Bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlarini (0087-24-son SanQvaN) tasdiqlash toʻgʻrisida (31-son)

27.12.2024

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining

Qarori

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2025-yil 27-yanvarda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 329]

Oʻzbekiston Respublikasining “Aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi toʻgʻrisida”gi Qonuni va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 25-iyuldagi PF-6035-son “Koronavirus pandemiyasini yumshatish, aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi va salomatligini saqlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi qaror qiladi:

1. Bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari (0087-24-son SanQvaN) 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Ayrim sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari 2-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.

3. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi hamda Savdo-sanoat palatasi bilan kelishilgan.

4. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi.

Rais B. YUSUPALIYEV

Toshkent sh.,

2024-yil 27-dekabr,

31-son

Kelishildi:

Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi direktori A. XODJAYEV

2024-yil 26-dekabr

Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakili D. KASIMOV

2024-yil 24-dekabr

Oʻzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi direktori A. JUMANAZAROV

2024-yil 23-dekabr

Savdo-sanoat palatasi Raisi D. VAXABOV

2024-yil 20-dekabr

Maktabgacha va maktab taʼlimi vaziri X. UMAROVA

2024-yil 17-dekabr

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining 2024-yil 27-dekabrdagi 31-son qaroriga 1-ILOVA

Bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari (0087-24-son SanQvaN)

Mazkur sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari (bundan buyon matnda sanitariya qoidalari deb yuritiladi) bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablarini belgilaydi.

Ushbu sanitariya qoidalari quyidagilarga nisbatan tatbiq qilinmaydi:

bolalarga tibbiy maqsadlarda qoʻllash uchun moʻljallangan mahsulotlar;

bolalar oziq-ovqat mahsulotlari;

bolalar uchun moʻljallangan parfyumeriya va kosmetika tovarlari;

koʻzi ojiz bolalar uchun oʻquv adabiyotlari;

bolalar uchun moʻljallangan mebellar.

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Mazkur sanitariya qoidalarida quyidagi tushunchalardan foydalaniladi:

goʻdak — bir yoshgacha boʻlgan bola;

kichik yoshdagi bolalar — bir yoshdan uch yoshgacha boʻlgan bolalar;

bolalar — oʻn sakkiz yoshga toʻlgunga (voyaga yetgunga) qadar boʻlgan shaxs (shaxslar);

bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlar (bundan buyon matnda mahsulotlar deb yuritiladi) — bolani parvarish qilish, uning kundalik hayotini, oʻqishini va boʻsh vaqtini tashkil etish uchun foydalaniladigan mahsulotlar (bolalar kiyim-kechaklari, poyabzal va charm-galantereya buyumlari, yozish, chizish va boʻyash uchun moʻljallangan buyumlar va boshqalar);

biologik koʻrsatkichlar — mahsulot tarkibida bolalar oʻrtasida yuqumli va parazitar kasalliklarning rivojlanishiga sabab boʻladigan mikroorganizmlar va (yoki) ularning toksinlari, shuningdek parazitlarning salbiy taʼsirini istisno etuvchi koʻrsatkichlar;

zararli moddalar — mahsulotdan foydalanish paytida bolalar salomatligida salbiy taʼsirlarga olib kelishi mumkin boʻlgan kimyoviy moddalar (agar kimyoviy moddalar mahsulot tarkibida ushbu moddalarning ruxsat etilgan konsentratsiyasidan yuqori boʻlsa);

toksiklik indeksi — mahsulotlarni toksikologik-gigiyenik baholashda hujayra ekmalarida aniqlanadigan zararli moddalar taʼsirining integral koʻrsatkichi;

fizik koʻrsatkichlar — mahsulotlarning bolalar sogʻligʻiga zarar yetkazish yoki hayotiga xavf solish xavfini kamaytirishni taʼminlaydigan fizik va konstruktiv xususiyatlarni aks ettiruvchi koʻrsatkichlar (ushbu mahsulotlar sirtining silliqligi yoki gʻadir-budurligi, yaxlitligi, boʻyoqning quruq va nam ishqalanishga, ter taʼsiriga chidamliligi, massasi, gigroskopikligi, havo oʻtkazuvchanligi, elektrostatik maydon kuchlanganligi);

sanitar-kimyoviy koʻrsatkichlar — mahsulotlarda zararli kimyoviy moddalar konsentratsiyasining meʼyordan oshib ketishi oqibatida bolalar sogʻligʻiga zarar yetkazilishi yoki hayotiga xavf tugʻdirishi bilan bogʻliq xatarni istisno etuvchi koʻrsatkichlar;

mikrobiologik koʻrsatkichlar — mahsulotda mikroorganizmlarning bor yoki yoʻqligi, ularning soni, shu jumladan mikroorganizmlarning patogen turlari, ularning metabolitlari hamda toksinlarining mavjud boʻlmasligini belgilovchi koʻrsatkichlar.

2. Mahsulotlardan foydalanilganda bolalar va ularga qaraydigan shaxslarning sogʻligʻiga quyidagi koʻrsatkichlar orqali xavf tugʻdirmasligi kerak:

organoleptik koʻrsatkichlar (mahsulotlarning ogʻirligi, tashqi koʻrinishi, hidi, taʼmi, rangi);

fizik koʻrsatkichlar (mahsulotlar yuzasining silliqligi, butunligi, tashqi va ichki yuzalari choksiz boʻlishi, boʻyoqning ter (namli) va quruq ishqalanishga chidamliligi);

sanitar-kimyoviy koʻrsatkichlar (mahsulotlar uchun ishlatiladigan materiallarning kimyoviy tarkibi, pH darajasi);

mikrobiologik koʻrsatkichlar (mahsulotlar tarkibidagi mikroorganizmlarning umumiy soni (mezofillar, aeroblar va fakultativ anaeroblar), achitqilar, achitqisimon, mogʻorli zamburugʻlar, enterobakteriya oilasiga mansub boʻlgan bakteriyalar, patogen stafilokoklar, pseudomonas aeruginosa).

2-bob. Mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari

3. Mahsulotlar quyidagi sanitariya-gigiyena talablariga javob berishi kerak:

mahsulotlarning suv muhitida (distillangan suvda) aniqlangan toksiklik indeksi 70 dan 120 foizgacha oraliqda boʻlishi yoki teri qoplamlariga va shilliq pardalarga qoʻzgʻatuvchi taʼsir koʻrsatmasligi;

mahsulotlarni laboratoriyada tekshiruvdan oʻtkazish jarayonidagi suvli ekstraktning pH oʻzgarishi ± 1,0 dan oshmasligi.

4. Mahsulotlar laboratoriya sharoitida filtr orqali sinovdan oʻtkazilganda ushbu mahsulotlar solingan suvli eritmada taʼm mavjud boʻlmasligi lozim.

Silikon polimerlardan tayyorlangan sut uchun moʻljallangan rezinali soʻrgʻichlar va rezina-soʻrgʻichlarni laboratoriya sinovidan oʻtkazishda ushbu mahsulotlardan ajralib chiquvchi kimyoviy moddalar quyidagi miqdorlardan oshmasligi kerak:

rux — 1,0 mg/dm3;

antioksidlovchi (agidol-2) — 2,0 mg/dm3.

