlgan bolani Markazga joylashtirishi lozimligi toʻgʻrisida soʻrovnomada koʻrsatilgan mobil aloqa vositasiga SMS-xabarnoma yuboriladi.

16. Qonuniy vakil tomonidan SMS-xabarnoma qabul qilinganidan soʻng oʻn besh ish kuni ichida nogironligi boʻlgan bola Markazga joylashtirilmagan taqdirda, u uchun band qilingan boʻsh oʻrin avtomatik ravishda bekor qilinadi, mazkur Nizomning 20-bandida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.

17. Nogironligi boʻlgan bolalarga ixtisoslashtirilgan ijtimoiy xizmatlarni koʻrsatish maqsadida Markaz direktori buyrugʻi bilan tashkil etiladigan kamida 5 nafar aʼzodan, Markazning mutaxassis xodimlaridan iborat tarkibda Ijtimoiy-psixologik komissiya (keyingi oʻrinlarda — ijtimoiy-psixologik komissiya) tashkil etiladi.

18. Qonuniy vakil nogironligi boʻlgan bolani mazkur Nizomning 16-bandida belgilangan muddat ichida Markazga joylashtirish uchun tashrif buyurganda Markaz tomonidan nogironligi boʻlgan bolaning sogʻligʻi holati Ijtimoiy-psixologik komissiya tomonidan bir ish kunida koʻrikdan oʻtkaziladi.

19. Ijtimoiy-psixologik komissiyaning koʻrigi natijalariga asosan nogironligi boʻlgan bola Markazga qabul qilinganidan soʻng koʻpi bilan 20 kun davomida kuzatuvga olinadi hamda ushbu muddatdan keyin mazkur Nizomning 11-bandida belgilangan qarshi koʻrsatmalar aniqlansa, Ijtimoiy-psixologik komissiya tomonidan bu toʻgʻrisida xulosa rasmiylashtiriladi hamda unga muvofiq Markaz direktori tomonidan nogironligi boʻlgan shaxsni Markazdan chiqarish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi, bu toʻgʻrisidagi maʼlumot axborot moduliga kiritiladi hamda qonuniy vakil soʻrovnomada koʻrsatilgan mobil aloqa vositasiga SMS-xabarnoma yuborish orqali xabardor qilinadi.

20. Markazga qabul qilish vaqtida nogironligi boʻlgan bolada yuqori harorat yoki noaniq etiologiyali toshma aniqlangan taqdirda, Markaz tomonidan ushbu bolani davolash choralari koʻriladi. Bunda Markazga qabul qilish rad etilishiga yoʻl qoʻyilmaydi hamda boʻsh oʻrinning band qilingan muddati ushbu bolaning davolanish muddatiga qadar uzaytiriladi va u belgilangan tartibda davolanib boʻlgach Markazga joylashtiriladi.

21. Nogironligi boʻlgan bolalar Markazlarga joylashtirilgandan soʻng, ularning jinsi, jismoniy holati, aqliy zaiflik darajasi hamda yoshi hisobga olingan holda, quyidagi guruhlarga ajratiladi:

yotoq holatidagi guruhlar (yoshi va jinsidan qatʼi nazar, harakatlanish funksiyasi kuchli buzilgan, oʻzgalar parvarishiga muhtoj bolalar);

emaklovchilar guruhlari (yoshi va jinsidan qatʼi nazar, harakatlanish funksiyasi cheklangan, oʻzgalar parvarishiga muhtoj bolalar);

aralash guruhlar — 10 yoshgacha boʻlgan bolalar;

10 yoshdan 14 yoshgacha boʻlgan va 14 yoshdan 18 yoshgacha boʻlgan oʻgʻil va qiz bolalar uchun alohida-alohida guruhlar.

Guruhlardagi bolalar soni 5-6 nafardan iborat boʻladi.

22. Markazlarda barcha nogironligi boʻlgan bolalar, mehnat koʻnikmalarini egallash imkoniyatlarini hisobga olgan holda, ularning intellektual rivojlanishiga muvofiq ular mehnatga tayyorlov guruhi yoki mehnatga oʻrgatish guruhiga ajratiladi. Bunda guruhlardagi bolalar soni 5-6 nafardan iborat boʻladi.

4-bob. “Gʻamxoʻrlik” markazlariga qabul qilingan nogironligi boʻlgan bolalarni biridan ikkinchisiga oʻtkazish tartibi

23. Markazlarga qabul qilingan nogironligi boʻlgan bolalarni biridan ikkinchisiga oʻtkazish tegishli Markazda boʻsh oʻrin mavjud boʻlgan taqdirda quyidagilar asosida ushbu Nizomda belgilangan tartibda psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyaning xulosasiga muvofiq oʻtkaziladi:

qonuniy vakilning doimiy yashash joyi boʻyicha roʻyxatdan oʻtgan manzilida kamida olti oy mobaynida uzluksiz yashayotganligi;

qonuniy vakil boshqa hududga koʻchib oʻtganda vaqtincha yashash joyi boʻyicha roʻyxatdan oʻtgan manzilida kamida olti oy mobaynida uzluksiz yashayotganligi.

Bunda mazkur bandning ikkinchi-uchinchi xatboshilarida nazarda tutilgan asoslar boʻyicha qonuniy vakilning yashash joyi oʻzgarganligi fakti “Inson” markazi ijtimoiy xodimi tomonidan dalolatnoma rasmiylashtirish orqali asoslantirilishi lozim.

Markazlarga qabul qilingan nogironligi boʻlgan bolalarni biridan ikkinchisiga oʻtkazish mazkur bandda nazarda tutilgan asoslar taqdim etilmagan taqdirda rad etiladi.

231. Quyidagi maqsadlarda nogironligi boʻlgan bolalar hududiy boshqarmalarning tashabbusi asosida bir Markazdan boshqasiga koʻchirilishi mumkin:

nogironligi boʻlgan bolalarning oila aʼzolari yoki boshqa qarindoshlari bilan aloqalarini mustahkamlash uchun ular yashaydigan yaqin hududga koʻchirish;

Markazlar faoliyatini takomillashtirish jarayonida ulardagi oʻrinlarning maqbullashtirilishi.

Nogironligi boʻlgan bolani mazkur bandga muvofiq bir Markazdan boshqasiga koʻchirishda hududiy boshqarmalar tomonidan uni bir Markazdan boshqasiga koʻchirishga asos boʻladigan hujjat va maʼlumotlar axborot moduli orqali Apellyatsiya kengashiga kiritiladi.

Apellyatsiya kengashi tomonidan nogironligi boʻlgan shaxsni bir Markazdan boshqasiga koʻchirish boʻyicha qaror qabul qilingan taqdirda, hududiy boshqarmalar tomonidan uch ish kuni ichida ushbu shaxslarning oila aʼzolari (mavjud boʻlganda) bu toʻgʻrisida xabardor qilinadi.

24. Markazga qabul qilingan nogironligi boʻlgan bolani biridan ikkinchisiga oʻtkazish boʻyicha qonuniy vakil “Inson” markaziga tashrif buyurgan holda murojaat qiladi.

“Inson” markazining masʼul xodimi axborot modulida qonuniy vakilning murojaati asosida mazkur Nizomga ilovaga muvofiq shakldagi soʻrovnomani toʻldiradi. Soʻrovnomaga mazkur Nizomning 23-bandida nazarda tutilgan nogironligi boʻlgan bolani biridan ikkinchisiga oʻtkazishga asos boʻlgan hujjatlar ilova qilinadi.

Soʻrovnoma qonuniy vakil tomonidan imzoni identifikatsiya qilishning zamonaviy vositalari bilan (elektron raqamli imzo, daktiloskopiya, Face-ID, Mobile-ID va boshqalar) tasdiqlanadi. Bunda qonuniy vakil tomonidan soʻrovnomaning tasdiqlanishi unga tegishli shaxsga doir maʼlumotlarni olish va ishlov berishga rozilikni bildiradi.

25. “Inson” markazi tomonidan uch ish kuni ichida mazkur Nizomning 24-bandiga muvofiq toʻplangan elektron hujjatlar koʻrib chiqish uchun axborot moduli orqali psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyaga yuboriladi.

26. Psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya yuborilgan nogironligi boʻlgan bolalarning elektron hujjatlarini koʻrib chiqadi va quyidagi xulosalardan birini qabul qiladi:

nogironligi boʻlgan bolani Markazga oʻtkazish toʻgʻrisida;

nogironligi boʻlgan bolani Markazga oʻtkazishni ushbu Nizomning 23-bandida nazarda tutilgan asoslar mavjud boʻlmaganligi sababli rad etish toʻgʻrisida.

27. Psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya tomonidan nogironligi boʻlgan bolani Markazga oʻtkazish toʻgʻrisida xulosa qilinganda, kotib tomonidan bir ish kuni ichida axborot moduli orqali nogironligi boʻlgan bolaning elektron hujjatlari roʻyxatdan oʻtkaziladi. Bunda nogironligi boʻlgan bola Markazga oʻtkazilgan hisoblanadi. Bu toʻgʻrisida qonuniy vakil soʻrovnomada koʻrsatilgan mobil aloqa vositasiga SMS-xabarnoma yuborish orqali xabardor qilinadi.

28. Markaz nogironligi boʻlgan bolani boshqa Markazga oʻtkazish haqidagi Psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyaning xulosasi roʻyxatdan oʻtkazilgan kundan eʼtiboran uch ish kuni ichida nogironligi boʻlgan bolani zarur transport vositasida tibbiyot xodimi kuzatuvida Psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyaning xulosasida koʻrsatilgan Markazga oʻtkazilishini tashkil etadi.

29. Psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya tomonidan nogironligi boʻlgan bolani Markazga oʻtkazish rad etilganda, uning elektron hujjatlari kamchiliklari koʻrsatilgan holda axborot moduli orqali “Inson” markaziga qaytariladi hamda qonuniy vakil soʻrovnomada koʻrsatilgan mobil aloqa vositasiga SMS-xabarnoma yuborish orqali xabardor qilinadi.

Bunda Markazga qabul qilingan nogironligi boʻlgan bolani biridan ikkinchisiga oʻtkazish boʻyicha qonuniy vakil mazkur Nizomning 4-bobida belgilangan tartibda umumiy asoslarda qayta murojaat qilish mumkin.

5-bob. Markazlarda nogironligi boʻlgan bolalar uchun tarbiya-taʼlim jarayonini tashkil etish tartibi

30. Markazga joylashtirilgan nogironligi boʻlgan bolalar uchun tarbiya-taʼlim jarayoni ularning individual xususiyatlari, yoshi, jinsi, rivojlanishidagi orqada qolishi, ruhiy va jismoniy holatini hisobga olgan holda yakka tartibdagi maxsus dasturlar asosida tashkil etiladi.

31. Nogironligi boʻlgan bolalarni yakka tartibdagi maxsus dasturlar boʻyicha hayotiy koʻnikmalarga oʻrgatish Markaz tarbiyachilari tomonidan, zarurat boʻlganda esa, ruhiy va aqliy rivojlanishida nuqsoni boʻlgan bolalar uchun maktab va maktab-internatlari, shuningdek sogʻliqni saqlash, madaniyat, sport muassasalari va boshqa tashkilotlar pedagoglarini jalb etgan holda amalga oshiriladi.

Bunda taʼlimning har bir bosqichida oʻqitish yoshi va davomiyligi ijtimoiy-psixologik komissiya tomonidan belgilanadi.

32. Tarbiya-taʼlim jarayonining kun tartibi taʼlim, mehnat, hordiq va turli tadbirlarni uygʻunlashtirgan holda nogironligi boʻlgan bolalarning hayot faoliyati cheklanganlik darajasi hisobga olinib tuziladi.

33. Nogironligi boʻlgan bolalarning mehnat tarbiyasi (mehnat terapiyasi) oʻqitishni mehnat koʻnikmalariga ega boʻlish bilan uygʻunlashtirish asosida ushbu Markazning Ijtimoiy-psixologik komissiyasi tomonidan tuzilgan nogironligi boʻlgan bolani rivojlantirish va reabilitatsiya qilishning yakka tartibdagi dasturiga muvofiq, tibbiy koʻrsatkichlar va pedagogik tavsiyalarni hisobga olgan holda, ularning intellektual, jismoniy va ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish maqsadida amalga oshiriladi.

6-bob. Markazlarda nogironligi boʻlgan bolalarning boʻlish qoidalari

34. Markazlardagi nogironligi boʻlgan bolalarni ijtimoiy-moddiy taʼminlash, tarbiyalash, oʻqitish, mehnat koʻnikmalariga oʻrgatish toʻliq davlat taʼminoti asosida amalga oshiriladi.

35. Nogironligi boʻlgan bolaning Markaz hududidan tashqariga chiqishi faqat Markaz direktorining ruxsati bilan xodimlarning yoki oila aʼzolarining yoxud qonuniy vakilning hamrohligida amalga oshiriladi.

