Davlat arxitektura nazoratini amalga oshirishning yangi mexanizmini joriy qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida (192-son)

28.03.2025

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining

qarori

Aholi punktlarini rekonstruksiya qilish va obodonlashtirishda, ijtimoiy infratuzilma obyektlarini joylashtirishda shaharsozlik toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlariga qatʼiy rioya etilishini taʼminlash hamda oʻzboshimchalik bilan qurilgan imoratni aniqlash hamda bartaraf etish choralarini kuchaytirish, shuningdek, kommunikatsiya tarmoqlari himoya hududlaridagi noqonuniy qurilmalarni buzish bilan bogʻliq sud qarorlari ijrosini taʼminlash va ushbu hududlarda kelib chiqishi mumkin boʻlgan favqulodda holatlarni oldini olishga qaratilgan zarur chora-tadbirlarni amalga oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootlarni aniqlash hamda bartaraf etishda davlat arxitektura nazoratini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin hamda uning kuchga kirish sanasi 2025-yil 27-iyun etib belgilansin:

davlat arxitektura nazoratini tashkil etish va amalga oshirish tartibi;

davlat arxitektura nazorati tadbirlari ishtirokchilari, ularning huquqlari va majburiyatlari;

oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootlarni aniqlash hamda bartaraf etish va sudlarga daʼvo arizalarini kiritish tartibi.

2. Shaharsozlik sohasidagi qonun buzilishi holatlarining oldini olish va noqonuniy qurilmalarni aniqlash hamda bartaraf qilishni tashkil etish boʻyicha Respublika komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — Respublika komissiyasi) tashkil etilsin hamda uning tarkibi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

Quyidagilar Respublika komissiyasining asosiy vazifalari etib belgilansin:

oʻzboshimchalik bilan qurilgan imoratlarni aniqlash hamda bartaraf etish boʻyicha vakolatli organlarning faoliyatini muvofiqlashtirib borish;

oʻzboshimchalik bilan qurilgan imoratlarni bartaraf etish bilan bogʻliq sud hujjatlarining amalda ijro etilganligini tahlil qilish;

shaharsozlik sohasidagi qonun buzilishi holatlarining oldini olish boʻyicha qonunchilikni takomillashtirish yuzasidan tegishli takliflar ishlab chiqish;

sud qarorlariga muvofiq buzilishi belgilangan magistral gaz oʻtkazish quvurlari, yuqori kuchlanishli elektr tarmogʻi, suv va issiqlik taʼminoti tizimlarining (keyingi oʻrinlarda — kommunikatsiya tarmoqlari) himoya hududlaridagi noqonuniy qurilmalarni bartaraf qilinishini tashkil etish;

har bir noqonuniy qurilmaning texnik holati, xavfsizlik talablariga muvofiqligini va ushbu hududdagi aholining ijtimoiy holatini oʻrganish ishlarini tashkil etish;

noqonuniy qurilmalarni buzish bilan bogʻliq xarajatlar va kompensatsiyalar ajratish boʻyicha takliflar tayyorlash.

3. Respublika komissiyasi ikki oy muddatda kommunikatsiya tarmoqlari himoya hududlarida joylashgan uzoq muddat davomida obyektiv sabablarga koʻra buzilmasdan turgan har bir noqonuniy qurilmalarning holatini ishchi guruh tuzgan holda oʻrganib chiqib, ularni bartaraf etish yuzasidan qisqa muddatli dasturni tasdiqlasin.

4. Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi:

bir oy muddatda Adliya vazirligi bilan “Notarius”, Ichki ishlar vazirligi bilan “E-maʼmuriy ish”, Oliy sud bilan “Adolat”, Kadastr agentligi bilan “UzKad” axborot tizimlarini “Shaffof Qurilish” milliy axborot tizimi bilan integratsiya qilinishini;

uch oy muddatda shaharsozlik toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzish bilan bogʻliq huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi xabarlarni yuborish, qabul qilish, koʻrib chiqish hamda taqdim etgan shaxslarni ragʻbatlantirish tartibi haqidagi nizom loyihasini ishlab chiqib, Vazirlar Mahkamasiga kiritilishini taʼminlasin.

5. Raqamli texnologiyalar vazirligi huzuridagi Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligi davlat kosmik monitoringi doirasida yer uchastkalarining olingan aerokosmik suratlarini Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligiga har yili bir marotaba bepul taqdim etib borsin.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 3-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

7. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari A.J. Ramatov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV

Toshkent sh.,

2025-yil 28-mart,

192-son

Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 28-martdagi 192-son qaroriga 1-ILOVA

Oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootlarni aniqlash hamda bartaraf etishda davlat arxitektura nazoratini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisida

NIZOM

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom davlat arxitektura nazoratini amalga oshirish, tashkil etish, oʻtkazish, davlat arxitektura nazorati tadbirlari ishtirokchilarining huquqlari va majburiyatlari, oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootlarni aniqlash hamda bartaraf etish tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Nizom oʻzboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalariga hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga boʻlgan huquqlarni eʼtirof etish bilan bogʻliq jarayonga tatbiq etilmaydi.

