Qishloq xoʻjaligida yerdan foydalanish samaradorligini oshirish va mahsulot yetishtirish hajmini koʻpaytirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida (PQ-131-son)

28.03.2025

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

qarori

[Koʻchirma]

Qishloq xoʻjaligida yer resurslaridan oqilona va samarali foydalanish, boʻsh turgan yer uchastkalarini tezroq iqtisodiy oborotga kiritish, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqaruvchi xoʻjaliklar faoliyatini ragʻbatlantirish maqsadida qaror qilaman:

I. Maqsadlar

1. Ushbu qarorni qabul qilishdan koʻzlangan asosiy maqsadlar etib quyidagilar belgilansin:

(a) tuman hokimliklari tasarrufidagi boʻsh turgan qishloq xoʻjaligi yerlarida ekin ekish va mahsulot yetishtirishni tashkil etish;

(b) chorvachilik uchun ozuqa ekinlar yetishtirish hajmini oshirish orqali goʻsht va sut mahsulotlari narxlarining barqarorligini taʼminlash;

(v) yerdan samarali foydalanishni iqtisodiy mexanizmlar orqali ragʻbatlantirish, aholi bandligi va turmush darajasini oshirish.

II. Elektron onlayn auksionlar oʻtkazish boʻyicha yangi tartib-taomillar

2. Belgilansinki, barcha turdagi qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni ijaraga berishda 2025-yil 11-martdan joriy etilgan tartibga muvofiq:

(a) elektron onlayn auksion savdosini oʻtkazish toʻgʻrisidagi xabarnomani eʼlon qilish muddati 15 kundan 5 kunga, takroriy savdolarda — 5 kundan 1 kunga qisqartiriladi;

(b) takroriy savdolarda faqat bir nafar talabgordan ariza kelib tushgan taqdirda, unga ushbu savdoda eʼlon qilingan narxda lotni ixtiyoriy sotib olish taklif etiladi;

(v) har takroriy savdoda lot narxi 10 foizdan bosqichma-bosqich boshlangʻich narxning 10 foiziga tushganiga qadar pasaytiriladi.

3. 2025-yil 1-apreldan boshlab barcha hududlarda qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan barcha turdagi yerlarni ijaraga berish boʻyicha oʻtkaziladigan elektron onlayn auksion savdolarida yer uchastkasiga ijara huquqini olish uchun toʻlovlarni boʻlib-boʻlib toʻlash va toʻlov toʻliq toʻlanganda chegirma berish tartibi bekor qilinsin, ushbu toʻlovlar 15 ish kuni ichida toʻliq toʻlanishi shartligi belgilansin (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining hujjatlarida belgilangan hollar bundan mustasno).

4. 2025-2026-yillarda Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar hududi doirasida elektron onlayn auksion savdolariga chiqariladigan qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar jami maydonining oʻrtacha 10 — 20 foizi chorva uchun ozuqa ekinlarini ekish sharti bilan savdoga chiqarilsin.

III. Qayta ijara

5. Ushbu qaror kuchga kirguniga qadar ijaraga berilgan qishloq xoʻjaligi yerlari boʻyicha ijara muddatiga teng taqsimlanadigan qoʻshimcha toʻlovlar yoki ijaraga olish huquqini boʻlib-boʻlib toʻlash boʻyicha toʻlovlardan muddati oʻtgan qarzdorligi boʻlgan ijarachilarga:

(a) yer uchastkasidan oʻzi foydalangan muddatdan qatʼi nazar, tuman hokimi ishtirokida uch tomonlama shartnoma asosida yerga boʻlgan huquqlari va majburiyatlarini, shu jumladan, qoʻshimcha toʻlovlar va boʻlib-boʻlib toʻlash boʻyicha toʻlovlarni toʻlab borish majburiyatini boshqa shaxsga oʻtkazish (qayta ijaraga berish) huquqi berilsin;

(b) agar ular dehqon xoʻjaligi yuritish uchun yer uchastkalarini olish boʻyicha 2022-yil 1-yanvardan 2023-yil 15-aprelga qadar oʻtkazilgan ochiq elektron tanlovlarda gʻolib boʻlgan “Temir daftar”, “Ayollar daftari”, “Yoshlar daftari”ga kiritilgan fuqarolar va mehnat migrantlari boʻlsa, ijara muddatiga teng taqsimlanadigan qoʻshimcha toʻlovlar miqdori ushbu yer uchastkasi normativ qiymatining bir barobariga va boshqa shaxslar uchun ushbu yer uchastkasi normativ qiymatining toʻrt barobariga teng miqdorda belgilansin.

