Oʻzbekiston Respublikasining davlat oʻrta Muddatli gʻazna majburiyatlarini joylashtirish, muomalada yuritish va toʻlab berish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida (1327-son)
16.03.2004
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI MOLIYA VAZIRLIGI OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI MARKAZIY BANKI BOShQARUVINING
Qarori
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2018-yil 13-iyunda roʻyxatdan oʻtkazilgan, roʻyxat raqami 1327]
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 10-yanvardagi 11-son “Oʻzbekiston Respublikasining davlat oʻrta muddatli pul majburiyatlarini chiqarish toʻgʻrisida”gi qarorining 4-bandi ijrosini bajarish yuzasidan qaror qilamiz:
1. Oʻzbekiston Respublikasining davlat oʻrta Muddatli gʻazna majburiyatlarini joylashtirish, muomalada yuritish va toʻlab berish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan soʻng kuchga kiradi.
Moliya vaziri M. NURMURATOV
Toshkent sh.,
2004-yil 24-yanvar,
26-son
Markaziy bank Boshqaruvi raisi F. MULLAJONOV
Toshkent sh.,
2004-yil 24-yanvar,
244-V-son
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Markaziy banki Boshqaruvining 2004-yil 24-yanvardagi 26, 244-V-son qarori bilan “TASDIQLANGAN”
Oʻzbekiston Respublikasining davlat oʻrta Muddatli gʻazna majburiyatlarini joylashtirish, muomalada yuritish va toʻlab berish tartibi toʻgʻrisidagi
NIZOM
Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy Banki toʻgʻrisida”gi, “Qimmatli qogʻozlar bozori toʻgʻrisida”gi Qonunlari va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 10-yanvardagi 11-sonli “Oʻzbekiston Respublikasining davlat oʻrta muddatli gʻazna majburiyatlarini chiqarish toʻgʻrisida”gi qaroriga asosan, davlat oʻrta muddatli gʻazna majburiyatlarini joylashtirish, muomalada yuritish va toʻlab berish tartibini belgilaydi.
§ 1. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllanilgan::
a) DOʻMGʻM —Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi (keyinda — Moliya vazirligi deb yuritiladi) tomonidan hujjatsiz shaklda (elektron shaklida hisob roʻyxatida olib boriladigan yozuvlar koʻrinishda) chiqariladigan, bir yildan besh yilgacha muomalada boʻladigan, ularning egalarini pul mablagʻlarini Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetiga kiritganligini tasdiqlovchi va nominal qiymatida toʻlab beriladigan va belgilab qoʻyilgan foizlarni daromad koʻrinishida oladigan nominal qiymati DOʻMGʻM qimmatli qogʻozlariga egalik qilish muddatida davlat qimmatli qogʻozi hisoblanadi.
b) Markaziy bank — emitent-Moliya vazirligi nomidan davlat budjeti mablagʻlari hisobiga Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki DOʻMGʻM joylashtirilishi va toʻlanishi boʻyicha agentlik funksiyalarini bajaradi.
