Banklar tomonidan sindikatlashgan kreditlarni ajratish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida (3730-son)

18.12.2025

OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI MARKAZIY BANKI BOSHQARUVINING

QARORI

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2025-yil 18-dekabrda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 3730]

Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Markaziy bank boshqaruvi qaror qiladi:

1. Banklar tomonidan sindikatlashgan kreditlarni ajratish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar 2-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.

3. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Rais T. ISHMETOV

Toshkent sh.,

2025-yil 4-dekabr,

29/2-son

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 4-dekabrdagi 29/2-son qaroriga 1-ILOVA

Banklar tomonidan sindikatlashgan kreditlarni ajratish tartibi toʻgʻrisidagi

NIZOM

Mazkur Nizom banklar tomonidan sindikatlashgan kreditlarni ajratish tartibini belgilaydi.

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

agent — bank sindikati ishtirokchilari va qarz oluvchi oʻrtasida oʻzaro hamkorlikni taʼminlash, hujjatlarni boshqarish, toʻlovlarni taqsimlash va bank sindikati kelishuviga asosan boshqa vazifalarni bajaruvchi shaxs;

bank sindikati — qarz oluvchini birgalikda moliyalashtirish maqsadida ikki yoki undan ortiq bank sindikati ishtirokchilari tomonidan, agent ishtirokida yoki agentsiz, yuridik shaxs tuzmasdan tashkil etilgan vaqtinchalik birlashma;

bank sindikati ishtirokchisi — bank sindikatida ishtirok etuvchi bank, xorijiy bank, xalqaro moliya tashkiloti yoki roʻyxatdan oʻtkazgan davlat qonunchiligiga muvofiq kredit ajratishga haqli boʻlgan chet el yuridik shaxsi;

qarz oluvchi — yetakchi ishtirokchiga sindikatlashgan kredit olish uchun murojaat qilgan Oʻzbekiston Respublikasi rezidenti boʻlgan yuridik shaxs (shaxslar);

sindikatlashgan kredit — qarz oluvchini birgalikda moliyalashtirish uchun bank sindikati ishtirokchilari tomonidan ajratiladigan kredit;

yetakchi ishtirokchi — sindikatlashgan kredit ajratish tashabbusi bilan chiqqan bank sindikati ishtirokchisi.

2-bob. Bank sindikatini tashkil etish va sindikatlashgan kredit ajratish tartibi

2. Qarz oluvchi bankka sindikatlashgan kredit olish haqida ariza bilan murojaat qiladi.

Arizaga qarz oluvchi va bank tomonidan kelishilgan hujjatlar ilova qilinadi.

3. Bank taqdim etilgan hujjatlarni tahlil qilgandan soʻng sindikatlashgan kredit ajratish mumkinligi va bank sindikatini shakllantirish maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisida qaror qabul qilgan taqdirda, u qarz oluvchi bilan sindikatlashgan kreditning dastlabki shartlarini hamda bank siri, tijorat siri yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirlarni tashkil etuvchi maʼlumotlarni oshkor qilish tartibini kelishib oladi.

4. Yetakchi ishtirokchi bank sindikatida ishtirok etishi mumkin boʻlgan potensial ishtirokchilarga qarz oluvchi toʻgʻrisida oʻziga maʼlum boʻlgan maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan bank sindikatida ishtirok etish va sindikatlashgan kredit ajratish boʻyicha taklifni yuboradi.

5. Bank sindikatida ishtirok etish va sindikatlashgan kredit ajratish boʻyicha taklif olgan potensial ishtirokchilar qarz oluvchi toʻgʻrisidagi tegishli maʼlumotlarni oʻrganadi.

Bunda har bir potensial ishtirokchi qarz oluvchining toʻlovga qobiliyatini va moliyalash obyektini oʻrganish boʻyicha yetakchi ishtirokchidan, yetakchi ishtirokchi esa qarz oluvchidan qoʻshimcha maʼlumotlar talab qilishga haqli.