Bunda, silikon polimerlardan tayyorlangan sut uchun moʻljallangan rezinali soʻrgʻichlar va rezina-soʻrgʻichlar tarkibida qoʻrgʻoshin, margimush, formaldegid, metil spirit, butil spirit, fenol boʻlmasligi lozim.

5. Lateksdan tayyorlangan sut uchun moʻljallangan rezinali soʻrgʻichlar va rezina-soʻrgʻichlarni laboratoriya sinovidan oʻtkazishda ushbu mahsulotlardan ajralib chiquvchi kimyoviy moddalar quyidagi miqdorlardan oshmasligi kerak:

antioksidlovchi (agidol-2) — 2,0 mg/dm3;

N-nitrozoamin (xlorli metilen bilan olib tashlash) — 10,0 mkg/kg;

N-nitrozni hosil qiluvchi (sunʼiy soʻlak bilan olib tashlash) — 200,0 mkg/kg;

ftalli angidrid — 0,2 mg/dm3.

Bunda, lateksdan tayyorlangan sut uchun moʻljallangan rezinali soʻrgʻichlar va rezina-soʻrgʻichlar tarkibida qoʻrgʻoshin, simat (ruh dimetilditiokarbamat), fenol, margimush boʻlmasligi lozim.

6. Sut uchun soʻrgʻichlar va rezina-soʻrgʻichlar silliq, tashqi va ichki yuzalari choksiz boʻlishi, ular distillangan suvda besh marta qaynatilgandan keyin bir-biriga yopishib qolmasligi hamda filtr orqali oʻtkazilganda suv ekstrakti taʼmi boʻlmasligi kerak.

7. Rezinadan tayyorlangan mahsulotlar besh marta dezinfeksiya qilinganda ham oʻz chidamliligini yoʻqotmasligi, tashqi koʻrinishini saqlab turishi va bir-biriga yopishmasligi kerak.

8. Suyuqlik bilan toʻldirilgan mahsulotlar (rezina qopchalar (grelkalar) va sut uchun moʻljallangan idishlar (butilkalar) germetik boʻlishi va havo oʻtkazmasligi lozim.

9. Rezinadan tayyorlangan sanitariya-gigiyena mahsulotlariga qoʻyiladigan sanitar-kimyoviy koʻrsatkichlar mazkur sanitariya qoidalarining 1-ilovasiga muvofiq boʻlishi kerak.

10. Plastmassadan tayyorlangan idishlar va oshxona anjomlarining himoya va dekorativ qoplamasi namli ishlov berishga chidamli boʻlishi kerak.

11. Mahsulotlar 60 °C ± 5 °C haroratgacha qizdirilgan sirka kislotasining 1% li eritmasiga va sovun-gidroksidi eritmalariga chidamli boʻlishi, tashqi koʻrinishini hamda rangini saqlab turishi, shuningdek 65 dan 75 °C gacha haroratli suv bilan taʼsirlanganda shakli oʻzgarmasligi yoki yorilib ketmasligi kerak.

12. Qopqoqli idishlarning qopqogʻi zich yopilishi hamda suv oʻtkazmasligi kerak.

13. Mahsulotlar laboratoriya sinovidan oʻtkazilganida, ushbu mahsulotlar suvli ekstraktining taʼmi va rangi oʻzgarmasligi kerak.

14. Plastmassadan tayyorlangan idishlar va oshxona anjomlari materiallaridagi sanitar-kimyoviy koʻrsatkichlar mazkur sanitariya qoidalarining 2-ilovasida belgilangan talablarga javob berishi kerak.

15. Mahsulotlarning assortimentida 1 va 2-sinfga kiruvchi xavfli kimyoviy moddalar (alyuminiy, bariy, bor, kadmiy, kobalt, margimush va qoʻrgʻoshin) boʻlmasligi lozim.

16. Mahsulotlardan foydalanilganda ishlatilgan shisha idishlar, shisha keramika va keramika idishlar tarkibidagi zararli moddalar ajralib chiqishining sanitar-kimyoviy koʻrsatkichlari quyidagi miqdorlardan oshmasligi kerak:

xrom — 0,1 mg/dm3;

marganets — 0,1 mg/dm3;

mis — 1,0 mg/dm3;

titan — 0,1 mg/dm3;

rux — 1,0 mg/dm3.

17. Issiq ovqat uchun moʻljallangan idish-tovoq va oshxona anjomlari termik jihatdan barqaror boʻlishi lozim.

Bunda, mazkur anjomlarda harorat 95 °C, 70 °C, 20 °C gacha, bolalar ovqatlari uchun butilkalar va bankalar harorati 95 dan 45 °C gacha, sut mahsulotlari uchun moʻljallangan butilkalar esa harorat 65 dan 25 °C gacha boʻlganda ularning shakli oʻzgarib ketmasligi kerak.

Rangli sirlangan sopol idishlar kamida 115 °C, rangsiz sir bilan qoplangan idishlar kamida 125 °C ga chidamli boʻlishi lozim.

18. Mahsulotlarning ichki yuzasiga qoʻllaniladigan qoplama kislotaga chidamli boʻlishi, shisha idishlarning ichki yuzasiga dekorativ qoplamalar yopishtirilmasligi kerak.

19. Mahsulotlar uchun ishlatiladigan metall idishlar va metall oshxona anjomlari tarkibidan ajralib chiquvchi zararli moddalar quyidagi miqdorlardan oshmasligi kerak:

a) zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan idishlar va oshxona anjomlari tarkibidagi moddalar miqdori:

temir — 0,3 mg/dm3;

nikel — 0,1 mg/dm3;

xrom — 0,1 mg/dm3;

marganets — 0,1 mg/dm3;

b) alyuminiydan ishlangan, kvarsli va ichki yuzasi sayqallangan, shu jumladan yopishqoq boʻlmagan qoplamali idishlar tarkibidagi moddalar miqdori:

titan — 0,1 mg/dm3;

temir — 0,3 mg/dm3;

xrom — 0,1 mg/dm3.

Bunda, mazkur idishlar tarkibida alyuminiy va yopishqoq boʻlmagan qoplamali idishlar tarkibida ftor-ion boʻlmasligi lozim;

d) zanglamas poʻlatdan yasalgan qoplamali alyuminiydan tayyorlangan idishlar va oshxona anjomlari tarkibidagi moddalar miqdori:

mis — 1,0 mg/dm3;

rux — 1,0 mg/dm3;

temir — 0,3 mg/dm3;

nikel — 0,1 mg/dm3;

xrom — 0,1 mg/dm3.

Bunda, zanglamas poʻlatdan yasalgan qoplamali alyuminiydan tayyorlangan idishlar va oshxona anjomlari tarkibida alyuminiy va qoʻrgʻoshin boʻlmasligi lozim;

e) kumush yoki oltin qoplamali neyzilberdan, melxiordan tayyorlangan idish-tovoq va oshxona anjomlari tarkibidagi moddalar miqdori:

mis — 1,0 mg/dm3;

rux — 1,0 mg/dm3;

nikel — 0,1 mg/dm3;

xrom — 0,1 mg/dm3;

marganets — 0,1 mg/dm3;

temir — 0,3 mg/dm3;

Bunda, kumush yoki oltin qoplamali neyzilberdan, melxiordan tayyorlangan idish-tovoq va oshxona anjomlari tarkibida qoʻrgʻoshin boʻlmasligi lozim;

f) emallangan poʻlat idishlar, shu jumladan yopishqoq boʻlmagan qoplama bilan qoplangan idishlar tarkibidagi moddalar miqdori:

nikel — 0,1 mg/dm3;

xrom — 0,1 mg/dm3;

marganets — 0,1 mg/dm3;

rux — 0,1 mg/dm3;

titan — 0,1 mg/dm3.

