Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida (305-son)

30.06.1992

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining

qarori

Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi toʻgʻrisidagi ilova qilinayotgan nizom tasdiqlansin.

2. Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining 1970-yil 31-avgustdagi 444-son qarori va Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining 1979-yil 26-noyabrdagi 785-son qarorining 7-bandi oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. MUTALOV

Toshkent sh.,

1992-yil 30-iyun,

305-son

Vazirlar Mahkamasining 1992-yil 30-iyundagi 305-son qarori bilan TASDIQLANGAN

Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi toʻgʻrisida NIZOM

1. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi Oʻzbekiston Respublikasining davlat boshqaruvi organi hisoblanadi.

Vazirlik oʻz huquqi doirasida madaniyat va sanʼat sohasida davlat siyosatini amalga oshirish boʻyicha kompleks chora-tadbirlarni taʼminlaydi.

2. Vazirlik oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasiga boʻysunadi.

3. Madaniyat ishlari vazirligining asosiy vazifalari quyidagilar hisoblanadi:

Oʻzbekiston xalqlari maʼnaviy madaniyati hamda sanʼatining qayta tiklanishi va rivojlanishining shart-sharoitlarini tashkiliy-ijodiy taʼminlash, professional sanʼat va xalq ijodiyoti sohasidagi yutuqlarni aniq maqsadni koʻzlab targʻib qilish orqali maʼnaviy boy shaxsni shakllantirish;

ijodiy uyushmalar, milliy-madaniy markazlar bilan aloqalarni va oʻzaro hamkorlikni yanada mustahkamlash, davlatlararo va xalqaro madaniy aloqalarni kengaytirish va mustahkamlash;

teatr, musiqa, raqs sanʼati, estrada va sirk, tasviriy sanʼat, anʼanaviy xalq va xalq amaliy sanʼatini, madaniy-maʼrifiy ishlarni hamda kutubxonachilik ishlarini yanada rivojlantirish uchun shart-sharoitlarni taʼminlash;

madaniy meros obyektlarining davlat muhofazasini taʼminlash;

professional sanʼat va havaskorlik ijodkorligida oʻzligini badiiy-ijodiy namoyon etish uchun shart-sharoit yaratish;

madaniyat, sanʼat va sanʼatshunoslik ishlari oʻquv yurtlari tarmoqlarining, teatr-tomosha tashkilotlari, madaniyat saroylari, klublar va boshqa madaniy-maʼrifiy muassasalar faoliyatini rivojlantirish va takomillashtirish;

idoraviy boʻysunishidan va mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, madaniyat muassasalari faoliyatini muvofiqlashtirish, ishning zamonaviy iqtisodiy shakllari va usullarini joriy etish, sanʼatning tijoratlashuviga yoʻl qoʻymagan holda madaniyat organlari va muassasalarining moddiy-texnika negizini mustahkamlash;

madaniyat sohasi xodimlari va ijodkor ziyolilarni ijtimoiy va professional himoya qilishni taʼminlash;

vazirlik tizimidagi muassasalar, tashkilotlar va korxonalarni malakali xodimlar bilan taʼminlash, xodimlarning bilim va tajribalaridan toʻla foydalanish uchun shart-sharoitlar yaratish, yosh, oʻzini yaxshi tomondan koʻrsatgan mutaxassislarni rahbarlik ishlariga koʻtarish.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga, respublika Oliy Kengashining boshqa qonunchilik hujjatlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari va farmoyishlariga, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga va mazkur Nizomga amal qiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi oʻz huquqi doirasiga tegishli boʻlgan masalalar boʻyicha qonunchilikni qoʻllash tajribasini umumlashtiradi, uni takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqadi va ularni koʻrib chiqish uchun belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritadi.

