SHNQ 2.04.07-22 “Issiqlik tarmoqlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida (01/2-36-son)

24.06.2025

Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining

Buyrugʻi

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2025-yil 25-iyulda hisobga olindi, hisob raqami 361]

Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksiga muvofiq buyuraman:

1. SHNQ 2.04.07-22 “Issiqlik tarmoqlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga (hisob raqami 125, 2022-yil 19-dekabr) ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.

2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vazirligi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bilan kelishilgan.

3. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Vazir Sh. XIDOYATOV

Toshkent sh.,

2025-yil 24-iyun,

01/2-36-son

Kelishildi:

Energetika vaziri J. MIRZAMAHMUDOV

2025-yil 12-iyun

Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV

2025-yil 19-may

Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2025-yil 24-iyundagi 01/2-36-son buyrugʻiga ILOVA

SHNQ 2.04.07-22 “Issiqlik tarmoqlari” shaharsozlik normalari va qoidalariga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar

1. 1-bob quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar

Mazkur SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar qoʻllanilgan:

SHNQ 2.01.01-22 “Loyihalash uchun iqlimiy va fizikaviy-geologik maʼlumotlar”;

QMQ 2.01.03-19 “Seysmik hududlarda qurilish”;

SHNQ 2.01.07-21 “Yuklamalar va taʼsirlar”;

SHNQ 2.01.09-24 “Qazilma ishlari olib borilgan va choʻkuvchan gruntli hududlarda bino va inshootlarni loyihalash”;

SHNQ 2.01.19-22 “Portlab-yonish va yongʻin xavfi boʻlgan xonalar, binolar va tashqi qurilmalar toifalarini aniqlash”;

SHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari”;

SHNQ 2.04.01-22 “Binolarning ichki suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish”;

SHNQ 2.04.05-22 “Isitish, ventilyatsiya va konditsiyalash”;

SHNQ 2.04.08-22 “Gaz taʼminoti. Loyihalash talablari”;

SHNQ 2.04.13-24 “Qozonxonalar”;

SHNQ 2.04.14-22 “Uskunalar va quvuroʻtkazgichlarni issiqlik izolyatsiyasi”;

SHNQ 2.09.02-23 “Korxonalarning ishlab chiqarish hamda maʼmuriy-maishiy bino va inshootlari. Loyihalash talablari”;

SHNQ 2.09.17-21 “Sanoat korxonalarining bosh rejalarini loyihalash”;

SHNQ 2.07.01-23 “Aholi punktlarining hududlarini rivojlantirish va qurishni shaharsozlik jihatidan rejalashtirish”;

Elektr uskunalarining tuzilishi qoidalari;

GOST 2874-82 “Ichimlik suvi. Gigiyenik talablar va sifat nazorati” (rasmiy manba: Voda pityevaya. Gigiyenicheskiye trebovaniya i kontrol za kachestvom)”;

GOST 9238-2022 “Imoratlarga yaqinlashish va temir yoʻlning harakatlanuvchi sostavlari oʻlchamlari” (rasmiy manba: Gabariti jeleznodorojnogo podvijnogo sostava i priblijeniya stroyeniy);

GOST 9720-76 “Imoratlarga yaqinlashish va temir yoʻl izi 750 mm boʻlgan harakatlanuvchi sostavlari oʻlchamlari” (rasmiy manba: Gabariti priblijeniya stroyeniy i podvijnogo sostava jeleznix dorog kolei 750 mm);

GOST 25129-2020 “GF-021 gruntovkasi. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Gruntovka GF-021. Texnicheskiye usloviya);

GOST 7871-2019 “Aluminiy va aluminiy qotishmali payvandlash simlari. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Provoloka svarochnaya iz alyuminiya i alyuminiyevix splavov. Texnicheskiye usloviya);

GOST 10296-79 “Izol. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Izol. Texnicheskiye uslovi);

GOST 10277-90 “Shpatlyovkalar. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Shpatlevki. Texnicheskiye usloviya);

GOST 13078-2021 “Suyuq natriyli shisha. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Steklo natriyevoye jidkoye. Texnicheskiye usloviya)”;

GOST 30245-2012 “Qurilish konstruksiyalari uchun moʻljallangan kvadrat va toʻgʻri burchakli shakldagi payvandlangan yopiq egilgan poʻlat profillar. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Profili stalnie gnutie zamknutie svarnie kvadratnie i pryamougolnie dlya stroitelnix konstruksiy. Texnicheskiye usloviya);

GOST 8240-97 “Issiqlik bilan prokatlangan poʻlat shvellerlar. Assortimenti” (rasmiy manba: Shvelleri stalnie goryachekatanie. Sortament);