Bunda, emallangan poʻlat idishlar tarkibida bor, alyuminiy, kobalt, qoʻrgʻoshin va margimush, yopishqoq boʻlmagan qoplama bilan qoplangan idishlar tarkibida ftor-ion (jami) boʻlmasligi lozim;

g) qogʻoz va kartondan tayyorlangan idishlar (bir martalik) tarkibidagi moddalar miqdori:

asetaldegid — 0,2 mg/dm3;

atseton — 0,1 mg/dm3;

toluol — 0,5 mg/dm3;

rux — 1,0 mg/dm3;

xrom — 0,1 mg/dm3;

butilatsetat — 0,1 mg/dm3;

izopropil spirti — 0,1 mg/dm3;

ksilollar (izomerlar aralashmasi) — 0,05 mg/dm3.

Bunda, mazkur idishlar tarkibida etilatsetat, formaldegid, metil spirti, butil spirti, izobutil spirti, benzol, qoʻrgʻoshin, margimush boʻlmasligi lozim.

20. Metalldan tayyorlangan sanitariya-gigiyena va galantereya buyumlari tarkibidagi zararli moddalarning ajralib chiqishi quyidagi miqdorlardan oshmasligi kerak:

temir — 0,3 mg/dm3,

alyuminiy — 0,5 mg/dm3,

qoʻrgʻoshin — 0,03 mg/dm3.

21. Metalldan tayyorlangan sanitariya-gigiyena mahsulotlari korroziyaga chidamli boʻlishi, ularning tutqichlari va dekorativ elementlari, qoplamalari mustahkam boʻlishi kerak.

22. Quyidagi mahsulotlar oʻtkir (kesuvchi, sanchiladigan) qirralarga ega boʻlmasligi va bolalarga shikast yetkazmasligi kerak:

plastmassadan tayyorlangan galantereya mahsulotlari (massaj tarogʻi, oddiy taroq, tish taroq, soch toʻgʻnagʻichlari, soch qisqichlari, qaychilar);

idish-tovoqlar (likopcha, stakan, piyola, krujka, ovqatlanish uchun ishlatiladigan anjomlar, idish-tovoqlar);

bolalar koʻkrak-bogʻi, milk uchun massaj mahsulotlari;

sanitariya-gigiyena mahsulotlari (kichik vanna, oʻtirgʻich, sirpanib oʻynash uchun buyum, bolalar hojatxona tuvagi, bolalar gigiyenik ichki kiyimlari);

ovqatlantirish anjomlari (bolalar ovqati uchun shishacha, soʻrgʻichlar);

qalamlar, plastilinlarni saqlash uchun idishlar, koʻzoynak gʻiloflari, tish choʻtkalari uchun gʻiloflar, sovun uchun idishlar.

23. Sanitariya-gigiyena mahsulotlari tashqi koʻrinishi va rangini saqlab turishi, 65 dan 75 °C gacha boʻlgan haroratdagi suv taʼsir qilganda shakli oʻzgarmasligi va yorilish boʻlmasligi, mahsulotni artganda boʻyogʻi oʻchmasligi kerak.

Goʻdak vannasi toʻrtdan uch qismigacha suv bilan toʻldirilganda vanna shaklining oʻzgarishi 1,5% dan oshmasligi kerak.

24. Plastmassadan tayyorlangan sanitariya-gigiyena va galantereya mahsulotlari tarkibidagi materiallarning sanitar-kimyoviy koʻrsatkichlar mazkur sanitariya qoidalarining 3-ilovasiga muvofiq boʻlishi kerak.

25. Bolalar ogʻiz boʻshligʻini parvarish qilish uchun moʻljallangan mahsulotlarni (oddiy va elektr tish choʻtkalari, shuningdek milk massajini) tayyorlashda foydalaniladigan materiallar tarkibi uchun sanitar-kimyoviy koʻrsatkichlar mazkur sanitariya qoidalarining 4-ilovasiga muvofiq boʻlishi kerak.

26. Bolalar ogʻiz boʻshligʻidagi yumshoq toʻqimalarning shikastlanishini oldini olish maqsadida 12 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun tish choʻtkalari, elektr tish choʻtkalari yumshoq, 12 yoshdan katta bolalar uchun esa oʻrtacha qattiqlikda boʻlishi, choʻtkalarning sintetik tolasi burmalarsiz va uchlari yumaloq boʻlishi kerak.

Tish choʻtkalarining yuzasi, elektr tish choʻtkalari, shuningdek milk massaji uchun moʻljallangan mahsulotlarda singan joy va yoriqlar boʻlmasligi kerak.

27. Bir martalik sanitariya-gigiyena mahsulotlari, ogʻiz boʻshligʻini parvarish qilish uchun moʻljallangan mahsulotlar (oddiy va elektr tish choʻtkalari, milk massaji uchun moʻljallangan mahsulotlar) uchun mikrobiologik koʻrsatkichlar mazkur sanitariya qoidalarining 5-ilovasiga muvofiq boʻlishi kerak.

28. Bolalar ogʻiz boʻshligʻini parvarish qilish uchun moʻljallangan mahsulotlar (oddiy va elektr tish choʻtkalari, milk massaji uchun moʻljallangan mahsulotlar) uchun biologik koʻrsatkichlar mazkur sanitariya qoidalarining 6-ilovasiga muvofiq boʻlishi kerak.

29. Gel hosil qiluvchi hamda namlikni yutuvchi materiallarni oʻz ichiga olgan bolalar tagliklari 24 H (soat) davomida bola terisiga sezuvchanlikni oshiruvchi kompression taʼsir koʻrsatmasligi kerak.

30. Gel hosil qiluvchi hamda namlikni yutuvchi materiallarni oʻz ichiga olgan bolalar tagliklari tarkibidagi zararli moddalarning ajralib chiqishi quyidagi miqdorlardan oshib ketmasligi kerak:

akrilonitril — 0,02 mg/dm3;

atsetaldegid — 0,2 mg/dm3;

atseton — 0,1 mg/dm3;

benzol — 0,01 mg/dm3;

geksan — 0,1 mg/dm3;

metil spirti — 0,2 mg/dm3;

propil spirti — 0,1 mg/dm3;

toluol — 0,5 mg/dm3;

fenol — 0,05 mg/dm3 yoki umumiy fenollarning yigʻindisi 0,1 mg/dm3;

formaldegid — 0,1 mg/dm3;

etilatsetat — 0,1 mg/dm3;

qoʻrgʻoshin — 0,03 mg/dm3;

rux — 1,0 mg/dm3;

margimush — 0,05 mg/dm3;

xrom (III) va (VI) (jami) — 0,1 mg/dm3.

31. Sellyuloza va paxtadan tayyorlangan sanitariya-gigiyena mahsulotlari tarkibidagi zararli moddalarning ajralib chiqishi quyidagi miqdorlardan oshib ketmasligi kerak:

atsetaldegid — 0,2 mg/dm3;

atseton — 0,1 mg/dm3;

benzol — 0,01 mg/dm3;

geksan — 0,1 mg/dm3;

metil spirti — 0,2 mg/dm3;

butil spirti — 0,5 mg/dm3;

toluol — 0,5 mg/dm3;

formaldegid — 0,1 mg/dm3;

etilatsetat — 0,1 mg/dm3;

qoʻrgʻoshin — 0,03 mg/dm3;

rux — 1,0 mg/dm3;

margimush — 0,05 mg/dm3;

xrom (III) va (VI) (jami) — 0,1 mg/dm3.

