Dezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazish, dezinfeksiya xizmatini amalga oshiruvchi tashkilotlarni joylashtirish hamda ularning xonalari va jihozlariga, dezinfeksiya vositalarini saqlash, tashish va ulardan foydalanishga oid sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlarini (0090-25-son SanQvaN) tasdiqlash toʻgʻrisida (8-son)

05.05.2025

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining

qarori

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2025-yil 3-iyunda hisobga olindi, hisob raqami 350]

Oʻzbekiston Respublikasining “Aholining sanitariya-epidemik osoyishtaligi toʻgʻrisida”gi Qonuni va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 25-iyuldagi PF-6035-son “Koronavirus pandemiyasini yumshatish, aholining sanitariya-epidemik osoyishtaligi va salomatligini saqlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi qaror qiladi:

1. Dezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazishga, ushbu tadbirlarni amalga oshiruvchi muassasalarni joylashtirish, xonalar va jihozlarga, dezinfeksiya vositalarini saqlash, tashish va ulardan foydalanishga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari (0090-25-son SanQvaN) 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Ayrim sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari 2-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.

3. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil, Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi va Savdo-sanoat palatasi bilan kelishilgan.

4. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan uch oy oʻtgach kuchga kiradi.

Rais B. YUSUPALIYEV

Toshkent sh.,

2025-yil 5-may,

8-son

Kelishildi:

Sogʻliqni saqlash vaziri A. XUDAYAROV

2025-yil 9-aprel

Savdo-sanoat palatasi raisi D. VAXABOV

2025-yil 17-mart

Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vaziri Sh. XIDOYATOV

2025-yil 17-mart

Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil oʻrinbosari J. URUNOV

2025-yil 17-mart

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining 2025-yil 5-maydagi 8-son qaroriga 1-ILOVA

Dezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazish, dezinfeksiya xizmatini amalga oshiruvchi tashkilotlarni joylashtirish hamda ularning xonalari va jihozlariga, dezinfeksiya vositalarini saqlash, tashish va ulardan foydalanishga oid sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari (0090-25-son SanQvaN)

Mazkur sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari (bundan buyon matnda sanitariya qoidalari deb yuritiladi) dezinfeksiya (dezinseksiya, deratizatsiya) tadbirlarini oʻtkazish tartibi, ularni amalga oshiruvchi tashkilotlarni joylashtirilishi, xonalari, jihozlari hamda dezinfeksiya (dezinseksiya, deratizatsiya) vositalarini saqlash, tashish va ulardan foydalanish, shuningdek xodimlarning shaxsiy gigiyenasiga qoʻyiladigan talablarni belgilaydi.

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Mazkur sanitariya qoidalarida quyidagi tushunchalar qoʻllaniladi:

jamoat binolari — odamlarning vaqtincha yashashi va turli xil faoliyat turlarini amalga oshirishlari uchun moʻljallangan obyektlar: madaniyat, jismoniy tarbiya, sport, ilm-fan, taʼlim, sogʻliqni saqlash, savdo, umumiy ovqatlanish, maishiy xizmat koʻrsatish muassasalari va tashkilotlari, bank-moliya muassasalari, qurilish-kommunal tashkilotlari, aloqa, transport korxonalari hamda maʼmuriy binolar;

joylashtirish vositalari — mehmonxonalar, turistik bazalar va majmualar, dam olish uylari va zonalari, pansionatlar, kempinglar, motellar, mehmon uylari, oʻtov va chodirli oromgohlar, sanatoriylar hamda mehmonxona xizmatlari (joylashtirish boʻyicha xizmatlar) koʻrsatiladigan boshqa obyektlar, shuningdek, joylashtirish vositasi sifatida tunab qolish uchun jihozlangan yer usti transporti;

transport infratuzilmasi obyektlari — yoʻlovchilarga, yuk joʻnatuvchilarga, yuk oluvchilarga, tashuvchilarga va tashish jarayonining boshqa ishtirokchilariga xizmat koʻrsatish, shuningdek transport vositalarining ishlashini taʼminlash uchun moʻljallangan inshootlar, ishlab chiqarish-texnologik majmualar;

dezinfeksiya — yuqumli kasalliklarni yuqish zanjirini uzish va kelib chiqishini oldini olish uchun tashqi muhit obyektlarida oʻta xavfli va yuqumli kasalliklarning patogen mikroorganizmlarini yoʻq qilishga qaratilgan chora-tadbirlar majmui;

dezinseksiya — hasharotlarni yoʻq qilish va paydo boʻlishining oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlar majmui;

deratizatsiya — turli xil oʻta xavfli va yuqumli kasalliklarning tashuvchisi boʻlgan kemiruvchilarni kamaytirish yoki yoʻq qilishga qaratilgan chora-tadbirlar majmui;

dezinfeksiya tadbirlari — profilaktik (dezinfeksiya, dezinseksiya, deratizatsiya), joriy, oʻchoqli (yakuniy) dezinfeksiyani oʻtkazishga doir ishlar majmui;

dezinseksiya tadbirlari — patogen mikroorganizmlar, invaziv kasalliklar, qon soʻruvchi boʻgʻimoyoqlilar va boshqa hasharotlarga qarshi profilaktik, joriy va oʻchoqli (yakuniy) dezinseksiyani oʻtkazishga doir ishlar majmui;

deratizatsiya tadbirlari — kemiruvchilar va ularning ektoparazitlarini yoʻq qilish, koʻpayishini nazorat qilish hamda ular tarqatadigan kasalliklarning oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlar majmui;

profilaktik dezinfeksiya — doimiy ravishda epidemiya holatidan qatʼiy nazar yuqumli va parazitar kasalliklarning oldini olishda amalga oshiriladigan chora-tadbirlar majmui;

joriy dezinfeksiya — epidemiologik ahamiyatga ega tashkilot va muassasalar yuqumli va parazitar kasalliklarning tarqalishini oldini olish uchun muntazam yoki doimiy olib boriladigan infeksiyalar tarqalishiga qaratilgan chora-tadbirlar majmui;

oʻchoqli (yakuniy) dezinfeksiya — infeksiya manbai bartaraf etilgandan keyin (bemorlarni shifoxonaga joylashtirish, oʻlim holati, ambulator davolanishni tugatish va salbiy testlarni olish) patogenlarni toʻliq yoʻq qilish uchun amalga oshiriladigan tadbirlar majmui;

repellent — turli xil hasharotlar va kemiruvchilarga nisbatan qoʻrqituvchi xususiyatlarga ega boʻlgan vosita yoki qurilmalar;

rodentitsid vosita — dori vositalari yordamida kemiruvchilarni nobud qilish;

2. Dezinfeksiya tadbirlarini (dezinfeksiya, dezinseksiya, deratizatsiya) oʻtkazishda dezinfeksiya vositalarining xavf sinfi hisobga olinishi hamda inson va atrof-muhitga zarar yetkazmaslik uchun III-IV xavf sinfiga kiruvchi dezinfeksiya vositalaridan, taʼlim tashkilotlarida esa faqat IV xavf sinfiga kiruvchi dezinfeksiya vositalaridan foydalanish lozim.

Dezinfeksiya vositalaridan foydalanishda ularni qoʻllash boʻyicha yoʻriqnomaga rioya qilish zarur.

2-bob. Dezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazishga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari

1-§. Profilaktik dezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazishga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari

3. Profilaktik dezinfeksiya tadbirlari quyidagi obyektlarda oʻtkazilishi zarur:

jamoat binolari va joylashtirish vositalarida;

oqova suvlarni tozalash inshootlari, qabristonlar, qattiq maishiy chiqindilarni utilizatsiya qilish bilan shugʻullanuvchi tashkilotlar hududida;

aholi turar joylarini sanitar tozalash bilan shugʻullanuvchi tashkilot hududlarida;

rekreatsiya va sogʻlomlashtirish maqsadlariga moʻljallangan obyektlar hamda ularning hududlarida;

bojxona terminallarida;

transport infratuzilmasi obyektlarida;

davlat chegarasi orqali oʻtkazish punktlarida;

temir yoʻl, daryo vokzallari, avtovokzallar, aeroportlar va metropolitenda.

4. Profilaktik dezinfeksiya tadbirlari oʻtkaziladigan obyektlarda xodimlar dezinfeksiya ishlari oʻtkazilishi haqida bir kun oldin ogohlantirilishi kerak.

5. Profilaktik dezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazishda quyidagilarga rioya qilish kerak:

obyektlarda profilaktik dezinfeksiya tadbirlari oyda bir marta amalga oshirishga;

epidemik kasalliklar mavsumida dezinfeksiya tadbirlarini davriyligini koʻpaytirishga.

6. Profilaktik dezinfeksiya tadbirlari oʻtkazilgandan soʻng bakteriologik usul yordamida yuzalardan surtma olinishi va laboratoriya tekshiruvlari oʻtkazilishi zarur.

Profilaktik dezinfeksiya tadbirlari oʻtkazilgan obyektlardan olingan surtmalarda E. coli bakteriyalari tuman (shahar) markazidan 5 foizgacha, olis va chekka hududlardan esa 3 foizgacha aniqlanganda, dezinfeksiya tadbirlari sifatli oʻtkazilgan hisoblanadi.

7. Turar joy obyektlarining zinapoyalari, lift, chiqindi kamerasi, chiqindilarni toʻplash moslamalarida profilaktik dezinfeksiya oʻtkazilishi lozim.

8. Profilaktik dezinfeksiya tadbirlari oʻtkazilgandan soʻng, obyektdagi barcha yuzalar nam mato bilan artib tozalanishi va xonalar shamollatilishi zarur.

9. Profilaktik dezinfeksiya tadbirlari obyektlarda oʻtkazishda sarflanadigan dezinfeksiya vositalarining miqdori mazkur sanitariya qoidalarining 1-ilovasi 1-2-jadvallariga muvofiq boʻlishi lozim.

10. Dezinfeksiya vositalarining ruxsat etilgan miqdorlari mazkur sanitariya qoidalarining 2-ilovasiga muvofiq boʻlishi lozim.

