Toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sanoatida islohotlarni jadallashtirish va eksport salohiyatini kengaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida (PQ-290-son)

19.09.2025

OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI PREZIDENTINING

QARORI

Toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sanoatida amalga oshirilayotgan islohotlarni yanada jadallashtirish, sohani diversifikatsiya qilish uchun qulay shart-sharoit yaratish, xomashyoni chuqur qayta ishlash va tayyor mahsulotlar eksportini oshirish maqsadida qaror qilaman:

I. Asosiy maqsadlar

1. Quyidagilar toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sanoatida 2026-yil uchun asosiy maqsadli koʻrsatkichlar etib belgilansin:

(a) ishlab chiqarish hajmi 9 foizga oʻsishini taʼminlash va 146 trillion soʻmga yetkazish;

(b) sohaga 2 milliard AQSH dollari miqdorida xorijiy investitsiyalarni jalb qilish;

(v) eksportni 3,3 milliard AQSH dollariga yetkazish;

(g) sohada amalga oshirilayotgan loyihalar doirasida 50 mingta ish oʻrinlarini yaratish.

II. Paxta-toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sanoati korxonalarini moliyaviy sogʻlomlashtirishga qaratilgan amaliy chora-tadbirlar

2. Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Markaziy bankning paxta-toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sanoati korxonalarini moliyaviy sogʻlomlashtirishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin.

3. Belgilansinki, paxta-toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sanoati korxonalarini moliyaviy sogʻlomlashtirish chora-tadbirlari doirasida Qishloq xoʻjaligini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi (keyingi oʻrinlarda — Jamgʻarma) mablagʻlari hisobidan tijorat banklari orqali 2022-2023-yillar paxta hosiliga ajratilgan kreditlardan qarzdorligi mavjud boʻlgan paxta-toʻqimachilik klasterlari (keyingi oʻrinlarda — klasterlar) boʻyicha:

(a) garov taʼminotini mol-mulk bilan toʻliq taʼminlagan klasterlarga 2025-yil 1-avgustdan boshlab faqat asosiy qarzni toʻlashga hamda asosiy qarz tugagandan keyingi 12 oyda teng ulushlarda foiz toʻlashga ruxsat etiladi. Bunda Jamgʻarma budjet ssudasi uchun foiz toʻlovlarini mazkur bandda nazarda tutilgan toʻlovlarga mutanosib ravishda amalga oshiradi;

(b) amaldagi toʻlov grafigi boʻyicha ham asosiy qarz, ham foizini oʻz vaqtida toʻlagan klasterlarga ushbu kreditlar boʻyicha Jamgʻarmaga joriy yil 1-avgustdan keyin undirilgan foiz summasining ellik foizi qaytarib beriladi;

(v) 2025-yil 1-avgust holatiga toʻlanmagan foizlarga hisoblangan penya summalari hisobdan chiqariladi;

(g) 2025-yil 1-avgustga qadar toʻlanmagan foizlar uchun undirilgan penya summalari toʻliq ravishda kredit boʻyicha asosiy qarzni kamaytirishga, asosiy qarz mavjud boʻlmagan taqdirda, amaldagi boshqa kreditlarning asosiy qarzini qoplashga yoʻnaltiriladi;

(d) tijorat banklari tomonidan 2025-yil 1-avgustga qadar undirilgan va asosiy qarzni kamaytirgan holda Jamgʻarmaga yoʻnaltirilgan penya summalari Davlat budjetidan Jamgʻarmaga ajratilgan ssudaning toʻlov grafigidagi summani kamaytirish hisobiga chegirib tashlanadi. Bunda chegiriladigan summa Davlat moliyaviy nazorati inspeksiyasi tomonidan aniqlanadi.

4. Bosh prokuratura va Soliq qoʻmitasi:

(a) bir kun muddatda toʻlanmagan foizlar uchun penya hisoblangan klasterlar va ip-yigiruv korxonalarining har biriga Davlat moliyaviy nazorati inspeksiyasi va Soliq qoʻmitasidan masʼul xodimlarni biriktirsin;

(b) ushbu qarorning 3-bandida belgilangan chora-tadbirlar ijrosi soʻzsiz va sifatli bajarilishi ustidan qatʼiy nazorat oʻrnatsin;

(v) amalga oshirilgan ishlar yuzasidan 2025-yil 10-oktabrga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga axborot kiritsin.