Nogironligi boʻlgan bola oʻzboshimchalik bilan Markaz tashqarisiga chiqqan taqdirda, Markaz tomonidan zudlik bilan bu haqda uning qonuniy vakili, ichki ishlar organlari, hududiy boshqarma va fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari xabardor qilinadi hamda birgalikda uni topish va qaytarib olib kelish choralari koʻriladi.

36. Nogironligi boʻlgan bolaga Markaz direktorning roziligi asosida koʻpi bilan bir oy muddatga shifokorning xulosasini hisobga olgan holda Markazdan vaqtinchalik ketishiga ruxsat beriladi.

Bunda Markaz direktori tomonidan nogironligi boʻlgan bolaning oila aʼzolaridan yoki qonuniy vakildan nogironligi boʻlgan bolaning sogʻligi va hayoti xavfsizligi uchun javobgarlikni oʻz zimmasiga olishi haqida yozma shaklda tilxat olinadi.

37. Nogironligi boʻlgan bolani oilaga doimiy qaytarish maqsadida Markazdan chiqarish uning oila aʼzolari yoki qonuniy vakilining arizasiga binoan, yashash uchun turar joy va maishiy sharoitlar mavjud boʻlganda, hududiy boshqarma boshligʻining ruxsati bilan, oilaga qaytarish rejasi asosida amalga oshiriladi.

38. Nogironligi boʻlgan bolaning sogʻligʻi yomonlashganda yoki u vafot etganda, maʼmuriyat bu haqida uning oila aʼzolari va qonuniy vakilini, ular boʻlmaganda esa, bolaning doimiy yashash yoki vaqtincha turgan joyidagi fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini zudlik bilan xabardor qiladi.

Bunda vafot etgan nogironligi boʻlgan bolani dafn etish bilan bogʻliq xarajatlar Markazlarning xarajatlar smetalarida nazarda tutilgan mablagʻlar, shuningdek, uning oila aʼzolari, qonuniy vakil va boshqa qarindoshlarining, yuridik va jismoniy shaxslarning homiylik xayriyalari hisobiga amalga oshiriladi.

39. Nogironligi boʻlgan bolaning oila aʼzolari yoki qonuniy vakil vafot etgan taqdirda, nogironligi boʻlgan bolaga uning fiziologik imkoniyatlari va sogʻligʻining holatiga muvofiq dafn etishda qatnashish, oila aʼzolari yoki qonuniy vakillar ogʻir kasallikka chalinganda, ularni borib koʻrishga ruxsat etiladi.

Bunda yoʻlkira xarajatlari Markazlarning qonunchilik hujjatlari bilan taqiqlanmagan mablagʻlari hisobidan qoplanadi.

40. Nogironligi boʻlgan bolalarga tibbiy yordam Markazning shtatdagi tibbiy xodimlari tomonidan, shuningdek tibbiy koʻrsatmaga muvofiq tegishli sogʻliqni saqlash muassasalari tomonidan koʻrsatiladi.

41. Nogironligi boʻlgan bola 18 yoshga toʻlganidan soʻng ular belgilangan tartibda boʻsh joy mavjud boʻlgan nogironligi boʻlgan shaxslar uchun “Gʻamxoʻrlik” markazi (keyingi oʻrinlarda — kattalar “Gʻamxoʻrlik” markazi)ga Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyaning xulosasiga asosan oʻtkaziladi.

Bunda kattalar “Gʻamxoʻrlik” markazida boʻsh joy mavjud boʻlmaganda ular kattalar “Gʻamxoʻrlik” markaziga oʻtkazilgunga qadar Markazlarda tashkil etiladigan alohida boʻlimlarda qoldiriladi.

42. Nogironligi boʻlgan bolalar Markazlardan chiqarilishida ularga quyidagilar taqdim qilinadi:

nogironligi boʻlgan bola Markazda boʻlganlik toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma;

nogironligi boʻlgan bolaning sogʻligʻi holati toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma;

psixologik-tibbiy-pedagogik komissiyaning xulosasi;

nogironligi boʻlgan shaxsni reabilitatsiya qilishning yakka tartibdagi dasturi;

2 toʻplam ichki kiyimlar, kiyim-bosh va poyabzal.

Markazlar tomonidan nogironligi boʻlgan bolalarni roʻyxatdan chiqarishda (mavjud boʻlsa) uning mol-mulkka, pul mablagʻlariga (ilgari u yoki uning ota-onasi egallagan) uy-joy maydoniga huquqini tasdiqlovchi hujjatlar, pensiya va omonat daftarchasi hamda boshqa hujjatlar ham beriladi.

7-bob. “Gʻamxoʻrlik” markazlarining filiali sifatida kichik hajmli uylarni tashkil etish va ularga nogironligi boʻlgan bolalarni oʻtkazish tartibi

43. Kichik hajmli uylar Markaz muassisligida filial shaklida Agentlik tizimidagi tashkilotlar balansida boʻlgan bino-inshootlarda, yangidan xarid qilingan uy-joylarda yoki ijara asosida olingan uy-joylarda Agentlik direktorining buyrugʻi asosida tashkil etiladi.

44. Kichik hajmli uylarda 10 — 12 nafargacha nogironligi boʻlgan bolalar joylashtirilishiga yoʻl qoʻyiladi.

45. Kichik hajmli uylarga boʻsh oʻrinlar mavjud boʻlgan taqdirda, Ijtimoiy-psixologik komissiya tomonidan nogironligi boʻlgan bolalarning sogʻligʻi, ruhiy holatidagi buzilishlarini oʻrganish natijasiga koʻra, Markaz direktorining buyrugʻi asosida Markazga joylashtirilgan nogironligi boʻlgan bolalar oʻtkaziladi.

46. Kichik hajmli uylar taʼminoti, shu jumladan, moddiy-texnik bazasini mustahkamlash xarajatlari Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjeti va Agentlikning Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi hamda jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga amalga oshiriladi.

47. Kichik hajmli uylarni tashkil etish uchun uy-joylarni xarid qilish va ularni ijaraga olish bilan bogʻliq xarajatlar Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan qoplanadi. Bunda uy-joy uchun ijara toʻlovlari Markaz hamda ijaraga beruvchi oʻrtasida tuzilgan ijara shartnomasiga asosan amalga oshiriladi.

48. Kichik hajmli uylarning shtat birliklarini saqlash, kommunal toʻlovlar, oziq-ovqat, tovar-moddiy boyliklar, jihozlar va boshqa zarur xarajatlar Markaz uchun tuziladigan va tasdiqlanadigan xarajatlar smetasi doirasida amalga oshiriladi.

49. Kichik hajmli uylarga joylashtirilgan nogironligi boʻlgan shaxslarning ovqatlanishi va uy-joylarning kommunal toʻlovlari xarajatlarini qoplash tegishli mablagʻlarni Markaz direktori tomonidan tayinlangan masʼul xodim (keyingi oʻrinlarda — masʼul xodim) nomiga ochilgan bank kartasiga oʻtkazish orqali amalga oshiriladi.

50. Kichik hajmli uylarga joylashtirilgan har bir nogironligi boʻlgan bolalarning oziq-ovqat xarajatlari uchun bir kunga bazaviy hisoblash miqdorining 8 foizi miqdorida mablagʻ ajratiladi. Kichik hajmli uy xodimlari oʻzlari tayyorlagan ovqatdan bepul ovqatlanadi.

51. Nogironligi boʻlgan bolalar uchun oziq-ovqat mahsulotlarini sotib olish haftasiga kamida bir marta (tez ayniydigan oziq-ovqat mahsulotlarini haftasiga kamida ikki marta) kichik hajmli uylarining masʼul xodimi tomonidan amalga oshiriladi.

52. Ushbu Nizomning 50-bandida nazarda tutilgan mablagʻlarni hisoblashda muassis tomonidan nogironligi boʻlgan bolalarga oldingi oy mobaynida amalga oshirilgan haqiqiy xarajatni inobatga olgan holda kichik hajmli uylarning talabidan kelib chiqib toʻlab beriladi.

53. Mablagʻ ajratishda nogironligi boʻlgan shaxslarning ovqatlanishini tashkil etish uchun masʼul xodimning bank kartasidagi avvalgi oydan qolgan qoldiq mablagʻ miqdori inobatga olinadi.

54. Mahsulotlar chakana savdo tashkilotlaridan xarid qilganda toʻlov cheklari saqlab qoʻyiladi, oziq-ovqat bozoridan naqd pulga xarid qilingan mahsulotlar uchun esa masʼul xodim tomonidan dalolatnoma tuziladi.

55. Oziq-ovqat mahsulotlarini va boshqa tovarlarni hisobdan chiqarish kichik hajmli uylar xodimlari tomonidan taqdim etilgan cheklar va dalolatnomalar asosida, kichik hajmli uylar muassisining doimiy ishlaydigan komissiyasi tomonidan amalga oshiriladi. Bunda doimiy ishlaydigan komissiya tarkibi kichik hajmli uylar muassisi tomonidan bir yilga belgilanadi va uning buyrugʻi bilan tasdiqlanadi.

56. Kichik hajmli uylarning buxgalteriya hisobini yuritish va hisobotini tuzish, shu jumladan ularga ajratilgan mablagʻlardan foydalanish, ushbu jarayonda budjet va smeta intizomiga rioya qilinishi muassisning buxgalteriya hisobi xizmati tomonidan amalga oshiriladi.

57. Kichik hajmli uylar tomonidan oziq-ovqat, kiyim-kechak va shaxsiy gigiyena vositalari va boshqalarni xarid qilish, buxgalteriya hisobida kirim va chiqim qilish tartibi qonunchilikka asosan amalga oshiriladi.

58. Kichik hajmli uylarning moliya-xoʻjalik faoliyati hamda ularga ajratilgan mablagʻlardan toʻgʻri va maqsadli foydalanilishini nazorat qilish muassis tomonidan amalga oshiriladi.

8-bob. “Gʻamxoʻrlik” markazlarining moliya-xoʻjalik faoliyati

59. Markazlarning xonalari texnika xavfsizligi qoidalariga va sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga muvofiq jihozlanadi va ulardan foydalaniladi.

60. Markazlar faoliyatini moliyalashtirish Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjetidan ajratiladigan mablagʻlar, jismoniy va yuridik shaxslarning homiylik xayriyalari va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga amalga oshiriladi.

61. Markazlar belgilangan tartibda tasdiqlangan va tegishli moliya va iqtisodiyot organlarida roʻyxatdan oʻtkazilgan xarajatlar smetasi asosida moliyalashtiriladi.

62. Markazlar tomonidan ularga ajratilgan budjet va budjetdan tashqari mablagʻlarni sarflash qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.

63. Shtatlar jadvali Agentlik tomonidan Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi bilan kelishgan holda tasdiqlangan namunaviy shtatlarga muvofiq tuziladi.

64. Markazlar qonunchilik hujjatlarida belgilangan moliya va statistika hisobotlarini yuritadi.

9-bob. Yakunlovchi qoidalar

65. Markazlar faoliyati ustidan nazorat Agentlik va Ijtimoiy inspeksiya tomonidan amalga oshiriladi.

66. Markaz xodimlari va unga joylashtirilgan yoki uning xizmatlaridan foydalanayotgan bolalar oʻrtasidagi munosabatlar Markazlar tomonidan tasdiqlanadigan ichki tartib-qoidalar bilan tartibga solinadi.

67. Nogironligi boʻlgan bolalarni oziq-ovqat, kiyim-bosh, poyabzal va ashyoviy taʼminotning boshqa buyumlari hamda yumshoq anjomlar bilan taʼminlash normalari Agentlik tomonidan Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan kelishilgan holda belgilanadi.

68. Agentlik hamda hududiy boshqarmalar nogironligi boʻlgan bolalarni Markazlarga joylashtirish hamda ularni biridan ikkinchisiga oʻtkazish jarayonida olingan bolaga doir maʼlumotlarning sir saqlanishini taʼminlaydi.

69. Nogironligi boʻlgan bolaning nomidan qonuniy vakillar Markazlarga joylashtirish, tarbiya-taʼlim va reabilitatsiya tadbirlarini tashkil etish jarayonida Agentlik, hududiy boshqarmalar va Markazlar xodimlarining xatti-harakatlari yuzasidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda shikoyat qilishlari mumkin.

70. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.