GOST 15518-87 “Plastinkasimon issiqlik almashinuv qurilmalari. Turlari, koʻrsatkichlari va asosiy oʻlchamlari” (rasmiy manba: Apparati teploobmennie plastinchatie. Tipi, parametri i osnovnie razmeri);

GOST 6134-2007 “Dinamik nasoslar. Sinov metodlari” (rasmiy manba: Nasosi dinamicheskiye. Metodi ispitaniy);

GOST 28343-89 “Flanetsli poʻlat sharsimon kranlar: Texnik talablar” (rasmiy manba: Krani sharovie stalnie flansevie. Texnicheskiye trebovaniya);

GOST 12678-80 “Toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir qiluvchi bosim sozlagichlari. Asosiy koʻrsatkichlar” (rasmiy manba: Regulatori davleniya pryamogo deystviya. Osnovnie parametri);

GOST 12893-2005 “Bir oʻrindiqli, ikki oʻrindiqli va katakli rostlash klapanlari. Umumiy texnik talablar” (rasmiy manba: Klapani reguliruyushiye odnosedelnie, dvuxsedelnie i kletochnie. Obshiye texnicheskiye usloviya);

GOST 31294-2005 “Toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir etuvchi himoya klapanlari. Umumiy texnik talablar” (rasmiy manba: Klapani predoxranitelnie pryamogo deystviya. Obshiye texnicheskiye usloviya);

GOST EN 1434-1-2023 “Issiqlik hisoblagichlari. 1-qism. Umumiy talablar” (rasmiy manba: Teploschetchiki. Chast 1. Obshiye trebovaniya);

GOST 2405-88 “Manometrlar, vakuummetrlar, manovakuummetrlar, bosim oʻlchagichlar, tortish oʻlchagichlar va tortish-bosim oʻlchagichlar. Umumiy texnik talablar” (rasmiy manba: Manometri, vakuummetri, manovakuummetri, naporomeri, tyagomeri i tyagonaporomeri. Obshiye texnicheskiye usloviya);

GOST 16920-93 “Manometrik termometrlar va harorat oʻzgartirgichlari. Umumiy texnik talablar va sinov uslublari” (rasmiy manba: Termometri i preobrazovateli temperaturi manometricheskiye. Obshiye texnicheskiye trebovaniya i metodi ispitaniy);

GOST 35087-2024 “Issiqlayin prokatlangan poʻlat qoʻshtavrlar. Texnik talablar” (rasmiy manba: Dvutavri stalnie goryachekatanie. Texnicheskiye usloviya);

GOST 33259-2015 “Armatura, ulanuvchi qismlar va truboprovodlar flanetslari (nominal bosim PN 250 gacha). Tuzilishi, oʻlchamlari va umumiy texnik talablar” (rasmiy manba: Flansi armaturi, soyedinitelnix chastey i truboprovodov na nominalnoye davleniye do PN 250. Konstruksiya, razmeri i obshiye texnicheskiye trebovaniya);

OʻzMSt ISO 228-1:2024 (ISO 228-1:2000, IDT) “Quvur rezbalari, unda rezbalar germetiklangan boʻgʻinlarga ega emas — 1-qism: Oʻlchamlari, ogʻishlari va belgilanish”;

ISO 7005-1:2011 “Sanoat va umumiy xizmat koʻrsatish quvur tizimlari uchun poʻlat flanetslar.”.

2. 2-band quyidagi mazmundagi xatboshilar bilan toʻldirilsin:

“blokli issiqlik punkti — zavod sharoitida yaxlit holda tayyorlangan, toʻliq yigʻilgan va sinovdan oʻtkazilgan blok koʻrinishida obyektga yetkazib beriladigan modulli issiqlik punktidan iborat tayyor qurilma;

individual issiqlik punkti — bino ichida yoki uning yaqinida joylashgan issiqlik punkti boʻlib, tashqi issiqlik tarmogʻidan isitish, shamollatish va issiq suv taʼminoti tizimlariga issiqlik energiyasini uzatish tizimi;

issiqlik kiritish tarmogʻi — issiqlik energiyasi hisobini yuritish, issiqlik tashuvchining massasi (hajmi), shuningdek uning parametrlarini nazorat qilish va qayd etishni taʼminlaydigan uskunalar va qurilmalar majmuasi (berkitish armaturasi, loytutgich, filtr, bosim oʻzgarishi rostlagichi, issiqlik energiyasi hisoblagichi, nazorat-oʻlchov asboblari).”.