2-§. Dezinseksiya tadbirlarini oʻtkazishga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari

11. Dezinseksiya tadbirlari obyektlarda ish vaqti tugaganidan soʻng yoki sanitariya, dam olish kunlarida oʻtkazilishi zarur.

12. Transmissiv kasalliklar boʻyicha noxush boʻlib hisoblangan mintaqalarga mahalliy va xalqaro parvozlarni amalga oshiruvchi havo kemalarida dezinseksiya tadbirlari oʻtkazilishi kerak.

13. Transmissiv kasalliklar boʻyicha epidemik jihatdan xavfli mintaqa va hududlarga parvozlarni amalga oshiruvchi havo kemalarida aerozol qadoqlari boʻlishi zarur.

14. Dezinseksiya vositalarini tanlashda quyidagilarni inobatga olish lozim:

obyektlarning oʻziga xosligi (turi, toifasi, sanitar-texnik holati);

boʻgʻimoyoqlilarning biologik xususiyatlari (turi, rivojlanish bosqichi, insektitsidlarga chidamliligi);

zararkunandalarga qarshi vositalarning repellent xususiyatlari.

15. Jamoat binolari va joylashtirish vositalarida dezinseksiya tadbirlari bahor, yoz va kuz mavsumlarida amalga oshirilishi kerak.

16. Dezinseksiya tadbirlarini oʻtkazish muddatlari mahalliy sharoitning oʻziga xos xususiyatlari va entomologik oʻrganish maʼlumotlaridan kelib chiqib belgilanishi lozim.

17. Hasharotlar (suvaraklar, pashshalar, chumolilar, kanalar, burgalar, chivinlar)ga qarshi dezinseksiya tadbirlari larvitsid vositalari taʼsiriga ega usullar bilan obyektning joylashuvi (suv bosgan joylar, nam yer toʻlalari, yer osti suvlari sathi yuqori boʻlgan hududlar)dan kelib chiqib, epidemik va entomologik koʻrsatkichlar boʻyicha amalga oshirilishi kerak.

18. Jamoat binolari va joylashtirish vositalarida dezinseksiya oyda bir marta oʻtkazilishi zarur.

Boshqa turdagi sanoat obyektlarida esa har 3 oyda bir marta dezinseksiya tadbirlari amalga oshirilishi kerak.

19. Suv havzalarida dezinseksiya tadbirlari bezgak chivinlari lichinkalarining ommaviy koʻpayishini oldini olishda oʻtkazilishi, bunda dezinseksiya tadbirlari aholi punktlaridan 3 km uzoqlikda joylashgan barcha kislorodsiz muhitli (koʻlmak, qurayotgan suv havzalari, zovurlar) suv havzalarida oʻtkazilishi kerak.

20. Bezgak chivinlarining lichinkalarini yoʻq qilish aholi punktidan 2 km uzoqlikda va kovakli uyalari mavjud boʻlsa, 3 km uzoqlikda dezinseksiya tadbirlari amalga oshirilishi kerak.

21. Chivinlarga qarshi dezinseksiya tadbirlari epidemik mavsumda atrof-muhit haroratiga koʻra, aprel, may va avgust oylarida amalga oshirilishi lozim.

22. Bir oy davomida obyektning hech bir xonasida hasharotlar uchramasa, ushbu joy hasharotlardan tozalangan toifaga kiritilishi kerak.

23. Obyektlarning 20 foizdan ortigʻida hasharotlar va ularning toʻdalari aniqlansa, obyektda toʻliq dezinseksiya tadbirlari qaytadan oʻtkazilishi zarur.

24. Chivin va pashshalarga lichinkalarini, gʻumbagini yoʻqotish uchun 30 — 50 sm chuqurlikda tuproqqa larvitsidlar yordamida ishlov berilishi va qattiq maishiy chiqindi yigʻish maydonchalari, hojatxonalar, goʻng uyumlari atrofida larvitsidlar bilan dezinseksiya tadbirlari oʻtkazilishi lozim.

25. Ochiq hududlarda hayvonlar goʻngidagi hasharotlarga qarshi dezinseksiya tadbirlarini olib borishda muhofaza qilinayotgan obyekt hududidagi hamda uning atrofidagi barcha qirgʻoq suv havzalari, hasharotlarning ommaviy koʻpayish joylari ularning tarqalish masofasidan kelib chiqib 1 km dan 6 km gacha radiusda dezinseksiya qilinishi lozim.

26. Turar joy va ularga tutash obyektlarda sovuq va issiq tuman usullari bilan dezinseksiya tadbirlarini oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi.

27. Xonalarda dezinseksiya tadbirlari yopiq darchalar va derazalarda oʻtkazilishi hamda dezinseksiya tadbirlari tugagandan soʻng xonalar shamollatilishi lozim.

28. Dezinseksiya tadbirlarini oʻtkazishda oziq-ovqat mahsuloti germetik yopiladigan idishga joylashtirilishi yoki germetik qadoqlangan boʻlishi kerak.

Bunda, dezinseksiya vositalari oziq-ovqat mahsulotiga tushganda, ushbu mahsulot yoʻq qilinishi kerak.

29. Dezinseksiya tadbirlari quyidagi hollarda samarali deb hisoblanishi lozim:

1 d (sutka) davomida bitta yopishqoq qogʻozda 1 dona lichinka, gʻumbak yoki qanotli pashsha aniqlansa;

oqova suvlar tarmogʻi mavjud boʻlmagan hududlarda esa lichinka, gʻumbak yoki qanotli pashsha 3 — 5 donadan koʻp boʻlmasa.

Agar hasharotlar dezinseksiya tadbirlari oʻtkazilganidan keyin bir oy davomida qayta aniqlanmasa, dezinseksiya tadbirlari toʻxtatilishi kerak.

30. Ochiq maydonda oʻtkazilgan dezinseksiya tadbirlarining samaradorligini chivinlarni kechki vaqtda mayda katakli toʻr yoki dokadan yasalgan havo toʻrida tutish yoʻli bilan aniqlanishi kerak.

31. Qanotli chivinlarga qarshi oʻtkazilgan dezinseksiya tadbirlari ularning lichinka va gʻumbaklari 5 — 7 kun oʻtgach, yertoʻlaning har 1 m² maydonida 1 tadan ortiq aniqlanmasa samarali deb hisoblanadi.

32. Ochiq biotoplarda kanalar sonini hisobga olish quyoshli ob-havoda ertalab (quyosh chiqishidan oldin) va kechqurun (kuchli shamol boʻlmaganda), bulutli kunlarda esa bu jarayon faqat kunduzi bayroq usulida amalga oshirilishi lozim.

33. Burgalarni yoʻq qilishga qaratilgan dezinseksiya tadbirlarining samaradorligini aniqlash uchun xonalarda polning har 10 m2 yuzasiga 2 tadan yopishqoq kartonqogʻoz (hajmi 20x30 sm) qoʻyilishi lozim.

Agar bir kunda 1 ta karton qogʻozga 2 tadan koʻp burga tushmagan boʻlsa, dezinseksiya tadbirlari samarali, 3 tadan 10 tagacha boʻlsa qoniqarli, 10 va undan ortiq boʻlsa qoniqarsiz deb baholanishi lozim.

34. Yotoq qandalalariga qarshi dezinseksiya tadbirlari ularning yashirinish ehtimoli boʻlgan joylarda lichinkalari aniqlanmasa samarali deb baholanadi.

35. Dezinseksiya tadbirlari oʻtkazilgandan soʻng barcha obyektlarda namli tozalash ishlari oʻtkazilishi lozim.

3-§. Deratizatsiya tadbirlarini oʻtkazishga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari

36. Deratizatsiya tadbirlari jamoat binolari va joylashtirish vositalarida hamda ularga tutash boʻlgan ochiq tabiat hududlari, shuningdek kemiruvchilarning yashash joylarida amalga oshirilishi kerak.

37. Qattiq maishiy chiqindi solish taralarida kemiruvchilar paydo boʻlishining oldini olish uchun deratizatsiya tadbirlari oyda bir marta oʻtkazilishi, bunda kemiruvchilar aniqlanganda deratizatsiya tadbirlarini zudlik bilan oʻtkazish kerak.

38. Deratizatsiya vositalari repellent taʼsirga ega boʻlishi kerak.

39. Deratizatsiya vositalarini tanlashda quyidagilarni hisobga olish zarur:

obyektning xususiyatlari (turi, toifasi, sanitariya-texnik holati);

kemiruvchilarning biologik xususiyatlari (turi, joylashish xususiyatlari, vositalarga chidamliligi);

rodentitsid vositalarning xususiyatlari (taʼsir etuvchi modda va uning konsentratsiyasi, oʻtkir yoki surunkali taʼsiri, qoʻllash shakli va usuli, odamlar va hayvonlar uchun zaharliligi).

40. Kemiruvchilar uchun xoʻraklar odamlar va uy hayvonlarining kirishiga yoʻl qoʻymaydigan joylarda raqamlangan konteynerlarga joylashtirilishi lozim.

Bunda, xoʻraklarning rodentitsid vosita taʼsirlari atrof-muhitga tarqalishiga va ularning oziq-ovqat mahsulotlariga, dori-darmonlarga, kundalik buyumlarga tushishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

41. Kemiruvchilarga qarshi deratizatsiya tadbirlari yakunlangach, xoʻrak qoldiqlari yigʻilishi va yoʻq qilinishi zarur.

42. Aholi punktlari hududida hamda yuqumli antropozoonoz kasalliklarning tabiiy oʻchoqlarida deratizatsiya tadbirlari epidemik koʻrsatkichlar va sanitariya-gigiyenik tadbirlari boʻyicha amalga oshirilishi kerak.

43. Obyektda deratizatsiya tadbirlarini oʻtkazishda kemiruvchilarning joylashuvini aniqlanishi kerak.

44. Havo kemasida kemiruvchilar aniqlansa, zudlik bilan deratizatsiya tadbirlari amalga oshirilishi lozim.

45. Zoonoz infeksiyalarning tabiiy va antropurgik oʻchoqlarida epidemik va sanitariya-gigiyenik koʻrsatkichlar boʻyicha oʻchoqli deratizatsiya tadbirlari oʻtkazilishi zarur.