3. Ushbu Nizomda quyidagi tushunchalardan foydalaniladi:

bino — funksional maqsadiga qarab odamlar yashashi yoki boʻlishiga va har xil turdagi ishlab chiqarish jarayonlarini bajarishga moʻljallangan, tayanch, toʻsma yoki har ikkala maqsadga xizmat qiluvchi konstruksiyalardan iborat qurilish tizimi;

vakolatli organ — Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi hamda uning hududiy boʻlinmalari;

videotexnika vositalari — videokuzatuv va tasvirga olish texnika vositalari hamda mobil qurilmalar;

davlat arxitektura nazorati — aholi punktlarining shaharsozlik hujjatlariga, shaharsozlik normalari, qoidalari va standartlariga rioya etilishi ustidan nazorat qilish, shu jumladan, oʻzboshimchalik bilan qurilgan (qurilayotgan) bino va inshootni (kapital bino va inshoot, vaqtincha va yengil turdagi qurilmalar) aniqlash va bartaraf etishga qaratilgan vakolatli organ tomonidan amalga oshiriladigan harakatlar majmui;

yengil turdagi qurilmalar — yengil konstruksiyalardan iborat, har tomonlama yopiq yoki bir qismi ochiq, 0,5 metrdan chuqur boʻlmagan holatda toshdan yoki gʻishtdan terilgan poydevorlarga ega, toʻliq yechib olish (donalab oʻpirib olish) va koʻchirish imkoniyati mavjud obyektlar;

inshoot — har xil turdagi ishlab chiqarish jarayonlarini amalga oshirish, moddiy qimmatliklarni joylashtirish va saqlash, odamlarning vaqtincha boʻlishi (harakatlanishi), shuningdek, uskunalar yoki kommunikatsiyalarni joylashtirish (oʻtkazish, ulash) uchun moʻljallangan, tayanch, toʻsma yoki har ikkala maqsadga xizmat qiluvchi konstruksiyalardan iborat hajmiy, yassi yoki chiziq tarzidagi qurilish tizimi;

kapital bino va inshoot — obyekt barpo etilishi uchun yer uchastkasiga mulk, ijara yoki doimiy foydalanish huquqi mavjud boʻlgan, zarur ruxsat beruvchi hujjatlari olingan hamda muqim muhandislik kommunikatsiyalari oʻtkazilgan (zarur boʻlganda), shaharsozlik normalari va qoidalariga rioya etgan holda maxsus moslashtirilgan (chuqurlashtirilgan va boshqa holatdagi) poydevorlarga oʻrnatilgan qurilish tizimi;

oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshoot — qonunchilik hujjatlariga muvofiq ajratilgan yer uchastkasida arxitektura va qurilish sohasidagi tegishli ruxsat beruvchi hujjatlarsiz, shaharsozlik normalari va qoidalarini buzgan holda, shu bilan birgalikda, obyekt qurilishi nazarda tutilmagan yer uchastkasida qurilayotgan yoki qurib boʻlingan kapital hamda yengil konstruksiyali bino va inshootlar, shu jumladan, yerosti inshootlari.

4. Yuridik va jismoniy shaxslar, respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari tomonidan shaharsozlik toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga rioya etilishini taʼminlash davlat arxitektura nazoratining asosiy vazifasi hisoblanadi.

5. Oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootni bartaraf etish boʻyicha sudlarga daʼvo arizalari vakolatli organ tomonidan kiritiladi.

6. Tuman (shahar) hokimliklari oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootlarni bartaraf etish ishlarini vakolatli organ bilan birgalikda tashkil qiladi.

2-bob. Davlat arxitektura nazoratini tashkil etish va oʻtkazish tartibi

7. Vakolatli organ tomonidan davlat arxitektura nazorati quyidagi asoslarga koʻra oʻtkaziladi:

monitoring jarayonida shaharsozlik toʻgʻrisidagi qonunchilikning buzilishi aniqlanganda;

jismoniy yoki yuridik shaxslar tomonidan shaharsozlik toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilishi holatlari toʻgʻrisidagi murojaat kelib tushganda;

jismoniy yoki yuridik shaxslarga shaharsozlik faoliyati uchun ajratilgan yer maydonlarida oʻzboshimchalik bilan qurilish ishlari amalga oshirilganligi (oshirayotganligi) aniqlanganda;

ikki qavatdan yuqori (sokolni hisobga olmagan holda), balandligi yer yuzasidan 12 metrdan baland va (yoki) umumiy maydoni 500 kvadrat metrdan ortiq boʻlgan yakka tartibdagi uy-joylarni, shuningdek, 300 metr kubdan koʻp hajmdagi noturar bino va inshootlar loyiha hujjatlarining ekspertizadan hamda Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi sohasida nazorat qilish hududiy inspeksiyalarida (keyingi oʻrinlarda — hududiy inspeksiyalar) roʻyxatdan oʻtkazilmaganligi aniqlanganda;

