Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohalarida ochiqlikni taʼminlash hamda boshqarish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida (PF-149-son)

26.09.2024

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining

Farmoni

Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 49-moddasiga muvofiq, fuqarolarning qulay atrof-muhitga, uning holati toʻgʻrisidagi ishonchli axborotga ega boʻlish huquqini amalga oshirish uchun maqbul sharoit va mexanizmlar yaratish hamda respublikada chiqindilarni boshqarish tizimini isloh qilish, chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida yagona davlat siyosatini yuritish, sohadagi xizmat koʻrsatuvchi tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish tizimini tashkil etish maqsadida:

1. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi (keyingi oʻrinlarda — Vazirlik) hamda Adliya vazirligining 2026-yil 1-yanvardan boshlab hududlarda chiqindilar bilan ishlash darajasini oshirish hamda bu borada ochiqlikni taʼminlash, jamoatchilikning rolini oshirish, tadbirkorlar va aholi oʻrtasida qayta aloqani toʻliq yoʻlga qoʻyishni nazarda tutuvchi quyidagi takliflariga rozilik berilsin:

chiqindilar bilan bogʻliq xizmatlarni tadbirkorlarga berish yuzasidan oʻtkaziladigan tender jarayonini onlayn kuzatish imkoniyatini yaratish;

sanitar tozalash korxonalari tomonidan chiqindi toʻplash shoxobchalariga videokuzatuv kameralarini oʻrnatish va shoxobchalar faoliyatini aholi tomonidan kuzatish imkoniyatini yaratish;

chiqindilarni tashish bilan shugʻullanuvchi barcha maxsus texnikalarga sanitar tozalash korxonalari mablagʻlari hisobidan onlayn kuzatuv (GPS) tizimini oʻrnatish hamda mazkur texnikalarni kuzatish bilan bogʻliq boʻlgan xarajatlar uchun oylik toʻlovlarni markazlashgan holda amalga oshirish va bu orqali chiqindilarning belgilangan grafik va muddatlarga muvofiq olib chiqib ketilishini kuzatish imkoniyatini yaratish;

sanitar tozalash korxonalari toʻgʻrisida toʻliq maʼlumot berish, koʻrsatilayotgan xizmatlar sifati va koʻlami boʻyicha shikoyatlarni qabul qilish hamda sanitar tozalash korxonalari bilan qayta aloqa qilish uchun “Call markaz” faoliyatini yoʻlga qoʻyish;

sanitar tozalash korxonalari xizmat koʻrsatuvchi hududlarning geografik chegarasi hamda aholi va yuridik shaxslarga biriktirilgan chiqindilarni yigʻish maydonchalari (konteyner) joylashuvi toʻgʻrisida aniq maʼlumotlar berish;

abonentlarning hosil boʻlgan chiqindilarini olib chiqib ketish grafigini koʻrsatish.

2. Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq chiqindilar bilan ishlashda:

a) Vazirlik:

chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida yagona davlat siyosatini ishlab chiqadi va bajarilishi ustidan nazoratni olib boradi;

chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida qoidalar, normalar va normativlarning ishlab chiqilishini tashkil etadi hamda ularni tasdiqlaydi;

chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida loyiha va loyihaoldi hujjatlar hamda texnika va texnologiyalarning yangi turlarini yaratish boʻyicha hujjatlarni davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazadi;

chiqindilarni joylashtirish limitlarini tasdiqlaydi;

chiqindilar bilan bogʻliq ishlar amalga oshiriladigan obyektlarning holatini monitoring qiladi;

chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi ilmiy-tadqiqot va texnologik ishlanmalar hamda loyiha-smeta hujjatlarini davlat ekologik ekspertizasidan oʻtkazadi;

resurslarni tejovchi, chiqitsiz va kam chiqitli texnologiyalarni keng tatbiq etishga, chiqindilarni xoʻjalik aylanmasiga jalb qilishga yoʻnaltirilgan ilmiy-tadqiqot va texnologik ishlanmalarni ishlab chiqadi;

chiqindilarni ekologik sertifikatlashtirishni amalga oshiradi;

chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida mutaxassislar malakasini oshirish hamda qayta tayyorlash boʻyicha ishlarni tashkil etadi;

b) Sogʻliqni saqlash vazirligi:

chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishda davlat sanitariya-epidemiologiya nazoratini amalga oshiradi;

fuqarolar hayoti va sogʻligʻini chiqindilarning zararli taʼsiridan muhofaza etish chora-tadbirlarini belgilaydi;

chiqindilar bilan bogʻliq ishlar amalga oshiriladigan obyektlar boʻyicha davlat sanitariya-gigiyena ekspertizasi xulosasini beradi;

