Portlovchi materiallarni ishlab chiqarish, sotib olish, saqlash, tashish, ulardan foydalanish va ularni hisobga olish toʻgʻrisidagi yoʻriqnomani tasdiqlash haqida (3814-son)

15.04.2026

Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar vazirining

buyrugʻi

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2026-yil 15-aprelda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 3814]

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 8-sentabrdagi PF-161-son “Islohotlarni huquqiy jihatdan taʼminlash samaradorligini oshirish hamda ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishda vazirlik va idoralarning masʼuliyati va tashabbuskorligini kuchaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq buyuraman:

1. Portlovchi materiallarni ishlab chiqarish, sotib olish, saqlash, tashish, ulardan foydalanish va ularni hisobga olish toʻgʻrisidagi yoʻriqnoma ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi, Transport vazirligi, Energetika vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil hamda Savdo-sanoat palatasi bilan kelishilgan.

3. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Vazir A. TASHPULATOV

Toshkent sh.,

2026-yil 11-mart,

21-son

Kelishildi:

Iqtisodiyot va moliya vaziri D. KUCHKAROV

2026-yil 23-fevral

Favqulodda vaziyatlar vaziri A. IKRAMOV

2026-yil 21-fevral

Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi raisi A. ABDUXAKIMOV

2026-yil 19-fevral

Togʻ-kon sanoati va geologiya vaziri B. ISLAMOV

2026-yil 9-fevral

Energetika vaziri J. MIRZAMAHMUDOV

2026-yil 6-yanvar

Transport vaziri I. MAXKAMOV

2025-yil 25-dekabr

Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil oʻrinbosari J. URUNOV

2025-yil 24-dekabr

Savdo-sanoat palatasi raisi D. VAXABOV

2025-yil 24-dekabr

Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar vazirining 2026-yil 11-martdagi 21-son buyrugʻiga ILOVA

Portlovchi materiallarni ishlab chiqarish, sotib olish, saqlash, tashish, ulardan foydalanish va ularni hisobga olish toʻgʻrisidagi

YOʻRIQNOMA

Mazkur Yoʻriqnoma portlovchi materiallar muomalasi sohasida faoliyat koʻrsatuvchi yuridik shaxslar (bundan buyon matnda yuridik shaxslar deb yuritiladi) tomonidan portlovchi materiallarni ishlab chiqarish, sotib olish, saqlash, tashish, ulardan foydalanish va ularni hisobga olish talablarini belgilaydi.

Ushbu Yoʻriqnoma talablari Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti davlat xavfsizlik xizmati, Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Bojxona qoʻmitasiga hamda uning tizimidagi tashkilotlarga nisbatan tatbiq etilmaydi.

1-bob. Umumiy qoida

1. Mazkur Yoʻriqnomada quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

portlovchi materiallar — oʻz xususiyatlariga koʻra portlashi, portlovchi taʼsirga ega boʻlgan va yongʻinga olib kelishi mumkin boʻlgan portlovchi moddalar, portlatish vositalari, shuningdek, tarkibida pirotexnika taʼsirini yaratish uchun moʻljallangan portlovchi moddalar va portlatish vositalari boʻlgan qurilmalar;

portlovchi materiallarni tashish — portlovchi materiallarni doimiy yoki vaqtincha saqlash joylaridan boshqa joylarga olib chiqish yoki bir joydan boshqa joyga koʻchirib oʻtkazish bilan bogʻliq koʻchirish jarayoni;

ishlab chiqaruvchi — portlovchi materiallarni ishlab chiqarish faoliyati bilan shugʻullanuvchi litsenziyaga ega yuridik shaxs;

portlatish ishlari olib boriladigan joy — portlovchi materiallarni qoʻllash (foydalanish) yoki ularni sinash joyi;

portlovchi materiallarni qoʻriqlash — portlovchi materiallarning saqlash joylarida, tashish yoʻllarida va yuklash-tushirish paytida butligicha saqlanishini taʼminlash;

portlovchi materiallarni ishlab chiqish — portlovchi materiallarning yangi turlarini yaratish va ishlab chiqarishga tayyorlash yoki portlovchi materiallar turlarini takomillashtirish bilan bogʻliq faoliyat turi;

portlovchi materiallarni saqlash — portlovchi materiallar saqlanadigan va portlatish ishlari olib boriladigan joylarda ularning but saqlanishini taʼminlaydigan faoliyat turi.

2-bob. Portlovchi materiallarni ishlab chiqarish va sotib olish

2. Yuridik shaxslar tomonidan portlovchi materiallarni ishlab chiqarish va realizatsiya qilish faoliyati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 80-son qarori bilan tasdiqlangan Maxsus elektron tizim orqali ayrim faoliyat turlarini litsenziyalash tartibi toʻgʻrisidagi yagona nizomning 30-ilovasiga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi Togʻ-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi tomonidan beriladigan litsenziya asosida amalga oshiriladi.

3. Yuridik shaxslar tomonidan oʻzlari joylashgan joylarda oddiy qumoqlangan va suvli portlovchi moddalarni ishlab chiqarish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 6-iyundagi 360-son qarori bilan tasdiqlangan Portlovchi materiallarning aylanishi sohasida ruxsat berish tartib-taomillaridan oʻtish tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 12-ilovasiga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi Togʻ-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi tomonidan beriladigan ruxsatnoma asosida amalga oshiriladi.

4. Yuridik shaxslar tomonidan portlovchi materiallarni sotib olish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 22-fevraldagi 86-son qarori bilan tasdiqlangan Maxsus elektron tizim orqali ruxsat etish xususiyatiga ega ayrim hujjatlarni berish tartib-taomillari toʻgʻrisidagi yagona nizomning 65-ilovasiga muvofiq, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining, Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalarining hamda viloyatlar ichki ishlar boshqarmalarining jamoat xavfsizligi xizmati jamoat tartibini saqlash boshqarmalari tomonidan beriladigan ruxsatnoma asosida amalga oshiriladi.

Portlovchi materiallarni sotib olish uchun ruxsatnomasi mavjud boʻlmagan yuridik shaxslarga portlovchi materiallarni sotish taqiqlanadi.

3-bob. Portlovchi materiallarni saqlash va tashish

5. Yuridik shaxslar tomonidan portlovchi materiallarni saqlash faoliyati bilan shugʻullanish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 80-son qarori bilan tasdiqlangan Maxsus elektron tizim orqali ayrim faoliyat turlarini litsenziyalash tartibi toʻgʻrisidagi yagona nizomning 30-ilovasiga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi Togʻ-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi tomonidan beriladigan litsenziya asosida amalga oshiriladi.