v) diler — Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki bilan DOʻMGʻM bilan operatsiyalarga xizmat koʻrsatish boʻyicha funksiyalarni amalga oshirishga va birja savdolarida qatnashish va birja bitimlari tuzish huquqiga ega boʻlgan bank yoki yuridik shaxs sanalgan birjaning aʼzosi;
g) Investor — DOʻMGʻMni egalik va boshqa moddiy huquqiy asosda xarid qiluvchi Diler boʻlmagan istalgan yuridik shaxs. Investor DOʻMGʻMni sotib olish uchun amaldagi qonunchilikka asosan diler bilan xizmat koʻrsatish boʻyicha shartnoma tuzishi lozim;
d) Oʻzbekiston Respublikasi valyuta birjasi (bundan buyon matnlarda OʻzRVB deb yuritiladi) — Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki bilan tuzilgan shartnoma bilan vakolatlangan, DOʻMGʻM bilan savdo qilish uchun, shu jumladan, avvaldan belgilangan joy va muddatlarda oʻrnatilgan maʼlum qoidalar asosida ommaviy va ochiq birja savdolarini tashkillashtirish va oʻtkazish orqali Savdo tizimini taqdim etish uchun shartlar yaratuvchi yuridik shaxs. OʻzRVB Diler va investor funksiyalarini bajara olmaydi;
e) savdo tizimi — OʻzRVBning DOʻMGʻM bilan bitimlar boʻyicha elektron savdolar olib boruvchi, qabul qilingan arizalarning roʻyxatdan oʻtkazilishini, bitimlarning avtomatik tarzda tuzilishini, DOʻMGʻM va ular boʻyicha huquqlarning saqlanishini, shuningdek DOʻMGʻM bilan bitimlar boʻyicha kliring va hisob-kitoblar olib borilishini, unda savdo ishtirokchilarining ish joylarida joriy maʼlumotlar tezkor tarzda aks ettirilishi, savdo jarayonlarining bayonnomalarga kiritilishi va yakuniy birja hujjatlari rasmiylashtirilishini taʼminlovchi tizim.
j) “depo” hisobvaraq — DOʻMGʻMni saqlash va ularga boʻlgan huquqlar hisobi boʻyicha OʻzRVBda ochilgan hisobvaraq;
2. DOʻMGʻM tijorat banklari va yuridik shaxslar — Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari oʻrtasida joylashtiriladi va u REPO (qayta sotib olish sharti bilan qimmatli qogʻozlar oldi-sotdi bitimi) oldi-sotdi bitimlarini obyekti va kreditlarning garov taʼminoti boʻlib xizmat qilishi mumkin.
3. DOʻMGʻMning nominal qiymati Oʻzbekiston Respublikasi milliy valyutasida ifodalanadi va 1000 (bir ming) soʻmga teng.
4. Diler oʻz nomidan va oʻz hisobidan, shuningdek investor buyrugʻi bilan va investor hisobidan DOʻMGʻM bilan bitimlar tuzishda brokerlik funksiyasini bajarishi mumkin. DOʻMGʻMni sotib olish yoki sotish uchun investor arizalari investor bilan xizmat koʻrsatish boʻyicha shartnoma tuzgan diler tomonidan taqdim etiladi.
5. Dilyerlar ikki toifaga boʻlinadi: birlamchi diler va ikkilamchi diler.
Birlamchi diler:
a) Diler oʻz nomidan (diler arizasi) va oʻz hisobidan, shuningdek investor buyrugʻi bilan va investor hisobidan (investor arizasi) kim oshdi savdosida DOʻMGʻM sotib olish huquqiga ega;
b) DOʻMGʻMni joylashtirish boʻyicha kim oshdi savdosida Markaziy bank tomonidan birlamchi diler DOʻMGʻM sotib olish boʻyicha oʻrnatilgan eng kam hajmdagi ariza taqdim etishga majbur;
v) DOʻMGʻM sotib olish va sotish boʻyicha kotirovkalari tashkil etish yoʻli bilan ikkilamchi bozorda DOʻMGʻM qoʻllab-quvvatlashga majbur;
g) mablagʻlarni oldindan zaxira qilmagan holda kim oshdi savdosida DOʻMGʻM sotib olish huquqiga ega va kim oshdi savdosini ertasiga kim oshdi savdosida sotib olingan DOʻMGʻM uchun toʻlov toʻlashga majbur.
Ikkilamchi diler ikkilamchi bozorda ishtirok etish va oʻz nomi va oʻz hisobidan va oʻz hisobidan, shuningdek investor buyrugʻi bilan va investor hisobidan ikkilamchi bozorda DOʻMGʻM sotib olish huquqiga ega.
6.Mazkur Nizomning 1-ilovasiga muvofiq, har bir diler va investorga bitimlarni roʻyxatga olish va DOʻMGʻM hisobini yuritish uchun yagona roʻyxat kodi beriladi.