3-bob. Toʻqimachilik materiallaridan tayyorlangan bolalar kiyim-kechaklariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari

32. Toʻqimachilik materiallaridan tayyorlangan bolalar kiyim-kechaklari (bundan buyon matnda kiyim-kechaklar deb yuritiladi) mazkur sanitariya qoidalarining 7-ilovasiga muvofiq boʻlishi kerak.

33. Kiyim-kechaklar uchun toʻqimachilik materiallari boʻyogʻining barqarorligi mazkur sanitariya qoidalarining 8-ilovasiga muvofiq boʻlishi kerak.

34. Goʻdaklar kiyimining 3-qavatiga kiruvchi kiyim-kechaklar astarsiz, havo oʻtkazuvchanligi 10 dm3/m2s dan past boʻlgan materiallardan tayyorlangan boʻlishi, konstruktiv elementlari (chok, burmalar) esa havo almashinuvini taʼminlashi kerak.

35. Goʻdaklar uchun kiyim-kechaklar va goʻdaklar uchun ichki kiyimlar tabiiy materiallardan tayyorlanishi kerak, bundan qishki kiyim-kechaklar uchun toʻldiruvchilar (sintepon, sintepux) mustasno.

36. Goʻdaklar uchun kiyim-kechaklarning choklari mazkur kiyim-kechaklarning tashqi tomonida joylashishi zarur.

37. Goʻdaklar uchun sintetik materiallardan tayyorlangan ichki kiyimdagi tashqi dekorativ elementlar (jimjimador toʻr, applikatsiyalar) bolaning terisiga bevosita tegib turmasligi kerak.

38. Kiyim-kechaklar yuzasidagi elektrostatik maydonning kuchlanganligi bolalar kiyimining toza jun, jun, yarim jun, sintetik va aralash materiallardan tayyorlangan 1 va 2-qavatidagi kiyim-kechaklarda aniqlanishi va 15 kW·m dan oshmasligi kerak.

39. Bolalar kiyimining 1 va 2-qavatlariga kiruvchi kiyim-kechaklarining tarkibiy materiallaridagi zararli moddalar suv muhitida, bolalar kiyimining 3-qavatiga kiruvchi kiyim-kechaklarining tarkibiy materiallaridagi zararli moddalar esa havo muhitida aniqlanishi kerak.

Goʻdaklar kiyimining 3-qavatiga kiruvchi kiyim-kechaklarining tarkibiy materiallaridagi zararli moddalar suv va havo muhitlarida aniqlanishi lozim.

40. Bolalar kiyim-kechaklarining toksiklik indeksi suv muhitida sinovdan oʻtkazilganda 70 dan 120% gacha, havo muhitida sinovdan oʻtkazilganda esa 80 dan 120% gacha boʻlishi yoki bolalar kiyimining 1 va 2-qavatiga kiruvchi kiyim-kechaklar bola terisiga nojoʻya taʼsir koʻrsatmasligi kerak.

41. Charmdan tikilgan kiyim-kechaklar va bosh kiyimlarga ishlatiladigan toʻqimachilik materiallari uchun sanitar-kimyoviy koʻrsatkichlar mazkur sanitariya qoidalarining 9-ilovasiga muvofiq boʻlishi kerak.

42. Kiyim-kechaklar uchun ishlatiladigan toʻqimachilik materiallariga qattiqlik berish, shuningdek ularni qayta ishlash uchun ishlatiladigan kraxmal, efir, sintetik smola va boshqa moddalar (appretlar) tarkibidagi uchuvchi kimyoviy moddalarning ajralib chiqishi mazkur sanitariya qoidalarining 10-ilovasiga muvofiq boʻlishi kerak.

43. Goʻdaklar uchun kiyimlar toʻplami (konvertlar), bosh kiyimlar, qoʻlqoplar, shuningdek moʻynali kiyim-kechaklar quyidagi sanitariya-gigiyena talablariga javob berishi kerak:

erkin formaldegid miqdori — kamida 20 mkg/g;

charm matosining suvni tortib olish qiymati — kamida 3,5 pH;

moʻynali charm matolarni qaynatish harorati — kamida 50 °C;

boʻyoqning tukli qoplamaga ishqalanish barqarorligi — kamida 4 ball;

charm matosiga boʻyoqning quruq ishqalanishi — kamida 3 ball.

Bunda, suv bilan yuviladigan xrom (VI) ning mavjud boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

44. Kiyim-kechaklar, bosh kiyimlar va charm-galantereya buyumlari uchun foydalaniladigan charm quyidagi sanitariya-gigiyena talablariga javob berishi kerak:

erkin formaldegid miqdori — kamida 20 mg/g;

charm boʻyogʻining quruq ishqalanishga boʻlgan chidamliligi — kamida 4 ball;

charm (qoʻlqop charmidan tashqari) boʻyogʻining namlikda ishqalanishi — kamida 3 ball.

Bunda, charmda suv bilan yuviladigan xrom (VI) ning mavjud boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

45. Kichik yoshdagi bolalar uchun kiyim-kechaklar hamda moʻynali kiyim-kechaklar mazkur sanitariya qoidalarining 11-ilovasiga muvofiq boʻlishi kerak.

4-bob. Bolalar poyabzali va charm-galantereya buyumlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari

46. Bolalar poyabzali (bundan buyon matnda poyabzal deb yuritiladi) va charm-galantereya buyumlari quyidagi sanitariya-gigiyena talablariga muvofiq boʻlishi kerak:

bolalar terlashidan yuzaga keladigan quruq va nam ishqalanish jarayonida poyabzalning rang barqarorligi;

poyabzalga moʻljallangan materiallardan ajralib chiquvchi zararli moddalarning konsentratsiyasi;

fizik-mexanik xususiyatlari (poyabzalga moʻljallangan materialning massasi, egiluvchanligi, oyoq kiyimining ichki va orqa tomonining deformatsiyasi).

47. Poyabzallarda barmoqlar erkin joylashishi va barmoqlarni qimirlatish imkoni boʻlishi lozim, bunda bosh barmoq oldida 0,5 — 1 m boʻsh joy boʻlishi kerak.

48. Poyabzallarning pastki qismi kattaligi, shakli va qattiqligi oyoqning oʻsishiga, rivojlanishiga toʻsqinlik qilmasligi kerak.

49. 3 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun poyabzalning tovon qismi ochiq boʻlishiga, 3 yoshdan 7 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun esa poyabzalning fiksatsiyalanmagan tovon qismiga ega boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi, bundan qisqa muddatli kiyish uchun moʻljallangan poyabzallar mustasno.

50. Charmdan tayyorlangan poyabzallar quyidagi talablarga javob berishi kerak:

erkin formaldegid miqdori — 20 mkg/g;

rangning quruq ishqalanishga chidamliligi — kamida 4 ball;

nam ishqalanishga rangning chidamliligi — kamida 3 ball;

rangning terga chidamliligi — kamida 3 ball.