6. Yuridik shaxslar tomonidan portlovchi materiallarni saqlash Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 22-fevraldagi 86-son qarori bilan tasdiqlangan Maxsus elektron tizim orqali ruxsat etish xususiyatiga ega ayrim hujjatlarni berish tartib-taomillari toʻgʻrisidagi yagona nizomning 65-ilovasiga muvofiq, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining, Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalarining hamda viloyatlar ichki ishlar boshqarmalarining jamoat xavfsizligi xizmati jamoat tartibini saqlash boshqarmalari tomonidan beriladigan ruxsatnoma asosida amalga oshiriladi.

7. Portlovchi materiallar ularni xavfsiz saqlash uchun moʻljallangan hamda Portlatish ishlarida yagona xavfsizlik qoidalarining (1992-yil) talablariga javob beradigan bino, inshoot, qurilma va boshqa joylarda (bundan buyon matnda saqlash joylari deb yuritiladi) saqlanishi lozim.

Portlovchi materiallarning saqlashni tashkil etish ularning yoʻqolib ketishini istisno etishi, saqlash sharoitlari esa portlovchi materiallarning buzilishini yoki oʻz-oʻzidan ishga tushishining (portlash, oʻz-oʻzidan alangalanish, oʻz-oʻzidan yonish) oldini olishi lozim.

Portlovchi materiallarni tarkibiga kiruvchi portlovchi moddalar bilan birgalikda ularni ishlab chiqarishda qoʻllaniladigan portlash xavfiga ega komponentlarni (ammiakli selitra, alyuminiy kukuni va boshqalar) birgalikda saqlashga yoʻl qoʻyiladi.

Saqlash joylarida saqlanayotgan portlovchi materiallarning turlari hamda miqdori portlovchi materiallarni saqlashga berilgan ruxsatnomada koʻrsatilgan maʼlumotlarga mos boʻlishi shart.

8. Portlovchi materiallarning yoʻqolishini texnik jihatdan tekshirish va hisobga olish Portlovchi materiallarning muomalasi sohasida faoliyatni amalga oshiruvchi tashkilotlarda portlovchi materiallarning yoʻqolishini texnik jihatdan tekshirish va hisobga olish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga (roʻyxat raqami 2803, 2016-yil 20-iyun) asosan amalga oshiriladi.

9. Saqlash joylari quyidagi turlarga boʻlinadi:

a) xizmat muddati boʻyicha:

portlovchi materiallarni 90 kungacha boʻlgan muddatga saqlash uchun moʻljallangan maydonchalar;

portlovchi materiallarni 1 yilgacha boʻlgan muddatga saqlash uchun moʻljallangan qisqa muddatli omborlar;

portlovchi materiallarni 3 yilgacha boʻlgan muddatga saqlash uchun moʻljallangan vaqtinchalik omborlar;

portlovchi materiallarni 3 yil va undan ortiq boʻlgan muddatga saqlash uchun moʻljallangan doimiy omborlar;

b) maqsadi boʻyicha:

bazis omborlar — portlovchi materiallarni boshqa omborlarga berish uchun moʻljallangan;

oraliq (sarflash) omborlar — portlovchi materiallarni boshqa omborlarga hamda portlatish ishlarini amalga oshiruvchi portlatuvchiga berish uchun moʻljallangan;

d) yer yuzasiga nisbatan joylashuvi boʻyicha:

yer usti omborlari — saqlash joylarining asosi yer yuzasida joylashgan;

yarim chuqurlashtirilgan omborlar — saqlash joylari yerga karnizgacha koʻmilgan yoki shunga oʻxshash tarzda tuproq bilan oʻralgan;

chuqurlashtirilgan omborlar — saqlash joylarining ustidagi tuproq qatlami 15 metrdan kam boʻlgan;

yer osti omborlari — saqlash joylarining ustidagi tuproq qatlami 15 metrdan ortiq boʻlgan;

e) joylashgan oʻrni boʻyicha:

koʻchma omborlar — transport vositalarida (avtomobillar yoki tirkamalarda) joylashgan hamda koʻchma xususiyatga ega ishlarni bajarishga moʻljallangan;

statsionar omborlar.

10. Portlovchi materiallarni saqlash joylaridagi saqlash binolari (xonalari) soni, ularning turlari va oʻlchamlari ushbu Yoʻriqnomaning 1-ilovasiga muvofiq ombor pasportiga asosan moslik guruhlari boʻyicha turli portlovchi materiallarni alohida saqlashni taʼminlashi lozim.

Omborlar va saqlash joylarining sigʻimi quyidagilarga muvofiq boʻlishi kerak:

1) bazis ombori — ushbu omborning umumiy sigʻimi cheklanmagan boʻlib, alohida saqlash joylarida esa 420 tonna (netto) miqdordagi portlovchi moddadan oshmasligi;

2) doimiy oraliq (sarflash) omborlaridagi barcha saqlash joylarining umumiy sigʻimi quyidagi miqdorlardan oshmasligi kerak:

portlovchi moddalar — 240 tonna;

detonatorlar — 300 000 dona;

detonatsiya shnuri — 400 000 metr;

olov oʻtkazuvchi shnur va uni alangalash vositalari — cheklanmagan;

3) vaqtinchalik oraliq (sarflash) omborlaridagi barcha saqlash joylarining umumiy sigʻimi quyidagi miqdorlardan oshmasligi kerak:

portlovchi moddalar — 120 tonna;

detonatorlar — 150 000 dona;

detonatsiya shnuri — 200 000 metr;

olov oʻtkazuvchi shnur va uni alangalash vositalari — cheklanmagan;

4) qisqa muddatli statsionar oraliq (sarflash) omborlaridagi barcha saqlash joylarining umumiy sigʻimi quyidagi miqdorlardan oshmasligi kerak:

portlovchi moddalar — 36 tonna;

detonatorlar — 75 000 dona;

detonatsiya shnuri — 100 000 metr;

olov oʻtkazuvchi shnur va uni alangalash vositalari — cheklanmagan.

11. Statsionar omborlardagi har bir saqlash joyida portlovchi moddalarning maksimal sigʻimi quyidagilardan oshmasligi lozim:

doimiy oraliq (sarflash) omborlarda 120 tonnadan;

vaqtinchalik omborlarda 60 tonnadan;

qisqa muddatli omborlarda 18 tonnadan.

12. Koʻchma omborlardagi portlovchi moddalar va portlatish vositalarini alohida saqlashda ularning maksimal sigʻimi quyidagilardan oshmasligi lozim:

portlovchi moddalarning — transport vositasining toʻliq yuk koʻtarish quvvatigacha;

detonatorlarning — transport vositasi yuk koʻtarish quvvatining 2/3 qismigacha.