chiqindilardan tayyorlanayotgan tovarlarga (mahsulotlarga) nisbatan sanitariya-gigiyena talablarini belgilaydi hamda ularga doir sanitariya-epidemiologiya xulosasini beradi;

radioaktiv chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni xavfsiz amalga oshirish, hisobga olish, saqlash, tashish, qayta ishlash va koʻmib tashlashga doir sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga asosan nazoratni olib boradi;

chiqindilarning fuqarolar hayoti va sogʻligʻi uchun xavflilik darajasini belgilashda uslubiy taʼminotni amalga oshiradi;

v) Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi:

oqova suvlarni chiqarib yuborish tarmogʻiga oqova suvlarni tashlash, oqova suv tozalash inshootlariga yetkazish va ularni tozalash hamda zararsizlantirish bilan bogʻliq dasturlar, strategiyalar hamda konsepsiyalarni ishlab chiqadi;

oqova suvlarni chiqarib yuborish tarmogʻiga oqova suvlarni tashlash, oqova suv tozalash inshootlariga yetkazish va ularni tozalash hamda zararsizlantirishni taʼminlaydi;

g) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari:

qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish xizmatlari yuzasidan buyurtmachi vazifasini bajaradi;

qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish xizmatlari boʻyicha hududlarni sanitar tozalash korxonalariga belgilangan tartibda biriktirib beradi;

obodonlashtirish obyektlarida hosil boʻladigan chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish boʻyicha faoliyatni tashkil etadi;

qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirish uchun sharoit yaratib beradi;

oʻz vakolatlari doirasida chiqindilar bilan bogʻliq ishlar sohasida davlat-xususiy sheriklik boʻyicha faoliyatni amalga oshiradi;

qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlar amalga oshiriladigan obyektlarni (chiqindilarni yigʻish shoxobchalarini) tegishli hududga joylashtirish masalalarini hal etadi (xavfli chiqindilar bundan mustasno);

qattiq maishiy chiqindi bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirishga oid mahalliy dasturlarni tasdiqlaydi;

hududni sanitariya jihatidan tozalash infratuzilmasini rivojlantirish chora-tadbirlarini amalga oshiradi;

d) fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari:

qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasidagi davlat dasturlari, hududiy va boshqa dasturlarning ishlab chiqilishi hamda amalga oshirilishida ishtirok etadi;

qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlar amalga oshiriladigan obyektlarni tegishli hududda joylashtirish va ulardan foydalanish masalalarini hal qilishda ishtirok etadi;

qattiq maishiy va qurilish chiqindilari bilan bogʻliq ishlar yuzasidan jamoatchilik nazoratini amalga oshiradi.

3. Chiqindilar bilan ishlash masalalarida aholi va sanitar tozalash korxonalari oʻrtasida bogʻlovchi boʻgʻin sifatida Sanitar tozalash ishlarini tashkil etish respublika markazi negizida amaldagi shtat birliklarini saqlab qolgan holda Vazirlik huzurida davlat muassasasi shaklida Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) tashkil etilsin.

Bunda Sanitar tozalash ishlarini tashkil etish respublika markazining qonunchilikda nazarda tutilgan vakolatlari, taqdim etilgan imtiyoz va preferensiyalari Agentlik uchun amal qilishi belgilab qoʻyilsin.

4. Belgilansinki, Agentlik:

2025-yil 1-yanvardan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi respublika budjeti va mahalliy budjet mablagʻlari hisobidan moliyalashtiriladi. Bunda Agentlik markaziy apparat xodimlarining lavozim maoshlarini Yagona tarif setkasi boʻyicha mehnatga haq toʻlashning tasdiqlangan razryadlariga muvofiq belgilashda tarif koeffitsiyenti — 1,8 baravarga, uning hududiy boʻlinmalarida — 1,4 baravarga oshirilgan holda qoʻllanadi;

chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida yagona meʼyorlar va standartlarni ishlab chiquvchi, sinovdan oʻtkazuvchi va amaliyotga tatbiq etuvchi, ushbu yoʻnalishdagi faoliyatni muvofiqlashtiruvchi hamda chiqindilarni boshqarish sohasiga taalluqli davlat mulkini boshqaruvchi masʼul davlat organi hisoblanadi;

qattiq maishiy chiqindilarni olib chiqib ketganlik uchun jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan majburiy toʻlovlarni toʻlash va hisobini yuritish yagona elektron tizimining uzluksiz faoliyatini taʼminlaydi;

respublikada maishiy, qurilish, suyuq, zaharli-kimyoviy, tibbiyot va elektron chiqindilarni boshqarish sohasini takomillashtirish, shuningdek, ularni qayta ishlash va utilizatsiya qilishning zamonaviy usullarini tatbiq qilish hamda “nol chiqindi” tamoyilini joriy etishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshiradi;