ikki qavatgacha (sokolni hisobga olmagan holda), balandligi yer yuzasidan 12 metrdan past va (yoki) umumiy maydoni 500 kvadrat metrgacha boʻlgan yakka tartibdagi uy-joylarni, shuningdek, 300 metr kubdan kam hajmdagi noturar bino va inshootlar qurish loyihasi tuman (shahar) qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi boʻlimlari bilan kelishilmaganda;

bino va inshootlarning joylashtirilishi va qurilishi aholi punktlarining tasdiqlangan bosh rejalariga hamda boshqa shaharsozlik hujjatlarga yoki master-rejalarga muvofiq boʻlmaganda;

ommaviy axborot vositalari yoki boshqa tashqi manbalarda (ijtimoiy tarmoqlar va veb-saytlarda) shaharsozlikka oid huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar eʼlon qilinganda;

sud, huquqni muhofaza qiluvchi organlar, shuningdek, boshqa davlat organlari va tashkilotlardan shaharsozlikka oid huquqbuzarliklar toʻgʻrisida dalolat beruvchi axborot kelib tushganda.

Vakolatli organ shaharsozlikka oid huquqbuzarliklarni aniqlash, hujjatlar toʻplamini shakllantirish, ularni oʻz vaqtida va obyektiv koʻrib chiqish boʻyicha hujjatlar (maʼlumotlar) elektron hujjatlar almashinuvi “Shaffof Qurilish” milliy axborot tizimi (keyingi oʻrinlarda — “Shaffof Qurilish” MAT) orqali amalga oshiriladi.

8. Jismoniy va yuridik shaxslar oʻzboshimchalik bilan qurilgan (qurilayotgan) bino va inshootlarni videotexnika vositalari orqali qayd etib foto — video materiallarni vakolatli organga koʻrib chiqish uchun “Ogoh fuqaro” platformasi orqali yuborishlari mumkin.

Bunda kelib tushgan murojaatlar tegishliligiga koʻra vakolatli organga “Ogoh fuqaro” platformasi orqali avtomatik tarzda yuboriladi.

9. Hududiy inspeksiyalar oʻzboshimchalik bilan qurilgan (qurilayotgan) bino va inshootlar toʻgʻrisida “Shaffof Qurilish” MAT orqali vakolatli organga xabarnoma yuborishi mumkin.

Bunda kelib tushgan xabarnoma tegishliligiga koʻra vakolatli organga “Shaffof Qurilish” MAT orqali avtomatik tarzda yuboriladi.

10. Vakolatli organ davlat arxitektura nazorati tadbirlarida oʻz vakolatlari doirasidan chetga chiqmasligi hamda nazorat predmetiga aloqador boʻlmagan hujjatlarni (axborotni) talab qilmasligi lozim.

11. Vakolatli organ tomonidan har bir oʻtkaziladigan davlat arxitektura nazorati tadbirlari “Yagona davlat nazorati” axborot tizimida roʻyxatga olish orqali Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakilni xabardor etgan holda amalga oshiriladi.

Bunda davlat arxitektura nazorati tashabbusi “Xavfni tahlil qilish” elektron tizimi natijalari asosida bildiriladi.

3-bob. Davlat arxitektura nazorati tadbirlari ishtirokchilari, ularning huquqlari va majburiyatlari

12. Davlat arxitektura nazoratini amalga oshiruvchi vakolatli organ, davlat arxitektura nazorat tadbiri oʻtkazilayotgan yuridik shaxsning mansabdor shaxsi yoki uning vakili yoxud jismoniy shaxs nazorat tadbirining ishtirokchilari hisoblanadi.

13. Davlat arxitektura nazoratini amalga oshirishda vakolatli organ oʻz vakolatlari doirasida quyidagi huquqlarga ega:

yuridik va jismoniy shaxslardan koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarini tasdiqlaydigan hujjatlarni talab qilish;

davlat arxitektura nazoratini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, xoʻjalik birlashmalari hamda yuridik va jismoniy shaxslardan belgilangan tartibda soʻrab olish;

zarur hollarda davlat arxitektura nazorati tadbirlarida yuzaga kelgan masalalarni tushuntirish uchun maxsus bilimlarga ega boʻlgan respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari hamda boshqa tashkilotlarning mutaxassislarini belgilangan tartibda jalb qilish;

davlat arxitektura nazorati tadbirlari jarayonlarini foto va videotasvirga tushirish, shuningdek, uchuvchisiz uchish apparatlari (dronlar)dan belgilangan tartibda foydalanish (uchuvchisiz uchish apparatlari (dronlar)dan foydalanish qonunchilik hujjatlarida taqiqlangan hollar bundan mustasno);

davlat arxitektura nazorati masalalarida yuridik va jismoniy shaxslardan zarur axborotlar, maʼlumotlar va tushuntirishlar olish;