13. Yarim chuqurlashtirilgan, chuqurlashtirilgan hamda yer osti oraliq (sarflash) omborlarining umumiy sigʻimi va ulardagi alohida saqlash kameralarning (yacheykalarning) sigʻimlari loyiha hujjatlariga muvofiq belgilanadi.

Koʻmir va slanes konlarining omborlaridagi tarqatish kameralarining umumiy sigʻimi quyidagilardan oshmasligi lozim:

portlovchi moddalar boʻyicha — yetti sutkalik zaxira;

portlatish vositalari boʻyicha — oʻn besh sutkalik zaxira.

14. Kamera shaklidagi omborlarda portlovchi moddalarning maksimal sigʻimi quyidagilardan oshmasligi kerak:

kameralarning — 2 tonnadan;

yacheykalarning — 400 kilogrammdan.

Yer osti qazilmalarida alohida tarqatish kameraning maksimal sigʻimi 2 tonna portlovchi modda va unga mos miqdordagi portlatish vositalarini tashkil etadi.

Alohida uchastka saqlash punktning maksimal sigʻimi 1 tonna portlovchi modda va unga mos miqdordagi portlatish vositalarini tashkil etadi.

15. Portlovchi materiallarning turli guruhlarini birgalikda saqlashda ularning maksimal sigʻimi mazkur Yoʻriqnomaning 2-ilovasiga muvofiq portlovchi moddalar va portlatish vositalarining oʻzaro mosligi talablariga rioya etgan holda quyidagicha belgilanadi:

1) noturar joylar, binolar, yer osti inshootlari, chodirlar va shu kabilarda joylashtirilgan qisqa muddatli statsionar omborlarda 3 tonnagacha portlovchi moddalar hamda 10 ming donagacha detonatorlar (detonatsiya va olov oʻtkazuvchi shnurlarning bilan birga);

2) qisqa muddatli koʻchma omborlarda portlovchi materiallarni saqlashning sigʻimi loyiha hujjatlarida.

16. Loyiha hujjatlarida belgilangan hollarda bazis omborlarida portlovchi materiallarni portlatuvchilarga berish hamda ulardan foydalanilmay qolgan portlovchi materiallarni qabul qilish operatsiyalarini amalga oshirishga quyidagilar asosida ruxsat etiladi:

1) portlovchi materiallarni berish va qabul qilish faqat bazis omborlari hududiga kirish (chiqish) joyiga yaqin joylashgan, asosiy saqlash binolaridan kamida 20 metr uzoqlikdagi maxsus yordamchi xonadan (saqlash joyidan) amalga oshirilishiga;

2) maxsus yordamchi xona (saqlash joyi) yonmaydigan materiallardan qurilgan boʻlishi, kamida 25 sm qalinlikdagi tutash (teshiksiz) yonmaydigan (gʻisht yoki beton) devor bilan ikki qismga ajratilgan boʻlishi, shuningdek portlovchi moddalar va portlatish vositalarini berish va qabul qilish uchun alohida ikkita tamburga ega boʻlishiga;

3) maxsus yordamchi xonada (saqlash joyida) portlovchi materiallarning umumiy miqdori 3 tonnadan va detonatorlar soni 10 000 donadan koʻp boʻlmasligiga;

4) maxsus yordamchi xonada (saqlash joyida) elektrodetonatorlar va kapsyul-detonatorlar joylangan qutilar saqlash joyining tashqi devori boʻylab oʻrnatilgan stellajlarda joylashtirilishiga;

5) portlovchi moddalar va portlatish vositalarini berish (qabul qilish) maxsus yordamchi xonaning (saqlash joyining) turli tamburlaridan amalga oshirilishiga.

17. Portlovchi materiallar saqlash joylarining yongʻinga qarshi jihozlanishi quyidagilarga binoan amalga oshirilishi lozim:

saqlash joylarini loyihalash, jihozlash va ulardan foydalanish yongʻin xavfsizligi talablariga muvofiq boʻlishi;

bazis, doimiy va vaqtinchalik omborlarining “B” va “D” moslik guruhidagi portlovchi materiallarni saqlash inshootlarida qoʻriqlash va yongʻin signalizatsiyasini oʻrnatish;

yer osti va chuqurlashtirilgan omborlarda yongʻin jihozlari (yongʻin signalizatsiyasi, yongʻinni avtomatik tarzda oʻchirish qurilmalari, yongʻin inventari miqdori va joylashuvi hamda boshqalar) loyiha hujjatlariga muvofiq oʻrnatish.

18. Portlovchi materiallarni saqlash joylarida oʻrnatilgan elektr uskunalari, yoritish va yashindan himoya tizimlari Portlatish ishlarida yagona xavfsizlik qoidalarining (1992-yil) talablariga muvofiq jihozlanishi lozim.

19. Portlovchi materiallarni saqlash joylari yuridik shaxs tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi Togʻ-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining, Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalarining hamda viloyatlar ichki ishlar boshqarmalarining jamoat xavfsizligi xizmati jamoat tartibini saqlash boshqarmalari hamda favqulodda vaziyatlar organlari vakillari ishtirokida foydalanishga qabul qilinishi lozim.

Yer osti omborlari boʻyicha ushbu vakillar tarkibiga qoʻshimcha ravishda Oʻzbekiston Respublikasi Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi Togʻ-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasining Harbiylashtirilgan kon-qutqaruv qismi vakillari ham kiritiladi.

Portlovchi materiallarni saqlash joylarini foydalanishga qabul qilish yuridik shaxs tomonidan dalolatnoma bilan rasmiylashtirilishi shart. Bunda dalolatnomada saqlash joyi va har bir saqlash inshootining joylashgan joyi, turi hamda sigʻimlari alohida-alohida koʻrsatilishi kerak.

20. Yuridik shaxslar doimiy va vaqtinchalik statsionar omborlar, tarqatish kameralari hamda yuklash-tushirish maydonchalari uchun ushbu Yoʻriqnomaning 1-ilovasiga muvofiq rasmiylashtirilgan pasportga ega boʻlishlari shart. Pasportning bir nusxasi portlovchi materiallar ombori mudirining (tarqatish kamerasi va yuklash-tushirish maydonchasi tarqatuvchisining) ish joyida doimiy saqlanishi lozim.

Portlovchi materiallarni saqlash joylarida faqat pasportda hamda portlovchi materiallarni saqlashga doir ruxsatnomada koʻrsatilgan portlovchi materiallarning turlari va miqdorlarini saqlashga ruxsat etiladi.