respublikada chiqindilarni saralash, qayta ishlash natijasida energiya resurslari, xomashyo va materiallarni ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻyish orqali sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish chora-tadbirlarini ishlab chiqadi va tatbiq etilishini tashkil etadi;

chiqindilarni toʻplash, saralash, zararsizlantirish, qayta ishlash, yoqish, utilizatsiya qilish va ularni yoʻq qilish boʻyicha chiqindi poligonlari hududida ekosanoat zonalarini tashkil etish choralarini koʻradi;

chiqindilarni boshqarish sohasiga xalqaro moliya institutlari va xorijiy hukumat moliya tashkilotlarining kredit va grantlari, xorijiy va mahalliy investorlarning toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiya mablagʻlarini jalb qiladi, loyiha hujjatlari ishlab chiqilishi va loyihalar amalga oshirilishini tashkil etadi;

chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasiga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etadi;

maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish va ularni joylashtirish xizmatlari uchun ishlab chiqilgan tariflarning asoslantirilganligini oʻrganadi;

chiqindilarni boshqarish sohasida vazirlik va idoralarning faoliyatini muvofiqlashtirib boradi;

chiqindilar hosil boʻlishining normativlarini belgilashda hamda chiqindilarni joylashtirish obyektlarini tashkil etishda ishtirok etadi;

qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish boʻyicha sanitar tozalash korxonalari, tadbirkorlik subyektlari faoliyatini monitoring qiladi, ular faoliyatidagi muammo va kamchiliklarni bartaraf etish choralarini koʻradi hamda ular faoliyatining asosiy samaradorlik koʻrsatkichlarini baholab boradi.

5. Quyidagilar:

2025-yil 1-martdan boshlab sanitar tozalash korxonalari faoliyatining asosiy samaradorlik koʻrsatkichlarini aniqlash mezonlari 1-ilovaga muvofiq;

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi tizimiga oʻtkazilayotgan tashkilotlar faoliyatini tashkil qilish jadvali 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

6. Belgilansinki:

qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish xizmatlari uchun majburiy toʻlovlar aholi va yuridik shaxslar tomonidan toʻlov hisoblangan davrdan keyingi oyning oʻninchi sanasiga qadar Agentlikning maxsus tranzit bank hisobvaraqlariga toʻlanadi va uning maxsus bank hisobvaragʻida jamlanadi;

Agentlikning maxsus tranzit bank hisobvaragʻida jamlangan mablagʻlar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda taqsimlanadi va toʻlov topshiriqnomalarisiz tegishli tashkilotlar hisobvaraqlariga avtomatik tarzda oʻtkaziladi;

Agentlik va uning tizimidagi tashkilotlarga Sanitar tozalash ishlarini tashkil etish respublika markazi va boshqa tashkilotlardan oʻtkazilayotgan koʻchmas mulk obyektlariga va boshqa mol-mulkka boʻlgan huquqlar tegishli yigʻimlar va boshqa toʻlovlar undirilmagan holda qayta rasmiylashtiriladi.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlariga 3-ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.

8. Mazkur Farmonning ijrosini samarali tashkil qilishga masʼul va shaxsiy javobgar etib Oʻzbekiston Respublikasi ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A.A. Abduxakimov belgilansin.

Farmon ijrosini muhokama qilib borish, ijro uchun masʼul idoralar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov zimmasiga yuklansin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2024-yil 26-sentabr,

PF-149-son

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 26-sentabrdagi PF-149-son Farmoniga 1-ILOVA

Sanitar tozalash korxonalari faoliyatining asosiy samaradorlik koʻrsatkichlarini aniqlash

MEZONLARI

Qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha xizmatlarning asosiy samaradorlik koʻrsatkichlari (I va II bosqich, loyihaning barcha davrlari uchun).

Izoh:

1. Asosiy samaradorlik koʻrsatkichlarining oʻrtacha miqdori (foizda) quyidagicha hisoblanadi:

a) birinchi bosqichda (2025-yil mart oyidan boshlab):

OʻSK1 = (SK1*0.3 + SK2*0.3 — SK3+ SK4*1.35 + SK5*1.35 + SK6*1.35 + SK7*1.35) / 6

b) ikkinchi bosqichda (2026-yil iyun oyidan boshlab):

OʻSK = (SK1*0.6 + SK2*0.6 — SK3+ SK4*1.5 + SK5*1.5 + SK6*1.5 + SK7*1.5 + SK8*0.6 + SK9*0.6 + SK10*0.6) / 9

2. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi va Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari tomonidan sanitar tozalash korxonalari faoliyatining asosiy samaradorlik koʻrsatkichlari har oy yakuni bilan baholab boriladi. Bunda:

maishiy chiqindilarni olib chiqib ketish xizmati bilan jismoniy va yuridik shaxslar qamrab olinganlik darajasi;

sanitar tozalash korxonalari faoliyati yuzasidan yuborilgan shikoyatlar;

chiqindilarni olib chiqib ketish jadvaliga rioya etilishi;

sanitar tozalash korxonalari tomonidan oʻzlariga biriktirilgan hududda investitsiya majburiyatlarining bajarilishi;

davlat-xususiy sheriklik loyihasi doirasida shartnoma asosida berilgan texnikalar uchun toʻlovlar va debitor qarzdorliklarning qaytarilishi;

bitimga asosan belgilangan debitor qarzdorlikning qaytarilishi ulushi;

qattiq maishiy chiqindilarni saralab toʻplash uchun moslangan chiqindi toʻplash shoxobchalarining ulushi;

xizmat koʻrsatish zonasining xavfli chiqindilar uchun konteynerlar bilan qamrovi;

umumiy toʻplangan qattiq maishiy chiqindilar miqdorida ikkilamchi xomashyoni (birlamchi saralash) ajratib olish ulushi eʼtiborga olinadi.

3. Sanitar tozalash korxonalari asosiy samaradorlik koʻrsatkichlarining oʻrtacha miqdori (foizda) asosida quyidagi toifalarga ajratiladi:

asosiy samaradorlik koʻrsatkichlarining oʻrtacha miqdori (foizda) 39 foiz va undan past — “qizil” toifa;

asosiy samaradorlik koʻrsatkichlarining oʻrtacha miqdori (foizda) 40 foizdan 70 foizgacha — “sariq” toifa;

asosiy samaradorlik koʻrsatkichlarining oʻrtacha miqdori (foizda) 70 foiz va undan yuqori — “yashil” toifa.

Baholash natijalari boʻyicha xizmatlar natijadorligi ijobiy baholangan “yashil” toifadagi sanitar tozalash korxonalari lizing asosida Agentlik tomonidan xarid qilingan maxsus texnikalar ajratish, tijorat banklaridan olinadigan kreditlar uchun Agentlik tomonidan kafolatlar berish, budjet mablagʻlaridan ssudalar berish tarzida ragʻbatlantiriladi.

Baholash natijalariga asosan “sariq” va “qizil” toifadagi sanitar tozalash korxonalariga metodologik va malakaviy koʻmak koʻrsatib boriladi.

Baholash natijalari boʻyicha xizmatlar natijadorligi olti oy ketma-ket qoniqarsiz deb baholangan, “sariq” toifadagi sanitar tozalash korxonalariga jarima qoʻllanilishi mumkin.

Baholash natijalari boʻyicha olti oy ketma-ket “qizil” toifada qayd etilgan sanitar tozalash korxonalariga jarima qoʻllaniladi. Jarima qoʻllanilganidan soʻng uch oy ketma-ket “qizil” toifada qayd etilgan sanitar tozalash korxonalari bilan tuzilgan shartnoma (bitim) Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirining roziligi asosida davlat sherigi tomonidan bir tomonlama bekor qilinishi mumkin.

Jarima summalari koʻrsatilgan xizmatlar haqining xizmat koʻrsatuvchi tashkilotga markazlashgan tartibda toʻlanishida ular bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq akseptsiz ushlab qolish yoʻli orqali undiriladi.

Reyting tizimida “yashil” toifada qayd etilgan sanitar tozalash korxonalariga Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi taqdimnomasi asosida mahalliy kengash qarori bilan sanitar tozalash korxonalariga avval biriktirilmagan yoki davlat unitar korxonalari xizmat koʻrsatayotgan yoki xususiy korxonalar bilan bitim bekor qilingan hududlar biriktirib berilishi mumkin.

Sanitar tozalash korxonalarini xizmatlar natijadorligi boʻyicha ragʻbatlantirish yoki jarima qoʻllash miqdori shartnoma (bitim)da belgilanadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 26-sentabrdagi PF-149-son Farmoniga 2-ILOVA

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi tizimiga oʻtkazilayotgan tashkilotlar faoliyatini tashkil qilish

JADVALI

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 26-sentabrdagi PF-149-son Farmoniga 3-ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlariga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar

1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 27-iyuldagi “Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-5490-son Farmonida:

b) 3-ilovaning 1-pozitsiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 22-noyabrdagi “Qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqish uchun toʻlovlarni toʻlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-5580-son Farmoni 4-bandida:

a) “a” kichik banddagi “Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi Sanitar tozalash ishlarini tashkil etish respublika markazi (keyingi oʻrinlarda — Markaz)” soʻzlari “Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik)” soʻzlari bilan almashtirilsin;

b) “b” kichik banddagi “Markazning” soʻzi “Agentlikning” soʻzi bilan almashtirilsin;

v) “v” kichik band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“v) Agentlikning maxsus bank hisobvaragʻida jamlangan mablagʻlar qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha jismoniy shaxslarga koʻrsatilgan xizmatlar haqini sanitar tozalash korxonalariga markazlashgan tartibda toʻlash uchun:

xususiy sanitar tozalash korxonalariga — ular tomonidan koʻrsatilgan xizmatlar uchun kelib tushgan majburiy toʻlovlarning 100 foizi miqdorida;

sanitar tozalash davlat korxonalariga — ular tomonidan koʻrsatilgan xizmatlar uchun kelib tushgan majburiy toʻlovlarning 90 foizi miqdorida yoʻnaltiriladi. Bunda, qolgan mablagʻlar Agentlik va uning hududiy boʻlinmalari faoliyatini moliyalashtirish uchun yoʻnaltiriladi.

Elektr energiyasini hisobga olish va nazorat qilishning avtomatlashtirilgan tizimiga ulangan hududlarda qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqish xizmatlari uchun aholidan undirilgan toʻlovlarning 1 foizdan ajratmalari avtomatik ravishda “Hududiy elektr tarmoqlari” AJ va Agentlikning bank hisobvaragʻiga oʻtkaziladi”.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 24-noyabrdagi “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-6118-son Farmoni 11-bandi uchinchi xatboshisidagi “Sanitar tozalash ishlarini tashkil etish respublika markazida” soʻzlari “Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligida” soʻzlari bilan almashtirilsin.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 30-dekabrdagi “Respublikada koʻkalamzorlashtirish ishlarini jadallashtirish, daraxtlar muhofazasini yanada samarali tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-46-son Farmonining 2-bandida:

a) “v” kichik band quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“Bunda, 2024-yil 1-oktabrdan boshlab esa tutash hududlardagi ushbu yer uchastkalarida koʻkalamzorlashtirish tadbirlari amalga oshirilmagan taqdirda, mazkur bino va inshootlar davlat qabul komissiyasi tomonidan qabul qilinmaydi”;

b) quyidagi mazmundagi “d” va “e” kichik bandlar bilan toʻldirilsin:

“d) atrof-muhitga taʼsir koʻrsatishning I va II toifalariga mansub sanoat korxonalari loyiha hujjatlari boʻyicha beriladigan davlat ekologik ekspertizasi xulosalarida oʻz hududi va tutash hududlarda “yashil belbogʻ”lar barpo etish va koʻkalamzorlashtirish tadbirlarini majburiy amalga oshirishni belgilash talab etiladi;

e) koʻchatlar ekish va ularni parvarishlash hamda sugʻorish tadbirlarini moliyalashtirish masalalari vazirlik, idora va xoʻjalik birlashmalarining yillik xarajatlar smetasida hamda atrof-muhitga taʼsir koʻrsatishning I va II toifalariga mansub sanoat korxonalari, maxsus iqtisodiy zonalar hududlarida joylashgan sanoat korxonalarining yillik biznes rejalarida koʻzda tutilishi shart”.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 11-avgustdagi “Chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni tashkil etish tizimini isloh qilish boʻyicha birinchi navbatdagi chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-189-son Farmoni 2-bandining “v” kichik bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“v) 2025-yil 1-avgustga qadar maishiy, qurilish, tibbiyot chiqindilarini utilizatsiya qilish hamda biologik chiriydigan polimer materiallarni ishlab chiqarish korxonalarining texnologik jarayonida foydalanish uchun respublikada ishlab chiqarilmaydigan, oʻrnatilgan tartibda tasdiqlanadigan roʻyxatlar asosida olib kiriladigan maxsus texnikalar, texnologik uskunalar, ehtiyot qismlar va butlovchi buyumlar, xomashyo va materiallar bojxona bojlari toʻlanishidan (qoʻshilgan qiymat soligʻi va bojxona rasmiylashtiruvi yigʻimidan tashqari) ozod qilinsin”.

6. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 25-yanvardagi “Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatini samarali yoʻlga qoʻyishga doir birinchi navbatdagi tashkiliy chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-14-son Farmonida:

a) 1-ilovada:

“11. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi” boʻlimi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

izohlar qismida:

“5.11-kichik banddagi “Dorivor oʻsimliklarni yetishtirish va qayta ishlash ilmiy-ishlab chiqarish markazi” soʻzlari “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar departamenti” soʻzlari bilan almashtirilsin;

“5.12-kichik banddagi “Milliy tabiat bogʻlari va ovchilik boshqarmasi” soʻzlari “Dorivor oʻsimliklarni yetishtirish va qayta ishlash ilmiy-ishlab chiqarish markazi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

b) 2-ilova quyidagi mazmundagi 11.4-kichik band bilan toʻldirilsin:

“11.4. Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi”;

v) 2a-ilova quyidagi mazmundagi 11.4-kichik band bilan toʻldirilsin:

7. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi “Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasini transformatsiya qilish va vakolatli davlat organi faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-81-son Farmonida:

a) 8-bandning “a” kichik bandi ikkinchi xatboshisidagi “2024-yil 1-oktabrga qadar” soʻzlari “2024-yil 31-dekabrga qadar” soʻzlari bilan almashtirilsin;

b) 9-bandning birinchi xatboshisidagi “2024-yil yakuniga qadar” soʻzlari “2025-yil 1-iyulga qadar” soʻzlari bilan almashtirilsin.

8. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 23-noyabrdagi “Respublikada yashillik darajasini yanada oshirish, “Yashil makon” umummilliy loyihasini izchil amalga oshirish orqali ekologik barqarorlikni taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-199-son Farmonga 9-ilovaning 2-pozitsiyasi “Qoidalar” ustuni quyidagi mazmundagi 3-kichik band bilan toʻldirilsin:

“3) “Oʻrmon urugʻchiligi markazi” davlat muassasasi va uning hududiy tuzilmalari xodimlariga Fanlar akademiyasi tizimidagi ilmiy tashkilotlarning tegishli lavozimlari uchun belgilangan mehnatga haq toʻlash miqdorlari va shartlari tatbiq etiladi;

“Oʻrmon urugʻchiligi markazi” davlat muassasasi va uning hududiy tuzilmalari faoliyatini moliyalashtirish, shuningdek, uni saqlash xarajatlari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi”.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 4-yanvardagi “Chiqindilarni boshqarish tizimini takomillashtirish va ularning ekologik vaziyatga salbiy taʼsirini kamaytirish boʻyicha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-5-son Farmonida:

a) 1-bandning “b” kichik bandi ikkinchi xatboshisidagi “har oy” soʻzlari “har yili dekabr oyida” soʻzlari bilan almashtirilsin;

b) 3-bandning “v” kichik bandida:

uchinchi xatboshidagi “Sanitar tozalash ishlarini tashkil etish respublika markazi” davlat muassasasini (keyingi oʻrinlarda — Markaz)” soʻzlari “Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligini (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) soʻzlari bilan almashtirilsin;

toʻrtinchi xatboshidagi “Markazning” soʻzi “Agentlikning” soʻzi bilan almashtirilsin;

v) 5-bandning ikkinchi xatboshisidagi “Markazning maxsus hisob raqamlariga” soʻzlari “Agentlikning maxsus bank hisobvaraqlariga” soʻzlari bilan almashtirilsin;

g) 9-bandda:

“a” kichik band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“a) qattiq maishiy chiqindilarni boshqarish boʻyicha ishlarni tashkil etish uchun:

Vazirlik — chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida yagona davlat siyosatini belgilovchi, davlat organlari faoliyatini muvofiqlashtiruvchi va unga rioya etilishini nazorat qiluvchi;

Agentlik — chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida yagona meʼyorlar va standartlarni ishlab chiquvchi, sinovdan oʻtkazuvchi va amaliyotga tatbiq etuvchi, davlat-xususiy sheriklik loyihalari amalga oshirilishini tashkillashtiruvchi organ;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari — sanitar tozalash korxonalari bilan qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish xizmatlari yuzasidan shartnomalar boʻyicha buyurtmachi (davlat sherigi), xizmat koʻrsatuvchi sanitar tozalash korxonalari — qattiq maishiy chiqindilar bilan bogʻliq xizmatlarni amalga oshirish boʻyicha ijrochi — operator hisoblanadi;

xizmat koʻrsatuvchi sanitar tozalash korxonasi — buyurtmachining ijrochisi (operator — xususiy sherik) hisoblanadi”;

quyidagi mazmundagi “g” kichik band bilan toʻldirilsin:

“g) mavjud davlat-xususiy sheriklik bitimlarida Vazirlikning hududiy boshqarmalarining tomon sifatidagi huquq va majburiyatlari Agentlikning hududiy boʻlinmalariga oʻtkaziladi.

Bunda Agentlik Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari, xususiy sheriklar bilan birgalikda 2025-yil 1-iyulga qadar mavjud davlat-xususiy sheriklik bitimlari qayta rasmiylashtirilishini tashkil etadi.”;

d) 10-band “b” kichik bandining uchinchi xatboshisidagi “Vazirlik” soʻzi “Agentlik” soʻzi bilan almashtirilsin;

e) 18-banddagi “2024-yil 31-dekabrga qadar” soʻzlari “2025-yil 1-avgustga qadar” soʻzlari bilan almashtirilsin;

j) 1-ilovaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Maishiy chiqindi xizmatlari uchun toʻlov tariflarini majburiy koʻrib chiqish sxemasi

10. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 23-iyuldagi “Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzurida Iqlim kengashini tashkil etish toʻgʻrisida”gi PF-106-son Farmoniga 3-ilovaning 29-pozitsiyasi chiqarib tashlansin.

11. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 21-apreldagi “2017 — 2021-yillarda maishiy chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish tizimini tubdan takomillashtirish va rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-2916-son qarorida:

a) 1-bandda:

ikkinchi va uchinchi xatboshilar chiqarib tashlansin;

toʻrtinchi — oʻn toʻrtinchi xatboshilar tegishlicha ikkinchi — oʻn ikkinchi xatboshilar deb hisoblansin;

b) 1 va 2-ilovalar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

12. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-oktabrdagi “2019 — 2030-yillar davrida Oʻzbekiston Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga oʻtish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi PQ-4477-son qaroriga 1-ilovaning 25-bandi toʻqqizinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“hududlarda yangi 600 ta chiqindi toʻplash shoxobchalarini tashkil etish”.

13. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 29-sentabrdagi “Maishiy va qurilish chiqindilari bilan bogʻliq ishlarni boshqarish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-4845-son qarorida:

a) 1-bandning ikkinchi xatboshisidagi “Davlat ekologiya qoʻmitasining hududiy organlari” soʻzlari “Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligining hududiy boʻlinmalari” soʻzlari bilan almashtirilsin;

b) 3-bandda:

birinchi xatboshidagi “Davlat ekologiya qoʻmitasi Davlat-xususiy sheriklikni rivojlantirish agentligi,” soʻzlari “Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi Iqtisodiyot va moliya vazirligi,” soʻzlari bilan almashtirilsin;

“b” kichik banddagi “Sanitar tozalash ishlarini tashkil etish respublika markazining” soʻzlari “Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligining” soʻzlari bilan almashtirilsin;

v) 4-bandning beshinchi xatboshisidagi “Davlat ekologiya qoʻmitasi” soʻzlari “Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

g) 10-bandning birinchi xatboshisidagi “Davlat ekologiya qoʻmitasi” soʻzlari “Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi” soʻzlari bilan almashtirilsin.

14. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 29-iyuldagi “Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining 2021-yil 18-maydagi “Orolboʻyi mintaqasini ekologik innovatsiyalar va texnologiyalar hududi deb eʼlon qilish toʻgʻrisida”gi maxsus rezolyutsiyasini amalga oshirish choralari toʻgʻrisida”gi PQ-5202-son qarori 2-bandining “b” kichik bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“b) Orolboʻyi mintaqasini barqaror rivojlantirish, innovatsiyalar va yashil texnologiyalarni keng joriy etish (masʼul — Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi).

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A. Abduxakimov:

“yashil qoplamalar” — himoya oʻrmonzorlarini barpo etishni izchil davom ettirish hamda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni tashkil etish va ularning tizimli rivojlantirilishini;

yoʻqolib ketish xavfi ostida boʻlgan oʻsimlik va hayvonot dunyosi obyektlarini elektron xaritalash va maʼlumotlar bazasi yaratilishini taʼminlasin”.

15. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 30-dekabrdagi “Atrof-muhitni muhofaza qilish hamda ekologik nazorat sohasidagi davlat organlari faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-76-son qarorining 11-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“11. Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi organlariga quyidagi bajarilishi majburiy boʻlgan koʻrsatmalarni kiritish huquqi berilsin:

davlat organlari, muassasalari va korxonalari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va koʻp kvartirali uy-joylar mulkdorlari tomonidan mazkur qarorning 9-10-bandlariga asosan ularga doimiy foydalanish huquqi bilan ajratib berilgan yer uchastkalarida tegishli shart va majburiyatlar bajarilishini taʼminlash;

2023-yil 1-yanvardan boshlab Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimlari tomonidan shaharlar va boshqa aholi punktlarida joylashgan hamda boʻsh turgan yer uchastkalari tegishli davlat organlari, muassasalari va korxonalari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va koʻp kvartirali uy-joylar mulkdorlariga ajratilib borilishini taʼminlash;

yangi quriladigan, balandligi yer yuzasidan 12 metrdan baland va (yoki) umumiy maydoni 500 kvadrat metrdan ortiq boʻlgan bino va inshootlarga tutash hududlardagi yerlarning kamida 25 foizi koʻkalamzorlashtirish maydonlariga ajratilishini va ularda koʻkalamzorlashtirish tadbirlari amalga oshirilishini taʼminlash;

atrof-muhitga taʼsir koʻrsatishning I va II toifalariga mansub sanoat korxonalari loyiha hujjatlari boʻyicha beriladigan davlat ekologik ekspertizasi xulosalarida oʻz hududi va tutash hududlarda “yashil belbogʻ”lar barpo etish va koʻkalamzorlashtirish tadbirlari amalga oshirilishini taʼminlash;

koʻchatlar ekish va ularni parvarishlash hamda sugʻorish tadbirlarini moliyalashtirish masalalari vazirlik, idora va xoʻjalik birlashmalarining yillik xarajatlar smetasida hamda atrof-muhitga taʼsir koʻrsatishning I va II toifalariga mansub sanoat korxonalari, maxsus iqtisodiy zonalar hududlarida joylashgan sanoat korxonalarining yillik biznes rejalarida koʻzda tutilishini taʼminlash”.

16. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 11-avgustdagi “Sanitar tozalash ishlarini tashkil etish va aholi punktlarida tozalikni taʼminlash boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-349-son qarorida:

a) 2 va 3-bandlar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin;

b) 5-bandda:

“a”, “b”, “g” va “d” kichik bandlar chiqarib tashlansin;

“v” kichik band quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“v) Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi va uning hududiy boʻlinmalari faoliyati quyidagi manbalardan moliyalashtiriladi:

Oʻzbekiston Respublikasi respublika budjeti, Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti, viloyatlar va Toshkent shahar mahalliy budjetlari mablagʻlari;

chiqindilar bilan bogʻliq ishlarni amalga oshirish sohasida huquqbuzarliklar boʻyicha undirilgan jarimalar hamda chiqindilar joylashtirilganligi uchun undirilgan kompensatsiya toʻlovlarining Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining Ekologiya jamgʻarmasiga oʻtkaziladigan miqdoridan qolgan qismi;

davlat unitar korxonalari tomonidan qattiq maishiy chiqindilarni toʻplash va olib chiqib ketish boʻyicha jismoniy shaxslarga koʻrsatilgan xizmatlar uchun undirilgan toʻlovlardan ajratmalar;

Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining Ekologiya jamgʻarmasi mablagʻlari;

qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar”;

“e” kichik banddagi “Markaz” soʻzi “Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi” soʻzlari bilan almashtirilsin;

“j” kichik banddagi “Markaz va uning hududiy filiallari” soʻzlari “Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi va uning hududiy boʻlinmalari” soʻzlari bilan almashtirilsin.

17. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 2-dekabrdagi “2030-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasining yashil iqtisodiyotga oʻtishiga qaratilgan islohotlar samaradorligini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-436-son qarorida:

a) 1-band “a” kichik bandi toʻqqizinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“hududlarda yangi 600 ta chiqindi toʻplash shoxobchalarini tashkil etish”;

b) 1-ilovada:

4.3-bandning toʻqqizinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“hududlarda yangi 600 ta chiqindi toʻplash shoxobchalarini tashkil etish”;

ilovaning 8-pozitsiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

18. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi “Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi faoliyatini samarali tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-171-son qarorida:

a) 3-ilovaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining tashkiliy tuzilmasi

*Oʻrmon xoʻjaligi agentligining hududlardagi boshqarmalari tugatilib, ularning vazifa va funksiyalari ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi boshqarmalari tomonidan amalga oshiriladi.

**Budjetdan tashqari mablagʻlar, shuningdek, ajratmalar, xoʻjalik faoliyatidan va shartnoma asosida xizmatlar koʻrsatishdan tushadigan tushumlar hisobidan moliyalashtiriladi”;

b) 4-ilovaning 40-pozitsiyasi “Ijro qilish muddati” ustunidagi “2023-2024-yillar” soʻzlari “2025-yil 31-dekabr” soʻzlari bilan almashtirilsin.

19. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 31-maydagi “Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universiteti (Green University) faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-174-son qarorining 7-bandi quyidagi mazmundagi yettinchi va sakkizinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin:

“Universitet tuzilmasini tasdiqlash va unga oʻzgartirishlar kiritish;

Ekologiya jamgʻarmasi va Universitetning budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan professor-oʻqituvchilar tarkibi, boshqaruv va boshqa xodimlarni qoʻshimcha moddiy ragʻbatlantirish, ustama va mukofotlar belgilash”.

20. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 24-maydagi “Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qoʻmitasi faoliyatini samarali tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-186-son qarori 4-bandining “b” kichik bandi quyidagi mazmundagi oltinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:

“2024-yil 1-oktabrdan boshlab sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi hamda liftlar va istirohat bogʻlari attraksionlaridan foydalanish talablariga rioya qilinishida va sodir boʻlishi mumkin boʻlgan avariyalar va baxtsiz hodisalarni oldini olish maqsadida tezkor nazorat tadbirlarini Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil bilan oldindan kelishmasdan, oʻtkazilgan tekshiruv haqida Tekshiruvlarni elektron roʻyxatga olish yagona tizimida roʻyxatdan oʻtkazish orqali tekshiruv boshlangan paytdan boshlab 24 soat ichida Vakilni majburiy ravishda xabardor qilgan holda amalga oshirish”.