3. 4-banddagi “SHNQ 2.09.10” hamda “SHNQ 2.07.01” degan soʻzlar tegishli ravishda “SHNQ 2.09.17-21” va “SHNQ 2.07.01-23”degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

4. 20-bandning ikkinchi xatboshisidagi “QMQ 2.04.13” degan soʻzlar “SHNQ 2.04.13-24” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

5. 37 va 47-bandlardagi “QMQ 2.04.01” degan soʻzlar “SHNQ 2.04.01-22” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

6. 75-banddagi “SHNQ 2.09.10” degan soʻzlar “SHNQ 2.09.17-21” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

7. 138-banddagi “QMQ 2.04.14” degan soʻzlar “SHNQ 2.04.14-22” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

8. 139-bandda:

birinchi xatboshidagi “QMQ 2.09.03” va “QMQ 2.03.05” degan soʻzlar tegishli ravishda “SHNQ 2.09.02-23” hamda “SHNQ 2.03.05-23” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

ikkinchi xatboshidagi “SHNQ 2.09.02” degan soʻzlar “SHNQ 2.09.02-23” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

9. 140-banddagi “QMQ 2.01.07” va “QMQ 2.09.03” degan soʻzlar tegishli ravishda “SHNQ 2.01.07-21” hamda “SHNQ 2.09.02-23” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

10. 141 va 164-bandlardagi “QMQ 2.09.03” degan soʻzlar “SHNQ 2.09.02-23” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

11. 199-banddagi “QMQ 2.04.05” degan soʻzlar “SHNQ 2.04.05-22” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

12. 207-banddagi “SHNQ 2.01.19” degan soʻzlar “SHNQ 2.01.19-22” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

13. 208-banddagi “SHNQ 2.09.02” degan soʻzlar “SHNQ 2.09.02-23” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

14. Quyidagi mazmundagi 2121 — 21262-bandlar bilan toʻldirilsin:

“2121. Individual issiqlik punktlari quyidagi funksional bogʻlamalardan iborat boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi:

issiqlik kiritish bogʻlamasi;

isitish bogʻlamasi;

issiq suv taʼminotini tayyorlash bogʻlamasi;

ventilyatsiya, issiqlik taʼminoti yoki boshqa issiqlik energiyasi isteʼmolchilari bogʻlamasi;

issiqlik taʼminoti tizimini toʻldirish bogʻlamasi.

2122. Individual issiqlik punkti quyidagi muhandislik kommunikatsiyalari elementlaridan kamida 0,5 m masofada joylashtirilishi lozim:

markazlashtirilgan issiqlik taʼminoti tizimlari quvurlaridan;

isitish, issiq suv taʼminoti, oqova suvlarni chiqarib yuborish, sovuq suv taʼminoti tizimlaridan;

binoning umumiy elektr taʼminoti tizimidagi kirish taqsimlash qurilmalarigacha.

Muhandislik tizimlariga ulanish joyi texnik shartlarga muvofiq belgilanishi kerak.

2123. Individual issiqlik punktini loyihalashda ushbu SHNQning 211-bandi talablari inobatga olinishi lozim.

2124. Individual issiqlik punkti xonasida havoning normativ haroratini taʼminlash uchun moʻljallangan shamollatish tizimi boʻlishi lozim.

2125. Individual issiqlik punkti loyiha hujjatlari quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:

muhandislik tarmoqlariga ulanish uchun texnik shartlar;

loyihalash boʻyicha texnik topshiriq;

prinsipial sxema;

jihozlarni joylashtirish rejasi va qirqimlari;

asbob-uskunalar va materiallar tasnifi;

asosiy bogʻlamalar;

jihozlarni tanlash listlari;

avtomatlashtirishning funksional sxemasi;

taqsimlash va avtomatlashtirish shitining elektr sxemasi;

elektr taʼminoti va avtomatlashtirish jihozlari hamda materiallarining texnik xususiyatlari.

Texnik topshiriq quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:

quvvati (Gcal/MW/kW/h);

harorat grafigi (T1, T2, T11, T21, T3, T4, V1, T22);

ishchi bosimi (T1, T2, T3, V1, T11, T21).

2126. Loyihada har bir tizim uchun suv isitgichlari (issiqlik almashtirgichlar)ning isitish yuzalarini hisoblash amalga oshirilishi lozim.

Bunda, talab etiladigan isitish yuzasi kamida 10 % zaxira bilan koʻrsatilishi, tarmoq suvi sarfida kamida 15 % zaxira mavjudligi tekshirilishi lozim.

Suv olish joylarida issiq suv harorati 60°C dan past boʻlmasligi (issiqlik almashtirgichdan chiqishda 70°C dan oshmasligi) taʼminlanishi hisobga olinishi lozim.