Bunda, suv bilan yuviluvchi xromning (VI) mavjud boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

51. Poyabzalning ogʻirligi unga ishlatiladigan materiallar, dizayn va poyabzalni mahkamlash turidan kelib chiqib belgilanishi lozim.

52. Poyabzalning pastki qismi (stelka, taglik, poshna) optimal qattiqlikka ega boʻlishi kerak.

53. Poyabzalning egiluvchanligi quyidagicha boʻlishi lozim:

gussar poyabzali uchun — 7 n/sm;

maktabgacha yoshdagi bolalar uchun — 10 n/sm;

maktab yoshidagi oʻgʻil bolalar uchun — 9 — 13 n/sm;

maktab yoshidagi qizlar uchun — 8 — 10 n/sm.

54. Bolalar oyogʻiga tushadigan ogʻirlik teng taqsimlanishi va ogʻirlikning tayanch harakat tizimida salbiy oʻzgarishlarga olib kelmasligi uchun poyabzal poshnasining balandligi quyidagicha boʻlishi kerak:

3 — 7 yoshli bolalar uchun — 5 — 10 mm;

8 — 10 yoshli bolalar uchun — 20 mm;

13 — 17 yoshli oʻgʻil bolalar uchun 30 mm, xuddi shu yoshdagi qizlar uchun esa kamida 40 mm.

55. Maktabgacha va maktab yoshidagi bolalar ochiq poyabzalida kamar, bogʻich, fermuar (poyabzal zamogi) boʻlishi lozim.

56. Bolalar uchun issiq tutuvchi poyabzallarni tayyorlashda drap, jun, yarim jun va boshqa issiq tutuvchi matolardan foydalanish lozim.

57. Poyabzal quyidagi sanitariya-gigiyena talablariga muvofiq boʻlishi kerak:

ishlatiluvchi sunʼiy charm gʻovakli, bugʻ, havo va suv oʻtkazuvchan boʻlishi;

namlikni yutishi va ajratishi, past issiqlik oʻtkazuvchanligiga ega boʻlishi;

mogʻorlashga chidamli boʻlishi, oʻzidan inson organizmiga zarar yetkazuvchi kimyoviy moddalar ajratmasligi.

58. 15 yoshgacha boʻlgan bolalar poyabzalining ichki qismi matosi yumshoq, elastik va harakatlanishda noqulaylik tugʻdirmasligi uchun uni tayyorlashda tabiiy charm va paxta matosidan boʻlishi kerak.

15 yoshdan 18 yoshgacha boʻlgan bolalar poyabzalining ichki qismi matosini tayyorlashda sintetik tolalardan (50% dan ortiq emas) foydalanish lozim.

59. Poyabzalni tayyorlashda foydalanilayotgan materiallar tarkibidagi ekologik toza paxta (tarkibida pestitsidlar, insektitsidlar, kimyoviy oʻgʻitlar mavjud boʻlmagan va genetik modifikatsiyalanmagan) quyidagi miqdorlardan kam boʻlmasligi lozim:

3 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun 95%;

3 yoshdan oshgan bolalar uchun 90%.

60. Poyabzalni tayyorlashda foydalanilayotgan materiallar tarkibidagi qayta ishlanmagan paxta tolasi (maʼlum agrobiotsenoz doirasida intrapopulyatsiya va interpopulyatsiya munosabatlarini boshqarish chora-tadbirlari tizimiga muvofiq oʻstirilgan) quyidagi miqdorlardan kam boʻlmasligi lozim:

3 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun kamida 60%;

3 yoshdan oshgan bolalar uchun 20%.

61. Poyabzal yuzasidagi elektrostatik maydonning kuchlanganligi 15 kW·m dan oshmasligi kerak.

62. Poyabzalning gigiyenik koʻrsatkichlari mazkur sanitariya qoidalarining 12-ilovasiga muvofiq boʻlishi kerak.

63. Bolalar uchun charm-galantereya buyumlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari mazkur sanitariya qoidalarining 13-ilovasi 1-jadvaliga muvofiq boʻlishi, boshlangʻich taʼlim yoshidagi oʻquvchilar uchun moʻljallangan sumkalar (portfellar, yuk xaltalari) oʻlchamlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari esa 2-jadvaliga muvofiq boʻlishi kerak.

64. Oʻquvchilarning portfellari nur qaytaruvchi va (yoki) furnitura (toʻldiruvchi qismlari) elementlari ushbu portfellarning quyidagi qismlarida boʻlishi kerak:

old qismida;

yon yuzalarida

yuqori qopqogʻida.

Bunda, ushbu portfellarni tayyorlashda bir-biridan keskin farq qiluvchi rangdagi materiallardan foydalanish kerak.

65. Boshlangʻich taʼlim yoshidagi bolalarda tayanch harakat tizimi kasalliklarining oldini olish maqsadida portfellarning bolaning orqa qismiga tegib turuvchi tomoni uning umurtqa pogʻonasi shakliga barqaror boʻlishi kerak.

66. Sumkalarning (portfellar, yuk xaltalari) tarkibiy materiallari uchun sanitar-kimyoviy koʻrsatkichlar mazkur sanitariya qoidalarining 13-ilovasi 3-jadvaliga muvofiq boʻlishi kerak.

67. Poyabzal va charm-galantereya buyumlari tarkibidagi sintetik va polimer materiallarining sanitar-kimyoviy koʻrsatkichlari mazkur sanitariya qoidalarining 14-ilovasiga muvofiq boʻlishi kerak.

68. Goʻdaklar uchun poyabzallar, shuningdek uy, yozgi va plyaj poyabzallari, qoʻlqoplar, mayda charm-galantereya buyumlari tarkibidagi zararli moddalarning ajralib chiqishini aniqlash suv muhitida amalga oshiriladi.

Boshqa turdagi poyabzallar va charm-galantereya buyumlari tarkibidagi zararli moddalarning ajralib chiqishini aniqlash havo muhitida amalga oshirilishi lozim.

69. Poyabzallar sinovdan oʻtkazilganda quyidagicha toksiklik indeksiga ega boʻlishi kerak:

suv muhitida sinovdan oʻtkazilganda toksiklik indeksi 70 dan 120% gacha;

havo muhitida sinovdan oʻtkazilganda esa 80 dan 120% gacha boʻlishi.

Poyabzallarning ichki qavatlari va teriga tegib turadigan charm-galantereya buyumlarining konstruktiv elementlari bola terisiga taʼsir koʻrsatmasligi kerak.

5-bob. Bolalar aravachalari va bolalar velosipedlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari

70. Bolalar aravachalarida (bundan buyon matnda aravachalar deb yuritiladi) oʻtkir qirralar, tugunlar va chiqib turuvchi qismlar boʻlmasligi, diametri 5 mm dan ortiq va 12 mm dan kam boʻlgan diapazonda ochiq teshiklar, boʻshliqlar boʻlmasligi, ochiq aravachalarda bolani aravachadan yiqilib tushishining oldini oluvchi moslamalar (xavfsizlik kamarlari, toʻsiqlar) boʻlishi kerak.

71. Aravachalardagi tormozlash va blokirovka tizimlari aravachadagi bolaning qoʻli yetmaydigan joyda joylashgan boʻlishi, ular yopilishi hamda bir vaqtning oʻzida ikki qoʻl yordamida yoki maxsus asboblar yordamida ochilishi kerak.