davlat arxitektura nazorati tadbirlarini oʻtkazishda davlat organlari va boshqa tashkilotlar mansabdor shaxslarini va jismoniy shaxslarni davlat arxitektura nazorati bilan bogʻliq masalalarda tushuntirishlar berishi uchun chaqirish;

davlat arxitektura nazoratini amalga oshirishga toʻsqinlik qiladigan harakatlarning oldini olishda yoki ularni toʻxtatishda, shuningdek, shaharsozlik toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlikda aybdor shaxslarni aniqlashda ichki ishlar organlariga murojaat qilish;

davlat organlari va boshqa tashkilotlar mansabdor shaxslariga, shuningdek, jismoniy shaxslarga davlat arxitektura nazorati sohasida aniqlangan qonun buzilish holatlarini bartaraf etish haqida koʻrsatmalar berish.

Davlat arxitektura nazoratini amalga oshirishda vakolatli organ qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

14. Davlat arxitektura nazoratini amalga oshirishda vakolatli organ quyidagilarga majbur:

davlat arxitektura nazorati amalga oshirilayotgan yuridik shaxsning mansabdor shaxsi yoki uning vakiliga yoxud jismoniy shaxsga oʻz xizmat guvohnomasini koʻrsatish;

yuridik shaxsning mansabdor shaxsi yoki uning vakilini yoxud jismoniy shaxsni davlat arxitektura nazorati maqsadi va uni amalga oshirish asoslari bilan tanishtirish;

yuridik va jismoniy shaxsning huquq va majburiyatlarini tushuntirish;

qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlar ham boʻlishi mumkin.

15. Davlat arxitektura nazorati tadbiri oʻtkazilayotgan yuridik shaxsning mansabdor shaxsi (vakili) yoki jismoniy shaxs quyidagi huquqlarga ega:

vakolatli organning nazorat masalalariga aloqasi boʻlmagan talablarini bajarmaslik;

vakolatli organga arxitektura toʻgʻrisidagi qonunchilik ijrosiga taalluqli masalalar boʻyicha tushuntirishlar berish;

vakolatli organning ruxsati bilan ekspertiza oʻtkazishda ishtirok etish va ekspertga tushuntirishlar berish hamda ekspertning xulosasi bilan tanishish;

davlat arxitektura nazorati materiallari bilan tanishish va nazorat dalolatnomasini olish;

vakolatli organning noqonuniy xatti-harakatlari yuzasidan shikoyat qilish.

Davlat arxitektura nazorati amalga oshirilayotgan yuridik shaxsning mansabdor shaxsi yoki jismoniy shaxs qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

16. Davlat arxitektura nazorati tadbiri oʻtkazilayotgan yuridik shaxsning mansabdor shaxsi (vakili) yoki jismoniy shaxsning majburiyatlari:

vakolatli organning davlat arxitektura nazorati bilan bogʻliq qonuniy talablarini bajarish, ularning mansabdor shaxslarining qonuniy faoliyatiga toʻsqinlik qilmaslik;

vakolatli organga nazorat bilan bogʻliq oʻrganish hamda tahlil qilish imkoniyatini yaratish;

nazorat tadbirini oʻtkazuvchining talabiga koʻra shaharsozlikka oid hujjatlarni taqdim etish;

yuridik shaxsning mansabdor shaxsi yoki jismoniy shaxs oʻz zimmasiga qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlarni ham olishi mumkin.

4-bob. Oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootlarni aniqlash hamda bartaraf etish va sudlarga daʼvo arizalarini kiritish tartibi

17. Quyidagilar:

Vakolatli organ tomonidan oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootlarni aniqlash hamda bartaraf etish ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq;

oʻzboshimchalik bilan qurilgan (qurilayotgan) bino va inshootlar toʻgʻrisidagi xabarnoma ushbu Nizomga 2-ilovaga muvofiq sxema asosida beriladi.

18. Vakolatli organ oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootlarni mustaqil ravishda yoki boshqa organlar bilan birgalikda aniqlab boradi.

19. Vakolatli organ “Ogoh fuqaro” platformasi hamda “Shaffof Qurilish” MAT orqali kelib tushgan xabarnomalar asosida bir ish kuni ichida ushbu Nizomda belgilangan tartibda nazorat ishlarini amalga oshirib, oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootlar mavjud yoki mavjud emasligini aniqlaydi.

20. Vakolatli organ Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligi tomonidan davlat kosmik monitoringi doirasida olingan va taqdim etilgan aerokosmik suratlar yoki ularning qayta ishlangan maʼlumotlarini tahlil qilib, oʻzboshimchalik bilan egallangan va oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootlar ehtimoli yuqori boʻlgan hududlarni belgilab, “Shaffof Qurilish” MAT orqali hududiy boʻlinmalarga oʻrganib chiqish uchun yuboradi.