21. Portlovchi materiallar saqlash joylaridagi har bir kamera, stellaj va shtabel yonida saqlanayotgan portlovchi moddalar va portlatish vositalarining nomlari, ularning amaldagi miqdori, partiya raqami, ishlab chiqarilgan sanasi, shuningdek saqlash va foydalanish uchun yaroqliligini aniqlash maqsadida belgilangan navbatdagi sinov muddati koʻrsatilgan axborot jadvallari oʻrnatilishi shart.

22. Saqlash joylarida ochilgan holda portlovchi materiallar joylashtirilgan barcha yashiklar, qoplar, qutilar va konteynerlar qopqoqlar bilan mahkam yopilgan yoki bogʻlab qoʻyilgan boʻlishi, ularga ombor mudirining imzosi bilan tasdiqlangan va portlovchi materiallar miqdori koʻrsatilgan yorliq joylashtirilishi lozim.

23. Yuridik shaxslar tomonidan portlovchi materiallarni tashish faoliyati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 80-son qarori bilan tasdiqlangan Maxsus elektron tizim orqali ayrim faoliyat turlarini litsenziyalash tartibi toʻgʻrisidagi yagona nizomning 30-ilovasiga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi Togʻ-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi tomonidan beriladigan litsenziya asosida amalga oshiriladi.

24. Yuridik shaxslar tomonidan portlovchi materiallarni avtomobil va temir yoʻl transportida tashish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 22-fevraldagi 86-son qarori bilan tasdiqlangan Maxsus elektron tizim orqali ruxsat etish xususiyatiga ega ayrim hujjatlarni berish tartib-taomillari toʻgʻrisidagi yagona nizomning 65-ilovasiga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Jamoat xavfsizligi departamenti jamoat tartibini saqlash xizmati hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining, Toshkent shahar va Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmalarining hamda viloyatlar ichki ishlar boshqarmalarining jamoat xavfsizligi xizmati jamoat tartibini saqlash boshqarmalari tomonidan beriladigan ruxsatnoma asosida amalga oshiriladi.

Portlovchi materiallarni avtomobil va temir yoʻl transportida tashish qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.

4-bob. Portlovchi materiallardan foydalanish

25. Portlovchi materiallar Portlatish ishlarida yagona xavfsizlik qoidalarining (1992-yil) talablari hamda portlovchi materiallarni qoʻllash boʻyicha yoʻriqnomalarga muvofiq faqat oʻzining bevosita moʻljallangan maqsadlari doirasida foydalanilishi lozim.

26. Yuridik shaxslar obyektlarida portlovchi materiallarni zaryadlash va ularni portlatish Portlatish ishlarida yagona xavfsizlik qoidalarining (1992-yil) talablariga muvofiq rasmiylashtiriladigan portlatish ishlarining loyihalari yoki burgʻulash-portlatish (portlatish) ishlari pasportlari asosida amalga oshirilishi kerak.

27. Ilmiy-tadqiqot va oʻquv ishlari jarayonida tajriba maqsadlari uchun portlovchi materiallarni tayyorlashga yoʻl qoʻyiladi.

Bunda tayyorlanadigan portlovchi materiallar miqdori rejalashtirilgan tajriba ishlarining hajmidan kelib chiqib, tegishli ilmiy-tadqiqot muassasasi yoki taʼlim tashkiloti rahbari tomonidan belgilanadi.

Yangi turdagi portlovchi materiallarni ishlab chiqish hamda tajriba partiyasini ishlab chiqarish boʻyicha ishlar ilmiy-tadqiqot muassasasi yoki taʼlim tashkiloti tomonidan maxsus loyihalar asosida amalga oshiriladi.

5-bob. Portlovchi materiallarni qabul qilish, berish va hisobga olish

28. Yuridik shaxsga keltirilgan portlovchi materiallar darhol tegishli ombor inshootlari, maydonchalar yoki boshqa saqlash joylariga joylashtirilishi hamda ishlab chiqaruvchining (transport) joʻnatish hujjatlari, naryad-yuk xati yoki naryad-yoʻllanmasi asosida kirim qilinishi shart.

Portlovchi materiallar ortilgan transport vositalari omborga tungi vaqtda kelgan taqdirda ularni ombor hududida ombor qoʻriqchilariga topshirgan holda joylashtirishga ruxsat etiladi.

29. Yuridik shaxslar portlovchi materiallar omborlarida portlovchi materiallarning kirimi va chiqimini mazkur Yoʻriqnomaning 3-ilovasiga muvofiq Portlovchi materiallarning kirimi va chiqimini hisobga olish kitobida, shuningdek mazkur Yoʻriqnomaning 4-ilovasiga muvofiq Portlovchi materiallarning berilishi va qaytarilishini hisobga olish kitobida yuritishi shart.

30. Portlovchi materiallarning kirimi va chiqimini hisobga olish kitobi bazis va oraliq (sarflash) omborlarining mudirlari va portlovchi materiallarni tarqatuvchilari tomonidan yuritilishi lozim.

Bunda kitobda har bir nomdagi portlovchi materiallar alohida hisobga olinishi, ularning qoldigʻi hisoblab chiqilib, har bir sutkaning oxirida kitobga qayd qilinishi shart. Kitobga yozuvlar faqat shu sutka davomida miqdori oʻzgargan portlovchi materiallar boʻyicha kiritiladi.

31. Portlovchi materiallarning berilishi va qaytarilishini hisobga olish kitobi portlovchi materiallar portlatuvchilarga beriladigan va ulardan qoldiqlari qabul qilinadigan omborlari hamda tarqatish kameralarida ularning mudirlari va portlovchi materiallarni tarqatuvchilari tomonidan yuritilishi kerak.

Bunda kitobda har bir sutkaning oxirida sarflangan portlovchi materiallarning nomi va miqdori hisobga olinib, ularning chiqimi (qaytarilganlardan tashqari berilgan qismi) qayd etilishi lozim. Sutka davomida sarflangan portlovchi materiallar miqdori har kuni kitobga kiritilishi shart.

Yalpi portlatish ishlarini amalga oshirishda portlovchi materiallarni ish joylarida berishga, ushbu maqsad uchun kitobining alohida jildiga rasmiylashtirgan holda berishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda portlovchi materiallarning chiqimi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar kitobining asosiy jildida ham koʻrsatilishi, kitobning 7 va 11-ustunlarida portlovchi materiallarni ish joylariga yetkazib bergan shaxs tomonidan imzo qoʻyilishi lozim.

32. Portlovchi materiallarning saqlash uchastka punktidagi portlovchi materiallarning harakati mazkur Yoʻriqnomaning 5-ilovasiga muvofiq Portlovchi materiallarning saqlash uchastka punktida portlovchi materiallarning kirimi va chiqimini hisobga olish kitobida qayd etilishi lozim.