72. Aravachalar uchun ishlatiladigan toʻqimachilik materiallari quyidagicha sanitariya-gigiyena talablariga javob berishi kerak:

materialining mustahkam boʻlishi;

etalonning kulrang shkalasi (materiallarni boʻyoqqa chidamliligini va tashqi taʼsirlar ostidagi rangning oʻzgarishini tahlil qilishda qoʻllaniladigan shkala) mazkur materiallardagi boʻyoqlarning ishqalanishga chidamliligi kamida 3 ball boʻlishi kerak.

73. Aravachalardagi yopib turuvchi qismlarning (kuzov) tashqi qoplamasi suv oʻtkazmaydigan boʻlishi kerak.

74. Aravachalarni tayyorlashda foydalaniladigan toʻqimachilik materiallarini suv muhitida sinovdan oʻtkazilganda toksiklik indeksi 70 dan 120% gacha, havo muhitida sinovdan oʻtkazilganda esa 80 dan 120% gacha boʻlishi yoki bola terisiga mahalliy qoʻzgʻatuvchi taʼsir koʻrsatmasligi kerak.

75. Aravachalardagi bolaning terisiga tegib turadigan materiallarda mavjud boʻlgan zararli moddalarning ajralib chiqishini aniqlash suv muhitida amalga oshirilishi kerak.

Qolgan materiallarda mavjud boʻlgan zararli moddalarning ajralib chiqishini aniqlash esa havo muhitida amalga oshirilishi lozim.

76. Bolalar velosipedlari qismlari harakatlanish vaqtida foydalanuvchi tanasiga tegishi mumkin boʻlgan chiqib turgan qirralari keskin kesuvchi boʻlmasligi, bunda uzunligi 8 mm dan yuqori boʻlgan boʻrtiqlar yumaloq boʻlishi, ramaning yuqori trubasida esa boʻrtiqlar boʻlmasligi kerak.

77. Bolalar velosipedlari ularning terisiga tegib turadigan materiallarda mavjud boʻlgan zararli moddalarning ajralib chiqishini aniqlash suv muhitida amalga oshiriladi.

Qolgan materiallarda mavjud boʻlgan zararli moddalarning ajralib chiqishini aniqlash esa havo muhitida amalga oshirilishi lozim.

6-bob. Bolalar aqliy rivojlanishi uchun moʻljallangan qogʻozdan tayyorlangan hamda yozish, chizish va boʻyash uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari

78. Bolalar aqliy rivojlanishi uchun moʻljallangan qogʻozdan tayyorlangan (bundan oʻquv darsliklari mustasno) hamda yozish, chizish va boʻyash uchun moʻljallangan mahsulotlarning sanitar-gigiyenik koʻrsatkichlari nashrning shrift bezagi parametrlari, nashrning turi, bir vaqtning oʻzida oʻqiladigan matn hajmi, foydalanuvchining yoshi va koʻruv analizatorining fiziologik xususiyatlariga bogʻliq holda matnning shrift bezak usullaridan kelib chiqib aniqlanishi lozim.

79. Bolalar aqliy rivojlanishi uchun moʻljallangan qogʻozdan tayyorlangan mahsulotlar bolalarning yoshidan qatʼiy nazar quyidagi talablarga javob berishi kerak:

matnni rangli va kulrang fonga yoki koʻp rangli qogʻozlarga bosib chiqarishda fonning optik zichligi — 0,3;

rangli yoki qora fonda oq shrift bilan chop etishda fonning optik zichligi — kamida 0,4;

ularni chop etishda soʻzlar orasidagi oraliq shrift kegliga teng.

80. Bolalar aqliy rivojlanishi uchun moʻljallangan qogʻozdan tayyorlangan mahsulotlarda (kitob va jurnal nashrlarida) 2 va 3 ustunli matn terish uchun matnning shrift bezagiga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari mazkur sanitariya qoidalarining 15-ilovasiga muvofiq boʻlishi kerak.

81. Rangli, kulrang fonda va rang-barang rasmlarda chop etishda bolalar aqliy rivojlanishi uchun moʻljallangan qogʻozdan tayyorlangan mahsulotlar (kitoblar va jurnallar) matnlarining bezagi mazkur sanitariya qoidalarining 16-ilovasiga muvofiq boʻlishi kerak.

82. Yozish uchun moʻljallangan mahsulotlarni tekshirishda model muhitga (suvli va havoli muhit) ajralib chiqadigan kimyoviy moddalarning ruxsat etilgan miqdori mazkur sanitariya qoidalarining 17-ilovasi 1-jadvaliga, ularni tayyorlashda ishlatiladigan materiallardan ajralib chiquvchi ogʻir metall tuzlarining ruxsat etilgan miqdori esa 2-jadvaliga muvofiq boʻlishi kerak.

83. Bolalar aqliy rivojlanishi uchun moʻljallangan qogʻozdan tayyorlangan mahsulotlardan daftarlar, maktabgacha yoshdagi bolalarni yozishga tayyorlash uchun yozuvlar, kundaliklar, yozuv qogʻozi tayyorlash uchun 1 m2 hajmdagi qogʻoz massasi kamida 60,0 g ± 3,0 g boʻlgan boshqa turdagi bosma qogʻozlardan foydalanish lozim.

Bunda:

yaltiroq qogʻozdan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi;

chiziqlar va katakchalarni hosil qiladigan chiziqlarning qalinligi oʻlchagichlar turiga qarab 0,1 — 0,4 mm boʻlishi kerak.

84. Albomlar, papkalar va daftarlar ishlab chiqarish uchun rasm qogʻozi, shuningdek qogʻoz hajmi 1 m2, ogʻirligi 100,0 g ± 5,0 g dan 160,0 g ± 7,0 g gacha boʻlgan qogʻozning boshqa turlaridan, chizmachilik qogʻozlari uchun esa chizmachilik albomi va papkalar, shuningdek qogʻoz hajmi 1 m2, ogʻirligi 160,0 g ± 7,0 g dan 200,0 g ± 8,0 g gacha boʻlgan boshqa bosma qogʻoz turlaridan foydalanish kerak.

85. Mazkur sanitariya qoidalarini ishlab chiquvchilar roʻyxati mazkur sanitariya qoidalarining 18-ilovasida keltirilgan.

Bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0087-24-son SanQvaN) 1-ILOVA

Rezinadan tayyorlangan sanitariya-gigiyena mahsulotlariga qoʻyiladigan sanitar-kimyoviy koʻrsatkich talablari

Bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0087-24-son SanQvaN) 2-ILOVA

Plastmassadan tayyorlangan idish-tovoq va oshxona anjomlari materiallaridagi sanitar-kimyoviy koʻrsatkich talablari

Izoh:

* Material tarkibida melamin boʻlgan bolalar parvarishi uchun moʻljallangan plastmassadan tayyorlangan idish-tovoq va oshxona anjomlarini oziq-ovqat mahsulotlari va suv bilan toʻgʻridan-toʻgʻri muloqotda boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

** Oziq-ovqat mahsulotlari va suv bilan toʻgʻridan-toʻgʻri muloqotda boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

Bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0087-24-son SanQvaN) 3-ILOVA

Plastmassadan tayyorlangan sanitariya-gigiyena va galantereya mahsulotlari tarkibidagi materiallarning sanitar-kimyoviy koʻrsatkich talablari

Bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0087-24-son SanQvaN) 4-ILOVA

Bolalar ogʻiz boʻshligʻini parvarish qilish uchun moʻljallangan mahsulotlarni tayyorlashda foydalaniladigan materiallar (oddiy va elektr tish choʻtkalari, shuningdek milk massaji uchun moʻljallangan va shu kabi mahsulotlarni tayyorlashda foydalaniladigan materiallar) tarkibi uchun sanitar-kimyoviy koʻrsatkich talablari

Bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0087-24-son SanQvaN) 5-ILOVA

Bir martalik sanitariya-gigiyena mahsulotlari, ogʻiz boʻshligʻini parvarish qilish uchun moʻljallangan mahsulotlar (oddiy va elektr tish choʻtkalari, milk massaji uchun moʻljallangan va shu kabi mahsulotlar) uchun mikrobiologik koʻrsatkich talablari

Izoh:

* KHB — koloniya hosil qiluvchi birliklar 1 g yoki 1 sm2 mahsulotda.