46. Deratizatsiya tadbirlarining samaradorligini baholashda quyidagilar inobatga olinishi kerak:

aholi punktining aholi yashamaydigan hududlarida kemiruvchilar sonining 80 foizi va undan koʻproqqa kamayishi;

aholi punktida kemiruvchilar sonini 24 h ichida 3 foizgacha kamayishi;

aholi punkti chegarasidagi tabiiy oʻchoqlar va rekreatsion hududlarda 24 h ichida tuzoqqa tushish holatini 7 foizgacha kamayishi;

binolar va qurilish maydonlarining kemiruvchilardan tozalanishi.

47. Obyektlarni kemiruvchilardan holi hudud toifasiga kiritishda quyidagilar inobatga olinishi lozim:

Qoʻyilgan tuzoqlarga kemiruvchilarning tushmasligi;

obyektlarda kemiruvchilar izlarining yoʻqligi;

kemiruvchilar obyekt yoki hudud boʻylab ochiq harakatlanmasligi;

kemiruvchilar uyalarining, yangi axlatning yoʻqligi, mahsulotlar, idishlar va boshqa buyumlarning shikastlanmasligi;

kemiruvchilarning yoyilgan xoʻrakni yemasligi.

48. Toʻsiqli va tutash deratizatsiya tadbirlari oʻtkir taʼsir etuvchi vositalar yoki antikoagulyantdan foydalangan holda oʻtkazilishi lozim.

49. Birinchi va ikkinchi avlod antikoagulyantlari asosidagi kumulyativ taʼsirga ega boʻlgan vositalarni bolalar va uy hayvonlaridan uzoqda, oziq-ovqat mahsulotlari va yem-xashakdan alohida qoʻllash zarur.

50. Zoonoz kasalliklar va tabiiy antropurgik oʻchoqlarida rodentitsid vositalari paketchalar yoki maxsus konteynerlarda joylashtirilishi kerak.

51. Rodentitsid vositalar joylashtirilgan joylar deratizatsiya tadbirlarini oʻtkazishning butun davri davomida kuzatib borilishi lozim.

Agar ushbu vositalarga ikki haftadan ortiq vaqt davomida tegilmasa, kemiruvchilar mavjud emas deb hisoblanishi hamda kuzatuv toʻxtatilishi, shuningdek ushbu vositalar profilaktik vosita sifatida obyektda qoldirilishi yoki yigʻilib utilizatsiya qilinishi kerak.

52. Oʻlgan kemiruvchilarning, daydi hayvonlarning jasadlari atrof-muhitni ifloslantirishi va ularni utilizatsiya qilish jarayonida odam hamda hayvonlarga yuqishi mumkin boʻlgan infeksiyalar bilan bogʻliq ehtimoliy xavflarni inobatga olgan holda yoʻq qilinishi lozim.

4-§. Joriy va oʻchoqli (yakuniy) dezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazishga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari

53. Koʻp kvartirali va yakka tartibdagi uy-joylarda yuqumli kasallik oʻchogʻi aniqlanganda quyidagi tadbirlar amalga oshirilishi zarur:

bemorni boshqa oila aʼzolaridan alohida saqlash;

xonani har kuni shamollatish va quyosh nurining kirishiga sharoit yaratish;

bemorning shaxsiy gigiyenik vositalarini (sochiq, gilam, yuvish vositalari) boshqa oila aʼzolarining shaxsiy gigiyenik vositalaridan alohidalash;

bemor yotgan xonadagi qoʻl tegadigan barcha yuzalarda (toʻshak, stul, stol, eshik tutqichlari kabilar) joriy dezinfeksiyani oʻtkazish;

koʻp kvartirali va yakka tartibdagi uy-joylarda joriy dezinfeksiyani oʻtkazishdan oldin barcha yuzalarni tozalash.

54. Kelib qoʻngan havo kemasida yuqumli kasallik belgilari boʻlgan bemorlar, kasallikka shubha qilinganlar mavjud boʻlsa, epidemik koʻrsatkichlar boʻyicha oʻchoqli (yakuniy) dezinfeksiya oʻtkazilishi kerak.

Bunda, oʻchoqli (yakuniy) dezinfeksiya havo kemasida aniqlangan infeksiya turidan kelib chiqib oʻtkazilishi lozim.

55. Vabo, oʻlat, qaytalanuvchi tif, epidemik toshmali tif, Brill kasalligi, KU isitmasi (oʻpka shakli), kuydirgi, yuqori darajada yuqumli virusli gemorragik isitmalar, qorin tifi, paratif, salmonellyoz, moxov, ornitoz (psittakoz), difteriya, qichima, soch, teri va tirnoqlar zamburugʻi, qoʻtir kasalliklari oʻchoqlarida, shuningdek “A” va “E” virusli gepatitlar, poliomielit va boshqa enterovirus infeksiyalar, bakterial dizenteriya, rotavirus infeksiyalari, ichak iersiniozi, oʻtkir ichak infeksiyalari, nomaʼlum patogen mikroorganizmlar keltirib chiqaradigan kasallik oʻchoqlarida oʻchoqli (yakuniy) dezinfeksiya amalga oshirilishi kerak.

56. Yuqumli kasalliklar oʻchoqlarida oʻchoqli (yakuniy) dezinfeksiya quyidagi holatlarda amalga oshirilishi kerak:

bemorni oʻchoqdan evakuatsiya qilgandan keyin;

bemorning oʻlimidan keyin;

bemor joylashtirilgan muassasa yoki shifoxonaning boshqa boʻlimiga koʻchirilgandan soʻng.

57. Yuqumli kasalliklar oʻchoqlarida infeksiya turiga qarab dezinfeksiya qilinadigan joy hajmi aniq belgilab olinishi kerak.

58. Kasallik oʻchogʻida oʻchoqli (yakuniy) dezinfeksiya tadbirlari bemor joylashgan joy kirish eshigidan boshlab quyidagi ketma-ketlikda amalga oshirilishi kerak:

kirish joyidan boshlab dezinfeksiyalovchi eritmani polga purkash;

bemorning oziq-ovqat qoldiqlari va ajralmalarini zararsizlantirish;

barcha idishlar qopqoqli idishga yigʻilishi va zararsizlantirishi;

yumshoq buyumlarni (choyshablar, yotoq kiyimlar, gilamlar, poyondozlar, ustki kiyimlar) dezinfeksiya qilish uchun dezinfeksiya kamerasiga yigʻish;

jihozlar, devorlarni 2 m balandlikkacha dezinfeksiyali eritma bilan zararsizlantirish;

bemor va u bilan aloqada boʻlgan shaxslar xonalarini zararsizlantirish;

oshxona, hammom, hojatxona va yoʻlak zararsizlantirilishi hamda oʻchoqdan chiqishdan oldin pol qayta dezinfeksiya qilinishi;

shaxta quduqlari mavjud boʻlganda quduq qopqoqlari zararsizlantirilishi va ulardagi suv xlorlanishi;

oʻchoqli (yakuniy) dezinfeksiya bilan bir vaqtda, zarur hollarda dezinseksiya tadbirlari amalga oshirilishi;

bemorni kasalxonaga olib kelgan transport yakuniy dezinfeksiya qilinishi.

59. Yuqumli kasallik oʻchoqlarida oʻchoqli (yakuniy) dezinfeksiya tadbirlari oʻtkazilganidan soʻng shaxsiy himoya vositalari “iflos” va “toza” zonalar oʻrtasida joylashgan maxsus ajratilgan xonada (bufer zonasi) qoldirilishi kerak.

60. Yuqumli kasallik oʻchogʻida oʻchoqli (yakuniy) dezinfeksiya tadbirlari amalga oshirilgandan keyin foydalanilgan maxsus kiyimlar (poyabzal, qoʻlqop, fartuk, yeng, himoya kiyim) dezinfeksiya qilinishi, dezinfeksiya tadbirlarida qatnashganlar esa sanitar ishlovdan oʻtishi kerak.

61. Oʻchoqli (yakuniy) dezinfeksiya boʻyicha amalga oshirilgan ishlar haqidagi maʼlumotlar maxsus F.323/U shaklida qayd etilishi lozim.

62. Oʻchoqli (yakuniy) dezinfeksiya tadbirlari amalga oshirilgandan soʻng kasallik oʻchoqlari aniqlangan binolarda shamollatish va nam tozalash ishlarini amalga oshirish zarur.

63. Oʻchoqli (yakuniy) dezinfeksiya sifati quyidagilar asosida baholanishi zarur:

patogen boʻlmagan mikroflora miqdori ijobiy (musbat) natijali surtmalarda 5 foizdan oshmasligi;

dezinfeksiya vositasining qoldiq miqdori manfiy ekspress test natijasida 5 foizdan oshmasligi;

dezinfeksiyali eritmalarning qoniqarsiz tahlillari soni, olingan umumiy namunalarning 5 foizdan oshmasligi.

64. Oʻchoqli (yakuniy) dezinfeksiya sifatini baholashda qoniqarsiz natijalar olinsa, oʻtkazilgan oʻchoqli (yakuniy) dezinfeksiya qaytadan oʻtkazilishi lozim.

65. Oʻchoqli (yakuniy) dezinfeksiya ishlarini amalga oshirishda quyidagilar inobatga olinishi zarur:

oʻchoqli (yakuniy) dezinfeksiya yuqumli kasalliklar oʻchogʻida kamida 95 foiz qamrov bilan amalga oshirilishi;

oʻchoqli (yakuniy) dezinfeksiya oʻz vaqtida (bemor shifoxonaga yotqizilgan yoki uyushgan jamoadan alohidalangan paytdan boshlab 24 h ichida) oʻtkazilishi;

kamerali dezinfeksiya talab qilingan hajmda oʻtkazilishi (kamida 95 foizni qamrab olish).

66. Dezinfeksiya tadbirlari mazkur sanitariya qoidalarining 3-ilovasi 1 — 6-jadvallariga muvofiq oʻtkazilishi lozim.

67. Oʻta xavfli yuqumli kasalliklarga gumon qilingan yoki tasdiqlangan holatlarda, kasallik oʻchogʻida dezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazuvchi mutaxassislar maxsus himoya kiyim turlari mazkur sanitariya qoidalarining 4-ilovasiga muvofiq maxsus kiyimlar bilan taʼminlanishi lozim.