2127. Individual issiqlik punkti loyihasida avtomatlashtirish vositalarini, uskunalarini, issiqlik tarmoqlarini va issiqlik isteʼmoli tizimlarini bosimning yoʻl qoʻyilmaydigan oʻzgarishlaridan hamda gidravlik zarbalardan himoya qiluvchi qurilmalarni oʻrnatishni nazarda tutish lozim.

2128. Individual issiqlik punktining uskunalari va quvurlarining issiqlik himoyasini SHNQ 2.04.14-22 ga muvofiq loyihalash kerak.

2129. Individual issiqlik punktining uskunalariga texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlash imkoniyatlarini taʼminlash uchun uning oʻziga hamda alohida qismlariga erkin va xavfsiz kirish imkoniyati boʻlishi kerak.

21210. Har bir blokli issiqlik punkti uskunasi oʻzining alohida ramasi ustiga oʻrnatilishi kerak.

Blokli issiqlik punkti ramasi GOST 30245-2012 boʻyicha toʻgʻri burchakli profilli prokat materialidan, GOST 8240-97 boʻyicha issiqda prokatlangan poʻlat shvellerlardan va GOST 35087-2024 boʻyicha issiqda prokatlangan poʻlat qoʻshtavrlardan tayyorlanishi kerak.

21211. Binolarning yertoʻlalariga oʻrnatiladigan individual issiqlik hamda blokli issiqlik punkti quyidagilarda ishlashga moʻljallangan boʻlishi kerak:

harorati +5 °C dan +40 °C gacha boʻlganda;

issiqlik punkti xonasidagi nisbiy namlik 20% dan 90% gacha boʻlganda.

21212. Individual issiqlik punkti uchun foydalaniladigan uskunalar va materiallar quyidagi maksimal haroratga bardosh berishi kerak:

kirishdagi maksimal harorat — 150 °C;

issiqlik tizimidagi maksimal harorat — 110 °C;

issiq suv taʼminoti tizimidagi maksimal harorat — 90 °C.

Individual issiqlik punkti uchun foydalaniladigan uskunalar va materiallar quyidagi maksimal bosimga bardosh berishi kerak:

issiqlik punktining birlamchi konturidagi ishchi bosim — 10 bar;

choʻyan isitish asboblari, poʻlat shtamplangan radiatorli tizimlarda — 6 bar;

panel va konvertorli isitish tizimlarida — 10 bar;

issiq suv taʼminoti tizimidagi maksimal ishchi bosim — 10 bar;

sovuq suv tizimida maksimal ishchi bosim — 10 bar.

21213. Individual issiqlik punkt almashgichlar va rostlash klapanlari issiqlik tarmogʻidagi kiruvchi va chiquvchi harorati va bosimiga muvofiq boʻlishi kerak.

21214. Individual issiqlik punktlari doirasidagi quvur oʻtkazgichlar SHNQ 2.04.07-22 ga muvofiq poʻlat quvurlardan tayyorlanishi lozim.

21215. Individual issiqlik punkti ichidagi quvurlarni loyihalashda, ularning joylashuvi va mahkamlanishi odamlar hamda koʻtarish-tashish uskunalarining erkin harakatlanishiga xalaqit bermasligi lozim.

21216. Suv isitgichlar GOST 15518-87 ga muvofiq AISI 316 zanglamaydigan poʻlatdan tayyorlangan payvandlangan yoki yigʻma plastinali issiqlik almashtirgichlardan foydalanish lozim.

21217. Issiqlik almashtirgichlarning quvurlar bilan ulanish joylari (patrubkalari) rezbali yoki gardishli (flanetsli) boʻlishi lozim. Bunda, payvandlanadigan ulanishlarga yoʻl qoʻyilmaydi.

Ikki bosqichli monobloklardan tashqari, barcha ulanishlar issiqlik almashtirgichning bir tomonida joylashishi lozim.

Rezbali ulanishlar ularning aylanib ketishini oldini oladigan maxsus mahkamlash (fiksatsiya) tizimiga ega boʻlishi kerak.

21218. Isitish tizimida GOST 6134-2007 ga muvofiq zaxira sirkulyatsiya nasosi oʻrnatilishi zarur.

21219. Nasos uskunasi quruq ishlashdan himoyalangan boʻlishi lozim.

21220. Isitish tizimida suv hajmining isitish paytida kengayishini qoplash uchun kengaytiruvchi bak oʻrnatilishi kerak.

Kengaytiruvchi baklar silindr shaklida hamda tubi ellipssimon boʻlishi lozim.