33. Portlovchi materiallarning kirimi va chiqimini hisobga olish kitobi, Portlovchi materiallarning berilishi va qaytarilishini hisobga olish kitobi hamda Portlovchi materiallarning saqlash uchastka punktida portlovchi materiallarning kirimi va chiqimini hisobga olish kitobining betlari izchil ketma-ketlikda raqamlangan va ip oʻtkazib tikilgan boʻlishi kerak. Kitobning oxirgi betida uning nechta betdan iborat ekanligi koʻrsatilishi va ushbu maʼlumot yuridik shaxs rahbarining imzosi va Oʻzbekiston Respublikasi Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi Togʻ-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasining hududiy boshqarmalari yoki kon-texnika inspeksiyalarining muhri va masʼul xodimining imzosi bilan tasdiqlanishi lozim.

34. Mazkur Yoʻriqnomaning 6-ilovasidagi naryad-yuk xati portlovchi materiallarni saqlash joyidan portlovchi materiallarni boshqa saqlash joyiga oʻtkazish uchun asos boʻlib xizmat qiladi.

Naryad-yuk xati portlovchi materiallarni beruvchi ombor tasarrufidagi yuridik shaxsning buxgalteriyasi tomonidan toʻrt nusxada rasmiylashtiriladi hamda korxona rahbari va bosh buxgalter tomonidan imzolanib, yuridik shaxsning muhri (mavjud boʻlsa) bilan tasdiqlanadi. Naryad-yukxati yuridik shaxs buxgalteriyasining maxsus roʻyxatga olish kitobida tartib raqami, berilgan sana va oluvchining nomi koʻrsatilgan holda roʻyxatga olinadi.

Naryad-yuk xati yuridik shaxsning buxgalteriyasi tomonidan portlovchi materiallarni oluvchiga portlovchi materiallarni olish uchun ishonchnoma bilan birga taqdim etiladi.

Portlovchi materiallarni bergan ombor mudiri yoki portlovchi materiallarni tarqatuvchi naryad-yuk xatining bir nusxasini omborda saqlashi, bir nusxasini kuzatuv hujjati sifatida qabul qiluvchiga berishi va ikki nusxasini oluvchining ishonchnomasi bilan birga buxgalteriyaga topshirishi shart. Bunda nusxalardan biri buxgalteriyada ombordan portlovchi materiallarni hisobdan chiqarish uchun asos sifatida doimiy saqlanadi, ikkinchisi esa hisobga qoʻshilib, qabul qiluvchiga yuboriladi.

Bir yuridik shaxsga tegishli boʻlgan portlovchi materiallar omborlari oʻrtasida portlovchi materiallarni oʻtkazishda naryad-yuk xati uch nusxada rasmiylashtiriladi. Ombor mudiri yoki portlovchi materiallarni tarqatuvchi portlovchi materiallarni bergandan soʻng, naryad-yuk xatining ikki nusxasini omborda doimiy saqlaydi, bir nusxasini esa kuzatuv hujjati sifatida qabul qiluvchiga topshiradi.

Portlovchi materiallarni bir ombordan boshqa omborga yetkazib berishda portlovchi materiallarni qabul qilgan yetkazib beruvchi va ularni bergan ombor mudiri yoki portlovchi materiallarni tarqatuvchi naryad-yuk xatida portlovchi materiallar qabul qilinganligi va topshirilganligi toʻgʻrisida imzo qoʻyishlari shart.

Naryad-yuk xati asosida portlovchi materiallar ombordan uchastka saqlash punktlariga hamda yalpi portlatish ishlari olib boriladigan joylarga yetkazib berish uchun beriladigan portlovchi materiallar ham hisobga olinadi. Bunday hollarda naryad-yuk xati portlatish ishlari yoki portlatish ishlari xizmati rahbari tomonidan ikki nusxada imzolanishi lozim.

Ombor mudiri va portlovchi materiallarni tarqatuvchi portlatish ishlari uchun talab etilgan portlovchi materiallarni bergandan soʻng, naryad-yuk xatining bir nusxasini omborda doimiy saqlaydi, ikkinchi nusxasini esa kuzatuv hujjati sifatida yetkazib beruvchiga topshiradi.

35. Mazkur Yoʻriqnomaning 7-ilovasidagi naryad-yoʻllanma portlatish ishlarini amalga oshirish uchun portlatuvchilarga portlovchi materiallarni berish uchun asos boʻlib xizmat qiladi.

Naryad-yoʻllanma portlatish ishlari olib borilayotgan joyning boshligʻi yoki uning oʻrinbosari tomonidan imzolanishi lozim.

Gaz va alanga xavfi mavjud shaxta va konlarda naryad-yoʻllanma qoʻshimcha ravishda portlatish ishlari va shamollatish xizmati rahbarlari yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar tomonidan imzolanishi hamda shaxta rahbari tomonidan tasdiqlanishi shart.

Portlatuvchi qabul qilib olgan portlovchi materiallarning butligi, ulardan toʻgʻri foydalanish, portlash joyiga yetkazish, saqlash va omborga qaytarish uchun shaxsan javobgar hisoblanadi. Portlovchi materiallarni boshqa shaxslarga berish, oʻzboshimchalik bilan yoʻq qilish, ish joyida tashlab ketish, boshqa maqsadlarda foydalanish, shuningdek ularning yoʻqolishi yoki nobud boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Bir vaqtning oʻzida bir nechta portlatuvchilar mehnat jamoasi tarkibida ishlaganda, ulardan biri mehnat jamoasining boshligʻi etib tayinlanadi va naryad-yoʻllanma uning nomiga rasmiylashtiriladi. Mehnat jamoasi olingan portlovchi materiallarning butligi, ulardan foydalanish va sarflash uchun javobgar boʻladi.

Portlatish ishlari tugagandan soʻng naryad-yoʻllanma nomiga rasmiylashtirilgan portlatuvchi mazkur hujjatda portlatish ishlari olib borilgan joy, sarflangan portlovchi materiallar miqdori va portlatilgan zaryadlar soni toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni koʻrsatadi hamda naryad-yoʻllanmada portlovchi materiallarning chiqimi toʻgʻrisidagi yozuvni oʻz imzosi bilan tasdiqlaydi. Smenadagi ishlarga rahbarlik qilgan texnik nazorat xizmati xodimi ushbu maʼlumotlarning haqqoniyligi va portlovchi materiallarning belgilangan maqsadda qoʻllanilganligini oʻz imzosi bilan tasdiqlashi shart.