** Pseudomonas aeruginosa — toʻqimalarning yaxlitligi buzilgan taqdirda va ichki organlarga kirib borishi natijasida organizmga salbiy taʼsir koʻrsatuvchi grammanfiy bakteriyalar.

Bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0087-24-son SanQvaN) 6-ILOVA

Bolalar ogʻiz boʻshligʻini parvarish qilish uchun moʻljallangan mahsulotlar (oddiy va elektr tish choʻtkalari, milk massaji uchun moʻljallangan va shu kabi mahsulotlar) uchun biologik koʻrsatkich talablari

Izoh:

* Toksikologik koʻrsatkichlarni tadqiqoti ushbu koʻrsatilgan mahsulotlarning suv modeli ekstraktlarida oʻtkaziladi; toksikologik baholash laboratoriya hayvonlari ustida (in vivo) yoki alternativ usullar yordamida (in vitro) oʻtkaziladigan sinovlar vositasida amalga oshiriladi.

** Ogʻiz boʻshligʻi gigiyenasi indeksi — soddalashtirilgan ogʻiz gigiyenasi indeksi (OHI-s) boʻlib, tishlardagi sariq qoplama va (yoki) tishdagi toshlar bilan qoplangan tishning sirt maydonini baholash koʻrsatkichi.

Bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0087-24-son SanQvaN) 7-ILOVA

Toʻqimachilik materiallaridan tayyorlangan bolalar kiyim-kechaklarining sanitar-gigiyenik va sanitar-kimyoviy koʻrsatkich talablari

Izoh:

Funksional maqsadga muvofiq kiyim-kechak va mahsulotlar 1-, 2- va 3-qavat kiyim-kechak va mahsulotlarga boʻlinadi.

Bolalar kiyimining 1-qavatidagi kiyim va mahsulotlarga foydalanuvchi terisi bilan bevosita aloqada boʻladigan mahsulotlar kiradi, masalan, ichki kiyim va koʻrpa-toʻshaklar, korset va choʻmilish kiyimlari, bosh kiyimlar (yozgi), paypoq mahsulotlari, roʻmolcha va roʻmol.

Bolalar kiyimining 2-qavatidagi kiyim-kechak mahsulotlariga foydalanuvchi terisi bilan aloqasi cheklangan mahsulotlar kiradi, xususan koʻylaklar, bluzkalar, tashqi koʻylaklar, shimlar, yubkalar, astarsiz kostyumlar, sviterlar, jemperlar, bosh kiyimlar (yozgilardan tashqari), toʻqilgan qoʻlqoplar, qoʻlqoplar, kuz-qish assortimentidagi paypoq (paypoq, yarim chulkilar) va shu kabi boshqa mahsulotlar.

Bolalar kiyimining 3-qavatidagi kiyim-kechaklariga paltolar, kalta paltolar, kurtkalar, yomgʻir paltolar, astarli kostyumlar, goʻdaklar uchun kiyimlar toʻplami (konvertlar).

Goʻdaklar kiyim-kechaklari va choyshab, trikotaj va toʻqimachilik materiallaridan tikilgan 1- va 2-qavat kiyimlari boʻyoqning kir yuvishga, terlashga va quruq ishqalanishga chidamliligi — kamida 4 ball, 3-qavat kiyimlari matodagi boʻyoqning kir yuvishga, terlashga, quruq ishqalanishga chidamliligi va distillangan suvga chidamliligi — kamida 3 ball, astarning rangga chidamliligi, terlash va quruq ishqalanish — kamida 4 ball boʻlishi lozim.

* Choʻmilish kiyimida gigroskopiklik, uzun paypoq (chulki)-paypoqda — havoni oʻtkazuvchanligi aniqlanmaydi.

** Qoʻlqop, har bir barmoq uchun boʻlinmalarga ega qoʻlqoplarda va bosh kiyimlarda gigroskopiklik va havo oʻtkazuvchanligi aniqlanmaydi;

*** Barcha yoshdagi bolalar uchun, shu jumladan goʻdaklar uchun.

Kiyim konstruksiyalari (sarafanlar, yubkalar, nimchalar) yoki materialning tuzilishi boʻyicha (boʻsh toʻqilgan, ajurli) havo oʻtkazuvchanligi koʻrsatkichi boʻyicha, yuqori havo oʻtkazuvchanligiga ega mahsulotlarda, shuningdek havo almashinuvini taʼminlovchi konstruktiv elementlarga ega mahsulotlarda laboratoriya sinovlari oʻtkazilmaydi.

Kiyim konstruksiyalari — kiyim detallari, maʼlum bir konfiguratsiya va oʻlchamlardan iborat oʻzaro bogʻliq tuzilmalar toʻplami, shuningdek modelning maʼlum bir shaklini olish uchun ushbu qismlarni ulash usullari.

Bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0087-24-son SanQvaN) 8-ILOVA

Kiyim-kechaklar uchun toʻqimachilik materiallari boʻyogʻining barqarorligiga qoʻyiladigan talablar

Izoh:

toʻq rangli trikotaj matolardan tayyorlangan mahsulotlarga tegishli.

toʻq rangli trikotaj matolardan tashqari, toʻqimachilik materiallariga tegishli.

indigoga boʻyalgan jinsi matolar uchun bir ball kamaytirilishiga yoʻl qoʻyiladi.

sof jun, jun, yarim jun kostyum va palto tikish uchun foydalaniladigan matolardan tayyorlangan mahsulotlar uchun aniqlanmaydi.

jun, yarim jun, paxta va aralash toʻqimachilik materiallaridan tayyorlangan mahsulotlarga tegishli.

jun, yarim jun, paxta va aralash toʻqimachilik materiallaridan tayyorlangan mahsulotlardan tashqari barcha mahsulotlarga tegishli.

choʻmilish kiyimlariga va shunga oʻxshash sintetik matolardan tayyorlangan mahsulotlarga tegishli.

sintetik matolardan tashqari choʻmilish kiyimlari va shunga oʻxshash mahsulotlarga tegishli.

paxtali va aralash adyol uchun.

Bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0087-24-son SanQvaN) 9-ILOVA

Charmdan tikilgan kiyim-kechaklar va bosh kiyimlarga ishlatiladigan toʻqimachilik materiallari uchun sanitar-kimyoviy koʻrsatkich talablari

Izoh:

* Laboratoriya sharoitida sinovdan oʻtkazishda ishlatiladigan suvli muhit-distillangan suv ishlatiladi. Bunda, erkin formaldegidning massa ulushi ushbu sanitariya qoidalarining 3-bobi va 7-ilovasida nazarda tutilgan meʼyorlarga mos kelishi kerak.