6. Sud hujjatlari va boshqa organlarning hujjatlarini ijro etish jarayonida undiruvni qarzdorning qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkasini uzoq muddatga ijaraga olish huquqiga qaratishda quyidagi soddalashtirilgan tartib joriy etilsin:

(a) undiruvni ijara huquqiga qaratish uchun tuman (shahar) hokimining — ijaraga beruvchining roziligi talab etilmaydi;

(b) ijara huquqini baholash talab etilmaydi, davlat ijrochisi Oʻzbekiston Respublikasining “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq qarzdorning mol-mulkini xatlash va realizatsiya qilish navbatiga rioya qilgan holda vakolatli tashkilotlardan yer uchastkasining normativ qiymatini aniqlab, unga teng boʻlgan boshlangʻich narx miqdorini mulkiy huquqni xatlash dalolatnomasida koʻrsatadi. Mulkiy huquqni xatlash dalolatnomasi davlat ijrochisi va qarzdor oʻrtasida yozma ravishda xolislar ishtirokida tuziladi va ushbu dalolatnoma elektron onlayn auksion savdolarini oʻtkazish uchun buyurtmaga ilova qilinadi;

(v) elektron onlayn auksion savdolari ushbu qarorning 2-bandi talablarini inobatga olgan holda oʻtkaziladi;

(g) elektron onlayn auksion savdolari natijalari toʻgʻrisidagi bayonnoma yer ijarasi shartnomasi boʻyicha huquqlar va majburiyatlar qolgan muddatga qarzdordan auksion gʻolibiga oʻtganligini — qayta ijarani davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun asos hisoblanadi.

IV. Fermerlarga imtiyozlar

7. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq 2025-yil hosilidan boshlab har yili paxtadan 50 sentner/gektar, gʻalladan 80 sentner/gektardan yuqori hosil olganini soliq hisobotlarida aks ettirgan fermer xoʻjaliklari va boshqa qishloq xoʻjaligi korxonalariga kelgusi yilda:

(a) ijaraga olingan jami yer maydonining 25 foiziga almashlab ekish usulida chorva uchun ozuqa, sabzavot, poliz, kartoshka, moyli va dukkakli ekinlarni ekish (joylashtirish) kafolatlanadi;

(b) Oʻzbekiston fermerlari kengashiga aʼzolik badali paxta xomashyosi boʻyicha birjada eʼlon qilinadigan boshlangʻich narxdan va donning shakllangan oʻrtacha narxidan 0,3 foiz miqdorida belgilanadi;

(v) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 3-fevraldagi PF-18-son Farmonining 15-bandiga muvofiq yer soligʻini hisoblashda bazaviy stavkaga nisbatan mutanosib ravishda uch karragacha kamaytiruvchi koeffitsiyentlar qoʻllanadi.

8. Quyidagilar:

(a) qishloq xoʻjaligi kooperativlariga aʼzo boʻlgan fermer xoʻjaliklarining 50 foizidan oshmagan qismiga paxta yetishtirish uchun Qishloq xoʻjaligini davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasining resurslari hisobidan 50 foizlik mol-mulk garovi, xususan, yerga ijara huquqi garovi bilan imtiyozli kredit ajratishga ruxsat etilsin, bunda ushbu kredit paxta xomashyosining eʼlon qilingan boshlangʻich narxidan kelib chiqib ajratilsin;

(b) qishloq xoʻjaligi kooperativlariga aʼzo boʻlgan fermer xoʻjaliklari yetishtirgan paxta xomashyosini toʻgʻridan-toʻgʻri xarid qilishga ruxsat berilsin, bunda toʻgʻridan-toʻgʻri shartnomalar “Oʻzbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasi” AJning axborot portalida tuzilishi va ular boʻyicha toʻlovlar birjaning hisob-kitob-kliring operatsiyalarini oʻtkazish (toʻlov hujjatlariga muvofiq pul oʻtkazish) qoidalari asosida amalga oshirilishi belgilansin.