68. Kamerali dezinfeksiya oʻta xavfli yuqumli kasalliklarda (oʻlat, vabo, qaytalanuvchi tif, epidemik toshmali tif, Bril kasalligi, “KU” isitmasi (oʻpka shakli), kuydirgi, yuqori darajada yuqumli virusli gemorragik isitmalar, ich terlama, paratiflar, sil, moxov, difteriya, soch, teri va tirnoqlarning zamburugʻli kasalliklari (mikrosporiya, trixofitiya, rubrofitiya, favus), qichima, virusli gepatit) va bakteriyalar, viruslar, zamburugʻlar, oddiy hayvonlar, shuningdek parazit hasharotlar va gelmintlar, ularning tuxumlari va sporalarini yoʻq qilish uchun oʻtkazilishi kerak.

69. Kamerali dezinfeksiya ishlarini amalga oshirishda quyidagilarga rioya etilishi lozim:

xonalarda polga mahkamlangan yirik hajmli buyumlarni dezinfeksiya qilishda katta gabaritli statsionar dezinfeksiya kameralaridan foydalanish;

epidemik oʻchoqlarda qoʻllash maqsadida avtotirkamalarga oʻrnatilgan koʻchma dezinfeksiya kameralaridan foydalanish.

70. Kamerali dezinfeksiya tadbirlari quyidagi usullardan foydalangan holda oʻtkazilishi kerak:

bugʻli (kiyim, koʻrpa-toʻshak, jihozlar, harorati 100 — 110°C boʻlgan issiq bugʻ bilan dezinfeksiya qilinadi);

issiq havoli (yuqori haroratga chidamli buyumlarni 80 dan 180°C gacha issiq quruq havo bilan dezinfeksiya qilinadi);

bugʻ-formalinli (poyabzal, rezina, charm, ipak, moʻyna, duxoba, kapron buyumlar, kleyonka, yostiq va toʻshaklarni bugʻ va formaldegid bilan dezinfeksiya qilinadi);

gazli (qogʻoz va qogʻozdan tayyorlangan mahsulotlarni ozon shkafi yoki etilen oksidi kamerasi, etilen oksidi, ozon, uglerod sulfid, oltingugurt angidrid bilan dezinfeksiya qilinadi).

71. Kamerali dezinfeksiyada ustki kiyim va poyabzallar, koʻrpa-toʻshaklar, matraslar, yostiqlar, sochiqlar, kitoblar, gilamlar, yumshoq oʻyinchoqlar, mebel buyumlari, yumshoq yigʻishtirish anjomlari, transportdagi oʻrindiq gʻiloflari, bogʻlash materiallari, teri, moʻyna va jun buyumlar, yuqumli kasalliklarga chalingan bemorlarning shaxsiy buyumlari dezinfeksiya qilinishi kerak.

72. Dezinfeksiya qilish uchun moʻljallangan barcha predmetlar kameraga joylashtirilishidan oldin ularning tarkibiy materiali inobatga olingan holda bugʻli, issiq havoli, bugʻ-formalinli va gazli dezinfeksiya usullarga mos ravishda saralanishi kerak.

73. Dezinfeksiya kameralarida jihozlarni yuklash normalari va bugʻli, issiq havoli, bugʻ-formalinli va gazli dezinfeksiya qilish usullari mazkur sanitariya qoidalarining 5-ilovasi 1 — 4-jadvallariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.

3-bob. Dezinfeksiya tadbirlarini amalga oshiruvchi tashkilotlarni joylashtirish va ularning xonalari hamda jihozlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari

74. Dezinfeksiya (dezinseksiya, deratizatsiya) tadbirlarini amalga oshiruvchi tashkilotlarni (bundan buyon matnda tashkilotlar deb yuritiladi) jamoat binolarida joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.

75. Tashkilotlarda mutaxassislar xonasi boʻlishi, bunda 1 ta ish joyi uchun 6 m2 ajratilishi, biroq xonaning umumiy maydoni 12 m2 dan kam boʻlmasligi lozim.

76. Deratizatsiya tadbirlarini oʻtkazish uchun qadoqlash, ishchi eritmalar, emulsiyalar va xoʻraklar tayyorlash xonasi kamida 12 m2 boʻlishi kerak.

77. Tashkilotlarning xonalarida quyidagi jihozlar boʻlishi lozim:

dezinfeksiya, dezinseksiya va deratizatsiya vositalari bilan zaharlanish holatlarida birinchi tibbiy yordam koʻrsatish uchun mebel va dori qutisi;

markaziy issiq va sovuq suv tarmoqlariga ulangan qoʻl yuvish moslamasi (chigʻanoq);

ishlab chiqarish xonalarida oson tozalash va zararsizlantirishni taʼminlaydigan yuzalarga ega boʻlgan tegishli texnologik uskunalar, javonlar, tokchalar va shkaflar;

ventilyatsiya;

yoritish tizimi;

qoʻl gigiyenasi vositalari toʻplami;

gigiyenik qoplamali (ruxlangan) ish stoli;

seyf yoki metall shkaf;

xoʻrak tayyorlash uchun vositalar;

idishlar toʻplami (oʻlchov idishlari);

tarozi;

sanitar ishlov berish uchun yuvish vannasi;

dezinfeksiya, dezinseksiya, deratizatsiya vositalari va boshqa kuchli taʼsir qiluvchi zaharli moddalarni alohida saqlash uchun moʻljallangan tabiiy shamollatish tizimi;

metall stellajlar va yogʻoch tokchalar;

qoʻriqlash signalizatsiyasi;

metall eshiklar;

deraza romlariga oʻrnatilgan panjaralar bilan jihozlangan omborxonalar;

xodimlarning shaxsiy kiyimlarini saqlash uchun shaxsiy shkaflari boʻlgan kiyinish xonasi.

78. Dezinfeksiya (dezinseksiya, deratizatsiya) vositalarini saqlash uchun omborxona quruq, yorugʻ boʻlishi, devorlari silliq, suvalgan, poli sementlangan yoki asfaltlangan boʻlishi lozim.

4-bob. Dezinfeksiya vositalarini saqlash, tashish va ulardan foydalanishga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari

79. Dezinfeksiya (dezinseksiya, deratizatsiya) vositalari (bundan buyon matnda vositalar deb yuritiladi) toʻgʻridan-toʻgʻri quyosh nurlari taʼsiridan himoyalangan holda saqlanishi kerak.

80. Vositalar ularning har biriga tegishli yoʻriqnomalarda keltirilgan sharoitlarda, yorliqda “zaharli” soʻzini oʻz ichiga olgan ogohlantiruvchi belgilarga mos holda ishlab chiqaruvchining (yetkazib beruvchining) shikastlanmagan tarasida (qadogʻida) zich yopilgan holda saqlanishi zarur.

81. Tara yorligʻi va ishchi eritma tayyorlash yoʻriqnomasi vositalarni butun saqlash davomida saqlanishi kerak.

82. Yaroqlilik muddati tugaganda hamda foydalanib boʻlmaslik belgilari yuzaga kelganda (vositalar rangining oʻzgarishi, yot moddalarning mavjudligi) vositalar roʻyxatdan chiqarilishi va utilizatsiya qilinishi lozim.

83. Dezinfeksiya vositalarini saqlash omborlarda shaxsiy buyumlar, oziq-ovqat mahsulotlari va ichimlik suvlarini saqlash, ovqatlanish hamda chekishga yoʻl qoʻyilmaydi.

84. Vositalar faqat shu maqsad uchun moʻljallangan maxsus transportda tashilishi va ushbu transport vositasi quyosh nurlarini toʻgʻridan-toʻgʻri tushishi va past haroratdan himoyalangan boʻlishi lozim.

85. Transport vositasining mavjud boʻlgan kuzov saloni qayta ishlashga chidamli boʻlgan materiallardan tayyorlangan boʻlishi kerak.

86. Sochiluvchi (toʻkiluvchi) vosita mavjud boʻlganida transport vositasida dezaktivatsiyalar va tozalash oʻtkazilishi lozim.

87. Vositalarni vagondan (konteynerdan) tushirishda uni ochishdan oldin yorligʻi tekshirilishi kerak.

88. Qayta ishlangandan keyin ortib qolgan vositalar ish kuni oxirida omborxonaga qaytarilishi kerak.

89. Vositalar saqlangan taralar qoldiqlardan puxta tozalanib, kalsiylangan sodaning 3 — 5 foizli eritmasi bilan (10 l suvga 300 — 500 gr) yuvilishi, yuvilgandan keyin tara shu eritma bilan toʻldirilishi lozim.

Bunda, eritma tarada kamida 6 h davomida turishi, soʻngra tara oqib turgan suvda ikki marta yuvilishi kerak.

90. Vositalarni tarqatishda tayyorlovchining rekvizitlari, foydalanish va tashish ehtiyot choralari, tayyorlanish sanasi, vositaning nomi va maqsadi koʻrsatilgan yorliq ochilmasligi lozim.

91. Vositalarning olib kelinishi va sarflanishini hisobga olish, qabul qilish va tarqatish mazkur sanitariya qoidalarining 6-ilovasi 1-2-jadvallariga muvofiq jurnalda qayd etib borilishi lozim.

5-bob. Xodimlarning shaxsiy gigiyenasiga oid talablar

92. Xodimlar vosita va jihozlar bilan ishlashda xavfsizlik qoidalariga rioya qilishi, birinchi tibbiy yordam dori qutisi va shaxsiy himoya vositalari bilan taʼminlangan boʻlishi lozim.

93. Xodimlar Xodimlarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom (roʻyxat raqami 2387, 2012-yil 29-avgust)ga muvofiq tibbiy koʻrikdan oʻtkazilishi lozim.

94. Xodimlar dezinfeksiya vositalari bilan zaharlanganda mazkur sanitariya qoidalarining 7-ilovasiga muvofiq tadbirlar amalga oshirilishi zarur.