5. Vazirlik oʻziga yuklatilgan vazifalarga muvofiq:

milliy madaniyat sohasida Oʻzbekiston Respublikasi davlat siyosatining roʻyobga chiqarilishini amalga oshiradi, milliy va klassik sanʼatning barcha shakllarini rivojlantiradi;

madaniy hamkorlikning davlatlararo va xalqaro bitimlarini ishlab chiqadi va amalga oshiradi;

madaniyat sohasida litsenziyalar berish yoʻli bilan isteʼmol bozorini past saviyali dasturlardan himoya qilish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasida badiiy jamoalar va yakka ijrochilarning konsert-gastrol faoliyatini muvofiqlashtiradi;

badiiy jamoalar va yakka ijrochilarni respublikadan tashqariga yuborishning badiiy-iqtisodiy maqsadga muvofiqligini aniqlaydi;

maqsadli buyurtmalar asosida Oʻzbekiston kompozitorlari va dramaturglarining ijodiy imkoniyatlarini rivojlantirish yuzasidan davlat siyosatini amalga oshiradi;

respublikada va uning tashqarisida professional va havaskorlik sanʼatining xilma-xil turlari va janrlari boʻyicha festivallar, koʻriklar, tanlovlar, koʻrgazmalar oʻtkazadi;

musiqa va dramatik sanʼatning eng yaxshi namunalarini abadiylashtirishni ommalashtirish maqsadida grammofon, radio va videoga yozib olish vositalarini takomillashtiradi va zamonaviylashtiradi;

aholining barcha tabaqalari orasida madaniy-maʼrifiy ishlarni takomillashtiradi; sanʼatning anʼanaviy turlarini qayta tiklash va rivojlantirish, kishilarning axborot, madaniyat va nafosatga boʻlgan talablarini toʻlaroq qondirish uchun eng qulay shart-sharoitlar yaratadi. Xalq ijodiyotini keng targʻib qilishga koʻmaklashuvchi shart-sharoit yaratadi; boshqa vazirliklar va idoralarning madaniy-maʼrifiy muassasalariga metodik yordam koʻrsatadi, ular faoliyatini davlat nazoratiga oladi; idoraviy boʻysunishi va mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, belgilangan tartibda kutubxonalar, klublar ishini muvofiqlashtiradi;

respublikada muzey ishlarining rivojlanishiga rahbarlik qiladi; muzey fondlari suratlar galereyalari va koʻrgazmalarni boyitish uchun tasvirli va amaliy-dekorativ sanʼat asarlarini hamda tarixiy badiiy ixtisosdagi boshqa eksponatlarni sotib oladi;

yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga rioya qilinishi ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi;

madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish, saqlash, ommalashtirish va ulardan foydalanish davlat dasturlarini ishlab chiqishda qatnashadi;

madaniy meros obyektlarini tadqiq etish, konservatsiya qilish, restavratsiya qilish va zamonaviy foydalanish uchun moslashtirish davlat dasturlarini amalga oshiradi;

madaniy meros obyektlari aniqlanishini, hisobga olinishini, muhofaza qilinishini, ommalashtirilishini va ulardan foydalanilishini taʼminlaydi;

madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish masalalari boʻyicha davlat boshqaruvi organlari faoliyatini muvofiqlashtiradi;

Madaniy meros obyektlarining davlat kadastrini yuritadi;

madaniy meros obyektlarining tarixiy-madaniy ekspertizasini tashkil etadi va amalga oshiradi;

respublika ahamiyatiga molik boʻlgan yodgorliklar, obidalar, haykallarni loyihalashtirishni tashkil etadi, ularning badiiy mujassamlanishi darajasini va sifatini nazorat qiladi;

respublikada anʼanaviy va zamonaviy xalq badiiy hunarmandchiligining va ommaviy badiiy mahsulotlar sifatining oshishiga koʻmaklashadi;

tasviriy va amaliy dekorativ sanʼat asarlarining sanʼatshunoslik ekspertizasini amalga oshiradi;