21. Vakolatli organ bir ish kuni ichida:

aniqlangan holatlar boʻyicha “Shaffof Qurilish” MATdan foydalangan holda, 5-bandda keltirilgan asoslarga koʻra davlat arxitektura nazoratini oʻtkazadi;

obyektni qurish uchun qonunchilikda nazarda tutilgan ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarning mavjudligi hamda qurilish ishlari shaharsozlik toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq tarzda amalga oshirilayotganligi (oshirilganligi)ni aniqlaydi;

oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootni qurgan shaxsga mazkur qurilishning noqonuniyligi va uning huquqiy oqibatlari haqida batafsil tushuntirish berib, obyektni 15 kun ichida ixtiyoriy ravishda bartaraf etish toʻgʻrisida ushbu Nizomga 3-ilovaga muvofiq shakldagi koʻrsatma xati beradi va shu kunning oʻzida toʻplangan materiallarni planshetdan foydalangan holda, “Shaffof Qurilish” MAT orqali vakolatli organga yuboradi.

22. Vakolatli organ “Shaffof Qurilish” MAT orqali kelib tushgan hujjatlarni bir ish kuni ichida tekshirib, aniqlangan huquqbuzarliklar yuzasidan “E-maʼmuriy ish” AT orqali Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksiga muvofiq, maʼmuriy jazo chorasini qoʻllash masalasini koʻrib chiqadi.

23. Maʼmuriy jazo qoʻllash toʻgʻrisidagi qaror oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootni tasarruf etishga nisbatan avtomatik tarzda taqiq qoʻyilishi uchun “Shaffof Qurilish” MAT orqali real vaqt rejimida Kadastr agentligining “UzKAD” axborot tizimiga yuboriladi.

24. Oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootni aniqlagan vakolatli organ 15 kun muddat tugaganidan soʻng, ikki ish kuni mobaynida ixtiyoriy bartaraf etilganligini joyiga borib tekshiradi.

Oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshoot ixtiyoriy bartaraf etilgan taqdirda, bu haqida uni qurgan shaxs, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi, uni aniqlagan vakolatli organ ishtirokida dalolatnoma tuziladi.

Dalolatnoma vakolatli organ tomonidan bir ish kuni ichida “Shaffof Qurilish” MATga yuboriladi.

Vakolatli organ oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootning ixtiyoriy bartaraf etilganligi toʻgʻrisida maʼlumotni mol-mulkka qoʻyilgan taqiqni olib tashlash uchun Kadastr agentligining “UzKAD” axborot tizimiga “Shaffof Qurilish” MAT orqali real vaqt rejimida yuboradi.

25. Oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootni qurgan shaxs uni oʻn besh kun muddat ichida oʻz hisobidan bartaraf etishi shart.

Oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootni qurgan shaxs tomonidan ushbu obyektga nisbatan mulk huquqini eʼtirof etish toʻgʻrisida sudga daʼvo berilgan taqdirda, daʼvo berilgan kundan boshlab sudning tegishli qarori kuchga kirgunga qadar ushbu obyektning bartaraf etilishi vaqtincha toʻxtatib turiladi.

26. Oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootni ixtiyoriy ravishda bartaraf etish uchun berilgan 15 kun muddat tugagandan soʻng, ixtiyoriy bartaraf etilmagan taqdirda, vakolatli organ “Shaffof Qurilish” MAT orqali Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 212-moddasi uchinchi qismiga muvofiq, bino va inshootni bartaraf etish (buzib tashlash) toʻgʻrisida daʼvo arizasini sudga kiritadi.

27. Oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootni bartaraf etish toʻgʻrisidagi daʼvo arizasiga ushbu Nizomning 19-bandida nazarda tutilgan koʻrsatma xati, oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootning joylashuv sxemasi, bino va inshootning fotosuratlari (kamida toʻrt tomonidan tushirilgan) hamda protsessual qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa hujjatlar ilova qilinadi.

28. Jarimalardan tushadigan mablagʻlar Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi faoliyatini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasiga oʻtkaziladi hamda ularning 25 foizgacha qismi vakolatli organning moddiy-texnik bazasini mustahkamlash va xodimlarini moddiy ragʻbatlantirish uchun ajratiladi.

5-bob. Davlat arxitektura nazoratini amalga oshiruvchi organlarning oʻzaro hamkorligi

29. Vakolatli organ oʻziga yuklangan vazifalarni respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, huquqni muhofaza qiluvchi organlar va boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlikda amalga oshiradi.

Respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, huquqni muhofaza qiluvchi organlar, mulkdorlar va mulkdan foydalanuvchilar oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootni aniqlash va bartaraf etishda vakolatli organga koʻmaklashishi shart.

6-bob. Yakunlovchi qoidalar

30. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradilar.

Oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootlarni aniqlash hamda bartaraf etishda davlat arxitektura nazoratini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisida nizomga 1-ILOVA

Vakolatli organ tomonidan oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootlarni aniqlash hamda bartaraf etish

SXEMASI

SubyektlarMexanizmMuddatlarVakolatli organ hududiy boʻlinmalariKosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligi tomonidan davlat kosmik monitoringi doirasida olingan va taqdim etilgan aerokosmik suratlar yoki ularning qayta ishlangan maʼlumotlarini tahlil qilib, oʻzboshimchalik bilan egallangan hamda oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootlar ehtimoli yuqori boʻlgan hududlarni belgilab oladi.DoimiyVakolatli organ hududiy boʻlinmalariOʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootni qurgan shaxsga mazkur qurilishning noqonuniyligi va uning huquqiy oqibatlari haqida batafsil tushuntirish berib, obyektni 15 kun muddatda ixtiyoriy ravishda bartaraf etish toʻgʻrisida koʻrsatma xati beradi va toʻplangan materiallarni planshetdan foydalangan holda, “Shaffof Qurilish” MAT orqali vakolatli organga yuboradi1 ish kuni ichidaVakolatli organ“Shaffof Qurilish” MAT orqali kelib tushgan hujjatlarni tekshirib, aniqlangan huquqbuzarliklar yuzasidan “E-maʼmuriy ish” AT orqali Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksiga muvofiq, maʼmuriy jazo chorasini qoʻllash masalasini koʻrib chiqadi.1 ish kuni ichidaVakolatli organ hududiy boʻlinmalariOʻzining koʻrsatma xatida berilgan 15 kunlik muddat tugaganidan soʻng, bino va inshoot ixtiyoriy bartaraf etilganligini joyiga borib tekshiradi.Bino va inshoot ixtiyoriy bartaraf etilgan taqdirda, bu haqida uni qurgan shaxs, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi va oʻzi ishtirokida dalolatnoma tuzadi va shu kunning oʻzida toʻplangan materiallarni planshetdan foydalangan holda, “Shaffof Qurilish” MAT orqali vakolatli organga yuboradi.15 kunlik muddat oʻtgan kundan keyin2 ish kuni mobaynidaVakolatli organOʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootning ixtiyoriy bartaraf etilganligi toʻgʻrisida maʼlumotni ushbu mol-mulkka qoʻyilgan taqiqni olib tashlash uchun Kadastr agentligining “UzKAD” axborot tizimiga “Shaffof Qurilish” MAT orqali real vaqt rejimida yuboradi.Real vaqt rejimidaVakolatli organOʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshoot bartaraf etilmagan taqdirda, vakolatli organ “Shaffof Qurilish” MAT orqali Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 212-moddasi uchinchi qismiga muvofiq qurilgan bino va inshootni bartaraf etish (buzib tashlash) toʻgʻrisidagi daʼvo arizasini sudga kiritadi.Ixtiyoriy bartaraf etilmagan taqdirda

Oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootlarni aniqlash hamda bartaraf etishda davlat arxitektura nazoratini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisida nizomga 2-ILOVA

Oʻzboshimchalik bilan qurilgan (qurilayotgan) bino va inshootlar toʻgʻrisida “Shaffof Qurilish” MATga xabarnoma yuborish

SXEMASI

SubyektlarMexanizmMuddatlarJismoniy va yuridik shaxslar,Oʻzboshimchalik bilan qurilgan (qurilayotgan) bino va inshootlarni videotexnika vositalari orqali qayd etib foto-video materiallarni vakolatli organga koʻrib chiqish uchun “Ogoh fuqaro” platformasi orqali yuboradi.Oʻz xohishiga koʻraHududiy inspeksiyalar“Shaffof Qurilish” MAT orqali oʻzboshimchalik bilan qurilgan (qurilayotgan) bino va inshootlar toʻgʻrisida xabarnoma beradi.Doimiy“Ogoh fuqaro” platformasiMurojaatlar tegishliligiga koʻra hududiy boʻlinmaga yuboriladi.Avtomatik tarzda“Shaffof Qurilish” MATXabarnoma tegishliligiga koʻra hududiy boʻlinmaga avtomatik tarzda yuboriladiAvtomatik tarzdaVakolatli organ hududiy boʻlinmalariMurojaatlar boʻyicha oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootlar mavjud yoki mavjud emasligini aniqlaydi.1 ish kuni ichidaVakolatli organ hududiy boʻlinmalariOʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootni qurgan shaxsga mazkur qurilishning noqonuniyligi va uning huquqiy oqibatlari haqida batafsil tushuntirish berib, obyektni 15 kun muddatda ixtiyoriy ravishda bartaraf etish toʻgʻrisida koʻrsatma xati beradi va toʻplangan materiallarni planshetdan foydalangan holda, “Shaffof Qurilish” MAT orqali vakolatli organga yuboradi1 ish kuni ichidaVakolatli organ“Shaffof Qurilish” MAT orqali kelib tushgan hujjatlarni tekshirib, aniqlangan huquqbuzarliklar yuzasidan “E-maʼmuriy ish” AT orqali Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksiga muvofiq, maʼmuriy jazo chorasini qoʻllash masalasini koʻrib chiqadi.1 ish kuni ichidaVakolatli organ hududiy boʻlinmalariOʻzining koʻrsatma xatida berilgan 15 kunlik muddat tugaganidan soʻng, bino va inshoot ixtiyoriy bartaraf etilganligini joyiga borib tekshiradi.Bino va inshoot ixtiyoriy bartaraf etilgan taqdirda, bu haqida uni qurgan shaxs, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi va oʻzi ishtirokida dalolatnoma tuzadi va shu kunning oʻzida toʻplangan materiallarni planshetdan foydalangan holda, “Shaffof Qurilish” MAT orqali vakolatli organga yuboradi.15 kunlik muddat oʻtgan kundan keyin2 ish kuni mobaynidaVakolatli organOʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootning ixtiyoriy bartaraf etilganligi toʻgʻrisida maʼlumotni ushbu mol-mulkka qoʻyilgan taqiqni olib tashlash uchun Kadastr agentligining “UzKAD” axborot tizimiga “Shaffof Qurilish” MAT orqali real vaqt rejimida yuboradi.Real vaqt rejimidaQurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligiOʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshoot bartaraf etilmagan taqdirda vakolatli organ “Shaffof Qurilish” MAT orqali Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 212-moddasi uchinchi qismiga muvofiq qurilgan bino va inshootni buzib tashlash toʻgʻrisidagi daʼvo arizasini sudga kiritadi.Ixtiyoriy bartaraf etilmagan taqdirda

Oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootlarni aniqlash hamda bartaraf etishda davlat arxitektura nazoratini amalga oshirish tartibi toʻgʻrisida nizomga 3-ILOVA

Oʻzboshimchalik bilan qurilgan bino va inshootni ixtiyoriy ravishda bartaraf etish toʻgʻrisidagi

KOʻRSATMA XATI

______________________________________________________________________________(Vakolatli organ)Hujjat tuzilgan sana: _________20___ y. “___”_______-sonKimga _____________________________________________________________Qurilish obyektining nomi __________________________________________Obyektning manzili ________________________________________________Tekshirilgan kunda bajarilayotgan ishlar ______________________________1Aniqlandi2Berilgan koʻrsatmalar3Bartaraf etish uchun muddat4Bajarilishi haqida belgilarVakolatli organF.I.O.

Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 28-martdagi 192-son qaroriga 2-ILOVA

Shaharsozlik sohasidagi qonun buzilishi holatlarining oldini olish va noqonuniy qurilmalarni aniqlash hamda bartaraf qilishni tashkil etish boʻyicha Respublika komissiyasi

TARKIBI

1.A.J. Ramatov—Bosh vazir oʻrinbosari, Respublika komissiyasi rahbari2.Sh.S. Xidoyatov—qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vaziri, Respublika komissiyasi rahbarining oʻrinbosari3.S.I. Samadov—Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori oʻrinbosari, Respublika komissiyasi rahbarining oʻrinbosari (kelishuvga koʻra)4.B.T. Abdullayev—ichki ishlar vaziri oʻrinbosari5.I.I. Norqulov—iqtisodiyot va moliya vazirining birinchi oʻrinbosari6.A.A. Abduxakimov—ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri 7.Sh.X. Shermatov—raqamli texnologiyalar vaziri 8.B.B. Qudratxoʻjayev—favqulodda vaziyatlar vaziri 9.J.T. Mirzamaxmudov—energetika vaziri10.I.R. Maxkamov—transport vaziri11.A.D. Tashqulov—adliya vaziri 12.M.E. Egamberdiyev—Majburiy ijro byurosi direktori (kelishuvga koʻra)*13.F.J. Pulatov—Kadastr agentligi direktori14.S.Q. Eshquvvatov —Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi sohasida nazorat qilish inspeksiyasi boshligʻi15.B.Q. Yusupaliyev—Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi16.Sh.M. Qodirov—Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligi direktori17.A.A. Askarov—“Hududiy elektr tarmoqlari” AJ boshqaruvi raisi v.b.18.M.M. Xodjayev—“Hududgaztaʼminot” AJ boshqaruvi raisi19.A.X. Suvankulov—“Oʻzsuvtaʼminot” AJ boshqaruvi raisi v.b.20.A.Sh. Isakov—“Oʻztransgaz” AJ boshqaruvi raisi21.Lavozimi boʻyicha—Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari22.T.N. Alimatov—Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vaziri oʻrinbosari, komissiya kotibi*

Izoh. Respublika komissiyasi aʼzolari boshqa ishga oʻtgan taqdirda, uning tarkibiga ushbu lavozimga yangi tayinlangan yoki zimmasiga tegishli funksiyalarni bajarish yuklangan shaxslar kiritiladi.

* Magistral gaz oʻtkazish quvurlari, yuqori kuchlanishli elektr tarmogʻi, suv va issiqlik taʼminoti tizimlarining himoya hududlarida joylashgan noqonuniy qurilmalarni buzish bilan bogʻliq sud qarorlari ijrosini taʼminlash masalalari boʻyicha Majburiy ijro byurosi direktori M.E. Egamberdiyev komissiya kotibi vazifasini bajaradi.

Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 28-martdagi 192-son qaroriga 3-ILOVA

Vazirlar Mahkamasining oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblanayotgan ayrim qarorlari

ROʻYXATI

1. Vazirlar Mahkamasining “Yakka tartibdagi uy-joy qurilishi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida” 2006-yil 30-dekabrdagi 272-son qarori.

2. Vazirlar Mahkamasining “Qishloq joylarda namunaviy loyihalar asosida “Qishloq qurilish invest” injiniring kompaniyasi ishtirokida uy-joylar qurishni tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2009-yil 26-oktabrdagi 280-son qaroriga 2-ilovaning 1-bandi.

3. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekistonda fermerlik faoliyatini tashkil qilishni yanada takomillashtirish va uni rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2012-yil 22-oktabrdagi PF-4478-son Farmoni)” 2012-yil 29-dekabrdagi 369-son qaroriga 1-ilovaning 11-bandi.

4. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish tartibini takomillashtirish toʻgʻrisida” 2014-yil 7-yanvardagi 1-son qarori)” 2014-yil 3-iyundagi 138-son qaroriga ilovaning 10-bandi.

5. Vazirlar Mahkamasining “Aholi punktlarini qurishda shaharsozlik va yer toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga qatʼiy rioya etilishini taʼminlashga, shuningdek, tadbirkorlik maqsadlari uchun yer ajratish tartibini yanada takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2017-yil 5-iyuldagi 467-son qarori.

6. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Yerlarni muhofaza qilish va ulardan oqilona foydalanish borasida nazoratni kuchaytirish, geodeziya va kartografiya faoliyatini takomillashtirish, davlat kadastrlari yuritishni tartibga solish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 31-maydagi PF-5065-son Farmoni va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 31-maydagi PQ-3024-son qarori)” 2017-yil 29-avgustdagi 679-son qaroriga ilovaning 9-bandi.

7. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, qishloq xoʻjaligi ekin maydonlaridan samarali foydalanish tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 9-oktabrdagi PF-5199-son Farmoni)” 2017-yil 26-dekabrdagi 1021-son qaroriga ilovaning 10-bandi.

8. Vazirlar Mahkamasining “Moddiy madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanishga oid ayrim normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida” 2019-yil 30-martdagi 265-son qaroriga 13-ilovaning 7-bandi.

9. Vazirlar Mahkamasining “Qurilish sohasida davlat boshqaruvi tizimining tubdan takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida” 2019-yil 14-iyundagi 498-son qaroriga 1-ilovaning 43-bandi.

10. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek, baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Davlat aktivlarini boshqarish, monopoliyaga qarshi kurashishni tartibga solish tizimini va kapital bozorini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2019-yil 14-yanvardagi PF-5630-son va “2017 — 2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasini “Faol investitsiyalar va ijtimoiy rivojlanish yili”da amalga oshirishga oid Davlat dasturi toʻgʻrisida” 2019-yil 17-yanvardagi PF-5635-son farmonlari)” 2020-yil 14-apreldagi 217-son qaroriga 2-ilovaning 42-bandi.

11. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Jamiyatda ijtimoiy-maʼnaviy muhitni sogʻlomlashtirish, mahalla institutini yanada qoʻllab-quvvatlash hamda oila va xotin-qizlar bilan ishlash tizimini yangi darajaga olib chiqish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2020-yil 18-fevraldagi PF-5938-son Farmoni)” 2020-yil 7-dekabrdagi 772-son qaroriga ilovaning 6-bandi.

12. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek, baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi qurilish tarmogʻini modernizatsiya qilish, jadal va innovatsion rivojlantirishning 2021 — 2025-yillarga moʻljallangan strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2020-yil 27-noyabrdagi PF-6119-son Farmoni)” 2021-yil 8-maydagi 290-son qaroriga ilovaning 3-bandi.

13. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasining “Normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisida” 2021-yil 20-apreldagi OʻRQ-682-son Qonuni)” 2022-yil 4-apreldagi 153-son qaroriga ilovaning 166-bandi.

14. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Turizm va madaniy meros vazirligi huzuridagi Madaniy meros agentligi faoliyati tashkil etilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida” 2022-yil 22-apreldagi 209-son qaroriga ilovaning 9-bandi.

15. Vazirlar Mahkamasining “Yer munosabatlarida tenglik va shaffoflikni taʼminlash, yerga boʻlgan huquqlarni ishonchli himoya qilish va ularni bozor aktiviga aylantirish tizimi takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek, baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida” 2022-yil 8-iyuldagi 375-son qaroriga 1-ilovaning 7-bandi.

16. Vazirlar Mahkamasining “Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi sohasida davlat boshqaruvi tizimi takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida” 2024-yil 24-fevraldagi 100-son qaroriga ilovaning 11-bandi.

Izoh. Mazkur ilovaning 5-bandida nazarda tutilgan Hukumat qarori 2025-yil 27-iyundan boshlab oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblanadi.