Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida hamkorlik toʻgʻrisida

22.12.2022

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Qozogʻiston Respublikasi Hukumati oʻrtasida

Bitim

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati va Qozogʻiston Respublikasi Hukumati, keyingi oʻrinlarda Tomonlar deb ataluvchilar,

1997-yil 2-iyunda imzolangan Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Qozogʻiston Respublikasi Hukumati oʻrtasida atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiatdan oqilona foydalanish sohasida hamkorlik qilish toʻgʻrisidagi Bitimni tan olib,

ikki davlat oʻrtasidagi doʻstona munosabatlarni mustahkamlash va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida hamkorlikni rivojlantirish istagini bildirgan holda,

atrof-muhit muhofazasi hozirgi va kelajak avlodlar sogʻligi va farovonligi uchun zarurligiga ishonch bildirgan holda,

barqaror iqtisodiy rivojlanish tabiiy resurslarni ekologik jihatdan oqilona boshqarishni talab qilishini tan olgan holda;

Tomonlar oʻrtasidagi hamkorlik ikki davlatning global atrof-muhitni saqlash boʻyicha masʼuliyati nuqtai nazaridan oʻzaro manfaatli va muhim ekanligini toʻliq anglagan holda,

global atrof-muhit muammolari boʻyicha mos qarorlar qabul qilish nuqtai nazaridan ekologik siyosat va amaliyotning muhimligini tan olib,

barqaror rivojlanish tamoyillariga asoslangan iqtisodiy oʻsish va eng yuqori turmush darajasiga erishish ustuvorligini inobatga olib,

quyidagilar toʻgʻrisida kelishib oldilar:

1-modda

Tomonlar oʻz davlatlarining qonunchiligi va oʻz davlatlari ishtirokchi boʻlgan xalqaro shartnomalarga muvofiq, atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida teng huquqlilik va oʻzaro manfaatdorlik asosida hamkorlik qiladilar.

2-modda

Tomonlar oʻrtasidagi hamkorlik quyidagi asosiy yoʻnalishlarda amalga oshiriladi:

atmosfera havosi ifloslanishining oldini olish va nazorat qilish;

suv ifloslanishining oldini olish va nazorat qilish, shu jumladan, suvning ifloslanishi bilan bogʻliq favqulodda vaziyatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotni oʻzaro uzatish va ifloslanishni bartaraf etish boʻyicha tezkor choralar koʻrish;

qattiq maishiy chiqindilarni boshqarish, shu jumladan, ularning noqonuniy transchegaraviy olib oʻtilishini oldini olish va nazorat qilish;

xavfli chiqindilarni boshqarish, shu jumladan, ularning noqonuniy transchegaraviy olib oʻtilishini oldini olish;

bioxilmaxillikni saqlash;

ekotizimlarni degradatsiyadan asrash va qum boʻronlarining oldini olish;

yer resurslaridan foydalanishda atrof-muhitni muhofaza qilish;

atrof-muhitga taʼsir qiluvchi favqulodda vaziyatlarga birgalikda choralar koʻrish;

atrof-muhit holati monitoringi, shu jumladan, birgalikda suv namunalari olish, tahlil qilish va suv sifati boʻyicha maʼlumot hamda meʼyoriy hujjatlar almashinuvini amalga oshirish;

iqlim oʻzgarishiga moslashish;

atrof-muhit monitoringi (Tomonlar uchun maqbul boʻlgan atrof-muhit monitoringi qoidalari va koʻrsatkichlari, ularni tahlil qilish usullarini kelishish) sohasida qoʻshma ilmiy-tadqiqot faoliyati masalalari boʻyicha qoʻshma konferensiyalar, davra suhbatlari, shuningdek, ishchi guruhlar uchrashuvlari oʻtkazish;

ekologik toza ishlab chiqarish texnologiyalarini joriy etish va tarqatishga koʻmaklashish;

qoʻshma taʼlim dasturlarini, ilmiy tadqiqotlarni joriy etish, shuningdek, atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida kadrlar tayyorlash va hamkorlikdagi faoliyat natijalarini ommalashtirish;

xavfli chiqindilarni transchegaraviy olib oʻtish va ularni yoʻq qilishda davlat nazorati boʻyicha oʻzaro hamkorlik;

Orol havzasidagi ekologik vaziyatni yaxshilash boʻyicha qoʻshma chora-tadbirlar ishlab chiqish;

koʻchib yuruvchi hayvonlarni, shuningdek, Tomonlar davlatlarining hududida yashovchi hayvon turlarini himoya qilish boʻyicha chora-tadbirlarni muvofiqlashtirish;

hamkorlikning Tomonlar oʻzaro kelishgan boshqa yoʻnalishlari.