21221. Issiqlik isteʼmoli tizimlari yuqori bosimdan himoyalanish uchun sozlanadigan saqlovchi klapanlar bilan jihozlanishi, bunda ular isteʼmolchiga issiqlik yetkazib beruvchi quvurga oʻrnatilishi lozim.

21222. Individual issiqlik punkti uskunalarini ifloslanishdan himoya qilish maqsadida magnit-mexanik turdagi filtrlar boʻlishi, bunda ular quyidagi joylarda oʻrnatilishi lozim:

uzatuvchi quvurda, individual issiqlik punktiga kirish joyida, birinchi berkitish armaturasidan keyin;

qaytuvchi quvurda rostlash qurilmalari, nasoslar, suv va issiqlik oqimi sarfini hisobga olish uskunalari oldida bittadan ortiq boʻlmaganda.

Individual issiqlik punktidan foydalanishda filtrdagi bosim yoʻqotishi 10 kPa dan oshmasligi lozim.

Filtr toʻri teshiklarining oʻlchami 1 mm dan katta boʻlmasligi kerak.

Shartli oʻtish diametri Du 50 dan kichik yoki unga teng boʻlgan filtrlar OʻzMSt ISO 228-1:2024 ga muvofiq rezbali boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.

Du 50 dan katta boʻlgan filtrlar uchun esa ulanishlar GOST 33259-2015 ga asosan gardishli boʻlishi lozim.

Individual issiqlik punkti korpusi, qopqogʻi va panjaralarining materiali choʻyan yoki zanglamaydigan poʻlatdan boʻlishi kerak.

21223. Issiqlik tarmoqlarini markaziy issiqlik punktiga kiritishda GOST 28343-89 ga muvofiq poʻlat berkitish armaturasidan foydalanish lozim.

Markaziy issiqlik punktidan chiqishda esa bogʻlanuvchan yoki yuqori mustahkamlikka ega choʻyandan tayyorlangan armaturani qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.

21224. Isitish va ventilyatsiyaga umumiy issiqlik yuklamasi 0,2 MW va undan yuqori boʻlgan individual issiqlik punktiga kirishdagi berkitish armaturasi poʻlatdan tayyorlangan boʻlishi kerak.

21225. Suv, havoni chiqarish va drenaj qurilmalarida kulrang choʻyandan tayyorlangan armaturani qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.

Individual issiqlik punktlarida choʻyan armaturani oʻrnatishda uni egilish kuchlanishlaridan himoyalash choralari koʻrilishi lozim.

Individual issiqlik punktlarida latun va bronzadan tayyorlangan armaturalarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.

21226. Individual issiqlik punktlarining berkitish armaturasi quyidagi joylarda oʻrnatilishi lozim:

issiqlik tarmoqlarining barcha uzatuvchi va qaytuvchi quvurlarida, ularning issiqlik punktlariga kirish va chiqish joylarida;

har bir nasosning soʻrish va haydash quvurlarida;

har bir issiqlik almashtirgichning kirish va chiqish quvurlarida.

Quvurlardagi berkitish armaturalarining soni, ishonchli va uzluksiz ishlashni taʼminlaydigan minimal darajada boʻlishi kerak.

21227. Individual issiqlik punktlarining berkitish armaturasini rostlash armaturasi sifatida qabul qilishga yoʻl qoʻyilmaydi.

21228. Eshik va deraza oʻrinlari, shuningdek darvozalar ustidan oʻtkazilgan quvur yoʻllarida joylashgan qismlarida armatura, drenaj qurilmalari, gardishli va rezbali birikmalarni oʻrnatishga yoʻl qoʻyilmaydi.

21229. Issiqlik tarmogʻining kirish qismida payvandlanadigan yoki gardishli berkitish armaturasidan foydalanish lozim.

Isitish va toʻldirish tizimida, sovuq hamda issiq suv taʼminoti tizimlarida diametri 15 — 40 mm boʻlgan berkitish armaturalari uchun rezbali birikmadan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.

21230. Rostlovchi klapanlarining korpuslari va qopqoqlari choʻyandan (yoki unga oʻxshash xususiyatlarga ega materialdan), konus, oʻrindiq va shtoklari esa zanglamaydigan poʻlatdan (yoki unga oʻxshash xususiyatlarga ega materialdan) tayyorlanishi lozim.

21231. Boshqaruv armaturasi GOST 12678-80 va GOST 12893-2005 ga muvofiq korroziyaga chidamli boʻlishi lozim.

21232. Rostlovchi klapanning sizib chiqish miqdorining qiymati 0,05 % dan oshmasligi lozim.

21233. Rostlovchi klapanning amaliy ishga tushish vaqti isitish tizimi klapani uchun 300 s dan va issiq suv taʼminoti tizimi klapani uchun 90 s dan oshmasligi lozim.