Portlovchi materiallarning qoldiqlari, shuningdek naryad-yoʻllanmalar ish smenasi yakunlangandan soʻng, portlatuvchilar tomonidan shaxsan portlovchi materiallar omborlari hamda tarqatish kameralari va uchastka saqlash punktlariga topshirilishi lozim.

Oldin olingan portlovchi materiallar sarfi boʻyicha naryad-yoʻllanmani taqdim etmagan portlatuvchilarga portlovchi materiallar berish qatʼiyan taqiqlanadi.

Naryad-yoʻllanma ombordan berilgan portlovchi materiallarni Portlovchi materiallarning kirimi va chiqimini hisobga olish kitobi yoki Portlovchi materiallarning saqlash uchastka punktida portlovchi materiallarning kirimi va chiqimini hisobga olish kitobida qayd etish uchun asos boʻlib xizmat qiladi, portlatish ishlari tugagandan soʻng, toʻldirilgan naryad-yoʻllanma esa portlovchi materiallarni Portlovchi materiallarning berilishi va qaytarilishini hisobga olish kitobi hisobdan chiqarish uchun asos hisoblanadi.

36. Mazkur Yoʻriqnomaning 30 — 35-bandlarida keltirilgan hujjatlar yuridik shaxslarda kamida uch yil davomida saqlanishi lozim.

Ushbu hujjatlarga qalam bilan yozishga, dogʻ tushirishga va yozuvlarni oʻchirib tuzatishga yoʻl qoʻyilmaydi. Har qanday tuzatishlar avvalgi yozuvlarni saqlab qolgan holda toʻgʻri maʼlumotni kiritish orqali amalga oshirilishi lozim. Bunda har bir tuzatish uni kiritgan shaxs tomonidan izohlanishi va imzo bilan tasdiqlanishi shart.

37. Portlovchi materiallar omborlarida portlovchi materiallarni berish uchun naryad-yoʻllanmalar va naryad-yuk xatlarini imzolash huquqiga ega shaxslarning muhr va imzo namunalari, shuningdek portlovchi materiallarni qabul qilib olish hamda ularning amaldagi chiqimini tasdiqlash huquqiga ega shaxslarning imzo namunalari mavjud boʻlishi lozim.

Imzo namunalari yuridik shaxs rahbari tomonidan tasdiqlangan boʻlishi shart. Boshqa shaxslar tomonidan imzolangan hujjatlar asosida portlovchi materiallarni berishga hamda ularning chiqimi toʻgʻrisidagi hisobotlarni qabul qilishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Mansabdor va boshqa vakolatli shaxslar almashgan taqdirda, ularning imzo namunalari yangilanishi shart.

38. Tarqatish kameralarida portlovchi materiallarni hisobga olish portlovchi materiallar omborlari uchun belgilangan tartibda amalga oshirilishi shart.

39. Portlovchi materiallarning kirimi va chiqimini hisobga olish yuridik shaxsning buxgalteriyasi tomonidan portlovchi materiallar omborlari mudirlari taqdim etgan ushbu Yoʻriqnomaning 30 — 35-bandlarida keltirilgan hujjatlar asosida amalga oshiriladi.

40. Portlatuvchilarga ishlab chiqaruvchi tomonidan individual raqamlar qoʻyilgan portlovchi materiallar berilganda, ushbu raqamlar Portlovchi materiallarning berilishi va qaytarilishini hisobga olish kitobida qayd etilishi kerak.

Metall gilzali elektrodetonatorlar va kapsul-detonatorlarni yuridik shaxs hamda portlatuvchining shaxsiy raqamini belgilovchi maxsus qurilmalar yordamida tamgʻalashga ruxsat etiladi. Bunda ushbu maʼlumotlar Portlovchi materiallarning berilishi va qaytarilishini hisobga olish kitobida hamda portlatuvchining naryad-yoʻllanmasiga kiritilishi lozim.

Zarba toʻlqini asosida ishlaydigan noelektrik portlashni qoʻzgʻatuvchi vositalarini tamgʻalash ishlab chiqaruvchining yoʻriqnomalariga muvofiq amalga oshirilishi shart.

6-bob. Portlovchi materiallarni qoʻriqlash

41. Portlovchi materiallar tashish jarayonida, omborlarda saqlanishida hamda portlatish ishlari olib boriladigan joylarda yoʻqolishi yoki oʻgʻirlanishining oldini olishni taʼminlash maqsadida doimiy qoʻriqlov ostida boʻlishi lozim.

42. Portlovchi materiallarni tashish jarayonida ularni qoʻriqlash va kuzatib borish talablari qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.

43. Portlovchi materiallarni saqlash joylari quyidagi talablarga koʻra qoʻriqlanadi:

1) portlovchi materiallarni omborlari sutka davomida uzluksiz qoʻriqlanishi shart. Doimiy omborlar Ichki ishlar vazirligining boʻlinmalari tomonidan qoʻriqlanadi, qisqa muddatli, oraliq (sarflash) va yer osti omborlari Ichki ishlar vazirligi boʻlinmalari yoki idoraviy harbiylashtirilgan qoʻriqlash boʻlinmalari tomonidan qoʻriqlanishi mumkin;

2) yer osti omborlaridan tashqari barcha turdagi portlovchi materiallarni saqlash omborlarining qoʻriqlash xodimlari oʻqotar qurol bilan qurollangan boʻlishi shart.

Qoʻriqlash turi, postlar tarkibi va soni, qurollanishi, qoʻriqlash va kirish-chiqish tartibi hamda favqulodda vaziyatlarda qorovul harakatlari yuridik shaxs rahbari tomonidan ichki ishlar organlari bilan birgalikda belgilanadi.

Qoʻriqlash postlari soni va qoʻriqlash tartibini oʻzgartirish yuridik shaxs rahbari tomonidan ichki ishlar organlari bilan birgalikda amalga oshirilishi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasining alohida muhim va toifalangan obyektlariga mansub portlovchi materiallarni saqlash omborlarining qoʻriqlash Oʻzbekiston Respublikasining alohida muhim va toifalangan obyektlarini qoʻriqlanishini tashkil qilish toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi;

3) portlovchi materiallarni saqlash joylarining qoʻriqlashni kuchaytirish maqsadida blok-postlarda joylashtiriladigan xizmat itlaridan foydalanishga ruxsat etiladi;

4) portlovchi materiallarni omborlari va tarqatish kameralari tashqaridagi shaxta va konlarning yer osti qazilmalarida metall qutilar yoki seyflarda joylashtirilgan portlovchi materiallarni qoʻriqlash tartibi yuridik shaxs rahbari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi Togʻ-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasining hududiy boshqarmalari yoki kon-texnika inspeksiyasi hamda ichki ishlar organlari bilan birgalikda belgilanadi;