Nogironligi boʻlgan bolalar uchun “Gʻamxoʻrlik” markazlari toʻgʻrisidagi nizomga ILOVA

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 21-maydagi 271-son qaroriga 5-ILOVA

“Yangi kun” kunduzgi qatnov asosida qarab turish xizmatini tashkil etish tartibi toʻgʻrisida

NIZOM

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom ruhiy holati buzilgan I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar (keyingi oʻrinlarda — nogironligi boʻlgan shaxslar) uchun “Yangi kun” kunduzgi qatnov asosida qarab turish xizmati (keyingi oʻrinlarda — kunduzgi qarab turish xizmati)ni davlat-xususiy sheriklik shartlari asosida tashkil etish, boshqarish, nazorat qilish hamda moliyalashtirish tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

axborot moduli — davlat-xususiy sheriklik loyihasi asosida faoliyat yuritayotgan kunduzgi qarab turish xizmati haqidagi maʼlumotlarni oʻzida aks ettirish, boshqarish, muvofiqlashtirish va nazorat qilish imkoniyatiga ega boʻlgan “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimidagi maʼlumotlar bazasi;

davlat-xususiy sheriklik — davlat sherigi va xususiy sherikning muayyan muddatga yuridik jihatdan rasmiylashtirilgan, nogironligi boʻlgan shaxslar uchun kunduzgi qarab turish xizmatini koʻrsatish uchun oʻz resurslarini birlashtirishiga asoslangan hamkorligi;

davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi bitim — uch yil muddatga tomonlarning huquqlari, majburiyatlari va javobgarligini, shuningdek, davlat-xususiy sheriklik loyihasini ijro etishning boshqa shartlarini belgilab beradigan davlat sherigi va xususiy sherik oʻrtasida tuzilgan shartnoma (keyingi oʻrinlarda — bitim);

davlat sherigi — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik)ning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boshqarmalari (keyingi oʻrinlarda — hududiy boshqarma);

ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiya — tuman (shahar)lardagi “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari (keyingi oʻrinlarda — “Inson” markazi) tomonidan nogironligi boʻlgan shaxslarni kunduzgi qarab turish xizmatiga yoʻnaltirish uchun taqdim etilgan hujjatlarni oʻrganib chiqish hamda ularni ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish maqsadida hududiy boshqarma huzurida yuridik shaxs maqomisiz tashkil etiladigan doimiy asosda faoliyat yurituvchi kollegial organ;

oila aʼzolari — ota-ona, turmush oʻrtoq, farzandlar hamda umumiy roʻzgʻor asosida bir uyda yashovchi boshqa shaxslar;

kunduzgi qarab turish xizmati — nogironligi boʻlgan shaxsga kun davomida qarab turish va parvarishlash, ijtimoiylashuviga koʻmaklashish hamda boshqa reabilitatsiya tadbirlarini amalga oshirishga qaratilgan ijtimoiy xizmat;

talabgor — davlat-xususiy sheriklik loyihasini amalga oshirishdan manfaatdor boʻlgan yakka tartibdagi tadbirkor (keyingi oʻrinlarda — YTT) yoki yuridik shaxs;

xususiy sherik — davlat sherigi bilan bitim tuzgan YTT yoxud yuridik shaxs.

3. Quyidagilar kunduzgi qarab turish xizmatining asosiy vazifalari hisoblanadi:

nogironligi boʻlgan shaxslarga qarab turish va ularni parvarishlash;

nogironligi boʻlgan shaxslarning mustaqil hayotga moslashtirish va jamiyatga integratsiyalashuviga koʻmaklashish;

oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatish, uy xoʻjaligini yuritish, atrofdagilar bilan muloqot qilishga oʻrgatish;

mehnat koʻnikmalarini rivojlantirish, individual imkoniyat va ehtiyojlariga mos mehnat faoliyatiga jalb etish.

Xususiy sherik tomonidan kunduzgi qarab turish xizmatida nogironligi boʻlgan shaxslarni reabilitatsiya qilish va ularning ijtimoiylashuviga qaratilgan boshqa vazifalarni amalga oshirish boʻyicha tadbirlar yoʻlga qoʻyilishi mumkin.

4. Kunduzgi qarab turish xizmati xususiy sherik tomonidan bitimning amal qilish davrida nogironligi boʻlgan shaxslarga qarab turish va parvarish qilish uchun zarur shart-sharoitlarga ega boʻlgan, yongʻin xavfsizligi, sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga javob beradigan YTT (oʻziga yoxud turmush oʻrtogʻiga) yoki yuridik shaxsga mulk huquqi yoxud boshqa huquq bilan tegishli boʻlgan bino-inshootlarda tashkil etiladi.

Bunda bino yoki inshoot YTT (turmush oʻrtogʻiga tegishli boʻlgan holat bundan mustasno) yoki yuridik shaxsga mulk huquqi bilan tegishli boʻlmagan taqdirda, bino yoki inshootdan ijara yoki boshqa huquq asosida foydalanish shartnomasining amal qilish muddati bitimning amal qilish muddati davomida oʻz kuchida boʻlishi taʼminlanishi zarur.

5. Kunduzgi qarab turish xizmati besh kunlik ish haftasida, qoida tariqasida, 9 soatli ish rejimida tashkil etiladi.

Nogironligi boʻlgan shaxsning ehtiyojlarini inobatga olgan holda hamda oila aʼzosining talab va istaklaridan kelib chiqib, oila aʼzosi va xizmat koʻrsatuvchi oʻrtasida mustaqil ravishda tuziladigan shartnoma asosida nogironligi boʻlgan shaxsga qoʻshimcha xizmatlar koʻrsatish, shu jumladan, olti kunlik ish haftasi va koʻpi bilan 12 soatgacha boʻlgan ish rejimi belgilanishi mumkin.

6. Kunduzgi qarab turish xizmati erkaklar va ayollar uchun alohida-alohida tashkil etiladi. Erkaklar va ayollar uchun alohida-alohida tashkil etishning iloji boʻlmagan hollarda, kunduzgi qarab turish xizmatini bitta bino yoki inshootda lekin ularni alohida kirish imkoniyatiga ega boʻlgan xonalarga ajratgan holda tashkil etiladi.

7. Kunduzgi qarab turish xizmati quyidagi tashxislardan biri qoʻyilgan nogironligi boʻlgan shaxslarga koʻrsatiladi:

moʻtadil darajadagi aqliy zaiflik (F71);

ogʻir darajadagi aqliy zaiflik (F72);

chuqur darajadagi aqliy zaiflik (F73);

demensiya (F00.0-G30, F02.0, F02.1, F02.2, F02.3, F03).

8. Kunduzgi qarab turish xizmatini koʻrsatish bilan bogʻliq xarajatlar Agentlikning Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda — Jamgʻarma)dan ajratiladigan mablagʻlar hisobidan xususiy sherikka subsidiya shaklida qoplab beriladi.

2-bob. Kunduzgi qarab turish xizmatini tashkil etish tartibi

1-§. Davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisida bitim tuzish

9. Hududiy boshqarma har chorakda kamida bir marta oʻzlarining ijtimoiy tarmoqlardagi rasmiy sahifalarida, shuningdek, Agentlikning rasmiy veb-saytida hamda ijtimoiy tarmoqlardagi rasmiy sahifalarida ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyalarning koʻrigi natijasi boʻyicha kunduzgi qarab turish xizmatiga yoʻnaltirish uchun xulosa berilgan nogironligi boʻlgan shaxslar uchun ehtiyojdan kelib chiqqan holda kunduzgi qarab turish xizmatini tashkil etish boʻyicha eʼlon berib boradi.

Bunda kunduzgi qarab turish xizmatini tashkil etish istagida boʻlgan talabgor oʻsha hududdagi “Inson” markazidan kunduzgi qarab turish xizmatiga yoʻnaltirilishi mumkin boʻlgan nogironligi boʻlgan shaxslarning yoshi, soni va jinsi, shuningdek, kunduzgi qarab turish xizmatini tashkil etishda davlat-xususiy sheriklik shartlari haqida maʼlumot oladi.

10. Talabgor kunduzgi qarab turish xizmatini tashkil etish istagini bildirgan taqdirda, davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi bitim tuzish uchun tegishli hududiy boshqarmaga axborot moduli orqali quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan elektron shakldagi ariza bilan murojaat qiladi:

YTT uchun biometrik pasport (identifikatsiya ID-karta) maʼlumotlari;

yuridik shaxs uchun soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami;

davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi bitimning amal qilish davrida kunduzgi qarab turish xizmati tashkil etiladigan bino yoki inshootga boʻlgan mulk, ijara yoki boshqa huquqning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi (kadastr raqami), uning manzili, joylashuvi (geolokatsiyasi) va kunduzgi qarab turish xizmati uchun ajratiladigan maydon (kvadrat metrda aks ettiriladi) haqidagi maʼlumotlar;

kunduzgi qarab turish xizmatida tashkil etilishi rejalashtirilgan guruhlar (ayollar va erkaklar guruhi) soni;

aloqa uchun elektron pochta manzili va (yoki) mobil telefon raqami.

Talabgor axborot moduliga kiritiladigan maʼlumotlarning ishonchliligi uchun shaxsan javobgar boʻladi.

11. Ariza axborot moduli orqali shakllantirilganidan soʻng:

talabgorga arizada koʻrsatilgan elektron pochta va (yoki) mobil telefon raqamiga arizaning ID-raqami, ariza qabul qilingan sana va vaqti koʻrsatilgan holda xabar joʻnatiladi;

kunduzgi qarab turish xizmatining joylashuvi boʻyicha Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining tuman (shahar) boʻlimlari (keyingi oʻrinlarda — Sanepidqoʻmning tuman (shahar) boʻlimlari) hamda tuman (shahar) favqulodda vaziyatlar boʻlimlariga elektron soʻrov joʻnatiladi.

12. Elektron soʻrov kelib tushgandan soʻng uch ish kuni mobaynida:

a) Sanepidqoʻmning tuman (shahar) boʻlimlari:

kunduzgi qarab turish xizmati uchun ajratilgan xonalar belgilangan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga mosligini;

bino yoki inshootning manzili va kunduzgi qarab turish xizmati uchun ajratiladigan maydonning (kvadrat metrda aks ettiriladi) arizada toʻgʻri koʻrsatilganligini;

belgilangan meʼyorlarga muvofiq kunduzgi qarab turish xizmatini tashkil etish uchun ajratilgan maydonda qabul qilinishi mumkin boʻlgan nogironligi boʻlgan shaxslarning maksimal sonini;

kunduzgi qarab turish xizmatini tashkil etish uchun ajratilgan bino yoki inshootlar sanitariya-himoya zonasiga ega boʻlgan obyektlardan zarur darajadagi uzoqlikda joylashganligini oʻrganadi;

oʻrganish natijasi boʻyicha xulosa shakllantiradi va unga kunduzgi qarab turish xizmatining kirish qismi, oshxonasi, hojatxonasi, nogironligi boʻlgan shaxslarga qarab turish uchun moʻljallangan xonalarning fotosuratlarini (kamida 4 ta fotosurat) ilova qiladi;

b) tuman (shahar) favqulodda vaziyatlar boʻlimlari kunduzgi qarab turish xizmati tashkil etilishi rejalashtirilgan bino yoki inshootlar hududi hamda bino (inshoot) va xonalarning yongʻin xavfsizligi talablariga muvofiq yoxud muvofiq emasligini belgilangan tartibda oʻrganib chiqadi hamda fotosuratlarni (kamida 4 ta fotosurat) ilova qilgan holda oʻrganish natijalari boʻyicha xulosa beradi.

Kunduzgi qarab turish xizmatini tashkil etish uchun tanlangan manzilda faoliyatni amalga oshirishning maqsadga muvofiqligi haqidagi xulosaning ishonchliligi uchun shaxsiy javobgarlik uni tasdiqlagan tashkilot rahbariga yuklanadi.

13. Sanepidqoʻmning tuman (shahar) boʻlimlari hamda tuman (shahar) favqulodda vaziyatlar boʻlimlarining xulosalari belgilangan tartibda tasdiqlanganidan soʻng barcha maʼlumotlar kunduzgi qarab turish xizmati tashkil etish toʻgʻrisidagi ariza bilan birga bir ish kunida axborot moduli orqali tegishli “Inson” markaziga taqdim etiladi.

14. Mazkur Nizomning 13-bandida koʻrsatilgan hujjatlar axborot moduli orqali kelib tushganidan soʻng besh ish kuni mobaynida “Inson” markazi tomonidan:

talabgor jismoniy shaxsning ruhiy yoki narkologiya kasalliklari dispanserlarida hisobda turish-turmasligini aniqlanadi;

Sanepidqoʻmning tuman (shahar) boʻlimlari hamda tuman (shahar) favqulodda vaziyatlar boʻlimlarining xulosalari hamda kunduzgi qarab turish xizmatini tashkil etish rejalashtirilayotgan hududda ushbu xizmatga yoʻnaltirilishi mumkin boʻlgan nogironligi boʻlgan shaxslarning mavjudligi boʻyicha maʼlumotlarni oʻrganadi.

Mazkur bandda nazarda tutilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish yakuni boʻyicha kunduzgi qarab turish xizmatini tashkil etishning maqsadga muvofiqligi yuzasidan taklif tayyorlanib, “Inson” markazi direktorining elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlanadi hamda tegishli hududiy boshqarmaga axborot tizimi orqali yuboriladi.

15. Hududiy boshqarma besh ish kuni ichida “Inson” markazi tomonidan taqdim etilgan hujjatlarni, shu jumladan, kunduzgi qarab turish xizmatiga subsidiya ajratish uchun tegishli moliya yilida Agentlikning Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasidan (keyingi oʻrinlarda — Jamgʻarma) ajratiladigan mablagʻlar hajmini hisobga olgan holda kunduzgi qarab turish xizmati tashkil etilishi maqsadga muvofiqligi yoki muvofiq emasligi boʻyicha xulosa tayyorlaydi va axborot moduliga kiritadi.

Hududiy boshqarmalar tomonidan kunduzgi qarab turish xizmatini tashkil etilishi maqsadga muvofiqligi boʻyicha ijobiy xulosa axborot moduliga kiritilganidan soʻng bitim axborot modulida avtomatik ravishda shakllanadi hamda imzolash uchun talabgorga elektron shaklda joʻnatiladi.

16. Quyidagi holatlarda ariza rad etiladi:

Sanepidqoʻmning tuman (shahar) boʻlimlari hamda tuman (shahar) favqulodda vaziyatlar boʻlimlari tomonidan kunduzgi qarab turish xizmatini tashkil etish uchun tanlangan manzilning sanitariya normalari, qoidalari va gigiyena normativlariga hamda yongʻin xavfsizligi talablariga muvofiq emasligi toʻgʻrisida xulosa berilganida;

idoralararo elektron almashinuv orqali olingan maʼlumotlarga asosan talabgor bino yoki inshootdan foydalanish huquqiga ega boʻlmaganida yoxud ijara (shu jumladan boshqa huquq) asosida foydalanish shartnomasi mavjud boʻlmaganda;

kunduzgi qarab turish xizmatini tashkil etish uchun ajratilishi rejalashtirilgan (arizada koʻrsatilgan) bino yoki inshoot manzili kadastr organlaridan olingan maʼlumotlarga mos emasligi aniqlanganda;

talabgor jismoniy shaxsning ruhiy yoki narkologiya kasalliklari dispanserlarida hisobda turishi aniqlanganda;

belgilangan xarajatlar kunduzgi qarab turish xizmatiga subsidiya ajratish uchun tegishli moliya yilida nazarda tutilgan mablagʻlar hajmidan oshib ketganda.

Ushbu bandda nazarda tutilmagan boshqa asoslarga koʻra arizani rad etish taqiqlanadi.

17. Kunduzgi qarab turish xizmatini tashkil etish toʻgʻrisidagi ariza rad etilganda, uning aniq sabablari koʻrsatilgan holda, arizadagi elektron pochta manziliga yoki mobil telefon raqamiga xabar yuborish orqali talabgor xabardor qilinadi.

18. Talabgor axborot moduli orqali taqdim etilgan bitimni oʻn besh ish kuni ichida koʻrib chiqadi va unda belgilangan shartlarga rozi boʻlganida, unga elektron imzo qoʻyadi.

Talabgor oʻn besh ish kuni ichida bitimni imzolamasa, uning arizasi bekor qilinadi, bunda bitimni imzolash zarurati mavjud boʻlganida, ariza talabgor tomonidan yangidan axborot moduliga kiritilishi talab etiladi.

Talabgor tomonidan imzolangan bitim avtomatik ravishda tegishli hududiy boshqarmaga imzolash uchun yuboriladi. Bunda hududiy boshqarma tomonidan ushbu bitimga besh ish kuni mobaynida imzo qoʻyilishi lozim.

19. Xususiy sherik hududiy boshqarma bilan bitimni tuzgan kundan keyingi ish kunidan boshlab faoliyatini boshlash huquqiga ega boʻladi. Bunda:

xususiy sherik axborot moduliga kirgan holda unda koʻrsatilgan ommaviy oferta talablari va shartlari bilan tanishib, ushbu axborot modulidan foydalanish boʻyicha oʻz roziligini bildirishi va elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlashi talab etiladi;

axborot moduli orqali oferta tasdiqlanganda, xususiy sherik uchun ushbu axborot modulida shaxsiy kabinet ochiladi.

20. Xususiy sherik bilan bitim tuzilgan kundan boshlab bir oy muddat ichida hududiy boshqarma joyiga chiqqan holda tashkil etilgan kunduzgi qarab turish xizmati uchun moʻljallangan mebel va boshqa anjomlar bilan jihozlanganlik holati boʻyicha oʻrganish oʻtkazadi hamda oʻrganish yakuni boʻyicha kunduzgi qarab turish xizmatini koʻrsatish maqsadga muvofiqligi yoki muvofiq emasligi haqidagi xulosani elektron shaklda axborot moduliga kiritadi.

Hududiy boshqarma tomonidan salbiy xulosa berilganida, aniqlangan kamchiliklar bartaraf etilgunga qadar kunduzgi qarab turish xizmatini koʻrsatish vaqtincha toʻxtatiladi.

2-§. Kunduzgi qarab turish xizmatini tashkil etish

21. Kunduzgi qarab turish xizmati YTT tomonidan tashkil etilganda koʻpi bilan 2 ta guruh, yuridik shaxs tomonidan tashkil etilganda har bir manzilda koʻpi bilan 4 ta guruh tashkil etishga yoʻl qoʻyiladi.

Kunduzgi qarab turish xizmatida har bir guruh 8 nafargacha nogironligi boʻlgan shaxsdan iborat boʻladi.

22. Kunduzgi qarab turish xizmatida nogironligi boʻlgan shaxsning ovqatlanishi sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari asosida tashkil etiladi.

23. Kunduzgi qarab turish xizmatining bitta guruhiga 1 ta shtat birligida mehnat yoʻriqchisi, 1 ta shtat birligida sanitarka jalb qilinadi.

Kunduzgi qarab turish xizmatida kadrlar tarkibi hamda ularning oʻzgarishi bilan bogʻliq boʻlgan maʼlumotlar xodimlar ishga qabul qilingan va ishdan boʻshatilgan kundan boshlab bir ish kuni ichida xususiy sherik tomonidan axborot moduliga kiritilishi shart.

24. Kunduzgi qarab turish xizmatida mehnat yoʻriqchisi lavozimiga tegishlicha oliy yoki oʻrta maxsus pedagogik yoki psixologik maʼlumotga, sanitarka vazifasiga umumiy oʻrta maʼlumotga ega boʻlgan shaxslar qabul qilinadi, kunduzgi qarab turish xizmatiga qabul qilingan nogironligi boʻlgan shaxsning oila aʼzolari sanitarka lavozimiga qabul qilingan holat bundan mustasno.

25. Kunduzgi qarab turish xizmatida mehnat faoliyatini amalga oshirayotgan shaxslar Agentlik huzuridagi Ijtimoiy himoya tizimi xodimlarining malakasini oshirish markazida majburiy ravishda uch yilda kamida bir marta 36 soatdan kam boʻlmagan oʻquv dasturi asosida onlayn va (yoki) oflayn shaklda malaka oshiradi.

Bunda kunduzgi qarab turish xizmatiga birinchi marta ishga qabul qilinayotgan shaxslar ikki oy ichida malaka oshirish kursidan oʻtishi lozim.

26. Kunduzgi qarab turish xizmatini tashkil etgan xususiy sherik bilan nogironligi boʻlgan shaxsning oila aʼzolari oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlar xususiy sherik hamda nogironligi boʻlgan shaxsning oila aʼzolari oʻrtasida tuzilgan shartnoma bilan tartibga solinadi.

Shartnoma nogironligi boʻlgan shaxslarning kunduzgi qarab turish xizmatida boʻlish vaqtini, parvarishlash jarayonini tashkil etishda tomonlarning huquqlari, majburiyatlari hamda javobgarligini oʻz ichiga oladi.

27. Kunduzgi qarab turish xizmati koʻrsatiladigan binoning kirish joyida fuqarolarni kunduzgi qarab turish xizmati haqidagi maʼlumotlardan xabardor qilish maqsadida xususiy sherik tomonidan axborot peshlavhasi oʻrnatiladi.

Axborot peshlavhasida bitim nusxasi, kunduzgi qarab turish xizmatining ish tartibi va boshqa hujjatlarning nusxalari joylashtiriladi.

3-§. Kunduzgi qarab turish xizmatiga nogironligi boʻlgan shaxslarni qabul qilish hamda chiqarish

28. “Inson” markazi:

Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyaning tekshiruvi natijasida kunduzgi qarab turish xizmatiga yoʻnaltirishga xulosa berilgan nogironligi boʻlgan shaxsning oila aʼzolariga kunduzgi qarab turish xizmatidan foydalanishni taklif qiladi;

kunduzgi qarab turish xizmatidan foydalanish boʻyicha qiziqish bildirgan nogironligi boʻlgan shaxsning oila aʼzosiga kunduzgi qarab turish xizmati va undan foydalanish shartlari toʻgʻrisida maʼlumot beradi.

29. Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiya tomonidan kunduzgi qarab turish xizmatiga yoʻnaltirishga berilgan xulosa asosida nogironligi boʻlgan shaxsning oila aʼzosi “Inson” markaziga murojaat qiladi.

Bunda “Inson” markazi nogironligi boʻlgan shaxsni uning oila aʼzolari tanlovi asosida xususiy sherikni xabardor qilgan holda axborot moduli orqali uch ish kuni ichida kunduzgi qarab turish xizmatiga biriktiradi.

30. Nogironligi boʻlgan shaxslar kunduzgi qarab turish xizmatidan quyidagilar asosida chiqariladi:

oila aʼzolarining arizasi;

sogʻliqni saqlash tizimi muassasalarining tibbiy koʻrsatmalari;

ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyaning xulosasida koʻrsatilgan nogironligi boʻlgan shaxsning kunduzgi qarab turish xizmatida boʻlish muddatining tugashi;

bitimning bekor qilinishi;

nogironligi boʻlgan shaxsning vafot etishi.

Ushbu bandda nazarda tutilgan holatlar yuzaga kelganligi axborot moduli tomonidan oʻrganib boriladi.

31. Mazkur Nizomning 30-bandiga muvofiq nogironligi boʻlgan shaxslar kunduzgi qarab turish xizmatidan chiqarilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar axborot modulida shakllantirib boriladi.

Bunda nogironligi boʻlgan shaxslar kunduzgi qarab turish xizmatidan chiqarilgan har bir holat boʻyicha tegishli nodavlat tashkilotlar bir ish kuni ichida ularning axborot modulidagi shaxsiy kabinetiga elektron xabarnoma yuborish orqali xabardor qilib boriladi.

3-bob. Kunduzgi qarab turish xizmatini moliyalashtirish

32. Xususiy sherik oʻz mablagʻlari hisobidan sotib olgan mol-mulkni qonunchilik hujjatlariga muvofiq tasarruf etadi.

33. Kunduzgi qarab turish xizmati qonunchilik hujjatlariga muvofiq uni tashkil etgan xususiy sherikning mablagʻlari hamda Jamgʻarmadan ajratiladigan subsidiya, oila aʼzosining toʻlovlari va qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan moliyalashtiriladi.

34. Kunduzgi qarab turish xizmatiga qabul qilingan har bir nogironligi boʻlgan shaxs toʻgʻrisidagi maʼlumotlar axborot moduliga kiritilganida hisobot oyida har bir nogironligi boʻlgan shaxsning haqiqatda qatnagan kunlari boʻyicha xususiy sherikka subsidiya ajratiladi.

35. Xususiy sherikka nogironligi boʻlgan shaxsga qarab turish xizmati koʻrsatilgan har bir kun uchun bazaviy hisoblash miqdorining 31 foizi miqdorida subsidiya ajratiladi.

Bunda xususiy sherikka biriktirilgan nogironligi boʻlgan shaxslar bir oy ichida kamida oʻn ish kuni davomida kunduzgi qarab turish xizmatidan foydalangan boʻlsa, ularning qolgan yetti ish kunigacha xizmatdan foydalanmagan kunlari uchun ham xususiy sherikka mazkur bandning birinchi xatboshisida nazarda tutilgan subsidiyaning 50 foizi miqdorida subsidiya ajratiladi.

36. Ushbu Nizomning 35-bandiga muvofiq subsidiya ajratishda viloyatlar markazlari va Nukus shahrida tashkil etilgan kunduzgi qarab turish xizmati uchun ajratiladigan subsidiya miqdorini belgilashda 1,1 nisbatda, Toshkent shahrida esa 1,3 nisbatda koʻpaytiruvchi koeffitsiyent qoʻllanadi.

37. Xususiy sherikka bir nafar nogironligi boʻlgan shaxsga qarab turish xizmatini koʻrsatganlik uchun ajratiladigan subsidiyaning oylik miqdori axborot modulida quyidagi formula asosida avtomatik hisob-kitob qilinadi:

KQTXS = KQTX * QKS;

KQTXS — kunduzgi qarab turish xizmatidagi bir nafar nogironligi boʻlgan shaxs xarajatlarini qoplash uchun subsidiyaning oylik summasi;

KQTX — kunduzgi qarab turish xizmatidagi bir nafar nogironligi boʻlgan shaxsning bir kunlik xarajatini qoplashga ajratiladigan subsidiyaning miqdori;

QKS — hisobot oyida har bir nogironligi boʻlgan shaxsning haqiqatda kunduzgi qarab turish xizmatiga qatnagan kunlari soni.

