Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasining faoliyati yanada takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartirishlar va qoʻshimcha kiritish toʻgʻrisida (O‘RQ-954-son)

04.09.2024

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

Qonunchilik palatasi tomonidan 2024-yil 12-martda qabul qilingan Senat tomonidan 2024-yil 18-mayda maʼqullangan

Keyingi yillarda mamlakatimizda raqobatni rivojlantirish va monopoliyalarga qarshi kurashish, isteʼmolchilarning huquqlari himoya qilinishini taʼminlash boʻyicha keng koʻlamli islohotlar amalga oshirilmoqda.

Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish sohasidagi islohotlarni chuqurlashtirish hamda mazkur tizim faoliyatini takomillashtirish doirasida “Normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasining nomini aniqlashtiruvchi hamda davlat yordami berilishiga taalluqli normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ushbu qoʻmita bilan kelishishni nazarda tutuvchi oʻzgartirishlar kiritilmoqda.

Bundan tashqari “Raqobat toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartirish kiritilib, unga muvofiq xoʻjalik yurituvchi subyekt qaysi faoliyat turiga asosan tabiiy monopoliya subyektlari jumlasiga kiritilsa, oʻsha faoliyat turi uning asosiy faoliyat turi hisoblanadi.

Jazolar tizimini liberallashtirish maqsadida raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilikning iqtisodiy jihatdan past taʼsir darajasiga ega boʻlgan buzilishini birinchi marta sodir etgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarga nisbatan moliyaviy sanksiyalar tarzidagi javobgarlik choralari qoʻllanilmasligini nazarda tutuvchi oʻzgartirishlar kiritilmoqda.

Ushbu Qonun tovar va moliya bozorlarida sogʻlom raqobat muhitini taʼminlashga, shuningdek raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilikning iqtisodiy jihatdan past taʼsir darajasiga ega boʻlgan buzilishi uchun xoʻjalik yurituvchi subyektga nisbatan moliyaviy sanksiyalarni qoʻllashda adolatlilik prinsipiga rioya etilishiga xizmat qiladi.

1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 20-aprelda qabul qilingan “Normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisida”gi OʻRQ-682-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, № 4, 288-modda; 2022-yil, № 3, 213-modda, № 8, 788-modda, № 10, 983-modda; 2023-yil, № 8, 629-modda) ilovasi 102-bandining toʻqqizinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi bilan — tovar va moliya bozorlaridagi raqobat masalalariga doir, shuningdek davlat yordami berilishini nazarda tutuvchi loyihalar”.

2-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 3-iyulda qabul qilingan “Raqobat toʻgʻrisida”gi OʻRQ-850-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2023-yil, № 7, 533-modda) quyidagi qoʻshimcha va oʻzgartirish kiritilsin:

1) 4-moddaning oʻn uchinchi xatboshisi “tabiiy monopoliya sharoitlarida tovarlarni ishlab chiqarish va (yoki) realizatsiya qilish boʻyicha faoliyatni” degan soʻzlardan keyin “asosiy faoliyat turi sifatida” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

2) 42-moddaning ikkinchi va uchinchi qismlari quyidagi mazmundagi ikkinchi — beshinchi qismlar bilan almashtirilsin:

“Raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilikning iqtisodiy jihatdan past taʼsir darajasiga ega boʻlgan buzilishini birinchi marta sodir etgan xoʻjalik yurituvchi subyektga nisbatan moliyaviy sanksiyalar qoʻllanilmaydi va unga bunday huquqbuzarlikning takroran sodir etilishiga yoʻl qoʻymaslik haqida ogohlantirish beriladi.

Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan jarima tarzidagi moliyaviy sanksiyalar sud tartibida qoʻllaniladi, bundan huquqbuzar sodir etilgan huquqbuzarlikdagi aybini tan olgan va jarimani ixtiyoriy ravishda toʻlagan hollar mustasno.

Huquqbuzarlikning takroran sodir etilishiga yoʻl qoʻymaslik haqida ogohlantirish olish, shuningdek jarimani toʻlash raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilikning buzilishiga yoʻl qoʻygan shaxsni vakolatli davlat organining qarorini (taqdimnomasini, koʻrsatmasini) bajarish yoki raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa harakatlarni amalga oshirish majburiyatidan ozod etmaydi.

Raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilikning iqtisodiy jihatdan past taʼsir darajasiga ega boʻlgan buzilishlari hollari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi”.

3-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

4-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin;

ushbu Qonun 2-moddasining 2-bandida nazarda tutilgan raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilikning iqtisodiy jihatdan past taʼsir darajasiga ega boʻlgan buzilishlari hollarini ushbu Qonun kuchga kirganidan keyin ikki oy ichida belgilasin.

5-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2024-yil 4-sentabr,

OʻRQ-954-son