3-modda

Tomonlar quyidagi dasturlarni birgalikda amalga oshirish uchun ustuvor yoʻnalishlar sifatida belgilaydilar:

Tomonlar davlatlarining chegaradosh hududlarida oʻrmon massivlarini tiklash;

Qozogʻiston va Oʻzbekistonning chegaradosh hududlarida tuproq va oʻsimliklar qoplami degradatsiyasiga qarshi kurashish;

atrof-muhit holati monitoringini tashkillashtirish va amalga oshirish.

4-modda

Tomonlar oʻz davlatlarining chegaradosh hududlaridagi atrof-muhit holati toʻgʻrisida maʼlumot almashinuvi reglamentini ishlab chiqadilar.

Tomonlar atrof-muhitga transchegaraviy taʼsir koʻrsatadigan favqulodda vaziyatlar toʻgʻrisida oʻzaro xabardor qilishning ishchi mexanizmini ishlab chiqadilar.

Tomonlar oʻzaro yordam asosida boshqa Tomon davlatining atrof-muhitiga zarar yetkazuvchi favqulodda vaziyatlarning oldini olish, shuningdek, atrof-muhitga transchegaraviy taʼsirni maksimal darajada bartaraf etish yoki kamaytirish boʻyicha zarur choralar koʻradilar.

5-modda

Quyidagilar Tomonlar davlatlarining mazkur Bitimni amalga oshirish boʻyicha faoliyatni muvofiqlashtirishga masʼul boʻlgan vakolatli organlari hisoblanadilar:

Oʻzbek tomonidan — Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi;

Qozogʻiston tomonidan — Qozogʻiston Respublikasi Ekologiya, geologiya va tabiiy resurslar vazirligi.

Boshqa vakolatli organ tayinlangan taqdirda yoki Tomonlar davlatlarining vakolatli organlari nomlanishida oʻzgarish boʻlsa, Tomonlar darhol bir-birlarini diplomatik kanallar orqali xabardor qiladilar.

Tomonlar oʻz faoliyati toʻgʻrisidagi Nizomni ishlab chiqish va mazkur Bitimni amalga oshirish boʻyicha tegishli masalalarni hal etish uchun masʼul boʻlgan atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida hamkorlik boʻyicha Oʻzbekiston — Qozogʻiston qoʻshma komissiyasini tuzadilar. Komissiya yigʻilishlari yiliga kamida bir marta, navbati bilan Tomonlar davlatlarining hududlarida oʻtkaziladi. Komissiya yigʻilishining qarorlari bayonnomalar bilan rasmiylashtiriladi.

6-modda

Mazkur Bitim Tomonlarning oʻz davlatlari ishtirokchi boʻlgan boshqa xalqaro shartnomalardan kelib chiqadigan huquq va majburiyatlariga daxl qilmaydi.

7-modda

Tomonlar mazkur Bitimni amalga oshirish bilan bogʻliq moliyaviy xarajatlarni oʻz davlatlarining qonunchiligida nazarda tutilgan mablagʻlar doirasida mustaqil ravishda qoplaydilar.

8-modda

Tomonlarning kelishuviga koʻra, mazkur Bitimga uning ajralmas qismlari hisoblanadigan va alohida bayonnomalar bilan rasmiylashtiriladigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilishi mumkin.

9-modda

Mazkur Bitimni talqin qilish yoki qoʻllashda nizo va kelishmovchiliklar yuzaga kelgan taqdirda, Tomonlar ularni maslahatlashuv va muzokaralar orqali hal qiladilar.

10-modda

Mazkur Bitim Tomonlar uning kuchga kirishi uchun zarur boʻlgan davlat ichki protseduralarini bajarganligi toʻgʻrisida diplomatik kanallar orqali soʻnggi yozma xabarnoma olingan sanadan boshlab kuchga kiradi.

Mazkur Bitim nomuayyan muddatga tuziladi va Tomonlardan biri diplomatik kanallar orqali uning amal qilish muddatini tugatish niyati toʻgʻrisida boshqa Tomonning yozma xabarnomasini olgan sanadan boshlab olti (6) oy oʻtgunga qadar oʻz kuchida qoladi.

Toshkent shahrida 2022-yil 22-dekabrda har biri oʻzbek, qozoq va rus tillarida boʻlgan ikki nusxada tuzildi, bunda barcha matnlar bir xil kuchga ega.

Mazkur Bitim qoidalarini talqin qilishda kelishmovchiliklar yuzaga kelgan taqdirda, Tomonlar rus tilidagi matnga tayanadilar.

(imzolar)