Bunda viloyatlar markazlari, Toshkent va Nukus shaharlarida kunduzgi qarab turish xizmatini tashkil etgan xususiy sherikka ajratiladigan subsidiyaning oylik miqdori KQTXS = KQTX *1,1 yoki 1,3 * QKS formulasi orqali, mazkur Nizomning 35-bandi ikkinchi xatboshisida nazarda tutilgan tartibda subsidiya ajratishda esa subsidiya miqdorini 50 foizga kamaytirish orqali hisob-kitob qilinadi.

38. Xususiy sherikka toʻlanadigan subsidiyani hisoblash har bir nogironligi boʻlgan shaxs toʻgʻrisidagi maʼlumotlar axborot moduliga kiritilgan kunning keyingi ish kunidan boshlanadi.

Bunda subsidiyaning miqdori kunduzgi qarab turish xizmatiga qabul qilingan nogironligi boʻlgan shaxslarning besh kunlik ish haftasidagi haqiqiy davomatidan kelib chiqqan holda axborot moduli orqali avtomatik ravishda hisoblanadi.

39. Subsidiya kunduzgi qarab turish xizmatida tashkil etilgan guruhga kamida 2 nafar nogironligi boʻlgan shaxs qabul qilinganidan soʻng hisobot oyida har bir nogironligi boʻlgan shaxsning haqiqatda xizmatdan foydalangan kunlari boʻyicha ajratiladi.

Biroq, kunduzgi qarab turish xizmatidan foydalanuvchi nogironligi boʻlgan shaxslarning oʻrtacha soni ketma-ket uch oy davomida 3 va undan kam boʻlgan taqdirda, subsidiya toʻlash toʻxtatiladi. Bunda kunduzgi qarab turish xizmatidan foydalanuvchi nogironligi boʻlgan shaxslarning oʻrtacha sonini aniqlashda kamida bir oyning uchdan bir qismida davomati belgilangan shaxslar inobatga olinadi.

40. Kunduzgi qarab turish xizmatiga qabul qilingan nogironligi boʻlgan shaxslarning haqiqiy davomatining hisobi maxsus qurilmalar yordamida jismoniy shaxsni biometrik identifikatsiya qilish texnologiyasi orqali yuritiladi.

41. Biometrik identifikatsiya qilish jarayoni kunduzgi qarab turish xizmatining rahbari yoki xodimlari tomonidan maxsus qurilmalar yordamida ushbu tashkilotning joylashuvi (geolokatsiyasi) hisobga olingan holda har ish kunida bir marotaba amalga oshiriladi.

42. Subsidiyaning oylik summalari avtomatik ravishda axborot modulida qayd etilgan nogironligi boʻlgan shaxslarning davomati asosida hisoblanadi hamda ushbu Nizomga ilovaga muvofiq namunadagi buyurtmanoma shakllanadi.

Bunda kunduzgi qarab turish xizmatining bitimda koʻrsatilgan manzilidan (joylashuvi boʻyicha geolokatsiyasi) boshqa joyda qayd etilgan nogironligi boʻlgan shaxslarning davomati axborot modulida hisobga olinmaydi.

43. Maxsus qurilmalardan Internet jahon axborot tarmogʻisiz (offlayn rejimda) foydalanilgan hollarda nogironligi boʻlgan shaxslar davomati boʻyicha qayd etilgan maʼlumotlar xususiy sherik tomonidan hisobot oyidan keyingi oyning 5-sanasidan kechikmasdan Internet jahon axborot tarmogʻiga ulangan holda (onlayn rejimda) offlayn rejimda kiritilgan maʼlumotlarni axborot moduliga uzatilishini (yangilanishini) taʼminlaydi.

Axborot moduliga maʼlumotlar oʻz vaqtida taqdim etilmaganda, shu jumladan, ushbu bandning birinchi xatboshisida nazarda tutilgan tartibda uzatilishini (yangilanishini) taʼminlamaganda xususiy sherikka subsidiya hisoblanmaydi va toʻlanmaydi.

44. Axborot modulida hisoblangan subsidiyaning toʻlov qaydnomasi va toʻlov topshiriqnomasi hisobot oyidan keyingi oyning 10-sanasiga qadar shakllantiriladi va Jamgʻarmaning maxsus gʻazna hisobvaragʻidan ikki ish kuni ichida Iqtisodiyot va moliya vazirligining axborot tizimlari orqali xususiy sherikning tijorat bankdagi hisobvaragʻiga avtomatik ravishda oʻtkaziladi.

45. Xususiy sherik nogironligi boʻlgan shaxslar toʻgʻrisidagi axborot moduliga kiritilgan maʼlumotlarning toʻgʻriligi va haqqoniyligi boʻyicha javobgar hisoblanadi.

46. Xususiy sherik tomonidan bir nogironligi boʻlgan shaxsning maʼlumotlari axborot moduliga kiritilib, uning fotosurati oʻrniga boshqa shaxsning fotosurati ushbu axborot moduliga joylashtirilganligi va uning asosida davomat belgilab kelinayotganligi aniqlanganda mazkur holat aniqlangan oydan boshlab uch oy davomida mazkur nogironligi boʻlgan shaxs uchun subsidiya hisoblanmaydi va toʻlanmaydi.

Bunday holat takroran aniqlanganda, ushbu xususiy sherik bilan tuzilgan bitim davlat sherigi tomonidan bir tomonlama bekor qilinadi va qayta tuzilmaydi.

47. Texnik yoki boshqa sabablarga koʻra hisobot oyida axborot modulida subsidiyaning ortiqcha yoki kam hisoblanganligi aniqlanganda, hisobot oyidan keyingi oyda ushbu subsidiya tegishli summalar qoʻshilgan yoki kamaytirilgan holda hisob-kitob qilinadi.

48. Yengib boʻlmaydigan kuch (fors-major) holatlari natijasida xususiy sherik tomonidan nogironligi boʻlgan shaxslarning davomatini axborot moduliga kiritishning imkoniyati boʻlmagan hollarda, oylik davomatni belgilash uchun axborot modulida qayd etilgan nogironligi boʻlgan shaxslarning soʻnggi 5 kunlikdagi oʻrtacha davomat koʻrsatkichi asosida hisob-kitob qilinadi va toʻlab beriladi.

Bunda xususiy sherik qonunchilik hujjatlariga muvofiq yengib boʻlmaydigan kuch (fors-major) holatlari yuz berganligini tasdiqlovchi vakolatli organ tomonidan beriladigan sertifikatni tegishliligi boʻyicha “Inson” markaziga taqdim etishi lozim.

49. Texnik nosozlik sababli axborot modulining mobil ilovasi yoki maxsus qurilmalar yordamida nogironligi boʻlgan shaxslarni biometrik identifikatsiya qilish imkoni boʻlmagan hollarda, xususiy sherik mazkur holat yuzasidan darhol oʻsha hududdagi “Inson” markazini xabardor qiladi. Bunda nogironligi boʻlgan shaxslarning uch kundan ortiq boʻlmagan muddatdagi davomati “Inson” markazi tomonidan toʻldiriladigan nogironligi boʻlgan shaxslarning qatnovi dalolatnomasi asosida amalga oshiriladi.

50. “Inson” markazi texnik nosozlik sababli toʻldirilgan nogironligi boʻlgan shaxslarning qatnovi dalolatnomasini hisobot oyidan keyingi oyning 5-sanasidan kechikmasdan axborot moduliga kiritish uchun tegishli hududiy boshqarmaga taqdim etadi.

4-bob. Yakunlovchi qoidalar

51. Kunduzgi qarab turish xizmatini boshqarish uni tashkil etgan xususiy sherik tomonidan amalga oshiriladi.

52. Kunduzgi qarab turish xizmatini tashkil etish, xususiy sherik bilan bitim tuzish, kunduzgi qarab turish xizmatiga nogironligi boʻlgan shaxslarni qabul qilish hamda chiqarish jarayonlari “Inson” markazi, hududiy boshqarma va Agentlik huzuridagi Nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar koʻrsatilishini muvofiqlashtirish markazi tomonidan doimiy ravishda monitoring qilib boriladi. Bunda monitoring jarayonida:

aniqlangan texnik xato va kamchiliklarni uch ish kuni ichida bartaraf etish toʻgʻrisida xususiy sherikka axborot moduli orqali xabarnoma yuboriladi;

mazkur Nizom talablariga lozim darajada rioya etilmayotganligi yoki Nizom talablari buzilganligi aniqlangan hollarda Ijtimoiy inspeksiya axborot moduli orqali darhol xabardor qilinadi.

53. Ushbu Nizom talablariga rioya etilishi Ijtimoiy inspeksiya hamda uning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boshqarmalari tomonidan nazorat qilib boriladi.

54. Xususiy sherik bilan tuzilgan bitim hududiy boshqarma tomonidan quyidagi hollarda bir tomonlama bekor qilinadi:

kunduzgi qarab turish xizmati tomonidan bir nogironligi boʻlgan shaxsning maʼlumotlari axborot moduliga kiritilib, uning fotosurati oʻrniga boshqa shaxsning fotosurati ushbu axborot moduliga joylashtirilganligi va uning asosida davomati belgilanib kelinayotganligi takroran aniqlanganda;

YTT boʻlgan xususiy sherik ozodlikdan mahrum etilganda, bedarak yoʻqolgan deb topilganda yoki vafot etganida (vafot etgan deb eʼlon qilinganda);

xususiy sherik — yuridik shaxs faoliyati tugatilganda;

xususiy sherik qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda toʻlovga qobiliyatsiz deb topilganda;

xususiy sherik ushbu Nizom hamda bitimda koʻrsatilgan oʻz majburiyatlarini bajarmagan taqdirda.

55. Kunduzgi qarab turish xizmatini tashkil etgan xususiy sherik tomonidan hududiy boshqarma bilan tuzilgan davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi bitimga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish yoki uni bekor qilish yuzasidan ariza axborot moduliga elektron shaklda yuboriladi.

56. Bitim muddatini uzaytirish boʻyicha ariza xususiy sherik tomonidan amaldagi bitim muddati tugashidan kamida bir oy oldin axborot moduli orqali elektron shaklda yuboriladi.

57. Bitimning muddatini uzaytirish, faoliyat manzilini oʻzgartirish, kunduzgi qarab turish xizmati quvvatini kamaytirish yoki oshirish ushbu Nizomda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

58. Bitimni bekor qilish boʻyicha ariza taraflar tomonidan elektron shaklda axborot moduliga kiritiladi. Bunda arizaga elektron raqamli imzo qoʻyilgan bitimni bekor qilish boʻyicha qoʻshimcha kelishuv ilova qilinadi.

Bitimni bekor qilish boʻyicha ariza axborot moduliga kiritilgan kundan boshlab uch ish kunida taraflar tomonidan koʻrib chiqilishi lozim.

59. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradilar.

“Yangi kun” kunduzgi qatnov asosida qarab turish xizmatini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga ILOVA

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 21-maydagi 271-son qaroriga 6-ILOVA

Uy sharoitida qarab turish xizmatini tashkil etish tartibi toʻgʻrisida

NIZOM

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom tugʻilganidan boshlab 18 yoshgacha boʻlgan uzoq muddat parvarishga muhtoj bolalar va ruhiy holati buzilgan I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar (keyingi oʻrinlarda — xizmatdan foydalanuvchilar) uchun uy sharoitida qarab turish xizmatini davlat-xususiy sheriklik shartlari asosida tashkil etish, boshqarish, nazorat qilish hamda moliyalashtirish tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

axborot moduli — davlat-xususiy sheriklik loyihasi asosida faoliyat yuritayotgan uy sharoitida qarab turish xizmati haqidagi maʼlumotlarni oʻzida aks ettirish, boshqarish, muvofiqlashtirish va nazorat qilish imkoniyatiga ega boʻlgan “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimidagi maʼlumotlar bazasi;

davlat-xususiy sheriklik — davlat sherigi va xususiy sherikning muayyan muddatga yuridik jihatdan rasmiylashtirilgan, xizmatdan foydalanuvchilar uchun uy sharoitida qarab turish xizmatini koʻrsatish uchun oʻz resurslarini birlashtirishiga asoslangan hamkorligi;

davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi bitim — uch yil muddatga tomonlarning huquqlari, majburiyatlari va javobgarligini, shuningdek, davlat-xususiy sheriklik loyihasini ijro etishning boshqa shartlarini belgilab beradigan davlat sherigi va xususiy sherik oʻrtasida tuzilgan shartnoma (keyingi oʻrinlarda — bitim);

davlat sherigi — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik)ning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boshqarmalari (keyingi oʻrinlarda — hududiy boshqarma);

Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiya — tuman (shahar)lardagi “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari (keyingi oʻrinlarda — “Inson” markazi) tomonidan ruhiy holati buzilgan I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslarni uy sharoitida qarab turish xizmatiga yoʻnaltirish uchun taqdim etilgan hujjatlarni oʻrganib chiqish hamda ularni ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish maqsadida hududiy boshqarma huzurida yuridik shaxs maqomisiz tashkil etiladigan doimiy asosda faoliyat yurituvchi kollegial organ;

Psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya — tugʻilganidan boshlab 18 yoshgacha boʻlgan uzoq muddat parvarishga muhtoj bolalarni uy sharoitida qarab turish xizmatiga yoʻnaltirish uchun taqdim etilgan hujjatlarni oʻrganib chiqish hamda ularni psixologik-tibbiy-pedagogik tekshiruvdan oʻtkazish maqsadida hududiy boshqarma huzurida yuridik shaxs maqomisiz tashkil etiladigan doimiy asosda faoliyat yurituvchi kollegial organ;

oila aʼzosi — ota-ona, turmush oʻrtoq, farzandlar hamda umumiy roʻzgʻor asosida bir uyda yashovchi boshqa shaxslar;

talabgor — davlat-xususiy sheriklik loyihasini amalga oshirishdan manfaatdor boʻlgan yakka tartibdagi tadbirkor (keyingi oʻrinlarda — YTT) yoki yuridik shaxs;

uy sharoitida qarab turish xizmati — xizmatdan foydalanuvchilarga xususiy sherik tomonidan ularning yashash joyiga borgan holda uy sharoitida qarab turish va parvarishga qaratilgan ijtimoiy xizmat;

xususiy sherik — davlat sherigi bilan bitim tuzgan YTT yoxud yuridik shaxs.