6. Potensial ishtirokchi qarz oluvchiga doir hujjatlarni mustaqil baholash asosida bank sindikatida ishtirok etish va sindikatlashgan kredit ajratish toʻgʻrisida qaror qabul qilsa, bu haqda yetakchi ishtirokchini xabardor qiladi.

7. Yetakchi ishtirokchi potensial ishtirokchilarning javoblari asosida bank sindikati ishtirokchilarining sindikatlashgan kreditdagi ulushini aniqlashi va potensial ishtirokchilar bilan kelishishi lozim.

8. Bank sindikati sindikat ishtirokchilari oʻrtasidagi yozma kelishuv asosida tuziladi va mazkur kelishuvda sindikat ishtirokchilari oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlar, huquq va majburiyatlar belgilanadi. Ushbu kelishuv tuzilmagan taqdirda, bu shartlar sindikatlashgan kredit shartnomasiga kiritilishi lozim.

9. Bank sindikati kelishuvida kamida quyidagilar nazarda tutilishi lozim:

bank sindikati ishtirokchilari tomonidan huquqlarning amalga oshirilishi yoki muayyan huquqlardan voz kechilishi;

bank sindikati ishtirokchisi sindikatlashgan kredit ajratish boʻyicha oʻz majburiyatini toʻliq yoki qisman bajarmasligi oqibatida bank sindikatining boshqa ishtirokchilari oldidagi javobgarligi;

bank sindikati ishtirokchisining qarz oluvchiga nisbatan talab qilish huquqlaridan sindikatning boshqa ishtirokchisi yoki bank sindikati ishtirokchisi boʻlishga haqli boʻlgan boshqa shaxs foydasiga voz kechish tartibi;

sindikatlashgan kredit boʻyicha majburiyatlarni bajarmaslik xavfi yuzaga kelgan taqdirda, sindikat ishtirokchilarini xabardor qilish tartibi va xabardor qilishga masʼul boʻlgan sindikat ishtirokchisi;

sindikatlashgan kredit shartnomasida belgilangan tartibda kreditni yoki uning bir qismini foiz va boshqa toʻlovlar bilan birga qarz oluvchidan muddatidan oldin qaytarishni talab qilish haqida qaror qabul qilish tartibi;

undiruvni taʼminotga qaratish shartlari;

sindikatlashgan kredit shartnomasi boʻyicha qarzdorlikni sudga murojaat qilmasdan undirish yoki qarzdorlikni undirish toʻgʻrisida sudga daʼvo kiritish shartlari;

qarzdorga nisbatan toʻlovga qobiliyatsizlik tartib-taomilini qoʻllash yoxud qonun hujjatlariga muvofiq qarzdorni bankrot deb topish toʻgʻrisida sudga ariza bilan murojaat qilish shartlari;

sindikat ishtirokchilari oʻrtasida maʼlumot almashinuvi tartibi.

10. Bank sindikati ishtirokchilari oʻrtasida bank sindikati kelishuviga erishilganda, bank sindikati ishtirokchilari va qarz oluvchi oʻrtasida sindikatlashgan kredit shartnomasi (bundan buyon matnda kredit shartnomasi deb yuritiladi) imzolanadi.

11. Kredit shartnomasida bank sindikati ishtirokchilarining funksiyalari, sindikatlashgan kreditdagi ulushlari toʻgʻrisidagi maʼlumot, sindikatlashgan kredit shartlari, shu jumladan amalga oshirilishi koʻzda tutilgan loyiha tavsifi, qarz oluvchini moliyalashtirish tartibi, taʼminot turi, kredit miqdori, muddati va uni qaytarish usuli, toʻlov grafigi, foiz stavkasi, moliyaviy hisobotlarni taqdim etish shartlari va majburiyatlari, tomonlarning huquq va majburiyatlari, javobgarligi va boshqa shartlar belgilanadi.

12. Kredit shartnomasida qarz oluvchi va (yoki) kafil tomonidan davriy moliyaviy hisobotlarning agentga taqdim etib borilishi shartlari, muddatlari, shuningdek, hisobotlar taqdim etilmaganligi uchun koʻriladigan choralar koʻrsatilishi mumkin.