Dilerning roʻyxatga olish kodi Markaziy bank tomonidan berilib, Markaziy bank va diler oʻrtasida tuzilgan shartnomada belgilanadi va ushbu dilerning DOʻMGʻM bozorida oʻz nomidan amalga oshiriladigan amaliyotlari bilan bogʻliq barcha amaliyot, roʻyxatga olish va hisobga qoʻyish hujjatlarida koʻrsatiladi.
Investorning roʻyxatga olish kodi OʻzRVB investoriga diler tomonidan taqdim etilgan investorning identifikatsion kartochkasi asosida beriladi.
7. DOʻMGʻM muomalasi savdo tizimi orqali bitimlar tuzish va shuningdek, amaldagi qonunchilikka va mazkur Nizomga muvofiq boshqa holatlar natijasida amalga oshiriladi.
8. OʻzRVB savdolarni tashkil qiladi, bitimlarni roʻyxatga oladi, bitimlar boʻyicha hisob-kitoblarni amalga oshiradi va hisobotlar tayyorlaydi. Dilyerlar savdo tizimida DOʻMGʻM boʻyicha tanlov takliflarini kiritish va bajarishda, savdolar boʻyicha maʼlumot olishda teng imkoniyatlarga ega.
9. DOʻMGʻM boʻyicha oldi-sotdi tuzish OʻzRVB tomonidan oʻrnatilgan reglament va qoidalar savdo tizimi orqali savdo operatsiyalari vaqtida amalga oshiriladi.
10. DOʻMGʻM huquqlari sotib oluvchining “depo” hisob raqami boʻyicha savdo tizimiga muvofiq kirim yozuvlari kiritilgan vaqtdan sotib oluvchiga oʻtadi va “depo” hisob raqamidan koʻchirma bilan tasdiqlanadi.
Savdo tizimida DOʻMGʻMni sotib oluvchining “depo” hisob raqamiga koʻchirish faqat sotib oluvchining pul mablagʻlari sotuvchining hisob raqamiga oʻtkazilgandan oʻtkazilganidan soʻng amalga oshiriladi.
11.OʻzRVBda DOʻMGʻM boʻyicha “depo” hisob raqamlarini ochish va yuritish “Davlat qisqa muddatli obligatsiyalarini chiqarish muomalaga kiritish va xizmatlari koʻrsatish toʻgʻrisida” Nizomga muvofiq davlat qisqa muddatli obligatsiyalarini yuritishga oʻxshash tartibda amalga oshiriladi (roʻyxat raqami № 552 09.11.1998y.)
§ 2. DOʻMGʻM chiqarish va joylashtirish tartibi
12. DOʻMGʻM chiqarish Moliya vazirligi tomonidan belgilangan foizli daromad bilan alohida chiqarishlarga boʻlib amalga oshiriladi.
13. Ushbu Nizomning 2-ilovasidagi shaklga muvofiq har bir chiqarish identifikatsiya raqamini koʻrsatilgan maxsus hujjat bilan — global guvohnoma bilan rasmiylashtiriladi.
Global guvohnoma ikkita original nusxada chiqariladi, ulardan biri Moliya vazirligida, ikkinchisi esa Markaziy bankda saqlanadi.
14. Global guvohnoma olinganidan keyin Markaziy bank OʻzRVBga DOʻMGʻMning barcha hajmini DOʻMGʻMni joylashtirish protseduralarini amalga oshirish uchun moʻljallangan “hisob raqamiga” oʻtkazib berish uchun buyurtmani beradi.
15. Belgilangan foizli daromadlilik koʻrsatkichiga ega DOʻMGʻM muomalasining butun davrida yoki foydaning har bir toʻlov davri uchun alohida miqdorda foyda olish uchun bir xil miqdorda rentabellikni belgilash bilan beriladi.
Qatʼiy foizli daromad koʻrsatkichiga ega DOʻMGʻM boʻyicha foiz ustamalari Moliya vazirligi tomonidan har bir chiqarilishi uchun alohida kim oshdi savdosi oʻtkazilgunga qadar belgilanadi.