95. Mazkur sanitariya qoidalarini ishlab chiquvchilar roʻyxati 8-ilovada keltirilgan.

Dezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazish, dezinfeksiya xizmatini amalga oshiruvchi tashkilotlarni joylashtirish hamda ularning xonalari va jihozlariga, dezinfeksiya vositalarini saqlash, tashish va ulardan foydalanishga oid sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0090-25-son SanQvaN) 1-ILOVA

Obyektni, buyumlarni, biologik ajratmalarni dezinfeksiya qilishda sarflanadigan dezinfeksiya vositalarining miqdori

1-jadvalT/rDezinfeksiya tadbirlari oʻtkaziladigan obyekt, buyumlar, biologik ajratmalarDezinfeksiya tadbirlari oʻtkaziladigan obyektlarning oʻlchov koʻrsatkichlariDezinfeksiya vositasining oʻrtacha miqdoriKuydirgi va sil kasalligida qoʻllanilishi1.Turar joy obyektlaridagi yuza1 m20.5 lkuydirgi oʻchogʻiga 2-marta ishlov berilganda 2 l2.Ichki kiyimlar1 kg4 lsil va kuydirgi kasalligida 5 l3.Idishlar1 toʻplam2 l-4.Tuproq yuzasi (tashlamalar)1 m22 lkuydirgi kasalligida5.Suvli ajralmalar1 l yoki 1 kg0.2 kg xlorli preparatkuydirgi kasalligida 0,5 kg6.Ovqat qoldiqlari1 kg0.2 xlorli preparatkuydirgi kasalligida 0,5 kg

Yuqumli kasallik oʻchogʻida yakuniy dezinfeksiya oʻtkazish uchun sarflanuvchi dezinfeksiya vositasining miqdori ( bitta oʻchoq uchun)

2-jadvalT/rYuqumli kasalliklar nomiAsosiy vositalarning sarf miqdoriGipoxlorid natriy(1 litr ishchi eritma)Septodez(1 litr erit ishchi eritma)Gipoxlorid kalsiy(g)1.Qorin tifi, paratif va dizenteriya1 (0,5%)1(2%)6002.Sil1 (3%)1 (3%)6003.Kuydirgi1 (3%)1 (3%)8004.Zamburugʻ kasalliklari1 (5%)1 (1%)10005.Polimiyelit va boshqa enterovirusli infeksiyalar1(2%)1 (2%)1000

Dezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazish, dezinfeksiya xizmatini amalga oshiruvchi tashkilotlarni joylashtirish hamda ularning xonalari va jihozlariga, dezinfeksiya vositalarini saqlash, tashish va ulardan foydalanishga oid sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0090-25-son SanQvaN) 2-ILOVA

Dezinfeksiya vositalarining ruxsat etilgan miqdorlari

T/rIshchi eritma nomiSuv havzalari suvidagi REM(mg/l)Atmosfera havosidagi REM(mg/m3)Ishchi zona havosidagi REM(mg/m3)Mahsulot nomi va ishchi eritmaning REMi(mg/kg)Qoldiq miqdorlarni aniqlash usullari1.Xlorli ishchi eritma0,20,65,2Oziq-ovqat mahsulotlarida boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydiGigiyenik shartlar (GJX).Texnik shartlar (TSX)2.Xlor0,20,65,0Oziq-ovqat mahsulotlarida boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydiGigiyenik shartlar (GJX).Texnik shartlar (TSX)3.Kalsiy gipoxlorid0,240,16,0Oziq-ovqat mahsulotlarida boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydiGigiyenik shartlar (GJX).Texnik shartlar (TSX)4.Lizol2,50,54,5Oziq-ovqat mahsulotlarida boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydiGigiyenik shartlar (GJX).Texnik shartlar (TSX)5.Karbofos0,0050,0140,5Yorma, non, tamaki, yeryongʻoq, olma, behi 1,0bodring, nok, choy bilan 0,5Texnik shartlar (TSX)6.Muksid0,30,18,0Oziq-ovqat mahsulotlarida boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydiGigiyenik shartlar (GJX).Texnik shartlar (TSX)7.Borkislota1,50,33,3Oziq-ovqat mahsulotlarida boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydiGigiyenik shartlar (GJX).Texnik shartlar (TSX)8.Zookumarin0,00010,00060,005Oziq-ovqat mahsulotlarida boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydiGigiyenik shartlar (GJX).Texnik shartlar (TSX)9.Ratindan0,00020,000050,003Oziq-ovqat mahsulotlarida boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydiGigiyenik shartlar (GJX)10.Geknaat1,50,110,0Oziq-ovqat mahsulotlarida boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydiGigiyenik shartlar (GJX)

Dezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazish, dezinfeksiya xizmatini amalga oshiruvchi tashkilotlarni joylashtirish hamda ularning xonalari va jihozlariga, dezinfeksiya vositalarini saqlash, tashish va ulardan foydalanishga oid sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0090-25-son SanQvaN) 3-ILOVA

Oʻlat holatida oʻtkaziladigan dezinfeksiya tadbirlari

1-jadvalT/rDezinfeksiya tadbirlari oʻtkaziladigan obyektlarDezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazish usullari1.Bemor xonasi yoki xonadoniBarcha xona, pol, plintus, shift, devor va xona jihozlari 3 — 5% li faol xlor tutuvchi ishchi eritma bilan 1 m2 maydonga 200 ml solinib, zararsizlantiriladi. 1 h saqlab turilib, 4 h dan keyin ikkilamchi dezinfeksiya tadbirlari oʻtkazilib, xona 3-4 kunga yopiladi.Dezinfeksiya tadbirlari sifatini aniqlash uchun qayta sinama namunasi olinadi.2.Ichki kiyim va oqliklar toʻplami2 % li soda eritmasida qaynatiladi yoki tarkibida xlor saqlovchi 0,5% li ishchi eritmaga 30 min ga boʻktiriladi.3.Oziq-ovqat idishlariTarkibida xlor saqlovchi 0,5% li ishchi eritmaga 30 min ga boʻktiriladi.4.Oziq-ovqat qoldiqlari1:5 nisbatda tarkibida xlor saqlovchi quruq preparatlar (1 kg yoki 1 l chiqindiga 200 g preparat) sepiladi.5.Bemor chiqindilari (najas, peshob, qusuq, balgʻam)1:5 nisbatda tarkibida xlor saqlovchi quruq preparatlar (1 kg yoki 1 l chiqindiga 200 g preparat) sepiladi.6.Toʻshak anjomlari (koʻrpa, matras, yostiq, ustki kiyim, oʻyinchoqlar, kitoblar)Dezinfeksiya kamerasiga yuboriladi.7.Tozalash asbob-anjomlari, matolarTarkibida xlor saqlovchi preparatlarning 10 % li eritmasiga yoki lizolning 5% li eritmasiga 15 min ga boʻktiriladi.8.Bemor yoki murdani tashigan transportTashigandan soʻng darhol lizolning 10% li ishchi eritmasi sepiladi.9.Oʻlatdan vafot etgan odam murdalariLizolning 5% li eritmasida yoki tarkibida xlor saqlovchi 5% li ishchi eritmada namlangan choyshablarga oʻraladi. Murda tagi va tepasidan bir qavat qilib 10 m xlorli ohak sepiladi.

Virusli gemorragik isitma holatida oʻtkaziladigan dezinfeksiya tadbirlari

2-jadvalT/rDezinfeksiya tadbirlari oʻtkaziladigan obyektlarDezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazish usullari1.Bemor chiqindilari (balgʻam, peshob, najas), oziq-ovqat qoldiqlari1:5 nisbatda tarkibida xlor saqlovchi quruq preparatlar (1 kg chiqindiga 200 g preparat) sepiladi.2.Chiqindi idishlari (bola va kattalar tuvaklari)Tarkibida xlor saqlovchi 5% li ishchi eritma yoki 8% li lizol eritmasiga 30 min ga boʻktiriladi.3.Bemor va u bilan aloqa qilganlarning toʻshak toʻplamlariTarkibida xlor saqlovchi 3% li ishchi eritma yoki 3 %li lizol eritmasida namlangan qoplarda yigʻilib, dezinfeksiya kamerasiga yuboriladi.4.Toʻshak anjomlari, gilamlar, oʻyinchoqlar, poyabzalTarkibida xlor saqlovchi 3% li ishchi eritmaga solinib, 10 — 15 min dezinfeksiya qilinadi va oqar suvda yuviladi.5.Oziq-ovqat idishlariSuv qaynashi bilanoq 60 min mobaynida 6.HammomGipoxlorid kalsiyning 3 %li ishchi eritmasi quyiladi va 2 h dan keyin kanalizatsiyaga oqiziladi.7.Bemorga tegishli anjomlar (grelka, kleyonka)Tarkibida xlor saqlovchi 3 %li ishchi eritma bilan dezinfeksiya qilinadi.8.Xizmat koʻrsatuvchi xodimlar qoʻllariQoʻllar xlor saqlovchi 0,2 %li ishchi eritma bilan dezinfeksiya qilinadi. 9.Murdani yorishdan keyin xodimning asboblari va maxsus kiyimlariSuv qaynashi bilanoq asbob-anjomlar 30 min mobaynida qaynatiladi yoki 5% li gipoxlorid kalsiyning eritmasida 30 min saqlanadi.10.Bemorni tashib oʻtish transporti3 — 5% li tarkibida xlor saqlovchi ishchi eritma yaxshilab sepilib 1 h ga yopib qoʻyiladi.11.Hovlidagi axlat toʻkiladigan qurilmalar, yuvindi va axlat qutilarKalsiy gipoxlorid 10%li ishchi eritmasi yoki 8 %li lizol eritmasi bilan dezinfeksiya qilinadi.