21234. Ishchi mexanizmining himoya darajasi IP 65 dan past boʻlmasligi lozim.

21235. Rostlovchi klapanlar gardishli ulanishga ega boʻlishi yoki gardishlar orasiga oʻrnatilishi lozim.

Individual issiqlik punktlarining tizimidagi ishchi bosim 0,6 MPa gacha boʻlgan hollarda rezbali rostlovchi klapanlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.

Rostlovchi klapanning tuzilishi va ishlashi yechimlarini qabul qilishda, markazlashtirilgan issiqlik taʼminoti tizimida mavjud boʻlgan va filtrlar orqali oʻtadigan iflosliklar klapanni shikastlamasligi yoki uning tiqilib qolishiga sabab boʻlmasligini inobatga olinishi kerak.

21236. Himoya qurilmalari hisobi va rostlanishi bunda, himoyalangan elementdagi bosim hisobiy bosimdan 10 % dan oshmasligi, hisobiy bosim 0,5 MPa gacha boʻlganda esa 0,05 MPa dan oshmasligi kerak.

Saqlagich qurilmalarining oʻtkazish qobiliyatini hisoblash GOST 31294-2005 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.

21237. Xavfsizlik moslamasi oʻrnatilgan quvurdan issiqlik tashuvchini olishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Himoya qurilmalarining bevosita oldiga berkitish armaturasini oʻrnatishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Xavfsizlik klapanlari ishga tushganda xizmat koʻrsatuvchi xodimlarni kuyishini oldini olish boʻyicha chiqarish quvurlariga ega boʻlishi kerak.

Quvurlar muzlashdan himoyalanishi va ularda toʻplanib qolgan kondensatni chiqarib tashlash uchun drenaj tizimlari bilan jihozlanishi kerak.

Ularga berkitish moslamalarini oʻrnatishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Quvurlarda berkitish armaturasi ushbu SHNQning 193-bandiga muvofiq oʻrnatilishi lozim.

Isitish va yoki shamollatish tizimlarida hamda issiq suv taʼminotida har bir quvurning eng yuqori nuqtasiga avtomatik yoki qoʻlda boshqariladigan havo chiqargichlar boʻlishi kerak.

Suv va kondensat quvurlarining eng past nuqtalarida, shuningdek kollektorlarda suvni chiqarib yuborish uchun (tushirgichlar) shartli diametri kamida 25 mm boʻlgan joʻmraklar oʻrnatilishi kerak.

21238. Teskari klapanlarni quyidagi shartlar taʼminlanganda oʻrnatish lozim:

har bir nasosning haydash quvurida berkitish armaturasigacha bittadan ortiq nasos boʻlganda;

issiq suv taʼminotining retsirkulyatsiya quvurida;

isitish tizimining taʼminot quvurida.

21239. Quvurlar, armaturalar, uskunalar va gardishli birikmalar uchun issiqlik himoyasi qoʻllanilishi, bunda issiqlik himoyasi quyidagilarni taʼminlashi lozim:

harorati 100 °C dan yuqori boʻlgan issiqlik tashuvchilar joylashgan xona harorati 45 °C dan oshmaganda;

harorati 100 °C dan past boʻlgan issiqlik tashuvchilari joylashgan xona harorati 35 °C dan oshmaganda.

21240. Turar joy va jamoat binolariga oʻrnatilgan issiqlik punktlarining quvurlari, armaturalari hamda jihozlari uchun issiqlik himoyalash konstruksiyalarining materiallari yonmaydigan boʻlishi kerak.

21241. Armatura va gardishli ulanmalar uchun asosiy issiqlik himoyasi qatlamining qalinligi ular oʻrnatilgan quvur tizimining asosiy issiqlik himoyasi qatlami qalinligiga teng qilib belgilanishi kerak.

21242. Individual issiqlik punktlarining elektr taʼminoti ishonchliligiga koʻra II toifadagi elektr qabul qiluvchi qurilmalarga kiritish kerak.

21243. Elektr uskunalari nam xonalarda ishlash uchun, yer ostiga oʻrnatilgan va yondosh qurilgan issiqlik punktlarida esa zax xonalarda ishlash uchun elektr uskunalarining tuzilishi qoidalari talablariga muvofiq boʻlishi kerak.

21244. Elektr qurilmalarining kuchlanish ostida boʻlmagan metall qismlari yerga ulanishi kerak.

21245. Individual issiqlik punktlari elektr taʼminoti kabellari misdan boʻlishi, bunda kabelning kesim yuzasi yuklamaga va yotqizish usuliga muvofiq aniqlanishi lozim.