5) yer osti portlovchi materiallar omborlarini qoʻriqlanishi faqat sovuq qurol yordamida amalga oshiriladi. Ushbu omborlarni qoʻriqlash uzluksiz sutkalik navbatchilikka jalb etilgan hamda sovuq qurol bilan qurollantirilgan portlovchi materiallar tarqatuvchilariga yuklatilishi mumkin;

6) portlovchi materiallar omborlarida barcha portlovchi materiallarni saqlash inshootlari qulflanishi, plombalanishi (muhrlanishi) va qoʻriqlash xizmati vakiliga qabul-topshirish asosida topshirilishi shart. Omborda portlovchi materiallar tarqatuvchilarning uzluksiz sutkalik navbatchiligi tashkil etilgan taqdirda, portlovchi materiallarni saqlash inshootlari plombalamasligi (muhrlanmasligi) talab etilmasligi mumkin;

7) portlovchi materiallar omborlari va portlovchi materiallarni saqlash joylari Portlatish ishlarida yagona xavfsizlik qoidalarining (1992-yil) talablariga muvofiq tashqi perimetrik va (yoki) ichki qoʻriqlash signalizatsiyasi bilan jihozlanadi;

8) yer usti portlovchi materiallar omborlari atrofida kamida 50 metr kenglikdagi taqiqlangan zona tashkil etiladi Ushbu hudud chegaralari va undan foydalanish tartibi yuridik shaxs rahbari tomonidan ichki ishlar organlari va portlovchi materiallar omborini qoʻriqlashni amalga oshiruvchi boʻlinma ishtirokida belgilanadi;

9) yer osti omborlaridan tashqari portlovchi materiallar omborlarida qorovul postlari bilan qorovul xonasi oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri ikki tomonlama telefon aloqasi oʻrnatiladi.

Yer osti omborlarida ishlab chiqarish uchastkasi dispetcheri (navbatchisi) oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri ikki tomonlama simli telefon aloqa vositalari oʻrnatilishi kerak.

Qorovulxonada yuridik shaxs maʼmuriyati, hududiy ichki ishlar va favqulodda vaziyatlar organlari bilan toʻgʻridan-toʻgʻri aloqani taʼminlovchi telefon yoki statsionar radioaloqa vositalari oʻrnatilishi zarur;

10) portlovchi materiallarni yuklash-tushirish maydonchalarida portlovchi materiallari mavjud boʻlgan butun vaqt davomida perimetr boʻylab uzluksiz qurollangan qoʻriqlash bilan taʼminlanishi lozim;

11) portlovchi materiallarni ishlab chiqarishda foydalaniladigan bino va inshootlarda hamda portlovchi materiallarni saqlash omborlariga va ular joylashgan hududlarga yuridik shaxs rahbarining ruxsati bilan beriladigan doimiy yoki vaqtinchalik ruxsatnomalar asosida kirishga ruxsat beriladi.

44. Portlovchi materiallarni omborlardan bevosita portlash ishlarni bajarish joylariga yetkazib berish portlatuvchi va (yoki) tarqatuvchi hamda yuridik shaxslarning boshqa xodimlari qoʻriqlovida amalga oshirilishi mumkin. Bunda qoʻshimcha ravishda qurollangan qoʻriqlash xodimlarini ishtirokini taʼminlash yuridik shaxs rahbari tomonidan ichki ishlar organlari bilan birgalikda koʻrib chiqiladi. Portlatish ishlari olib boriladigan joylarga keltirilgan portlovchi materiallar ushbu shaxslarning uzluksiz qoʻriqlovida boʻlishi lozim.

45. Portlovchi materiallarni omborlardan bevosita portlash ishlarni bajarish joylariga yetkazib berishda foydalaniladigan transport vositalari yuridik shaxslarning navbatchilik xizmati bilan toʻgʻridan-toʻgʻri aloqani taʼminlovchi telefon yoki radioaloqa vositalari bilan jihozlangan boʻlishi kerak.

7-bob. Portlovchi materiallarni saqlash joylari faoliyati ustidan nazorat

46. Portlovchi materiallarni ishlab chiqarish, tashish, saqlash, realizatsiya qilish, ulardan foydalanish ustidan tekshiruv amalga oshiriladi.

Bunda tekshiruv yuridik shaxs rahbari tomonidan tayinlangan masʼul xodimlar tomonidan yoki qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda nazorat qiluvchi organlar tomonidan amalga oshiriladi.

47. Portlovchi materiallarni tekshiruvdan oʻtkazish jarayonida ularni saqlash idishlarining muhri, plombasi va qadoqlarining butligi taʼminlangan holda ochilmaganligi aniqlangan taqdirda, ushbu saqlash idishlarini ochmaslikka yoʻl qoʻyiladi.

48. Ochilgan qutilardagi elektrodetonatorlar, kapsyul-detonatorlar, pirotexnik relelar hamda boshqa initsiyalash vositalarining soni portlovchi materiallarni saqlash omborlarining tamburida, alohida kamerada yoki portlovchi materiallarni saqlash omborlaridan tashqarida tekshirilishi lozim.

49. Portlovchi materiallarning kamomadi yoki ortiqchaligi aniqlangan taqdirda yuridik shaxs darhol bu haqda Oʻzbekiston Respublikasi Togʻ-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi Togʻ-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasining hududiy boshqarmalari yoki kon-texnika inspeksiyalariga, hududiy ichki ishlar organiga, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmatining hududiy boʻlinmasiga xabar berilishi shart.

50. Tekshiruv jarayonida, shu jumladan quyidagi masalalar oʻrganiladi:

1) portlovchi materiallarni qabul qilish, berish, hisobga olish va ulardan foydalanish tartibiga rioya etilishini;

2) portlovchi materiallarni saqlash omborxonalarining yaroqliligini, ularni yuklash meʼyorlariga rioya qilinishini, kirish yoʻllari va yashin qaytargich vositalarining mavjudligini va ularning holatini;

3) portlovchi materiallarni saqlash omborxonalarini texnik jihozlanganligini, ularni yoritilishi, xavfsiz zonalar hamda ichki va tashqi aloqa vositalarining holatini;

4) qoʻriqlash-yongʻin signalizatsiyasi vositalari hamda qoʻriqlashning texnik vositalarining mavjudligini va ularning holatini;

5) portlovchi materiallarni ishlab chiqarishda foydalaniladigan bino va inshootlarda hamda portlovchi materiallar omborlariga ruxsatsiz kirish va ulardan foydalanishga yoʻl qoʻymaslikka qaratilgan rejimning holatini;

6) portlovchi materiallarni omborxonadan olib chiqish holatini.

51. Nazorat qiluvchi organlar tomonidan mazkur Yoʻriqnomaning 50-bandidan tashqari quyidagilar qoʻshimcha tekshirilishi mumkin:

1) qoʻriqlash ishlarini olib borayotgan shaxsiy tarkibi toʻliqligini, qoʻriqlash postlari joylashuvining mavjud kuch va vositalarga muvofiqligini;

2) qoʻriqlash xodimlarining quroldan foydalanish qoidalarini bilishi, qoʻriqlash faoliyatiga xavf tugʻdiruvchi holatlar yuzaga kelganda ularning harakat qilishga tayyorligi;

3) qoʻriqlash ishlarini olib borayotgan shaxslarning xizmatni oʻtash davomiyligi, smenalarning almashuvi tartibi, ovqatlanish va dam olishning tashkil etilganligi;

4) idoraviy harbiylashtirilgan qoʻriqlash boʻlinmalari xodimlariga qurollarni saqlash hamda olib yurish huquqini beruvchi ruxsat etish hujjatlari toʻgʻri rasmiylashtirilganligini;

5) qurollarning butligini, toʻgʻri hisobga olinishini, ulardan foydalanish, ularni berish va qabul qilish, qurol va oʻq-dorilarning butligi ustidan nazoratni tashkil etishni taʼminlovchi sharoitlarning mavjudligini.

8-bob. Yakuniy qoida

52. Mazkur Yoʻriqnomaning buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradilar.

Portlovchi materiallarni ishlab chiqarish, sotib olish, saqlash, tashish, ulardan foydalanish va ularni hisobga olish toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga 1-ILOVA

Izoh: omborxona hududiga portlovchi moddalarni ishlab chiqarish va tayyorlash punktlari, laboratoriyalar va boshqalar joylashtirilganda omborxona pasportining ilovalarida ularning asosiy tavsifi koʻrsatilishi kerak.

Portlovchi materiallarni ishlab chiqarish, sotib olish, saqlash, tashish, ulardan foydalanish va ularni hisobga olish toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga 2-ILOVA

Portlovchi materiallar bilan muomala qilishda xavflilik darajasi boʻyicha moslik guruhlari

Izoh:

1. Muayyan portlovchi materialning bir-biriga moslik guruhiga mansubligi, shuningdek kichik sinfga mansubligi portlovchi materialning ishlab chiqaruvchisi tomonidan belgilanadi hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarda va foydalanish boʻyicha yoʻriqnoma (qoʻllanma)larda koʻrsatib oʻtiladi.

2. Turli guruhlardagi portlovchi materiallar alohida-alohida tashilishi lozim.

3. Birgalikda saqlashga quyidagi talablar bajarilgan holatda yoʻl qoʻyiladi:

1) tutaydigan (D guruh) va tutamaydigan (S guruh) poroxlar hujjatlarga muvofiq ular orasidagi eng sezgirlariga qoʻyiladigan talablarga muvofiq;

2) olovoʻtar shnurlar, ularni va poroxlarni yoquvchi vositalar, signalli va poroxli patronlar hamda signal raketalari (G guruh) V, S va D guruhlaridagi portlovchi materiallari bilan birga;

3) detonatsiyalovchi shnurlar va detonatsiyalovchi lentalar (D guruhi) kapsyul-detonatorlar, elektrodetonatorlar va pirotexnika relelari bilan birga.

4. V, S, D, E, F, G, N va S guruhlaridagi portlovchi materiallarni avtomobil transporti orqali birgalikda tashishga quyidagi talablar bajarilgan holatda yoʻl qoʻyiladi:

1) Oʻzaro mos bir guruhdagi, lekin turli sinfostidagi portlovchi materiallarni ularga 1.1 sinfostidagi portlovchi materiallar sifatida xavfsizlik choralari qoʻllanilgan sharoitlarda birgalikda tashish mumkin;

2) E (agar mazkur guruhdagi yuk tashilayotgan boʻlsa) yoki S (E guruhdagi portlovchi materiallar mavjud boʻlmagan holatda) mos guruhga kiritilgan kichik raqamli sinfostidagilar uchun belgilangan talablar bajarilgan holatda, S, D va E guruhlardagi portlovchi materiallarni oʻzaro birgalikda tashish mumkin;

3) S mos guruhidagi portlovchi materiallarni boshqa koʻrsatib oʻtilgan mos guruhlardagi portlovchi materiallar bilan birgalikda tashish mumkin;

4) N mos guruhdagi portlovchi materiallar, odatda S mos guruhidagi portlovchi materiallardan tashqari, boshqa mos guruhdagi portlovchi materiallar bilan birgalikda tashilishi kerak emas. Biroq agar N mos guruhdagi portlovchi materiallar S, D va E guruhlardagi portlovchi materiallar bilan birgalikda tashilsa, ularning barchasi D mos guruhiga ega sifatida baholanishi lozim.

Portlovchi materiallarni ishlab chiqarish, sotib olish, saqlash, tashish, ulardan foydalanish va ularni hisobga olish toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga 3-ILOVA

Portlovchi materiallarning kirimi va chiqimini hisobga olish

KITOBI

Portlovchi materiallarni ishlab chiqarish, sotib olish, saqlash, tashish, ulardan foydalanish va ularni hisobga olish toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga 4-ILOVA

Portlovchi materiallar berish va qaytarishni hisobga olish

KITOBI

Izoh: turli portlovchi materiallardan foydalanilganda har bir grafada portlovchi materiallar, portlashni qoʻzgʻatuvchi vositalar, portlatish qurilmalari, shuningdek, elektrodetonatorlar, sekinlashuv bosqichlarining faqat bir turigina yozilishi uchun 4, 6, 8 va 9-grafalar qoʻshimcha ravishda boʻlinishi lozim.

Portlovchi materiallarni ishlab chiqarish, sotib olish, saqlash, tashish, ulardan foydalanish va ularni hisobga olish toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga 5-ILOVA

Portlovchi materiallarning saqlash uchastka punktida portlovchi materiallarning kirimi va chiqimini hisobga olish

KITOBI

Izoh: turli portlovchi materiallar qoʻllanilganda portlovchi moddalarning alohida turlarini, shuningdek alohida sekinlashtirish bosqichidagi elektrodetonatorlarni yozish uchun nomlar koʻrsatilgan ustunlar ajratilishi lozim.

Portlovchi materiallarni ishlab chiqarish, sotib olish, saqlash, tashish, ulardan foydalanish va ularni hisobga olish toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga 6-ILOVA

Portlovchi materiallarni ishlab chiqarish, sotib olish, saqlash, tashish, ulardan foydalanish va ularni hisobga olish toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga 7-ILOVA