9. Qishloq xoʻjaligi vazirligi Soliq qoʻmitasi va Savdo-sanoat palatasi bilan birgalikda bir oy muddatda Tadbirkorlik subyektlarining barqarorlik reytingini aniqlashda fermer xoʻjaliklari va qishloq xoʻjaligi korxonalari uchun yer uchastkasiga boʻlgan huquq turi, ishchilar soni, normativ hosildorlikka nisbatan yetishtirilgan hosil miqdori kabi qoʻshimcha mezonlarni belgilasin.

10. Iqtisodiyot va moliya vazirligi Qishloq xoʻjaligi vazirligi bilan birgalikda bir oy muddatda samarali faoliyat koʻrsatayotgan fermer xoʻjaliklari va qishloq xoʻjaligi korxonalarini ragʻbatlantirish choralari boʻyicha normativ-huquqiy hujjat loyihasini Vazirlar Mahkamasiga kiritsin.

V. Qaror ijrosini tashkil etish va nazorat qilish

11. Kadastr agentligi:

(a) har chorak yakuni bilan keyingi oyning beshinchi sanasiga qadar qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan boʻsh turgan yer uchastkalarining nomma-nom roʻyxatini Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar hokimliklari, Qishloq xoʻjaligi vazirligi va Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasiga taqdim etib borsin;

(b) Qishloq xoʻjaligi vazirligi bilan birgalikda 2025-yil 1-dekabrga qadar Kadastr va koʻchmas mulkni roʻyxatdan oʻtkazish (“Uzkad”), “Yer hisobot”, “Agroplatforma.uz”, “E-ijara” axborot tizimlarida qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar real vaqt rejimida onlayn almashinishini va oʻzaro muvofiq boʻlishini taʼminlasin.

12. Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qoʻmitasi:

(a) chorvachilik xoʻjaliklarining chorva uchun ozuqa ekiladigan yer maydonlariga boʻlgan ehtiyojlarini oʻrganib, bir hafta ichida, keyinchalik har chorakda bu haqdagi maʼlumotni Qishloq xoʻjaligi vazirligiga taqdim etib borsin;

(b) oʻtkaziladigan elektron onlayn auksion savdolari haqida Davlat aktivlarini boshqarish agentligi bilan birgalikda chorvachilik xoʻjaliklarini darhol xabardor qilib borsin.

13. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari, Qishloq xoʻjaligi vazirligi bir oy muddatda:

(a) qoʻshimcha toʻlovlar va boʻlib-boʻlib toʻlash boʻyicha toʻlovlardan muddati oʻtgan qarzdorligi boʻlgan hamda yerdan samarali foydalanmayotgan yer ijarachilari roʻyxatini shakllantirsin;

(b) samarali foydalanilmayotgan yerlarni mazkur qarorda belgilangan tartibda qaytarib, elektron onlayn auksion savdolariga chiqarish yoki qayta ijaraga berish choralarini koʻrsin;

14. Bosh prokuratura huzuridagi Majburiy ijro byurosi:

(a) ikki hafta muddatda qarzdor qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkalari ijarachilari ishtirokidagi ijro ishlari roʻyxatini shakllantirsin;

(b) bir oy muddatda ushbu ishlar boʻyicha boshqa mulk va mulkiy huquqlar boʻlmagan hollarda yer uchastkasiga ijara huquqi xatlanishi va elektron onlayn auksion savdolariga chiqarilishini taʼminlasin.

15. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining va Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.

16. Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Adliya vazirligi ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

17. Mazkur qarorning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib Bosh vazir oʻrinbosarlari J.A. Xodjayev va J.A. Qoʻchqorov, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi va viloyatlar hokimlari belgilansin.

18. Qaror ijrosini har oyda muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul idoralar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2025-yil 28-mart,

PQ-131-son

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 28-martdagi PQ-131-son qaroriga ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining va Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga kiritilayotgan

OʻZGARTIRISH VA QOʻSHIMCHALAR

1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 26-apreldagi “Fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari faoliyatini takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-3680-son qarori 4-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“paxta va gʻalla yetishtirishga ixtisoslashtirilgan fermer xoʻjaliklari tomonidan yetishtiriladigan paxta xomashyosi boʻyicha birjada eʼlon qilinadigan boshlangʻich narxdan hamda donning shakllangan oʻrtacha narxidan 0,6 foiz miqdorida, bunda 2025-yil hosilidan boshlab paxtadan gektariga 50 sentnerdan va gʻalladan 80 sentnerdan yuqori hosil olgan fermer xoʻjaliklari uchun 0,3 foiz miqdorida”.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 14-fevraldagi “Uzagrostar xolding” kompaniyasi faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida”gi PQ-57-son qaroriga 1-ilovada:

(a) 11-pozitsiyaning “Qamrab olinadigan tumanlar” ustuni “, Yangibozor, Gurlan” soʻzlari bilan toʻldirilsin;

(b) 14-pozitsiyaning “Qamrab olinadigan tumanlar” ustuni “, Hazorasp, Yangiariq” soʻzlari bilan toʻldirilsin.

5. Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 24-noyabrdagi 709-son qarori bilan tasdiqlangan Boʻsh turgan qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkalarini qishloq xoʻjaligi maqsadlari uchun elektron onlayn-auksion savdo orqali ijaraga berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomda:

(a) 16-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“16. Operator buyurtmani olgan kundan ikki ish kunidan kechiktirmay, elektron onlayn auksion savdo oʻtkazilishi toʻgʻrisida xabarnomani savdo platformasida eʼlon qiladi. Bunda:

elektron onlayn auksion savdolarini oʻtkazish toʻgʻrisidagi xabarnomalar savdolar oʻtkazilishidan besh kalendar kuni va takroriy savdolarda bir kalendar kuni oldin eʼlon qilinadi;

takroriy savdolarda bir nafar talabgordan ariza kelib tushgan taqdirda, unga ushbu savdoda eʼlon qilingan narxda lotni ixtiyoriy sotib olish taklif etiladi;

sotilmagan lot narxi har takroriy savdoda 10 foizdan bosqichma-bosqich boshlangʻich narxning 20 foiziga tushganiga qadar pasaytiriladi”;

(b) 18-bandda:

birinchi xatboshidagi “Ikki yoki undan ortiq” soʻzlari “Dehqon xoʻjaligi tashkil etish uchun ikki yoki undan ortiq” soʻzlari bilan almashtirilsin;

ikkinchi xatboshidagi “Elektron onlayn-auksion savdoda” soʻzlari “Dehqon xoʻjaligi tashkil etish uchun elektron onlayn-auksion savdoda” soʻzlari bilan almashtirilsin;

(v) 19-bandda:

birinchi xatboshidagi “qiymatining dastlabki 15 foiz miqdori 10 ish kuni ichida” soʻzlari “qiymati 15 ish kuni ichida” soʻzlari bilan almashtirilsin;

ikkinchi xatboshidan “hamda elektron onlayn-auksion savdo gʻolibi tomonidan “boʻlib-boʻlib toʻlash” tanlangan taqdirda, toʻlov grafigiga asosan teng taqsimlanadi” soʻzlari chiqarib tashlansin;

(g) 27-bandning ikkinchi xatboshisi quyidagi mazmundagi jumla bilan toʻldirilsin:

“Bunda mazkur mablagʻlarning jami miqdori bir kalendar yilda bazaviy hisoblash miqdorining yuz ming baravaridan oshmasligi lozim”;

(d) 28 va 29-bandlar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.