3. Quyidagilar uy sharoitida qarab turish xizmatining asosiy vazifalari hisoblanadi:

a) tugʻilganidan boshlab 18 yoshgacha boʻlgan uzoq muddat parvarishga muhtoj bolalar (keyingi oʻrinlarda — parvarishga muhtoj bola)ga uy sharoitida qarab turishda:

parvarishga muhtoj bolaga qarab turish va parvarish qilish;

parvarishga muhtoj bolaning umumiy holati va sogʻligʻini hamda dori vositalari va ovqatini oʻz vaqtida isteʼmol qilishini nazorat qilish;

gigiyena tadbirlarini amalga oshirish;

parvarishga muhtoj bola bilan muloqot qilish va qoʻllab-quvvatlash;

parvarishga muhtoj bolaning oila aʼzolariga zarur maslahatlarni berib borish;

b) ruhiy holati buzilgan I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar (keyingi oʻrinlarda — nogironligi boʻlgan shaxs)ga uy sharoitida qarab turishda:

nogironligi boʻlgan shaxsga qarab turish (yiqilish va jarohatlanishlarning oldini olish);

nogironligi boʻlgan shaxsni parvarishlash (ovqatlantirish, gigiyenik tadbirlarni amalga oshirish);

nogironligi boʻlgan shaxs bilan muloqot qilish;

tyutorlik (shaxsni oʻz-oʻziga xizmat qilishga oʻrgatish va mustaqil yashash koʻnikmalarini shakllantirish).

Xususiy sherik tomonidan uy sharoitida qarab turish xizmatida xizmatdan foydalanuvchilarni reabilitatsiya qilish va ularning ijtimoiylashuviga qaratilgan boshqa vazifalarni amalga oshirish boʻyicha tadbirlar yoʻlga qoʻyilishi mumkin.

4. Xizmatdan foydalanuvchilarga uy sharoitida qarab turish xizmati xususiy sherik tomonidan bitimning amal qilish davrida 5 kunlik ish haftasida 08:00 dan 18:00 gacha boʻlgan vaqt oraligʻida kuniga 3 soatgacha xizmatdan foydalanuvchilarning yashash joyiga borgan holda koʻrsatiladi.

Bunda xususiy sherikning bir nafar xodimi tomonidan bir ish kuni mobaynida koʻpi bilan uch nafargacha xizmatdan foydalanuvchilarga xizmat koʻrsatishiga yoʻl qoʻyiladi.

5. Xususiy sherik joylashgan yoki uning xodimi yashaydigan manzil xizmatdan foydalanuvchilarning yashash manzili bilan bir xil boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

6. Xizmatdan foydalanuvchilarning oila aʼzosi va xususiy sherik oʻrtasida mustaqil ravishda tuziladigan shartnoma asosida xizmatdan foydalanuvchilarga qoʻshimcha xizmatlar, shu jumladan, dam olish kunlarida xizmatlar koʻrsatilishi mumkin.

7. Uy sharoitida qarab turish xizmati ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq tibbiy koʻrsatmalarning biri boʻyicha kasallik tashxisi qoʻyilgan xizmatdan foydalanuvchilarga koʻrsatiladi.

8. Uy sharoitida qarab turish xizmatining xarajatlari Agentlikning Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda — Jamgʻarma)dan ajratiladigan mablagʻlar hisobidan xususiy sherikka subsidiya shaklida qoplab beriladi.

2-bob. Uy sharoitida qarab turish xizmatini tashkil etish tartibi

1-§. Davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisida bitim tuzish

9. Hududiy boshqarma har chorakda kamida bir marta oʻzlarining ijtimoiy tarmoqlardagi rasmiy sahifalarida, shuningdek, Agentlikning rasmiy veb-saytida hamda ijtimoiy tarmoqlardagi rasmiy sahifalarida parvarishga muhtoj bolalar va nogironligi boʻlgan shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar asosida ehtiyojdan kelib chiqqan holda uy sharoitida qarab turish xizmatini tashkil etish boʻyicha eʼlon berib boradi.

Bunda uy sharoitida qarab turish xizmatini tashkil etish istagida boʻlgan talabgor oʻsha hududdagi “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazi (keyingi oʻrinlarda — “Inson” markazi)dan uy sharoitida qarab turish xizmatiga yoʻnaltirilishi mumkin boʻlgan parvarishga muhtoj bolalar va nogironligi boʻlgan shaxslarning yoshi, soni va jinsi, shuningdek, uy sharoitida qarab turish xizmatini tashkil etishda davlat-xususiy sheriklik shartlari haqida maʼlumot oladi.

10. Talabgor uy sharoitida qarab turish xizmatini tashkil etish istagini bildirgan taqdirda, bitimni tuzish uchun tegishli hududiy boshqarmaga axborot moduli orqali quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan elektron shakldagi ariza bilan murojaat qiladi:

YTT uchun biometrik pasport (identifikatsiyalovchi ID-karta) maʼlumotlari;

yuridik shaxs uchun soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami;

aloqa uchun elektron pochta manzili va (yoki) mobil telefon raqami.

Talabgor axborot moduliga kiritiladigan maʼlumotlarning ishonchliligi uchun shaxsan javobgar boʻladi.

11. Ariza axborot moduli orqali shakllantirilganidan soʻng talabgorga arizada koʻrsatilgan elektron pochta va (yoki) mobil telefon raqamiga arizaning ID-raqami, ariza qabul qilingan sana va vaqti koʻrsatilgan holda xabar joʻnatiladi.

12. Mazkur Nizomning 10-bandida koʻrsatilgan hujjatlar axborot moduli orqali kelib tushganidan soʻng besh ish kuni mobaynida “Inson” markazi tomonidan:

talabgor jismoniy shaxsning ruhiy yoki narkologiya kasalliklari dispanserlarida hisobda turish-turmasligini aniqlanadi;

uy sharoitida qarab turish xizmatini tashkil etish rejalashtirilayotgan hududda ushbu xizmatga yoʻnaltirilishi mumkin boʻlgan nogironligi boʻlgan shaxslarning mavjudligi boʻyicha maʼlumotlarni oʻrganiladi.

Mazkur bandda nazarda tutilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish yakuni boʻyicha uy sharoitida qarab turish xizmatini tashkil etishning maqsadga muvofiqligi yuzasidan taklif tayyorlanib, “Inson” markazi direktorining elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlanadi hamda tegishli hududiy boshqarmaga axborot tizimi orqali yuboriladi.

13. Hududiy boshqarma mazkur Nizomning 10 va 12-bandlarida nazarda tutilgan hujjatlar axborot moduli orqali kelib tushganidan soʻng oʻn ish kuni mobaynida uy sharoitida qarab turish xizmatiga subsidiya ajratish uchun tegishli moliya yilida Jamgʻarmadan ajratiladigan mablagʻlar hajmini hisobga olgan holda uy sharoitida qarab turish xizmatini tashkil etishga ehtiyoj mavjudligi yoki mavjud emasligi boʻyicha xulosa tayyorlaydi va axborot moduliga kiritadi.

Hududiy boshqarmalar tomonidan uy sharoitida qarab turish xizmatini tashkil etilishiga ehtiyoj mavjudligi boʻyicha ijobiy xulosa axborot moduliga kiritilganidan soʻng bitim axborot modulida avtomatik ravishda shakllanadi hamda ushbu bitim imzolash uchun talabgorga elektron shaklda joʻnatiladi.

14. Quyidagi holatlarda ariza rad etiladi:

talabgor jismoniy shaxsning ruhiy yoki narkologiya kasalliklari dispanserlarida hisobda turishi aniqlanganda;

belgilangan xarajatlar uy sharoitida qarab turish xizmatiga subsidiya ajratish uchun tegishli moliya yilida nazarda tutilgan mablagʻlar hajmidan oshib ketganda;

tashkil etilishi koʻzda tutilgan hududda uy sharoitida qarab turish xizmatini koʻrsatishga ehtiyoj mavjud emasligi aniqlanganda.

Ushbu bandda nazarda tutilmagan boshqa asoslarga koʻra arizani rad etish taqiqlanadi.

15. Uy sharoitida qarab turish xizmatini tashkil etish toʻgʻrisidagi ariza rad etilganda, talabgorga uning aniq sabablari koʻrsatilgan holda, arizadagi elektron pochta manziliga yoki mobil telefon raqamiga xabar yuborish orqali talabgor xabardor qilinadi.

16. Talabgor axborot moduli orqali taqdim etilgan bitimni oʻn besh ish kuni ichida koʻrib chiqadi va unda belgilangan shartlarga rozi boʻlganida, unga elektron imzo qoʻyadi.

Talabgor oʻn besh ish kuni ichida bitimni imzolamasa, uning arizasi bekor qilinadi, bunda bitimni imzolash zarurati mavjud boʻlganida, ariza talabgor tomonidan yangidan axborot moduliga kiritilishi talab etiladi.

Talabgor tomonidan imzolangan bitim avtomatik ravishda tegishli hududiy boshqarmaga imzolash uchun yuboriladi. Bunda hududiy boshqarma tomonidan ushbu bitimga besh ish kuni mobaynida imzo qoʻyilishi lozim.

17. Xususiy sherik hududiy boshqarma bilan bitimni tuzgan kundan keyingi ish kunidan boshlab faoliyatini boshlash huquqiga ega boʻladi. Bunda:

xususiy sherik axborot moduliga kirgan holda unda koʻrsatilgan ommaviy oferta talablari va shartlari bilan tanishib, ushbu axborot modulidan foydalanish boʻyicha oʻz roziligini bildirishi va elektron raqamli imzosi bilan tasdiqlashi talab etiladi;

axborot moduli orqali oferta tasdiqlanganda, xususiy sherik uchun ushbu axborot modulida shaxsiy kabinet ochiladi.

18. Uy sharoitida qarab turish xizmatida mehnat faoliyatini amalga oshirayotgan shaxslar Agentlik huzuridagi Ijtimoiy himoya tizimi xodimlarining malakasini oshirish markazida majburiy ravishda uch yilda kamida bir marta 36 soatdan kam boʻlmagan oʻquv dasturi asosida onlayn va (yoki) oflayn shaklda malaka oshiradi.

Bunda uy sharoitida qarab turish xizmatiga birinchi marta ishga qabul qilinayotgan shaxslar ikki oy ichida malaka oshirish kursidan oʻtishi lozim.

2-§. Uy sharoitida qarab turish xizmatiga parvarishga muhtoj bolalar va nogironligi boʻlgan shaxslarni qabul qilish hamda chiqarish

19. “Inson” markazi psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya yoki ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyaning tekshiruvi natijasida uy sharoitida qarab turish xizmatiga yoʻnaltirishga berilgan xulosaga muvofiq xizmatdan foydalanuvchilarning oila aʼzolariga uy sharoitida qarab turish xizmatidan foydalanishni taklif qiladi.

Uy sharoitida qarab turish xizmatidan foydalanish istagini bildirgan xizmatdan foydalanuvchilarning oila aʼzolariga uy sharoitida qarab turish xizmati va undan foydalanish shartlari toʻgʻrisida maʼlumot beradi.

20. Xizmatdan foydalanuvchining oila aʼzosi uy sharoitida qarab turish xizmatidan foydalanish istagini bildirgan taqdirda “Inson” markaziga murojaat qiladi.

Bunda “Inson” markazi xizmatdan foydalanuvchini uning oila aʼzosi tanlovi asosida xususiy sherikni xabardor qilgan holda axborot moduli orqali uch ish kuni ichida uy sharoitida qarab turish xizmatiga biriktiradi.