Kabellar, perforatsiyali kabel novlari boʻylab, himoya quvurlari ichida hamda skobali konstruksiyalar ustidan oʻtkazilishi kerak.

21246. Kabellarni novlardan tushirishda va beton qatlamidan (devorlar, shiftlar) oʻtkazishda ularni mexanik shikastlanishdan himoyalash maqsadida poʻlat quvurlardan foydalanish kerak.

Kabellarni isteʼmolchilarga (dvigatellar, rozetkalar) ulanish joylarida mexanik himoyalash uchun egiluvchan plastmassa quvurlarni qoʻllash lozim.

Kabellar yongʻinga qarshi devorlar orqali oʻtkazilayotganda, ular yongʻindan himoyalovchi maxsus aralashma bilan qoplanishi kerak.

21247. Individual issiqlik punkti xonasida quyidagi elementlardan iborat boʻlgan elektr taqsimlash shitini oʻrnatish lozim:

kiritish avtomati;

elektr energiyasini hisobga olish qurilmasi;

rozetka avtomati (rozetkalar uchun himoya avtomati);

yoritish liniyasi uchun avtomatika;

individual issiqlik punkti avtomatlashtirish tizimiga moʻljallangan avtomatika.

Taqsimlash elektr shitining himoya darajasi IP 54 dan past boʻlmasligi lozim.

Elektr taqsimlash shitini individual issiqlik punkti xonasidan tashqarida joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.

21248. Individual issiqlik punkti xonasidagi yoritilganlik darajasi 100 lx dan kam boʻlmasligi lozim.

Yoritgichlarning himoya darajasi IP 54 dan past boʻlmasligi kerak.

21249. Elektr kabellar himoya kanalidan foydalangan holda dvigatellar va boshqa qurilmalarga olib kelinishi kerak.

Uzatma joylashtirilishi va mahkamlanishi uskunani joriy taʼmirlash uchun qulay boʻlishi kerak. Agar kabellar ulash qutilariga kiritilgan boʻlsa, ulash boshlangʻich uskunaning himoya darajasiga koʻra, IP 55 dan past boʻlmagan darajada bajarilishi kerak.

21250. Avtomatlashtirish va nazorat qilish vositalari GOST EN 1434-1:2023 ga muvofiq individual issiqlik punktlarining doimiy xizmat koʻrsatuvchi xodimlarisiz ishlashini taʼminlashi kerak.

21251. Yopiq va ochiq issiqlik taʼminoti tizimlaridagi individual issiqlik punktlarini avtomatlashtirish quyidagilarni taʼminlashi lozim:

issiq suv taʼminoti tizimiga keladigan suvning belgilangan haroratini saqlash;

tashqi havo parametrlarining oʻzgarishiga muvofiq isitish tizimlariga issiqlik (issiqlik oqimi) berilishini tartibga solishi, bu orqali isitiladigan xonalarda belgilangan havo haroratini taʼminlash;

issiqlik tarmogʻidan issiqlik punktiga keladigan suvning maksimal sarfini cheklash, bu isitish uchun issiqlik sarfini boshqaruvchi klapanni qisman yopish orqali yoki issiq suv taʼminoti tizimiga kiruvchi suv haroratini boshqaruvchi klapanni qisman yopish orqali amalga oshirish;

issiqlik isteʼmoli tizimlarida statik bosimni saqlab turish uchun qoʻshimcha qurilmalarni mustaqil ulashda ularni yoqish va oʻchirish;

quvurlardagi suv harorati belgilangan parametrlardan oshib ketish ehtimoli mavjud boʻlganda;

asosiy nasos ishdan chiqqan holda, issiqlik taʼminoti tizimining zaxira nasosini ishga tushirish;

avariya signalizatsiyasi.

21252. Individual issiqlik punkti boshqaruv kontrolleri dispetcherlik va nazorat tizimiga ulanish uchun qoʻshimcha RS-232/485 chiqishga ega boʻlishi kerak.

21253. Issiqlik oqimlari sarfi va isteʼmolchilar tomonidan suv sarfini hisobga olish uchun issiqlik energiyasini oʻlchash asboblari boʻlishi lozim.