Foizli daromadlarni toʻlash davri oʻzida Moliya vazirligi tomonidan belgilanuvchi va Markaziy bank tomonidan kim oshdi savdosi oʻtkazilgunga qadar eʼlon qilinuvchi kunlarni, shuningdek tugallanish vaqtiga qarab DOʻMGʻM egasiga foizli daromadlar toʻlanishini aks ettiradi.
16. Oʻz koʻchini yoʻqotgan.
17. DOʻMGʻMning asosiy joylashtirilishi Moliya vazirligi nomidan Markaziy bank tomonidan amalga oshiriladigan auksion shaklida amalga oshiriladi.
Kim oshdi savdosi oʻtkazish, chiqarish parametrlari va shartlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar ushbu Nizomning 3-ilovasiga muvofiq Markaziy bank tomonidan uning oʻtkazilguniga qadar 30 kun ichida eʼlon qilinadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining eʼloniga asosan OʻzRVB oʻzining rasmiy veb-saytida oʻtkaziladigan kim oshdi savdosi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni chop etadi.
18. Markaziy bank Moliya vazirligi bilan birgalikda dilyerlarga kim oshdi savdosida DOʻMGʻM ni xarid qilishning eng yuqori ruxsat etilgan chegarasini belgilashi mumkin.
19. Kim oshdi savdosida arizalarini qabul qilinishi eʼlon qilingan muddat ichida dilyerlar tanlovsiz arizalar muayyan meʼyorini hisobga olgan holda cheklanmagan miqdorda tanlov arizalarini savdo tizimiga kiritish huquqiga ega.
20. Moliya vazirligi sotuvchi tomonidan raqobatbardosh boʻlmagan tanlov savdolarida auksion savdolari uchun DOʻMGʻMini sotib olish uchun ruxsat etilgan maksimal miqdorga cheklovlar belgilaydi (raqobatbardosh boʻlmagan talablarga limit).
21. Oʻz koʻchini yoʻqotgan.
22. Har bir tanlov taklifida DOʻMGʻMning miqdori va narxi koʻrsatiladi, unga koʻra dilyerlar uni sotib olishga tayyor. Narx DOʻMGʻM nominal qiymatining foiziga yaqin foiz foiziga oʻrnatiladi.
23. Bevosita boʻlmagan taklifda DOʻMGʻMni sotib olish uchun yuborilgan mablagʻlar raqobatdosh boʻlmagan tanlov takliflari uchun belgilangan limitni hisobga olgan holda koʻrsatilishi kerak.
24. Savdo tizimiga arizalarni qabul qilish quyidagi shartlar bilan amalga oshiriladi:
a) DOʻMGʻMni sotib olish boʻyicha tanlov taklifini qabul qilganda, savdo tizimi mazkur ariza koʻrsatilgan dilerning pul holati qiymatini taqdim etilgan arizani toʻliq qondirish uchun talab qilinadigan pul miqdoriga (shu jumladan, UZRVB komissiyasiga) kamaytiradi. Natija salbiy boʻlsa, ushbu dastur ijro uchun qabul qilinmaydi;
b) DOʻMGʻMni sotib olish uchun raqobatbardosh boʻlmagan taklifni qabul qilganda, savdo tizimi ushbu dasturda koʻrsatilgan dilerning pul lavozimini talabnomada koʻrsatilgan mablagʻlar miqdoriga kamaytiradi. Natija salbiy boʻlsa, ushbu dastur ijro uchun qabul qilinmaydi;
v) tanlov boʻlmagan tanlov taklifi sotib oluvchining DOʻMGʻMni xarid qilish va sotish boʻyicha shartnoma tuzish uchun talabnomada koʻrsatilgan pul miqdori boʻyicha oʻrtacha ogʻirligi oʻrtacha auksion bahoga kiritish taklifi hisoblanadi. Qabul qilingan DOʻMGʻM soni ushbu talabnoma boʻyicha pul miqdori boʻlinishining bir qismini bir DOʻMGʻM sotib olish uchun toʻlov miqdori boʻyicha hisoblab chiqiladi,bu OʻzRVBning oʻrtacha ogʻirligi va komissiya yigʻimini oʻz ichiga oladi.