21. Uy sharoitida qarab turish xizmatini koʻrsatish quyidagi asoslardan biri boʻlganda tugatiladi:

oila aʼzolarining arizasi;

sogʻliqni saqlash tizimi muassasalarining tibbiy koʻrsatmalari;

psixologik-tibbiy-pedagogik komissiya yoki ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyaning xulosasida koʻrsatilgan uy sharoitida qarab turish muddatining tugashi;

bitimning bekor qilinishi;

xizmatdan foydalanuvchining vafot etishi.

Ushbu bandda nazarda tutilgan holatlar yuzaga kelganligi axborot moduli tomonidan oʻrganib boriladi.

22. Mazkur Nizomning 21-bandiga muvofiq uy sharoitida qarab turish xizmatini koʻrsatish tugatilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar axborot modulida shakllantirib boriladi.

Bunda xizmatdan foydalanuvchilar uy sharoitida qarab turish xizmatini koʻrsatish tugatilgan har bir holat boʻyicha tegishli nodavlat tashkilotlar bir ish kuni ichida ularning axborot modulidagi shaxsiy kabinetiga elektron xabarnoma yuborish orqali xabardor qilib boriladi.

3-bob. Uy sharoitida qarab turish xizmatini moliyalashtirish

23. Xususiy sherik oʻz mablagʻlari hisobidan sotib olgan mol-mulkni qonunchilik hujjatlariga muvofiq tasarruf etadi.

24. Uy sharoitida qarab turish xizmati qonunchilik hujjatlariga muvofiq uni tashkil etgan xususiy sherikning mablagʻlari, Jamgʻarmadan ajratiladigan subsidiya, oila aʼzolarining toʻlovlari va qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan moliyalashtiriladi.

25. Uy sharoitida qarab turish xizmatiga qabul qilingan har bir xizmatdan foydalanuvchi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar axborot moduliga kiritilganida hisobot oyida har bir xizmatdan foydalanuvchiga haqiqatda xizmat koʻrsatilgan kunlari soni va undagi soatlar boʻyicha xususiy sherikka subsidiya ajratiladi.

26. Xususiy sherikka xizmatdan foydalanuvchiga uy sharoitida qarab turish xizmati koʻrsatilgan har bir soati uchun bazaviy hisoblash miqdorining 10 foizi miqdorida subsidiya ajratiladi.

27. Ushbu Nizomning 26-bandiga muvofiq subsidiya ajratishda viloyatlar markazlari va Nukus shahrida tashkil etilgan uy sharoitida qarab turish xizmati uchun ajratiladigan subsidiya miqdorini belgilashda 1,1 nisbatda, Toshkent shahrida esa 1,3 nisbatda koʻpaytiruvchi koeffitsiyent qoʻllanadi.

28. Xususiy sherikka bir nafar xizmatdan foydalanuvchiga uy sharoitida qarab turish xizmatini koʻrsatganlik uchun ajratiladigan subsidiyaning oylik miqdori axborot modulida quyidagi formula asosida avtomatik hisob-kitob qilinadi:

USHQTXS = USHQTX * QKSSD;

USHQTXS — uy sharoitida qarab turish xizmatidagi bir nafar xizmatdan foydalanuvchi xarajatlarini qoplash uchun subsidiyaning oylik summasi;

USHQTX — uy sharoitida qarab turish xizmatidagi bir nafar xizmatdan foydalanuvchiga koʻrsatilgan xizmatning har bir soati uchun belgilangan xarajatni qoplashga ajratiladigan subsidiyaning miqdori;

QKSSD — hisobot oyida bir nafar xizmatdan foydalanuvchining haqiqatda uy sharoitida qarab turish xizmati koʻrsatilgan kunlari soni va undagi soatlar davomiyligi.

Bunda viloyatlar markazlari, Toshkent va Nukus shaharlarida uy sharoitida qarab turish xizmatini tashkil etgan xususiy sherikka ajratiladigan subsidiyaning oylik miqdori USHQTXS = USHQTX *1,1 yoki 1,3 * QKSSD formulasi orqali hisob-kitob qilinadi.

29. Xususiy sherikka toʻlanadigan subsidiyani hisoblash har bir xizmatdan foydalanuvchi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar axborot moduliga kiritilgan kunning keyingi ish kunidan boshlanadi.

Bunda subsidiyaning miqdori uy sharoitida qarab turish xizmatiga qabul qilingan xizmatdan foydalanuvchining besh kunlik ish haftasidagi haqiqiy davomatidan kelib chiqqan holda axborot moduli orqali avtomatik ravishda hisoblanadi.

30. Uy sharoitida qarab turish xizmatiga qabul qilingan xizmatdan foydalanuvchilarni haqiqiy davomatining hisobi maxsus qurilmalar yordamida jismoniy shaxsni biometrik identifikatsiya qilish texnologiyasi orqali yuritiladi.

31. Biometrik identifikatsiya qilish jarayoni uy sharoitida qarab turish xizmatining rahbari yoki xodimlari tomonidan maxsus qurilmalar yordamida xizmatdan foydalanuvchilarning yashash manzilini (geolokatsiyasi) hisobga olingan holda xizmat koʻrsatgan kunida bir marotaba amalga oshiriladi.

32. Subsidiyaning oylik summalari avtomatik ravishda axborot modulida qayd etilgan xizmatdan foydalanuvchilarning davomati asosida hisoblanadi hamda ushbu Nizomga 2-ilovaga muvofiq namunadagi buyurtmanoma shakllanadi.

Bunda uyda qarab turish xizmatini koʻrsatish soʻrovnomada koʻrsatilgan xizmatdan foydalanuvchi yashaydigan manzilidan (joylashuvi boʻyicha geolokatsiyasi) boshqa joyda qayd etilgan xizmatdan foydalanuvchilarning davomati axborot modulida hisobga olinmaydi.

33. Maxsus qurilmalardan Internet jahon axborot tarmogʻisiz (offlayn rejimda) foydalanilgan hollarda xizmatdan foydalanuvchilarning davomati boʻyicha qayd etilgan maʼlumotlar xususiy sherik tomonidan hisobot oyidan keyingi oyning 5-sanasidan kechikmasdan Internet jahon axborot tarmogʻiga ulangan holda (onlayn rejimda) offlayn rejimda kiritilgan maʼlumotlarni axborot moduliga uzatilishini (yangilanishini) taʼminlaydi.

Axborot moduliga maʼlumotlar oʻz vaqtida taqdim etmaganda, shu jumladan, ushbu bandning birinchi xatboshisida nazarda tutilgan tartibda uzatilishini (yangilanishini) taʼminlamaganda xususiy sherikka subsidiya hisoblanmaydi va toʻlanmaydi.

34. Axborot modulida hisoblangan subsidiyaning toʻlov qaydnomasi va toʻlov topshiriqnomasi hisobot oyidan keyingi oyning 10-sanasiga qadar shakllantiriladi va Jamgʻarmaning maxsus gʻazna hisobvaragʻidan ikki ish kuni ichida Iqtisodiyot va moliya vazirligining axborot tizimlari orqali xususiy sherikning tijorat bankdagi hisobvaragʻiga avtomatik ravishda oʻtkaziladi.

35. Xususiy sherik tomonidan bir xizmatdan foydalanuvchining maʼlumotlari axborot moduliga kiritilib, uning fotosurati oʻrniga boshqa shaxsning fotosurati ushbu axborot moduliga joylashtirilganligi va uning asosida davomat belgilab kelinayotganligi aniqlanganda mazkur holat aniqlangan oydan boshlab uch oy davomida mazkur xizmatdan foydalanuvchi uchun subsidiya hisoblanmaydi va toʻlanmaydi.

Bunday holat takroran aniqlanganda, ushbu xususiy sherik bilan tuzilgan bitim davlat sherigi tomonidan bir tomonlama bekor qilinadi va qayta tuzilmaydi.

36. Texnik yoki boshqa sabablarga koʻra hisobot oyida axborot modulida subsidiyaning ortiqcha yoki kam hisoblanganligi aniqlanganda, hisobot oyidan keyingi oyda ushbu subsidiya tegishli summalar qoʻshilgan yoki kamaytirilgan holda hisob-kitob qilinadi.

37. Yengib boʻlmaydigan kuch (fors-major) holatlari natijasida xususiy sherik tomonidan xizmatdan foydalanuvchilarning davomatini axborot moduliga kiritishning imkoniyati boʻlmagan hollarda, oylik davomatni belgilash uchun axborot modulida qayd etilgan xizmatdan foydalanuvchilarning soʻnggi 5 kunlikdagi oʻrtacha davomat koʻrsatkichi asosida hisob-kitob qilinadi va toʻlab beriladi.

Bunda xususiy sherik qonunchilik hujjatlariga muvofiq yengib boʻlmaydigan kuch (fors-major) holatlari yuz berganligini tasdiqlovchi vakolatli organ tomonidan beriladigan sertifikatni tegishliligi boʻyicha “Inson” markaziga taqdim etishi lozim.

38. Texnik nosozlik sababli axborot modulining mobil ilovasi yoki maxsus qurilmalar yordamida tarbiyalanuvchilarni biometrik identifikatsiya qilish imkoni boʻlmagan hollarda, xususiy sherik mazkur holat yuzasidan darhol oʻsha hududdagi “Inson” markazini xabardor qiladi. Bunda xizmatdan foydalanuvchilarning uch kundan ortiq boʻlmagan muddatdagi davomati “Inson” markazi tomonidan toʻldiriladigan xizmatdan foydalanuvchilarning qatnovi dalolatnomasi asosida amalga oshiriladi.

39. “Inson” markazi texnik nosozlik sababli toʻldirilgan xizmatdan foydalanuvchilarning qatnovi dalolatnomasini hisobot oyidan keyingi oyning 5-sanasidan kechikmasdan axborot moduliga kiritish uchun tegishli hududiy boshqarmaga taqdim etadi.

4-bob. Yakunlovchi qoidalar

40. Uy sharoitida qarab turish xizmatini boshqarish uni tashkil etgan xususiy sherik tomonidan amalga oshiriladi.

41. Uy sharoitida qarab turish xizmatini tashkil etish, xususiy sherik bilan bitim tuzish, uy sharoitida qarab turish xizmatiga xizmatdan foydalanuvchilarni qabul qilish hamda chiqarish jarayonlari “Inson” markazi, hududiy boshqarma va Agentlik huzuridagi Nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar koʻrsatilishini muvofiqlashtirish markazi tomonidan doimiy ravishda monitoring qilib boriladi. Bunda monitoring jarayonida:

aniqlangan texnik xato va kamchiliklarni uch ish kuni ichida bartaraf etish toʻgʻrisida xususiy sherikka axborot moduli orqali xabarnoma yuboriladi;

mazkur Nizom talablariga lozim darajada rioya etilmayotganligi yoki Nizom talablari buzilganligi aniqlangan hollarda Ijtimoiy inspeksiya axborot moduli orqali darhol xabardor qilinadi.

42. Ushbu Nizom talablariga rioya etilishi Ijtimoiy inspeksiya hamda uning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boshqarmalari tomonidan nazorat qilib boriladi.

43. Xususiy sherik bilan tuzilgan davlat-xususiy bitim hududiy boshqarma tomonidan quyidagi hollarda bir tomonlama bekor qilinadi:

uy sharoitida qarab turish xizmati tomonidan bir nogironligi boʻlgan shaxsning maʼlumotlari axborot moduliga kiritilib, uning fotosurati oʻrniga boshqa nogironligi boʻlgan shaxsning fotosurati ushbu axborot moduliga joylashtirilganligi va uning asosida davomati belgilanib kelinayotganligi takroran aniqlanganda;

YTT boʻlgan xususiy sherik ozodlikdan mahrum etilganda, bedarak yoʻqolgan deb topilganda yoki vafot etganida (vafot etgan deb eʼlon qilinganda);

xususiy sherik — yuridik shaxs faoliyati tugatilganda;

xususiy sherik qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda toʻlovga qobiliyatsiz deb topilganda;

xususiy sherik ushbu Nizom hamda bitimda koʻrsatilgan oʻz majburiyatlarini bajarmagan taqdirda.

44. Uy sharoitida qarab turish xizmatini tashkil etgan xususiy sherik tomonidan hududiy boshqarma bilan tuzilgan bitimga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish yoki uni bekor qilish yuzasidan ariza axborot moduliga elektron shaklda yuboriladi.

45. Bitim muddatini uzaytirish boʻyicha ariza xususiy sherik tomonidan amaldagi bitim muddati tugashidan kamida bir oy oldin axborot moduli orqali elektron shaklda yuboriladi.

46. Bitim muddatini uzaytirish ushbu Nizomda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

47. Bitimni bekor qilish boʻyicha ariza taraflar tomonidan elektron shaklda axborot moduliga kiritiladi. Bunda arizaga elektron raqamli imzo qoʻyilgan bitimni bekor qilish boʻyicha qoʻshimcha kelishuv ilova qilinadi.

Bitimni bekor qilish boʻyicha ariza axborot moduliga kiritilgan kundan boshlab uch ish kunida taraflar tomonidan koʻrib chiqilishi lozim.

48. Xususiy sherik axborot moduliga nogironligi boʻlgan shaxslar toʻgʻrisida kiritilgan maʼlumotlarning toʻgʻriligi va haqqoniyligi boʻyicha javobgar hisoblanadi.

49. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradilar.

Uy sharoitida qarab turish xizmatini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 1-ILOVA

Uy sharoitida qarab turish xizmatiga yoʻnaltirish uchun asos boʻladigan tibbiy koʻrsatmalar

ROʻYXATI

Uy sharoitida qarab turish xizmatini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 2-ILOVA

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 21-maydagi 271-son qaroriga 7-ILOVA

Kichik hajmli “Madad” uylari xizmatini tashkil etish tartibi toʻgʻrisida

NIZOM

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom ruhiy holati buzilgan I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar (keyingi oʻrinlarda — nogironligi boʻlgan shaxslar) uchun kichik hajmli “Madad” uylari xizmati (keyingi oʻrinlarda — “Madad” uylari xizmati)ni davlat-xususiy sheriklik shartlari asosida tashkil etish, boshqarish, nazorat qilish hamda moliyalashtirish tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

axborot moduli — davlat-xususiy sheriklik loyihasi asosida faoliyat yuritayotgan “Madad” uylari xizmati haqidagi maʼlumotlarni oʻzida aks ettirish, boshqarish, muvofiqlashtirish va nazorat qilish imkoniyatiga ega boʻlgan “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimidagi maʼlumotlar bazasi;

davlat-xususiy sheriklik — davlat sherigi va xususiy sherikning muayyan muddatga yuridik jihatdan rasmiylashtirilgan, nogironligi boʻlgan shaxslarga “Madad” uylari xizmatini koʻrsatish uchun oʻz resurslarini birlashtirishiga asoslangan hamkorligi;

davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisidagi bitim — besh yil muddatga tomonlarning huquqlari, majburiyatlari va javobgarligini, shuningdek, davlat-xususiy sheriklik loyihasini ijro etishning boshqa shartlarini belgilab beradigan davlat sherigi va xususiy sherik oʻrtasida tuzilgan shartnoma (keyingi oʻrinlarda — bitim);

davlat sherigi — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik)ning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri boshqarmalari (keyingi oʻrinlarda — hududiy boshqarma);

Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiya — tuman (shahar)lardagi “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari (keyingi oʻrinlarda — “Inson” markazi) tomonidan nogironligi boʻlgan shaxslarni “Madad” uylari xizmatiga yoʻnaltirish uchun taqdim etilgan hujjatlarni oʻrganib chiqish hamda ularni ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish maqsadida hududiy boshqarma huzurida yuridik shaxs maqomisiz tashkil etiladigan doimiy asosda faoliyat yurituvchi kollegial organ;

“Madad” uylari xizmati — yirik internat uylariga muqobil ravishda, shaxsni jamiyatdan uzib qoʻymasdan parvarish qilishga qaratilgan nogironligi boʻlgan shaxs yashaydigan, oilaviy muhitga yaqin sharoitda tashkil etilgan ijtimoiy xizmat;

oila aʼzolari — ota-ona, turmush oʻrtoq, farzandlar hamda umumiy roʻzgʻor asosida bir uyda yashovchi boshqa shaxslar;

talabgor — davlat-xususiy sheriklik loyihasini amalga oshirishdan manfaatdor boʻlgan yakka tartibdagi tadbirkor (keyingi oʻrinlarda — YTT) yoki yuridik shaxs;

qonuniy vakil — vasiylik va homiylik organi tomonidan oʻrnatilgan tartibda tayinlangan shaxs;

xususiy sherik — davlat sherigi bilan bitim tuzgan YTT yoxud yuridik shaxs.

3. Quyidagilar “Madad” uylari xizmatining asosiy vazifalari hisoblanadi:

nogironligi boʻlgan shaxslarni boshpana bilan taʼminlash (yashashi uchun sharoit yaratish);

nogironligi boʻlgan shaxslarga qarab turish va ularni parvarishlash;

nogironligi boʻlgan shaxslarning mustaqil hayotga moslashtirish va jamiyatga integratsiyalashuviga koʻmaklashish;

oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatish, uy xoʻjaligini yuritish, atrofdagilar bilan muloqot qilishga oʻrgatish;

mehnat koʻnikmalarini rivojlantirish, individual imkoniyat va ehtiyojlariga mos mehnat faoliyatiga jalb etish;

“Ijtimoiy taʼtil” qisqa muddatli joylashtirish xizmatini tashkil etish.

Xususiy sherik tomonidan “Madad” uylari xizmatida nogironligi boʻlgan shaxslarni reabilitatsiya qilish va ularning ijtimoiylashuviga qaratilgan boshqa vazifalarni amalga oshirish boʻyicha tadbirlar yoʻlga qoʻyilishi mumkin.

4. “Madad” uylari xizmati xususiy sherik tomonidan bitimning amal qilish davrida nogironligi boʻlgan shaxslarga qarab turish va parvarish qilish uchun zarur shart-sharoitlarga ega boʻlgan, yongʻin xavfsizligi, sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga javob beradigan YTT (oʻziga yoxud turmush oʻrtogʻiga) yoki yuridik shaxsga mulk huquqi yoxud boshqa huquq bilan tegishli boʻlgan bino va inshootlarda tashkil etiladi.

Bunda bino yoki inshoot YTT (turmush oʻrtogʻiga tegishli boʻlgan holat bundan mustasno) yoki yuridik shaxsga mulk huquqi bilan tegishli boʻlmagan taqdirda, bino yoki inshootdan ijara yoki boshqa huquq asosida foydalanish shartnomasining amal qilish muddati bitimning amal qilish muddati davomida oʻz kuchida boʻlishi taʼminlanishi zarur.

5. “Madad” uylari xizmati doimiy yashash uchun moʻljallangan shaklda nogironligi boʻlgan shaxslarga ijtimoiy-psixitrik-tibbiy komissiya xulosasida belgilangan muddat davomida koʻrsatiladi.

6. “Madad” uylari xizmati erkaklar va ayollar uchun alohida-alohida tashkil etiladi. Erkaklar va ayollar uchun alohida-alohida tashkil etishning iloji boʻlmagan hollarda, bitta bino yoki inshootda lekin ularni alohida kirish imkoniyatiga ega boʻlgan xonalarga ajratgan holda tashkil etiladi.

7. “Madad” uylari xizmati quyidagi tashxislarning biri qoʻyilgan, shuningdek oʻzgalar parvarishiga muhtojlik darajasi (Bartel va Lauton shkalalari boʻyicha) 62 ballgacha baholangan nogironligi boʻlgan shaxslarga koʻrsatiladi:

moʻtadil darajadagi aqliy zaiflik (F71);

ogʻir darajadagi aqliy zaiflik (F72);

chuqur darajadagi aqliy zaiflik (F73);

demensiya (F00.0-G30, F02.0, F02.1, F02.2, F02.3, F03).

8. Mazkur Nizomning 7-bandida koʻrsatilgan tashxislardan biri qoʻyilgan, biroq oʻzgalar parvarishiga muhtojlik darajasi 62 balldan yuqori boʻlgan nogironligi boʻlgan shaxslarga “Madad” uylari xizmati qonuniy vakillar va xususiy sherik oʻrtasida tuzilgan shartnoma asosida doimiy yoki qisqa muddatga pullik xizmat shaklida koʻrsatilishi mumkin.

9. Nogironligi boʻlgan shaxslarga koʻrsatiladigan “Madad” uylari xizmatining xarajatlari Agentlikning Ijtimoiy himoya davlat jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda — Jamgʻarma)dan ajratiladigan mablagʻlar hisobidan xususiy sherikka subsidiya shaklida qoplab beriladi.

2-bob. “Madad” uylari xizmatini tashkil etish tartibi

1-§. Davlat-xususiy sheriklik toʻgʻrisida bitim tuzish

10. Hududiy boshqarma har chorakda kamida bir marta oʻzlarining ijtimoiy tarmoqlardagi rasmiy sahifalarida, shuningdek, Agentlikning rasmiy veb-saytida hamda ijtimoiy tarmoqlardagi rasmiy sahifalarida ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyalarning koʻrigi natijasi boʻyicha “Madad” uylari xizmatiga yoʻnaltirish uchun xulosa berilgan nogironligi boʻlgan shaxslar uchun ehtiyojdan kelib chiqqan holda “Madad” uylari xizmatini tashkil etish boʻyicha eʼlon berib boradi.

Bunda “Madad” uylari xizmatini tashkil etish istagida boʻlgan talabgor oʻsha hududdagi “Inson” markazidan “Madad” uylari xizmatiga yoʻnaltirilishi mumkin boʻlgan nogironligi boʻlgan shaxslarning yoshi, soni va jinsi, shuningdek, “Madad” uylari xizmatini tashkil etishda davlat-xususiy sheriklik shartlari haqida maʼlumot oladi.

11. Talabgor “Madad” uylari xizmatini tashkil etish istagini bildirgan taqdirda, bitimni tuzish uchun tegishli hududiy boshqarmaga axborot moduli orqali quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan elektron shakldagi ariza bilan murojaat qiladi:

YTT uchun biometrik pasport (identifikatsiyalovchi ID-karta) maʼlumotlari;

yuridik shaxs uchun soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami;

bitimning amal qilishi davrida “Madad” uylari xizmati tashkil etiladigan bino yoki inshootga boʻlgan mulk, ijara yoki boshqa huquqning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi (kadastr raqami), uning manzili, joylashuvi (geolokatsiyasi) va “Madad” uylari xizmati uchun ajratiladigan maydon (kvadrat metrda aks ettiriladi) haqidagi maʼlumotlar;

“Madad” uylari xizmatida tashkil etilishi rejalashtirilgan guruhlar (ayollar va erkaklar guruhi) soni;

aloqa uchun elektron pochta manzili va (yoki) mobil telefon raqami.

Talabgor axborot moduliga kiritiladigan maʼlumotlarning ishonchliligi uchun shaxsan javobgar boʻladi.

12. Ariza axborot moduli orqali shakllantirilganidan soʻng:

talabgorga arizada koʻrsatilgan elektron pochta va (yoki) mobil telefon raqamiga arizaning ID-raqami, ariza qabul qilingan sana va vaqti koʻrsatilgan holda xabar joʻnatiladi;

“Madad” uylari xizmatining joylashuvi boʻyicha Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining tuman (shahar) boʻlimlari (keyingi oʻrinlarda — Sanepidqoʻmning tuman (shahar) boʻlimlari) hamda tuman (shahar) favqulodda vaziyatlar boʻlimlariga elektron soʻrov joʻnatiladi.

13. Elektron soʻrov kelib tushgandan soʻng uch ish kuni mobaynida:

a) Sanepidqoʻmning tuman (shahar) boʻlimlari:

“Madad” uylari xizmati uchun ajratilgan xonalar belgilangan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga mosligini;

bino yoki inshootning manzili va “Madad” uylari xizmati uchun ajratiladigan maydonning (kvadrat metrda aks ettiriladi) arizada toʻgʻri koʻrsatilganligini;

belgilangan meʼyorlarga muvofiq “Madad” uylari xizmatini tashkil etish uchun ajratilgan maydonda qabul qilinishi mumkin boʻlgan nogironligi boʻlgan shaxslarning maksimal sonini;

“Madad” uylari xizmatini tashkil etish uchun ajratilgan bino yoki inshootlar sanitariya-himoya zonasiga ega boʻlgan obyektlardan zarur darajadagi uzoqlikda joylashganligini oʻrganadi;

oʻrganish natijasi boʻyicha xulosa shakllantiradi va unga “Madad” uylari xizmatining kirish qismi, oshxonasi, hojatxonasi, nogironligi boʻlgan shaxslarga qarab turish uchun moʻljallangan xonalarning fotosuratlarini (kamida 4 ta fotosurat) ilova qiladi;

b) tuman (shahar) favqulodda vaziyatlar boʻlimlari “Madad” uylari xizmati tashkil etilishi rejalashtirilgan bino yoki inshootlar hududi hamda bino (inshoot) va xonalarning yongʻin xavfsizligi talablariga muvofiq yoxud muvofiq emasligini belgilangan tartibda oʻrganib chiqadi hamda fotosuratlarni (kamida 4 ta fotosurat) ilova qilgan holda oʻrganish natijalari boʻyicha xulosa beradi.

“Madad” uylari xizmatini tashkil etish uchun tanlangan manzilda faoliyatni amalga oshirishning maqsadga muvofiqligi haqidagi xulosaning ishonchliligi uchun shaxsiy javobgarlik uni tasdiqlagan tashkilot rahbariga yuklanadi.

14. Sanepidqoʻmning tuman (shahar) boʻlimlari hamda tuman (shahar) favqulodda vaziyatlar boʻlimlarining xulosalari belgilangan tartibda tasdiqlanganidan soʻng barcha maʼlumotlar “Madad” uylari xizmati tashkil etish toʻgʻrisidagi ariza bilan birga bir ish kunida axborot moduli orqali tegishli “Inson” markaziga taqdim etiladi.

https://neolex.uz/uz/laws/law-8229670