21254. Sarf oʻlchagichlar va suv oʻlchagichlar issiqlik tashuvchining maksimal soatlik sarfiga moʻljallanishi zarur.

21255. Issiqlik sarfi 2,3 MW gacha boʻlgan issiqlik punktlarida quyidagi nazorat-oʻlchov asboblari boʻlishi lozim:

GOST 2405-88 ga muvofiq manometrlar:

issiqlik punktiga kirishdagi suv issiqlik tarmoqlari quvurlarining berkitish armaturasigacha;

suv issiqlik tarmoqlari quvurlaridagi bosim rostlagichlaridan oldin va keyin;

issiq suv taʼminoti va isitish tizimlari issiqlik almashtirgichlarining har bir bosqichi uchun isituvchi va isitiladigan suv quvurlarining kirish va chiqish qismlarida;

nasoslarning soʻrish va haydash quvurlaridan oldin va keyin;

loytutgichlar, filtrlar va suv oʻlchagichlardan oldin va keyin;

GOST 16920-93 ga muvofiq termometrlar:

suv issiqlik tarmoqlari quvurlarining issiqlik punktiga kirish joyidagi berkitish armaturasidan keyin;

zadvijkalar oldidagi suv yoʻli boʻylab issiqlik isteʼmoli tizimlaridan qaytish quvurlarida.

Issiq suv taʼminoti va isitish tizimlari issiqlik almashtirgichlarining har bir bosqichi uchun isituvchi va isitiladigan suv quvurlarining kirish va chiqish joylarida oʻrnatish kerak.

21256. Manometrlar, bosim oʻlchagich strelkasi bir joyda yopishib qolishining oldini olish uchun bosimni pasaytirish, ifloslanishni bartaraf etish va koʻrsatish aniqligini oshirish uchun tarmoqni puflash imkonini beruvchi berkitish armaturasi bilan jihozlangan boʻlishi kerak.

21257. Issiqlik tashuvchi sifatida oʻta qizdirilgan suv qoʻllanilsa, bosimni oʻlchash uskunalari uchun issiqlik tarmogʻi tomonidan oʻlchanayotgan muhitni sovitish uchun moʻljallangan qoʻshimcha sifon trubka (Perkins trubkasi) oʻrnatish zarur.

21258. Oʻlchov uskunasi bilan oʻlchanadigan maksimal ishchi bosim quyidagicha boʻlishi kerak:

oʻzgarmas yuklamada shkalaning 2/3 yuqori chegarasida;

oʻzgaruvchan yuklamada shkalaning 1/2 yuqori chegarasida.

21259. Nazorat oʻlchov asboblarining aniqlik sinfi 2,5 dan past boʻlmasligi kerak.

21260. Koʻrsatuvchi termometrlar sifatida oʻq boʻylab yoki radial ulangan bimetall termometrlarni qoʻllash zarur.

21261. Termometrning himoya silindri yoki shtokining uchi (silindrsiz termometrlar uchun) quvurning ichki diametrining kamida 1⁄3 va koʻpi bilan 2⁄3 qismigacha chuqurlikka botirilgan boʻlganda, haroratni oʻlchash xatoligi minimal boʻlishi kerak.

Termoelementning turlicha botish chuqurligiga payvandlangan boʻrtma ulagich yoki bimetall termometrning botiriladigan qismi uzunligini tanlash yoʻli bilan erishishga yoʻl qoʻyiladi.

21262. Nazorat-oʻlchov asboblari toza poldan 2,0 m gacha balandlikda joylashtirilganda korpusning diametri kamida 60 mm, poldan 2,0 m dan yuqorida joylashtirilganda kamida 100 mm boʻlishi kerak.”.

15. 247-banddagi “QMQ 2.01.03” degan soʻzlar “QMQ 2.01.03-19” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

16. 255-banddagi “QMQ 2.01.09” degan soʻzlar “SHNQ 2.01.09-24” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

17. 1-ilovada:

a) oʻn ikkinchi xatboshidagi “QMQ 2.01.01” degan soʻzlar “SHNQ 2.01.01-22” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

b) oʻn toʻrtinchi xatboshidagi “QMQ 2.04.01” degan soʻzlar “SHNQ 2.04.01-22” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

18. 8-ilovada:

a) 1 va 3-jadvallardagi “GOST 9238” hamda “GOST 9720” degan soʻzlar tegishli ravishda “GOST 9238-2022” va “GOST 9720-76” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

b) 3-jadvalning “izohlar” qismidagi “QMQ 2.04.08” degan soʻzlar “SHNQ 2.04.08-23” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

19. 14-ilovaning “Texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar yoki texnik shartlar” ustunida:

a) “GOST 25129” degan soʻzlar “GOST 25129-2020” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

b) “GOST 7871” degan soʻzlar “GOST 7871-2019” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

d) “GOST 10296” degan soʻzlar “GOST 10296-79” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

e) “GOST 10277” degan soʻzlar “GOST 10277-90” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

20. 15-ilovaning “Izohlar” qismida:

a) “GOST 2874” degan soʻzlar “GOST 2874-82” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

b) “GOST 13078” degan soʻzlar “GOST 13078-2021” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.