25. Kirish vaqti mobaynida dillerga murojaat qilish uchun dilerga murojaat qilishingiz mumkin. Shu bilan birga, tanlov taklifi bekor qilingandan keyin, dilerning taqdim etgan arizalarining umumiy hajmida raqobatbardosh boʻlmagan talabnomalar nisbati raqobatbardosh boʻlmagan talabnomalar sonidan oshmasligi kerak.
DOʻMGʻMni (raqobatbardosh yoki raqobatbardosh boʻlmagan) xarid qilish uchun har qanday arizani qaytarib olishda, savdo tizimi ushbu ariza koʻrsatilgan pul holati qiymatini ushbu talabni toʻliq qondirish uchun talab qilinadigan pul miqdori bilan oshiradi. Savdo tizimi ilovaning vaqtini aniqlaydi.
26. Savdo tizimiga ariza taqdim etish paytida arizaning qoʻyilgan vaqtiga qaratiladi.
27. Arizalarni qabul qilish va echish arizalar qabul qilinganidan keyin — soat 11.30 da bekor qilinadi.
28. Arizalar kiritilgandan keyin dilerning har bir vakili OʻzRVB vakili tomonidan ushbu Nizomning 4-ilovasiga muvofiq ikki nusxada kiritilgan arizalarni reyestrini oladi.
29. Qabul qilingan arizalarning reyestrida hech qanday xatolik boʻlmasa, reyestrning nusxasi Markaziy bank va dilerning vakillari tomonidan imzolanadi (har bir tomon uchun bittadan).
30. Arizalar yigʻish natijalari boʻyicha ushbu Qoidalarga 5-sonli ilovaga binoan qabul qilingan talabnomalarning jamlangan roʻyxati tuziladi. U OʻzRVB vakili tomonidan imzolanadi va Markaziy bank vakili tomonidan Moliya vazirligiga topshiriladi hamda auksionga arizalarni toʻldirish tugaganligi toʻgʻrisida xabarnoma 13.00gacha maʼlum qilinadi.
31. 15.00gacha Moliya vazirligi belgilangan tartibda ichki bozorni sotish uchun chegirilgan bahoni va barcha tanlov takliflarining (bundan keyin — oʻrtacha oʻlchangan baho) oʻrtacha bahosini belgilaydi va arizalarni qondirish uchun Markaziy bankka topshiradi.
Agar DOʻMGʻMni sotib olish uchun berilgan talabnomalar miqdori ushbu narxning hajmidan oshsa, Moliya vazirligi sotib olish uchun arizalarni topshirish vaqtiga qarab aniqlangan DOʻMGʻMni topshirish doirasidagi ariza(lar)ni qondiradi.
32. 15.30 gacha Markaziy bank savdo tizimiga barcha DOʻMGʻMni kesilgan narxda sotish uchun ariza kiritadi.
33. Tanlov savdolari taklif qilingan narx taklif qilingan narxdan past narxdan kam boʻlmasa, qondiriladi. Shu bilan birga, tanlov takliflari toʻliq qondirildi.
34. Tanlov taklifi boʻlmagan tanlov takliflari tanlov takliflari boʻyicha kim oshdi savdosi paytida qondirilgan, oʻrtacha bahoda qondiriladi. Shu bilan birga, agar bellashuvga ariza topshirilmagan boʻlsa, ushbu talabnomada koʻrsatilgan pul muomalasi ushbu dastur uchun pul mablagʻlarining farqini oshirib, DOʻMGʻMni sotib olish uchun sarflangan va haqiqatda sarflangan mablagʻlar miqdorida oshiriladi.
35. Bitimlar roʻyxatidan olingan koʻchirma DOʻMGʻMni oldi-sotdi bitimining xulosasini tasdiqlaydi.
36. DOʻMGʻMni joylashtirish natijalari boʻyicha OʻzRVB hisob-kitob hujjatlarini joylashtirish natijalari asosida tayyorlaydi.