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi bilan birgalikda madaniy boyliklarning olib chiqilishi va olib kirilishini davlat tomonidan tartibga solishni amalga oshiradi;

madaniy boyliklarni realizatsiya qilishda qatnashish uchun yuridik shaxslarga ruxsatnomalar beradi, shuningdek, ularning yagona hisobini yuritadi;

xorijiy mamlakatlar bilan madaniy hamkorlik qilishning tashqi iqtisodiy aloqalarini amalga oshiradi. Xalqaro tanlovlar, festivallarda qatnashish uchun Oʻzbekiston Respublikasi vakillarini muvofiqlashtiradi va belgilangan tartibda tayyorlaydi, idoraviy boʻysunishidan qatʼiy nazar, badiiy jamoalar, mutaxassislar, madaniyat va sanʼat arboblari, delegatsiyalar, turli koʻrgazmalarni yuborish va qabul qilishni uyushtiradi;

vazirlik tizimidagi oʻquv yurtlarida madaniy-maʼrifiy, badiiy-ijodiy kasblar boʻyicha mutaxassislarning taʼlim olishini tashkil etadi, musiqa hamda sanʼat maktablarida bolalar va oʻsmirlarning puxta taʼlim olishlarini taʼminlaydi;

soha fanlarini rivojlantirish, doktorantura, aspirantura, assistentura-stajirovka bazasida yuqori malakali ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash uchun qulay shart sharoitlarni taʼminlaydi;

oʻquv rejalari va taʼlim dasturlarini ishlab chiqadi va tasdiqlaydi, vazirlikka qarashli oʻquv yurtlari uchun maxsus fanlar boʻyicha darslik va qoʻllanmalar nashr etishga buyurtmalar beradi;

madaniyat va sanʼat xodimlarining kasb mahoratini oshirishni tashkil etadi;

Oʻzbekistonning badiiy iqtidorli yoshlarini tanlab, MDH respublikalari va chet elga kasb taʼlimi olish uchun oliy oʻquv yurtlari va aspiranturalarga yuboradi;

madaniyat va sanʼat xodimlarini ijtimoiy himoya qilishni, ularning maishiy va yashash sharoitlarini yaxshilashni, ular uchun xavfsiz mehnat muhitini yaratishni taʼminlaydi;

idoraviy boʻysunishidan qatʼi nazar, professional va badiiy jamoalarga “Akademik” unvonini, havaskorlik jamoalariga esa “Xalq”, “Namunali” unvonlarini beradi;

boshqaruv tuzilmasini takomillashtiradi, ishning ilgʻor shakl va usullarini joriy etadi;

vazirlikka qarashli madaniyat muassasalari boshqaruvini yaxshilaydi, ijodiy, moliyaviy-xoʻjalik tashabbuskorlikni, iqtisodiy ragʻbatlantirishni rivojlantiradi, madaniyat va sanʼat muassasalarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlaydi va rivojlantiradi, davlat rejasi topshiriqlarini bajaradi, davlat intizomiga qatʼiy rioya qilishni taʼminlaydi;

madaniyat organlarini respublika va mahalliy budjetdan ajratilgan mablagʻlar hisobidan mablagʻ bilan taʼminlashni belgilangan tartibda amalga oshiradi;

zarurat boʻlganda ixtisoslashtirilgan sohalar boʻyicha yangi boʻlinmalar tuzadi, vazirlik tizimidagi ishlab turgan boʻlinmalarni belgilangan tartibda qayta tashkil etadi va tugatadi;

oʻz huquqlari doirasida fuqaro mudofaasini va safarbarlik tayyorgarligini amalga oshiradi;

amaldagi qonunchilikka muvofiq qoʻshma, kichik va boshqa korxonalarning muassisi boʻladi, oʻzining mablagʻlari va jalb etilgan mablagʻlar doirasida turli iqtisodiy-moliyaviy fondlar, banklar tashkil etadi, oʻz faoliyatidan olingan daromaddan yangi dasturlar tuzishda, asarlarning badiiy darajasini oshirishda, moddiy-texnika bazasini mustahkamlashda va madaniyatni rivojlantirish borasidagi boshqa maqsadlarda, xodimlarni ijtimoiy himoya qilishda, ular mehnatini moddiy ragʻbatlantirishda foydalanadi;

reklama-noshirlik faoliyatini amalga oshiradi.

6. Madaniyat ishlari vazirligi va joylardagi madaniyat boshqarmasi organlari, hokimliklar, ijodiy uyushmalar, shuningdek, kasaba uyushmalari va respublikaning boshqa jamoat tashkilotlari bilan mustahkam aloqada amaliy faoliyat koʻrsatadi, ikki tomonlama va koʻp tomonlama shartnomalar asosida boshqa suveren respublikalar, xorijiy davlatlar madaniyat organlari hamda xalqaro tashkilotlar bilan professional aloqalarni oʻrnatadi.