Zamburugʻli kasalliklar (mikrosporiya, trixofitiya, favus, epidermofitiya, rubrofitiya) holatida oʻtkaziladigan dezinfeksiya tadbirlari

3-jadvalT/rDezinfeksiya tadbirlari oʻtkaziladigan obyektlarDezinfeksiyaning fizikaviy usullariDezinfeksiyaning kimyoviy usullariKonsentratsiyasi(%)Preparat miqdori(gr/l)Saqlash vaqti(min)1.Bemor toʻshak toʻplami, chulkisi, paypogʻi, qoʻlqopi, bogʻlash materiali, mebel jildlari Qaynagandan keyin 1% li sovun-soda eritmasi yoki boshqa yuvish vositasida 15 min mobaynida qaynatiladi1 kg kirga 4 l suv sarf normasi hisobida biron-bir dezinfeksiyalovchi eritmada ivitiladiLizol530Gipoxlorid kalsiy2,515Biologik aktiv konsentrat 2,5202.Poyabzal, charm qoʻlqopPoyabzal va qoʻlpoq ichki yuzalari birorta dezinfeksiyalovchi vositada yaxshilab hoʻllab olingan paxta tampon bilan yaxshilab artiladiFormalin25620,0120Sirka kislotasi4 — 6400.0120Soʻng poyabzal 2 h ga qogʻoz yoki polietilen qopga solinadi quritish bilan bir qatorda dezfinfektant hidi yoʻqolmaguncha shamollatiladi3.Vanna (tos)Sovun bilan issiq suvda yaxshilab yuviladi, qaynoq suv sepiladi.Vanna tagiga dezinfeksiyalovchi eritmalardan biri quyiladi:lizol550,030gipoxlorid kalsiy2,530yon tomonlari dezinfeksiyalovchi eritma bilan yuviladi2,5304.Mochalka, taroq, gubka, choʻtka, qaychiQaynagandan keyin 1 % li sovun-soda eritmasida qaynatiladi yoki boshqa yuvish vositasida 15 daqiqa yuviladi.Zararsizlantirishga bardosh berolmaydigan buyumlar dezinfeksiyalovchi vositalardan biriga 30 min ga boʻktiriladi5.Xona va mebellarSovun yoki yuvish vositasi qoʻshilgan issiq suv bilan yuviladi. Yumshoq mebel har kuni changyutgich yordamida tozalanib, ketidan zararsizlantiriladi.Xlorli ishchi eritma yordamida yuviladi saqlash vaqtidan keyin xonani shamollatib, tozalash ishlari amalga oshiriladi0,515 — 206.OʻyinchoqlarHar kuni sovun bilan iliq suvda yuviladi yoki qaynatiladi (yumshoq oʻyinchoqlar olib qoʻyiladi).Zararsizlantirishga bardosh berolmaydigan oʻyinchoqlar qaynatilsin yoki 1-bandda belgilangan dezinfeksiyalovchi vositalardan biriga botiriladi.0,57.Ustki kiyim, toʻshak anjomlariDezinfeksiya kamerasi orqali zararsizlantiriladi.8.Tozalash yumshoq matolariQaynagandan keyin 1 %li sovun-soda eritmasi yoki boshqa yuvish vositasida 15 min mobaynida qaynatiladi.Ishlatilgan hamma yumshoq matolar yoʻq qilinadi (yondirilib yuboriladi).

Enterovirusli infeksiyalar (poliomelit, serozli meningit, epidemik mialgiya) holatida oʻtkaziladigan dezinfeksiya tadbirlari

4-jadvalT/rDezinfeksiya tadbirlari oʻtkaziladigan obyektlarDezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazish usullari1.Bemor ajralmalari (qusuq, najas, siydik)1:2 nisbatida tarkibida xlor saqlovchi quruq preparat sepilishi va 15 min saqlab turilishi kerak 2.Chiqindilar idishi (tuvak, chelak bak, tos)Boʻshatilgandan keyin unitaz choʻtkalari bilan yuvilishi va tarkibida xlor saqlovchi 3%li ishchi eritmaga botirilishi hamda 1 h dan keyin yuvib tashlanishi zarur3.Bemor choyshab toʻplamlari: choyshablari, sochiqlari, yostiq jildlari, ichki kiyimlari bemorlarga qarayotganlarning choyshab toʻplamlariSuv qaynashi bilanoq sovun-soda eritmasida 15 min mobaynida qaynatilishi, ifloslangan ichki kiyim, toʻshak toʻplamlari tarkibida xlor saqlovchi 3%li ishchi eritmada 40 min ivitilishi lozim4.Bemor toʻshak anjomlari (koʻrpa, yostiqlar, matras, ustki kiyim)Dezinfeksiya kamerasida zararsizlantirilishi lozim5.Idish-tovoqlar, oʻyinchoqlarOziq-ovqat qoldiqlaridan tozalanishi va sovun-soda eritmasida yoki har qanday yuvish vositasi eritmasida 15 min qaynatilishi kerak6.Ovqatlanadigan stollarTarkibida xlor saqlovchi 3% li ishchi eritma bilan yumshoq matoda artilishi lozim7.Oziq-ovqat qoldiqlari1:5 nisbatida tarkibida xlor saqlovchi quruq preparat sepilishi va 1 h davomida saqlab turilishi kerak8.Guruh xonalari, palatalar, xona jihozlari, koridorYuvish va dezinfeksiya vositalari yordamida kamida 2-marta namli tozalash amalga oshirilishi lozim9.Tozalash asbob-anjomlariTarkibida xlor saqlovchi 3% li ishchi eritmada 15 — 20 min ivitilishi va oqar suvda yuvilishi zarur

Kuydirgi holatida oʻtkaziladigan dezinfeksiya tadbirlari

5-jadvalT/rDezinfeksiya tadbirlari oʻtkaziladigan obyektlarDezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazish usullari1.Kasal hayvonlardan olingan xomashyo va oziq-ovqat saqlangan xonaYuzalarga 30 min oraliq bilan ikki marotaba quyidagi eritmalar sepilishi va 2 h davomida saqlab turilishi lozim:5,0 % xlorli ohak eritmasi5,0% formaldegid eritmasi10,0% ishqoriy natriy1 m2-maydonga 1 l hisobidan0,5 % yuvuvchi eritma qoʻshilgan vodorod peroksidning 6%li eritmasi2.Kuydirgidan vafot etgan shaxsni yorish oʻtkazilgan xonaUshbu jadvalning 1-bandiga asosan dezinfeksiya qilinishi kerak3.Kiyim: ustki, oyoqDezinfeksiya kamerasiga yuboriladi4.Kuydirgidan vafot etgan shaxsni yorish oʻtkazilgan xona0,5 %li yuvish eritmasi qoʻshilgan vodorod peroksidining 3% li eritmasiga 30 min boʻktirilishi lozim5.Toʻshak anjomlari (koʻrpa, matras, yostiqlar)Dezinfeksiya kamerasiga yuboriladi6.Oshxona idish-tovoqlari60 min mobaynida 2 %li soda eritmasida qaynatiladi yoki tarkibida xlor saqlovchi 3% li ishchi eritmasiga 30 min ga boʻktirilishi hamda 0,5 % yuvuvchi eritma qoʻshilgan 6 %li vodorod peroksidi eritmasida boʻktirilishi lozim7.Bemor ajralmalari (peshob, najas, balgʻam)1:5 nisbatda tarkibida xlor saqlovchi quruq preparatlar (1 kg yoki 1 l chiqindiga 200 g preparat) sepilishi kerak8.Oziq-ovqat qoldiqlariMazkur jadvalning 7-bandiga koʻra dezinfeksiya qilinishi zarur9.Bola va kattalar tuvaklari, siydikdon, tupdonAjralmalardan boʻshatilgandan keyin 1 h davomida tarkibida xlor saqlovchi 10% li ishchi eritmasiga botirib qoʻyish zarur10.Bogʻlash materiallari, tamponlarYoqib yuboriladi11.Tozalash asbob-anjomlari (matolar)Yoqib yuboriladi12.Kuydirgi sporalari bilan zaharlangan oziq-ovqat mahsulotlarini tashigan transport vositasiGipoxlorid kalsiyning 10% li ishchi eritmasi ikki marta sepish lozim13.Kuydirgidan oʻlgan hayvon jasadlariYoqib yuboriladi14.Tuproq (chorva moli majburiy soʻyilgan joy,Qurilmalar yordamida tuproqni 20 m chuqurlikda 1200 0C haroratda qizdirish orqali termik sterilizatsiya qilinishi zarur5,0 % xlorli ohak sepiladi10,0 % ishqoriy vosita bilanDezinfeksiya vositalari har 1 m2 joyga 10 l ishlatiladiDezinfeksiyalovchi eritma shimilib ketgandan soʻng, tuproq 25 m chuqurlikda agʻdariladi va tarkibida 25% faol xlor saqlovchi quruq xlorli ohak bilan 3:1 nisbatda yaxshilab aralashtiriladi, soʻng qaytadan suv bilan namlantiriladi.