37. Auksion natijalariga koʻra, Markaziy bank ushbu Nizomning 6-ilovasida keltirilgan shaklda DOʻMGʻM keyingi sonini joylashtirish toʻgʻrisida rasmiy eʼlon tayyorlaydi.
Tender savdolari natijalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar OʻzRVB rasmiy saytida eʼlon qilinadi.
OʻzRVBda tuzilgan bitimlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (obligatsiyalarning nomi, miqdori, kotirovkasi (narxi), bitim tarixi) uchinchi shaxslarga oshkor qilinmaydi. Tuzilgan bitim toʻgʻrisidagi maʼlumotlar sudlarga, tergov organlariga va tergov organlariga yuboriladi — jinoyat ishi qoʻzgʻatilgan boʻlsa.
§ 3. DOʻMGʻMning ikkilamchi bozorla aylanish tartibi
38. DOʻMGʻMning ikkilamchi bozorda chaqiruvi DOʻMGʻM boʻyicha savdolar, shu jumladan, garovga qoʻyilgan DOʻMGʻMni savdo tizimi orqali sotish boʻyicha bitimlarni joylashtirish yoʻli bilan kim oshdi savdosiga qoʻyiladi.
39. Markaziy bank, Moliya vazirligi nomidan, ikkilamchi bozorda, roʻyxatdan oʻtmagan DOʻMGʻMlarini bir qismini qoʻshimcha ravishda joylashtirishni va ilgari berilgan DOʻMGʻMlarining qoʻshimcha emissiyasini, shuningdek DOʻMGʻM muddatidan oldin qayta sotib olishni amalga oshiradi.
40. DOʻMGʻMda savdolar boshlanishidan oldin dilyerlar OʻzRVB hisobiga DOʻMGʻM rejalashtirilgan xaridlarini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan mablagʻlarni oʻtkazishlari kerak.
41. Sotuvchi(investor)ning “depo” ning boshlangʻich pozitsiyasi OʻzRVB da depo hisobining “asosiy” qismida, shuningdek, garovga qoʻyilgan DOʻMGʻMni amalga oshirish uchun moʻljallangan “savdo uchun bloklangan” kichik hisob raqamidagi DOʻMGʻM miqdoridir.
42. Sotib olish-sotish bitimlarining bitimlari dilerlik DOʻMGʻMlarini sotish yoki xarid qilish uchun dilyerlarning raqobatbardosh va raqobatbardosh boʻlmagan ilovalari asosida amalga oshiriladi.
Shu bilan bir vaqtda, tanlov takliflari ikkita turga ega boʻlishi mumkin: kotirovkalarda saqlanadigan tanlov taklifi va kotirovkalarni saqlamasdan tanlov taklifi.
Tanlov taklifi boʻlmagan takliflar kotirovkalarni saqlamasdan ilovalar boʻlib, ularning asosida kafolatlangan DOʻMGʻMni amalga oshirish uchun bitimlar tuziladi.
43. Dilyerlar vakillari DOʻMGʻMni sotib olish (sotish) uchun savdo tizimiga raqobat takliflarini kiritadilar, bu bitimning yoʻnalishini, DOʻMGʻM sonini, sotib oluvchining (sotuvchining) narxini va kodini koʻrsatadi. Dilyerlar vakillari DOʻMGʻMni sotib olish (sotish) uchun savdo tizimiga raqobat takliflarini kiritadilar, bu bitimning yoʻnalishini, DOʻMGʻM sonini, sotib oluvchining (sotuvchining) narxini va kodini koʻrsatadi.
Ariza berish payti savdo vaqti savdo tizimida belgilanadi.
44. Qabul qilingan DOʻMGʻMni sotish, sotuvchi (investor) ning “depo” hisobvaragʻidagi “bloklangan garov” kichik boʻlimiga mos keladigan “savdo uchun bloklangan” kichik hisobdan amalga oshiriladi.