7. Vazirlikka uning oldida turgan vazifalarni hal etish va zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarni bajarish uchun quyidagi huquqlar beriladi:

yagona davlat siyosatini yurgizish maqsadida vazirliklar, idoralar, uyushmalar, mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, konsernlar, korxonalar, jamoat tashkilotlari va boshqa tashkilotlarning, xususiy shaxslarning Oʻzbekiston Respublikasida milliy madaniyatni rivojlantirish sohasidagi ishini muvofiqlashtiruvchi rolni amalga oshirish;

vazirliklar, idoralar va boshqa korxonalar va tashkilotlardan madaniyat sohasidagi faoliyatga oid statistik maʼlumotlarni olish;

madaniyatni rivojlantirish jamgʻarmasini mustaqil tasarruf qilish;

madaniy ayirboshlash, konsert-gastrol faoliyati sohasida xalqaro va davlatlararo aloqalarni amalga oshirish va rivojlantirish;

Madaniyat ishlari vazirligi litsenziyasiga ega boʻlmagan har xil madaniy-maʼrifiy tadbirlar, konsert-gastrol faoliyatining barcha turlarini toʻxtatib qoʻyish.

madaniy boyliklarni realizatsiya qilishda qatnashish uchun yuridik shaxslarga berilgan ruxsatnomalarni bekor qilish.

8. Vazirlikka Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni bilan tayinlanadigan, soʻngra Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining sessiyasida tasdiqlanadigan Vazir boshchilik qiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vaziri:

respublika madaniyat ishlari organlari va muassasalari tizimiga umumiy rahbarlikni taʼminlaydi;

vazirlikka yuklatilgan vazifalarning bajarilishi va uning oʻz funksiyalarini amalga oshirishi uchun shaxsan javob beradi;

vazirlik huquqi doirasida, amaldagi qonunlar, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlari asosida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi, joylardagi madaniyat organlari, vazirlik tizimidagi muassasalar va korxonalar tomonidan bajarilishi shart boʻlgan buyruqlar, yoʻriqnomalar, koʻrsatmalar va boshqa hujjatlar chiqaradi, ularning ijrosini tekshirishni tashkil etadi.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirining oʻrinbosarlari Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirining taqdimiga koʻra Vazirlar Mahkamasi tomonidan lavozimga tayinlanadilar va lavozimdan ozod qilinadilar.

Vazifalarning taqsimlanishiga muvofiq Vazirning oʻrinbosarlari vazirlik faoliyatining aniq yoʻnalishlariga rahbarlik qiladilar.

10. Vazifalarni kelishib hal etish va funksiyalarni amalga oshirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligida Vazir — hayʼat raisi, lavozimiga koʻra uning oʻrinbosarlari, vazirlikning boshqa rahbar xodimlari va ayrim madaniyat hamda sanʼat arboblaridan iborat tarkibda hayʼat tuziladi.

Hayʼatning aʼzolari soni va uning aʼzolari Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.

11. Sanʼat, madaniy-maʼrifiy ishlar, ommaviy badiiy ijodkorlikni rivojlantirishning asosiy masalalarini koʻrib chiqish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi huzurida yuqori malakali mutaxassislar, ijodiy xodimlar, uyushmalar va boshqa tashkilotlarning vakillaridan iborat badiiy, ilmiy-metodik va ekspert kengashlar tuziladi. Mazkur kengashlarning tarkibi va ular haqidagi nizomlar Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.

12. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi markaziy apparatining tuzilmasi, xodimlari soni va mehnatga haq toʻlash fondi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.

Vazirlik markaziy apparatining shtat jadvali, shuningdek, vazirlik boshqarmalari, boʻlimlari va boshqa boʻlinmalar toʻgʻrisidagi nizomlar Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vaziri tomonidan tasdiqlanadi.

13. Madaniyat ishlari vazirligi yuridik shaxs hisoblanadi, Oʻzbekiston Respublikasining Davlat gerbi tasvirlangan va oʻz nomi Oʻzbekiston Respublikasining davlat tilida yozilgan muhrga ega boʻladi.