5. Davlat budjetidan ajratiladigan mablagʻlar hisobidan Jamgʻarma orqali:

(a) 2025-yil paxta hosilini nobud qilmasdan, oʻz vaqtida terib olishni taʼminlash maqsadida fermer xoʻjaliklariga ular tomonidan qayta ishlovchi korxonalarga, shu jumladan, klasterlarga birja savdolari orqali sotilgan (elektron hisob-faktura rasmiylashtirilgan) har bir tonna paxta xomashyosi uchun bir million soʻmdan subsidiya ajratilsin;

(b) klasterlar va tarmoq korxonalari oʻz mablagʻi hisobidan paxta yetishtirsa yoki xarid qilsa, xomashyo qiymatining 10 foizi miqdorida qoplab berilsin.

6. Belgilab qoʻyilsinki, 2026-yildan boshlab:

(a) paxta hosili uchun Jamgʻarmadan beriladigan imtiyozli kreditlar faqat paxta tolasini qayta ishlash quvvatlari mavjud yoki ip-yigiruv korxonalari bilan kooperatsiya tizimini yoʻlga qoʻygan klasterlarga ajratiladi;

(b) paxta xomashyosini birja savdolari orqali xarid qilishda klasterlarning ishlab chiqarish quvvatlariga mos hajmlarda shartnomalar (fyuchers, forvard va spot) tuziladi;

(v) Jamgʻarma mablagʻlari hisobidan moliya yilidan bir yil avvalgi paxta hosilining yakuniy hisob-kitoblari uchun ajratilgan imtiyozli kreditlarni belgilangan muddatlarda toʻliq qaytarmagan klasterlar va toʻqimachilik korxonalarining birja savdolari orqali fyuchers shartnomasi asosida paxta xomashyosi xarid qilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

7. Bosh vazir oʻrinbosari J. Qoʻchqorov, Markaziy bank, Yengil sanoatni rivojlantirish agentligi bir oy muddatda:

(a) tijorat kreditidan majburiyati mavjud boʻlgan klasterlar, toʻqimachilik va tikuv-trikotaj korxonalarini sogʻlomlashtirish boʻyicha har bir korxona kesimida aniq choralarni ishlab chiqsin;

(b) sogʻlomlashtirish imkoniyati mavjud deb topilgan korxonalarning tijorat kreditlari muddatini 7 yilgacha uzaytirib berish choralarini koʻrsin.

III. Imtiyozlar

8. 2025-yil 1-sentabrdan uch yil muddatga:

(a) klasterlar, toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sanoati korxonalariga ijtimoiy soliq stavkasi 1 foiz etib belgilansin;

(b) belgilangan tartibda shakllantiriladigan roʻyxatlar boʻyicha olib kiriladigan va Oʻzbekiston Respublikasida ishlab chiqarilmaydigan aralash mato va gazlama mahsulotlari, charm va ipak sanoati uchun zarur xomashyolar bojxona bojidan ozod etilsin.

9. Mehnat shartnomasi asosida ishlayotgan xodimlari soni 200 nafardan ortiq boʻlgan paxta-toʻqimachilik va tikuv-trikotaj korxonalari tomonidan tashkil etilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlariga davlat-xususiy sheriklik asosidagi nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotlari uchun belgilangan shartlarda Davlat budjetidan subsidiya ajratilishi belgilab qoʻyilsin.

IV. Toʻqimachilik va tikuv-trikotaj korxonalarida ishlab chiqarish va eksport hajmini oshirishni qoʻllab-quvvatlashga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar

10. Ishlab chiqarish korxonalarida energiya samaradorligini oshirishni qoʻllab-quvvatlash maqsadida:

(a) ishlab chiqarish korxonalari tomonidan quvvati 1 MVtdan ortiq quyosh panellarida oʻz isteʼmolidan ortiq ishlab chiqarilgan elektr energiyasini yagona energetika tizimiga qabul qilish va sotib olish tartibi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi;

(b) ishlab chiqarish korxonalarida quyosh fotoelektr stansiyalarini qurish maqsadida olinadigan kreditlar boʻyicha kredit foizi stavkasining 10 foiz bandigacha qismi Energiya samaradorligini ragʻbatlantirish va qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan qoplab beriladi;

(v) ishlab chiqarish korxonalarida quyosh fotoelektr stansiyalarini qurish ishlarini moliyalashtirish maqsadida xalqaro moliya institutlari hamda xorijiy banklarning 200 million AQSH dollari miqdoridagi uzoq muddatli imtiyozli kredit liniyalari jalb qilinadi.

11. Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi:

(a) 2026-yil 1-avgustga qadar xalqaro sertifikatga ega toʻqimachilik va tikuv-trikotaj korxonalari sonini 300 taga yetkazsin;

(b) 2025-yil yakuni bilan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari, Tashqi ishlar vazirligi va Oʻzbekiston Respublikasining xorijiy davlatlardagi elchixonalari bilan birgalikda AQSH va Yevropa davlatlari bozorlariga tayyor kiyim-kechak mahsulotlari eksporti hajmini 200 million AQSH dollariga yetkazish boʻyicha amaliy chora-tadbirlarni amalga oshirsin.

12. Tashqi ishlar vazirligi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi hamda Oʻzbekiston Respublikasining xorijiy davlatlardagi elchixonalari bilan birgalikda:

(a) bir hafta muddatda toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sohasida yillik aylanmasi 1 milliard AQSH dollaridan oshadigan yirik brendlar bilan ishlash boʻyicha “yoʻl xaritasi”ni ishlab chiqib, tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritsin;

(b) joriy yil oktabr oyida Toshkent shahrida oʻtkaziladigan toʻqimachilik koʻrgazmasida ushbu kompaniyalar ishtirokini taʼminlasin.

13. Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Savdo-sanoat palatasining quyidagi takliflari maʼqullansin:

(a) Andijon viloyatining Paxtaobod, Qashqadaryo viloyatining Koson va Toshkent viloyatining Yuqori Chirchiq tumanlarida qurilayotgan toʻqimachilik sanoati zonalarida suvni tozalash inshooti qurilishiga davlat-xususiy sheriklik asosida xorijiy investorlarni jalb qilish;

(b) mazkur maqsadlarga Savdo-sanoat palatasi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 16-yanvardagi “Toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sanoatida qayta ishlash zanjirini rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-6-son Farmoni 2-bandi “ b” kichik bandida nazarda tutilgan 15 million AQSH dollarini va Tarmoqlarni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasidan boʻyash uskunalari xaridini subsidiyalash uchun nazarda tutilgan mablagʻning qoldiq qismini yoʻnaltirish.

V. Qaror ijrosini tashkil etish, taʼminlash va nazorat

14. Iqtisodiyot va moliya vazirligi Soliq qoʻmitasi bilan birgalikda uch oy muddatda mazkur qarorning 8-bandidan kelib chiqib, Soliq kodeksiga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritishni nazarda tutuvchi qonun loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

15. Energiya samaradorligi milliy agentligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Yengil sanoatni rivojlantirish agentligi bir oy muddatda toʻqimachilik sanoati korxonalarida energiya samaradorligini qoʻllab-quvvatlash maqsadida tijorat banklari tomonidan ularning oʻz ehtiyojlari uchun quyosh panellarini oʻrnatishga ajratiladigan kreditlar boʻyicha foiz stavkasining 10 foiz bandigacha qismini kompensatsiya qilish tartibini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin. Bunda:

(a) kompensatsiyalar toʻqimachilik korxonalarida oʻtkazilgan energiya auditi xulosalari asosida “Energiya samaradorligini oshirish” raqamli platformasi orqali xarid qilingan quyosh panellariga nisbatan qoʻllanishi;

(b) iqtisod qilingan mablagʻlar maqsadli ravishda korxonalarda energiya samaradorligini oshirish tadbirlariga yoʻnaltirilishi nazarda tutilsin.

16. Vazirlar Mahkamasi:

(a) ikki hafta muddatda mazkur qarorning 5-bandida nazarda tutilgan mablagʻlarni ajratish tartibini tasdiqlasin;

(b) joriy yil 1-noyabrga qadar toʻqimachilik sanoati korxonalarining oʻz ehtiyojlari uchun quyosh panellarini oʻrnatishga ajratiladigan kreditlar boʻyicha foiz stavkasining 10 foiz bandigacha qismini kompensatsiya qilish tartibini tasdiqlasin.

17. Toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sanoatida islohotlarni jadallashtirish boʻyicha belgilangan vazifalarni amalga oshirishga doir chora-tadbirlar dasturi ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

18. Mazkur qarorning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib Bosh vazir oʻrinbosarlari J.A. Qoʻchqorov hamda J.A. Xodjayev belgilansin.

19. Qaror ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2025-yil 19-sentabr,

PQ-290-son

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-sentabrdagi PQ-290-son qaroriga ILOVA

Toʻqimachilik va tikuv-trikotaj sanoatida islohotlarni jadallashtirish boʻyicha belgilangan vazifalarni amalga oshirishga doir

CHORA-TADBIRLAR DASTURI