Vabo holatida oʻtkaziladigan dezinfeksiya tadbirlari

6-jadvalT/rDezinfeksiya tadbirlari oʻtkaziladigan obyektlarOʻchoqli dezinfeksiya holatidaYakuniy dezinfeksiya holatida1.Ajralmalar(najas, qusuq, peshob)Ichida chiqindi mavjud tuvak, bak yoki boshqa sigʻimga quyidagilar qoʻshiladi:200 g/kg (1:5) nisbatida quruq xlorli ohak preparat sepilib 1 h saqlab turiladi;100 g/kg (1:10) hisobida gipoxlorid kalsiyda 2 h saqlab turiladi;lizolning (sanitariya lizoli) 5% li eritmasi;lizolning (naftalizol) 10% li eritmasi, gipoxlorid kalsiyning eritilmagan eritmasi kanalizatsiyaga oqizib yuboriladi.Oʻchoqli dezinfeksiya bilan bir xil boʻlishi kerak2.PeshobQuyidagi ona (matochniy) eritilmagan eritmalardan teng miqdorda qoʻshiladi:lizolning 2% li;ohakli oxlorning 1% li;gipoxlorid kalsiy 5% li aktivlikka ega eritmasi.Oʻchoqli dezinfeksiya bilan bir xil boʻlishi kerak3.Ajralmalar idishi (tuvak, siydikdon)Ajratmalardan boʻshatilib, quyidagi dezinfeksiyalovchi eritmalardan biriga 15 min ga botiriladi:lizolning 5 %li eritmasi;ohakli xlor preparatning 5% li tindirilgan eritmasi;gipoxlorid kalsiy 5 %li eritmasi.Oʻchoqli dezinfeksiya bilan bir xil boʻlishi kerak4.Oshxona (choy) idish-tovoqlariOziq-ovqat qoldiqlari bilan sodaning 2% li eritmasida 15 min qaynatiladi.Qaynashi bilanoq yoki 30 min ga vertikal holatda quyidagi eritmalardan biriga botiriladi:xlorli ohak preparatning 3% li tindirilgan eritmasi;gipoxlorid kalsiy 3% li eritmasi;0,5% li yuvuvchi vosita bilan vodorod peroksidining 3 li eritmasi;keyin oqar suvda yuviladi.Oʻchoqli dezinfeksiya bilan bir xil boʻlishi kerak5.Idish-tovoq yuvadigan gubka, choʻtka va mochalkalar2% li soda eritmasi har qanday yuvuvchi vosita bilan qaynatiladi yoki 2 h ga quyidagi dezinfeksiyalovchi eritmalardan biriga boʻktiriladi va 30 min saqlab turiladi:lizolning 3% li eritmasi;0,5% li yuvish vositasi bilan vodorod peroksidining 3% li eritmasi. Oʻchoqli dezinfeksiya bilan bir xil boʻlishi kerak6.Choyshab toʻplamlari2% li soda eritmasi har qanday yuvuvchi vosita bilan 15 min mobaynida qaynatiladi va quyidagi dezinfeksiyalovchi eritmalardan biriga boʻktiriladi:lizolning 3% li eritmasi;0,5% li yuvuvchi vosita bilan 3% li vodorod peroksidining eritmasi;gipoxlorid kalsiy 0,5% li eritmasi;dezinfeksiya qilish muddati tugaganidan soʻng toʻshak toʻplamlar yuviladi.Koʻrsatilgan dezinfeksiyalovchi eritmalar bilan namlangan qoplarga solinib, ishlov berish uchun dezinfeksiya kamerasiga joʻnatiladi8.Toʻshak anjomlariTagiga solinadigan kleyonka bilan yopiladi.Kamerada dezinfeksiya qilish uchun joʻnatiladi9.Tagiga solinadigan kleyonkaUshbu jadvalning 10-bandida keltirilgan eritmalardan birida ivitilgan yumshoq mato bilan artiladi.Oʻchoqli dezinfeksiya bilan bir xil yoki mazkur jadvalning 10-bandida keltirilgan eritmalardan birida 30 min ga botiriladi10.Bemorga qarash anjomlari (grelka,tuvaklar)15 min mobaynida qaynatiladi yoki dezinfeksiyalovchi eritmalardan birida yaxshilab hoʻllangan latta bilan artiladi va quyidagi dezinfeksiyalovchi eritmalardan biriga botiriladi:xlorli ohak preparatining 1% li tindirilgan eritmasi;gipoxlorid kalsiy 3% li eritmasi;lizolning 3% li eritmasi; 0,5% li yuvuvchi vosita bilan vodorod peroksidining 3%li eritmasi;termometrlar koʻrsatilgan eritmalardan birida saqlanadi.11.Sintetik matodan tayyorlangan mahsulotlar1% li sovun-soda eritmasida 15 min mobaynida qaynatiladi yoki quyidagi dezinfeksiyalovchi eritmalardan biriga botiriladi:4 h ga gipoxlorid kalsiyning 3% li eritmasi, 70°C haroratda 1 h ga formaldegidning 0,2% li eritmasi.Bugʻ-havo usuli boʻyicha kamera uslubida paroformalin kameralarda 80 — 90 °C haroratda 30 min mobaynida yoki bugʻ kameralarida 110°C haroratda 30 min mobaynida12.Xonalar, xona jihozlariMazkur jadvalning 10-bandida keltirilgan eritmalardan biri orqali hoʻllangan yumshoq mato bilan artiladi. Bemor chiqindisi bilan pol ifloslanganda eritmalar quyiladi va 30 min dan keyin xona tozalanadi.Pol, devorlar, mebelga mazkur jadvalning 10-bandida keltirilgan eritmalarning biri sepiladi. Bunda, eritmaning sarf normasi 0,3 l/m ga teng hamda 1 h saqlab turiladi13.Polirovkalangan mebelYuvuvchi vositalardan birida yoki kerosinda ivitilgan yumshoq matoda artiladi.Oʻchoqli dezinfeksiya bilan bir xil boʻlishi kerak14.Plastmassa qoplamali buyumlarQuyidagi eritmalar orqali hoʻllangan latta bilan artiladi: lizolning 3% li eritmasi;gipoxlorid kalsiy 3% li eritmasi.Oʻchoqli dezinfeksiya bilan bir xil boʻlishi zarur15.HojatxonalarDevorlarga 2 m balandlikkacha, pol, stul, chigʻanoq, pissuar va unitazlarga kuniga kamida ikki marotaba ushbu jadvalning 10-bandida keltirilgan eritmalardan biri yaxshilab sepiladi.Oʻchoqli dezinfeksiya bilan bir xil boʻlishi lozim16.HammomlarBemor yuvinib boʻlganidan keyin vanna ichidagi suvga 0,5 % li eritma (oqiziladigan 1 chelak suvga preparatdan 50 g yoki xlorli ohakning 10 % li tindirilgan eritmasidan 500 ml) hosil qilish uchun quruq xlorli ohak aralashtirib solinadi, 30 min dan soʻng hammom boʻshatilib issiq suvda yuviladi. Pol va devorlar ushbu jadvalning 10-bandida keltirilgan eritmalardan biri yordamida yuviladi.Oʻchoqli dezinfeksiya bilan bir xil boʻlishi lozim17.Tozalash asbob-anjomlari2% li soda eritmasi har qanday yuvuvchi vosita bilan 15 min mobaynida qaynatiladi.Oʻchoqli dezinfeksiya bilan bir xil boʻlishi lozim18.Ustki kiyimKamerada dezinfeksiya qilish uchun joʻnatiladi.19.PoyabzalArtiladi yoki ushbu jadvalning 10-bandida keltirilgan dezinfeksiyalovchi eritmalardan biriga 15 min botiriladi.Oʻchoqli dezinfeksiya bilan bir xil boʻlishi lozim20.Tashqaridagi hojatxonalar, yuvundi va axlat qutilariZich yopilgan holda saqlanib, uchdan bir qismi toʻlganda tozalanadi va har kuni quyidagilar yordamida dezinfeksiya qilinadi:10% li gipoxlorid kalsiy preparatining ishchi eritmasi yoki natriy gipoxloridning 12 — 17% eritilmagan eritmasi:lizolning 5% li eritmasi;lizolning (naftalizol) 10% li eritmasi.10 foizli xlor-ohak suti; yoki natriy gipoxloridning eritilmagan eritmasi

Dezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazish, dezinfeksiya xizmatini amalga oshiruvchi tashkilotlarni joylashtirish hamda ularning xonalari va jihozlariga, dezinfeksiya vositalarini saqlash, tashish va ulardan foydalanishga oid sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0090-25-son SanQvaN) 4-ILOVA

Oʻta xavfli yuqumli kasalliklarga gumon qilingan yoki tasdiqlangan holatlarda, kasallik oʻchogʻida dezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazuvchi mutaxassislar maxsus kiyim turlari

Mutaxassislar uchun maxsus kiyimlar quyidagi toʻrt turga boʻlinadi:

birinchi tur — toʻliq kostum, pijama yoki kombinezon, uzun xalat, kapyushon yoki katta roʻmol, paxta-dokali bogʻlam yoki respirator yoki filtrlovchi gaz niqob, shuningdek bir martalik konserva koʻzoynak yoki sellofan plyonkasi, rezina qoʻlqoplar, paypoqlar, rezina yoki kirza etiklar, kleyonkali fartuk, yeng qoplamalari va sochiqdan iborat boʻlib, shifoxonada yoki infeksiya oʻchogʻida kasallik yuqtirganlar bilan ishlashda qoʻllaniladi;

ikkinchi tur — kombinezon yoki pijama, oʻlatga qarshi xalat, qalpoqcha, paxta-dokali niqob yoki respirator, etik, rezina qoʻlqop va sochiqdan iborat boʻlib, infeksiya oʻchogʻida dezinfeksiya va dezinseksiya tadbirlarini oʻtkazishda, shuningdek kasallangan shaxsni shifoxonaga olib borishda qoʻllaniladi;

uchinchi tur — rezina qoʻlqoplar va chuqur kalishlardan iborat boʻlib, bular kasallangan bemor yotqizilgan shifoxonalarda foydalanish uchun qoʻllaniladi;

toʻrtinchi tur — pijama, vaboga qarshi xalat, kichik qalpoq yoki katta roʻmol, rezina qoʻlqop, chuqur kalishdan iborat boʻlib, bular kasallanganlar bilan aloqada boʻlganlar yotqizilgan izolyatorda qoʻllaniladi.

Dezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazish, dezinfeksiya xizmatini amalga oshiruvchi tashkilotlarni joylashtirish hamda ularning xonalari va jihozlariga, dezinfeksiya vositalarini saqlash, tashish va ulardan foydalanishga oid sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0090-25-son SanQvaN) 5-ILOVA

Kamerali dezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazish usullari

Bugʻli dezinfeksiya usuli

1-jadvalInfeksiyalar nomiDezinfeksiya obyektiYuklamalar normasiDezinfeksiya harorati(°C)Bir juft kamera tushadigan bosim(kgs/cm2)Dezinfeksiyani ushlab turish vaqti(min)1 m2 maydonga toʻgʻri keladigan miqdor(dona)1 m3 kameraga toʻgʻri keladigan miqdor(dona)Qorin tifi, paratifKiyimKoʻrpa-toʻshak10 — 12-60 — 7250100100001060

Bugʻ-formalinli dezinfeksiya usuli

2-jadvalInfeksiyalar nomiDezinfeksiya obyektiDezinfeksiya rejimlariYuklama normasi1 m3 kameraga formalin normasi(ml)Dezinfeksiyani saqlash vaqti(min)Dezinfeksiyaning taxminiy vaqti(min- yuklash va tushirishni hisobga olmaganda)Miqdori(juft)Ogʻirligi(kg)Bosim(Pa)Qorin tifi, paratifKiyimlarOddiy5357 — 59754590Yumshoq42449 — 5115090135Juda ham yumshoq2,51540 — 42200190225

Issiq havoli dezinfeksiya usuli

3-jadvalInfeksiyalar nomiDezinfeksiya obyektlariDezinfeksiya rejimlari1 m2 maydonga yuklash meʼyoriDezinfeksiya harorati(°C)Dezinfeksiya saqlash vaqti(min)Dezinfeksiyaning taxminiy vaqti(min- yuklash va tushirishni hisobga olmaganda)Miqdori(bir juft)Ogʻirligi(kg)Qorin tifi, paratifKiyimlaroddiy106080 — 901025Koʻrpa-toʻshakoʻsha-4080 — 902035

Gazli dezinfeksiya usuli*

4-jadvalInfeksiyalar nomiDezinfeksiya obyektlariDezinfeksiya rejimlari1 m2 maydonga yuklash normasiDezinfeksiya harorati(°C)Dezinfeksiya vaqti(min)Miqdori(juft)Ogʻirligi(kg)Ichakli, tomchili, virusli gepatitpaxta va jundan tikilgan kiyimlarkoʻrpa-toʻshaklar bilan birgaOdatdagioddiyodatdagi10--60606080 — 9080 — 9080 — 90102020Sil, moxovkiyim-kechak, koʻrpa-toʻshak-//-106080 — 9030KU isitmasikiyim-kechak, koʻrpa-toʻshak-//-84880 — 9045Dermatofitlarkiyim-kechak, koʻrpa-toʻshakI varianti*II varianti1010606080 — 9097-984015Trixofitiyakoʻrpa-toʻshakOddiyodatdagi1010606097-9897-983030Qalinligi 3 dan 30 mm gacha boʻlgan kitoblar800 — 1000 nusxa-70 — 75180Kuydirgi, gazli gangrena, qoqsholkiyim-kechak, koʻrpa-toʻshak, kimyoviy tolalardan tayyorlangan buyumlarYuqori yuklash normasida2816897-9840Kiyim va bosh bitlari hamda qoʻtir kanasiPaxta va jundan kiyim-kechaklar, koʻrpa-toʻshaklarOddiyodatdagi105603080 — 8557 — 59530Yozgi mato-qogʻozdan tikilgan kiyimlar, charm va moʻynali kiyimlar, poyabzallarzichlangan yuk bilanodatdagiyumshoq25**54150302497-9857 — 5949 — 5153090

* Izohlar:

* DDA-53 turidagi koʻchma dezinfeksiya-dush moslamalarining kameralarida (kamera hajmining har m3 ga kamida 50 kg bugʻ toʻgʻri keladi) oʻtkaziladi;

** ushbu rejimlar boʻyicha ichak infeksiyalari, tomchi orqali yuqadigan kasalliklar va sil kasalligi qoʻzgʻatuvchilari bilan zararlangan kitoblar ham dezinfeksiya qilinadi.

Dezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazish, dezinfeksiya xizmatini amalga oshiruvchi tashkilotlarni joylashtirish hamda ularning xonalari va jihozlariga, dezinfeksiya vositalarini saqlash, tashish va ulardan foydalanishga oid sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0090-25-son SanQvaN) 6-ILOVA

Dezinfeksiya vositalarini qabul qilish va tarqatish jurnali

1-jadvalT/rDezinfeksiya vositalarining nomiKelib tushgan vaqtiQayerdan kelganligiMiqdoriYaroqlilik muddatiTarqatilgan miqdoriKimlarga tarqatilganligiTarqatilgan sanasiQoldiq

Foydalanilgan dezinfeksiya vositalarini qayd qilish jurnali

2-jadvalT/rDezinfeksiya vositalarining nomiSarf normasiDezinfeksiya vositasining hajmiEritmaning tayyorlangan sanasiDezinfeksiya oʻtkazilgan joyDezinfeksiya oʻtkazilgan maydon hajmiDezinfeksiyaning kim tomonidan olib borilganligiDezinfeksiyani oʻtkazishda ishtirok etganlar imzosiJavobgar shaxs imzosi

Dezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazish, dezinfeksiya xizmatini amalga oshiruvchi tashkilotlarni joylashtirish hamda ularning xonalari va jihozlariga, dezinfeksiya vositalarini saqlash, tashish va ulardan foydalanishga oid sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0090-25-son SanQvaN) 7-ILOVA

Dezinfeksiya vositalari bilan zaharlanganda amalga oshiriladigan tadbirlar

1. Dezinfeksiya vositalari bilan zaharlanganda quyidagi belgilar kuzatilishi lozim:

yengil darajadagi zaharlanish belgilari (bosh ogʻrishi, aylanishi, tana haroratining koʻtarilishi, koʻngil aynishi, umumiy holsizlik, qichishish, tomoq qichishishi, burundan qon ketishi);

ogʻir darajadagi zaharlanish belgilari (turli xil nafas buzilishi, kuchli yoʻtal, koʻkrak yoki qorin boʻshligʻidagi ogʻriqlar, hushning buzilishi yoki yoʻqolishi, yuz va boʻyin sohasidagi venalarning koʻrinadigan shishishi).

2. Dezinfeksiya vositalari bilan zaharlanganda quyidagi tadbirlar amalga oshirilishi zarur:

xonani dezinfeksiya qilish jarayonini zudlik bilan toʻxtatish va xonani tark etish;

kiyim va himoya vositalari dezinfeksiya qilish joyi tark etilgandan soʻng darhol yechish;

dezinfeksiya vositalari teriga tushganda, 15 — 20 min davomida koʻp miqdordagi suv bilan yuvish (formaldegid moddalar bundan mustasno boʻlib, ularni spirt yordamida nofaollashtirish qilinishi kerak);

zararlangan joyga 2% li kalsinatsiyalangan yoki oziq-ovqat sodasi eritmasi bilan ishlov berish;

dezinfeksiya vositalari koʻzga tushganda, koʻzlarni 15 — 20 min davomida koʻp miqdorda suv yoki 2% li soda eritmasi bilan yuvish, soʻngra koʻz shilliq pardasidagi taʼsirni yoʻqotish uchun koʻzlarga albutsid eritmasi tomchilatish;

jabrlanuvchi nafas olish bilan bogʻliq muammolar paydo boʻlsa, jabrlanuvchi toza havo bilan nafas olish, ogʻiz va burun sohasini bir necha marta suv bilan yuvish, zaharlanish kuchli boʻlsa, nashatir spirti (200 mg suvga 15 tomchi nashatir) yoki 2% li soda eritmasi bilan ingalyatsiya qilish;

dezinfeksiya vositalari organizmga ovqat hazm qilish yoʻli orqali kirgan boʻlsa, koʻp miqdorda suv ichish va qayd qilish, buni 5 — 10 min oraligʻida takrorlash, soʻng enterosorbent (aktivlangan koʻmir, polisorb, enterogel yoki shunga oʻxshash istalgan boshqa vosita) ichish hamda tuzli surgi (dyufalak, natriy va magniy sulfat yoki shunga oʻxshash) qabul qilish va enterosorbentlarni tabiiy yoʻl bilan chiqarib yuborish.

Dezinfeksiya tadbirlarini oʻtkazish, dezinfeksiya xizmatini amalga oshiruvchi tashkilotlarni joylashtirish hamda ularning xonalari va jihozlariga, dezinfeksiya vositalarini saqlash, tashish va ulardan foydalanishga oid sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0090-25-son SanQvaN) 8-ILOVA

Ishlab chiquvchilar roʻyxati:K.P. RadjapbayevaOʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining Epidemiologiya va oʻta xavfli yuqumli kasalliklar boʻlimi bosh mutaxassisi;T.A. IsmailovaRespublika dezinfeksiya stansiyasi bosh vrachi;Yu.R. MamatisayevaChilonzor tuman dezinfeksiya stansiyasi bosh vrachi;A.A. AbdikadirovYashnobod tuman dezinfeksiya stansiyasi bosh vrachi;Sht.O. TillayevaSanitariya, gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy-tadqiqot institutining “Gigiyenada tibbiy-biologik tadqiqotlar laboratoriyasi” katta ilmiy xodimi;H.B. ShoyusupovaSanitariya, gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy-tadqiqot institutining “Pestitsidlar toksikologiyasi va mineral oʻgʻitlar gigiyenasi laboratoriyasi” katta ilmiy xodimi.Taqrizchilar roʻyxati:N.S. AtabekovOʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari;M.K. NurmuxamedovaToshkent shahar dezinfeksiya stansiyasi bosh vrachi oʻrinbosari;J.A. MavlyanovToshkent tibbiyot akademiyasi “Epidemiologiya” kafedrasi assistenti.

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining 2025-yil 5-maydagi 8-son qaroriga 2-ILOVA

Oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilayotgan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari

ROʻYXATI

1. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh davlat sanitariya vrachi tomonidan 1998-yil 25-iyunda tasdiqlangan 0081-98-son SanQvaM “Atrof-muhit obyektlari va oziq-ovqat mahsulotlarida dezinfeksiya, dezinseksiya va deratizatsiya vositalarining gigiyenik normativlari”.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh davlat sanitariya vrachi tomonidan 2009-yil 5-dekabrda tasdiqlangan 0280-09-son SanQvaM “Epidemik oʻchoqlarda yakuniy va joriy dezinfeksiyani tashkil etish va oʻtkazish boʻyicha sanitariya qoidalari va meʼyorlari”.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh davlat sanitariya vrachi tomonidan 2011-yil 4-mayda tasdiqlangan 0291-11-son SanQvaM “Dezinfektologiya-profilaktik dezinfeksiya faoliyati bilan shugʻullanuvchi muassasalar, tashkilotlar, korxonalar va boshqa xoʻjalik yurituvchi subyektlarga qoʻyiladigan gigiyenik talablar”.