** Tabiiy toladan tayyorlangan matolar uchun sanitar-kimyoviy koʻrsatkichlar ushbu jadvalda keltirilgan meʼyorlarga ega boʻlishi lozim.

Bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0087-24-son SanQvaN) 10-ILOVA

Kiyim-kechaklar uchun ishlatiladigan toʻqimachilik materiallariga qattiqlik berish, shuningdek ularni qayta ishlash uchun ishlatiladigan kraxmal, efir, sintetik smola va boshqa moddalar (appretlar1) tarkibidagi uchuvchi kimyoviy moddalarning ajralib chiqishi

Izoh:

* — Koʻrsatkichlar qoʻllaniladigan appret mahsulotlarining tarkibiga qarab tekshiriladi.

** — Mazkur koʻrsatkichlar boʻyicha meʼyorlar ushbu sanitariya qoidalarining 9-ilovasi talablariga muvofiq boʻlishi kerak.

Bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0087-24-son SanQvaN) 11-ILOVA

Kichik yoshdagi bolalar uchun kiyim-kechaklar hamda moʻynali kiyim-kechaklarga qoʻyiladigan gigiyenik talablar

Bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0087-24-son SanQvaN) 12-ILOVA

Poyabzalning gigiyenik koʻrsatkichlariga talablar

Izoh:

1 — termoplastik va elastik boʻlmagan boshqa materiallar uchun.

2 — termoplastik va elastik materiallar uchun.

3 — termoplastik va charm tolasi koʻp miqdorda boʻlgan kartonli materiallardan tashqari barcha materiallar uchun.

4 — termoplastik va charm tolasi koʻp miqdorda boʻlgan kartonli materiallar uchun.

*Poyabzal egiluvchanligi bu taglikning maʼlum bir burchakkacha egilishiga sarflangan kuchni aniqlash bilan tavsiflanadi.

Poyabzal egiluvchanligi N (N/sm) — Nyutonda oʻlchanadi (yoki Nyuton/mahsulot maydoni oʻlchamiga (sm) nisbatida aniqlanadi).

Uyda va yoʻlda yurishga kiyadigan poyabzallar uchun ruxsat beriladi, yuqori qismning pastki detallari bilan mahkamlash kuchi jadvalda koʻrsatilgan meʼyorlardan 15% ga kamroq.

Xavfsizlik koʻrsatkichi meʼyorlari bolalar poyabzalining boshlangʻich (oʻrtacha) oʻlchamlari uchun belgilanadi: chaqaloqlar uchun yumshoq poyabzallar (pinetkalar) — 110, kichik yoshdagi bolalar uchun — 130, 1 — 3 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun — 155, 3 — 7 yoshdagi bolalar — 185, qiz bola maktab oʻquvchilari uchun — 225, oʻgʻil bola maktab oʻquvchilari uchun — 230, qizlarniki — 235, oʻgʻil bolalarniki — 265.

Yelim bilan tikilgan, chokli-yelim bilan tikish mahkamlash usullarining poyabzalni taglikning yuqori qismi bilan birlashtirish uchun mahkamlash meʼyorlari kimyoviy biriktirish usullari boʻyicha jadvalda koʻrsatilgan meʼyorlarga mos kelishi kerak (tegishli taglik uchun materiallarga, qalinligiga va yoshi va jinsi guruhlariga).

Ushbu sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlarida koʻzda tutilmagan yangi materiallar va mahkamlash usullaridan foydalanganda, taglik qismlarini mahkamlash meʼyorlari ushbu jadvalga muvofiq tegishli jins va yosh guruhlari uchun oʻxshash mahkamlash uslubidagi poyabzal standartlariga tenglashtirilishi kerak.

Bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0087-24-son SanQvaN) 13-ILOVA

1-jadval

Bolalar uchun charm-galantereya buyumlariga qoʻyiladigan gigiyenik koʻrsatkichlar

2-jadval

Boshlangʻich taʼlim yoshidagi oʻquvchilar uchun moʻljallangan sumkalar (portfellar, yuk xaltalari) oʻlchamlariga qoʻyiladigan gigiyenik koʻrsatkichlar

Izoh:

30 mm dan koʻp boʻlmagan oʻlchamlarni kattalashishiga yoʻl qoʻyiladi.

3-jadval

Maktab tasmali portfellari, sumkalar, oʻquvchilarning yuk xaltalari, portfellarning tarkibiy materiallari uchun sanitar-kimyoviy koʻrsatkich talablari

Izoh:

* Maktab tasmali portfellari, sumkalar, oʻquvchilarning yuk xaltalarini laborator sinovdan oʻtkazishda ushbu mahsulot atrofidagi havoni fonli ifloslanishi hisobga olinmagan meʼyor koʻrsatilgan.

Bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0087-24-son SanQvaN) 14-ILOVA

Poyabzal va charm-galantereya buyumlari tarkibidagi sintetik va polimer materiallar uchun sanitar-kimyoviy koʻrsatkich talablari

Bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0087-24-son SanQvaN) 15-ILOVA

Bolalar aqliy rivojlanishi uchun moʻljallangan qogʻozdan tayyorlangan mahsulotlarda (kitob va jurnal nashrlarida) 2 va 3 ustunli matn terish uchun matnning shrift bezagiga qoʻyiladigan talablar

Bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0087-24-son SanQvaN) 16-ILOVA

Rangli, kulrang fonda va rang-barang rasmlarni chop etishda bolalar aqliy rivojlanishi uchun moʻljallangan qogʻozdan tayyorlangan mahsulotlar (kitoblar va jurnallar) matnlarining bezagiga qoʻyiladigan talablar

Bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0087-24-son SanQvaN) 17-ILOVA

1-jadval

Yozish uchun moʻljallangan mahsulotlarni tekshirishda model muhitga (suvli va havoli muhit) ajralib chiqadigan kimyoviy moddalarning ruxsat etilgan miqdori

2-jadval

Yozish uchun moʻljallangan mahsulotlarni tayyorlashda ishlatiladigan materiallardan ajralib chiquvchi ogʻir metall tuzlarining ruxsat etilgan miqdori

Bolalar uchun moʻljallangan mahsulotlarga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0087-24-son SanQvaN) 18-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining 2024-yil 27-dekabrdagi 31-son qaroriga 2-ILOVA

Oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilayotgan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari

ROʻYXATI

1. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh davlat sanitariya vrachi tomonidan 2007-yil 4-sentabrda tasdiqlangan “Bolalar va oʻsmirlar uchun kiyimlarga qoʻyiladigan gigiyenik talablar” 0235-07-son SanQvaM.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh davlat sanitariya vrachi tomonidan 2007-yil 6-sentabrda tasdiqlangan “Bolalar poyabzallariga qoʻyiladigan gigiyenik talablar” 0237-07-son SanQvaM.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh davlat sanitariya vrachi tomonidan 2007-yil 10-sentabrda tasdiqlangan “Kimyoviy tolalarni bolalar kiyimlari va poyabzallari uchun materiallarga ularning gigiyenik koʻrsatkichlariga muvofiq kiritish” 0238-07-son SanQvaM.