13. Kredit shartnomasida nazarda tutilgan hollarda bank sindikatining ishtirokchilari, shu jumladan yetakchi ishtirokchi va agent sindikatlashgan kreditni tashkil etish, kredit tavakkalchiliklarini baholash, garovni boshqarish, kredit hujjatlarini yuritish va boshqa turdagi xizmatlarni koʻrsatganliklari uchun qarz oluvchidan qoʻshimcha haq olishlari mumkin.

Bunda, qoʻshimcha haq faqatgina qarzdorga tegishli xizmat turini koʻrsatgan bank sindikati ishtirokchisi tomonidan olinadi.

14. Kredit shartnomasida nazarda tutilgan hollarda qarz oluvchi tomonidan sindikatlashgan kredit boʻyicha majburiyatlar muddatidan oldin bajarilganligi uchun sindikat ishtirokchilari foydasiga tegishli haq (kompensatsiya) toʻlanishi mumkin.

15. Kredit shartnomasi tuzilgandan keyin bank sindikatining ishtirokchilari kredit summasini shartnomada belgilangan tartibda va muddatda yetakchi ishtirokchiga, agentga, qarz oluvchiga yoki qarz oluvchi koʻrsatgan boshqa shaxsga oʻtkazish majburiyatini oladi.

3-bob. Sindikatlashgan kreditni qaytarish va monitoring qilish tartibi

16. Sindikatlashgan kredit kredit shartnomasida belgilangan tartib va muddatlarda qaytariladi.

17. Bank sindikati toʻgʻrisidagi kelishuvda belgilangan sindikat ishtirokchisi (ishtirokchilari) tomonidan sindikatlashgan kreditning butun muddati davomida qarz oluvchining moliyaviy holati, kreditdan maqsadli foydalanilganligi, garov holati va (yoki) kafilning (kafolat beruvchining) moliyaviy holati ustidan monitoring amalga oshiriladi.

18. Agar monitoringni amalga oshiruvchi sindikat ishtirokchisi (ishtirokchilari) sindikatlashgan kredit boʻyicha muammoli qarzdorlik yuzaga kelganligi yoki yuzaga kelish ehtimolligi mavjudligini aniqlasa, bu haqda bank sindikatining qolgan ishtirokchilarini besh ish kunidan kechiktirmay хаbаrdоr qilishi shart.

19. Agar bank sindikatining ishtirokchisi bank sindikati manfaatlariga zarar yetkazuvchi muammoni aniqlasa, bu haqda darhol yetakchi ishtirokchini, yetakchi ishtirokchi esa bank sindikatining boshqa ishtirokchilarini besh ish kunidan kechiktirmay xabardor qilishi shart.

4-bob. Yakuniy qoida

20. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 4-dekabrdagi 29/2-son qaroriga 2-ILOVA

Oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilayotgan normativ-huquqiy hujjatlar

ROʻYXATI

1. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2005-yil 16-iyuldagi 15/4-son “Tijorat banklari tomonidan yirik investitsiya loyihalarini sinditsiyalashtirilgan kreditlashni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisida nizomni tasdiqlash haqida”gi qarori (roʻyxat raqami 1509, 2005-yil 20-avgust) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2005-y., 34-36-son, 265-modda).

2. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2010-yil 23-oktabrdagi 34/3-son “Tijorat banklari tomonidan yirik investitsiya loyihalarini sinditsiyalashtirilgan kreditlashni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisida”gi nizomga oʻzgartirishlar kiritish haqida”gi qarori (roʻyxat raqami 1509-1, 2010-yil 6-noyabr) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2010-y., 44-45-son, 399-modda).

3. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2016-yil 26-noyabrdagi 38/4-son “Tijorat banklari tomonidan yirik investitsiya loyihalarini sinditsiyalashtirilgan kreditlashni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisida nizomga oʻzgartirishlar kiritish haqida”gi qarori (roʻyxat raqami 1509-2, 2016-yil 6-dekabr) (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2016-y., 49-son, 564-modda).