45. DOʻMGʻMni sotib olish uchun sotuvchidan ariza kelib tushganda, savdo tizimi monetar holatning qiymatini taqdim etilgan arizani toʻliq qondirish uchun talab qilinadigan pul miqdori (komissiya toʻlovi uchun zarur boʻlgan miqdorlar) miqdorini kamaytiradi. Natija salbiy boʻlsa, ushbu dastur ijro uchun qabul qilinmaydi.
46. Agar DOʻMGʻMni sotish uchun sotuvchidan ariza topshirilsa, savdo tizimi depozitning qiymatini talabnomani toʻliq qondirish uchun zarur boʻlgan DOʻMGʻM soniga kamaytiradi. Natija salbiy boʻlsa, ushbu dastur ijro uchun qabul qilinmaydi.
47. Arizalarning qondirilishi sotish uchun bitimlar tuzish shaklida amalga oshiriladi.
48. Buyurtma berish vaqtidagi kotirovkalarda saqlanadigan tanlov taklifi narx shartlari va joriy kotirovkaning oʻrtasidagi farq tufayli qoniqtirilmasa, buyurtma navbatga qoʻyiladi.
49. Arizalar quyidagi shartlarga boʻysunadi:
a) arizaning hajmi uning ustuvorligiga taʼsir etmaydi;
b) ariza berish vaqtidan qatʼi nazar, undan qulayroq narxga ega boʻlgan ariza kamroq qulay narxga ega boʻlgan arizadan oldinroq qondiriladi;
v) agar narxlar teng boʻlsa, ilgari topshirilgan ariza undan keyingi ariza taqdim etilganidan keyin qondiriladi;
g) agar bitim tuzish toʻgʻrisidagi ariza faqat qisman qondirilsa, uning bajarilmagan qismi alohida-alohida ariza hisoblanadi.
50. Toʻldirilgan operatsiyani bajarish natijalari boʻyicha dilerning arizasini qondirish (toʻliq yoki qisman) qondirilgandan soʻng, ushbu sotuvchining qimmatli qogʻozi sifatida xizmat qiluvchi pul lavozimidagi qimmatli qogʻozlar va depozitlar qiymatlari qayta hisoblab chiqiladi.
51. Sotuvchining har qanday arizasi, agar u bu muddat bilan qoniqmagan boʻlsa, sotuvchidan kim oshdi savdosidan olib qoʻyilishi mumkin.
52. Toʻldirilmagan dilerlik dasturini olib tashlanganda, pul mablagʻlari miqdori yoki ushbu ilovani taʼminlash uchun saqlangan DOʻMGʻM sonining miqdori quyidagi ilovalarni taʼminlash orqali ushbu sotuvchiga xizmat koʻrsatadigan pul lavozimining qiymatini oshiradi.
53. Savdo yakunida savdo tizimi barcha qoniqarsiz takliflarni bekor qiladi va barcha dilyerlarning barcha pozitsiyalarining yakuniy qiymatlarini hisoblab chiqadi. Savdo tizimi ushbu Nizomning 7-ilovasiga muvofiq har bir sotuvchining shaxsiy hisobvaragʻidan (hisobiga) oʻtkazilishi lozim boʻlgan mablagʻlarning aniq balansini, shuningdek “depo” hisobidan koʻchirilishi yoki “depo” hisobiga oʻtkazilishi lozim boʻlgan DOʻMGʻM balansining aniq balansini belgilaydi. har bir sotuvchi (investor) savdo tizimida.
54. Depo hisobvaraqlari va shaxsiy hisob-kitoblar boʻyicha hisob-kitoblar uchun asos savdo tizimi tomonidan savdolar tizimida tuzilgan bitimlarning nusxalari ikki nusxada tuziladi va ushbu Nizomning 8-ilovasiga muvofiq amalga oshiriladi.
Bayonnomaning birinchi nusxasi dilerga moʻljallangan boʻlib, bitimlar faktlari va ularning shartlarini tasdiqlovchi hujjat boʻlib xizmat qiladi, ikkinchidan, dilerning imzosi bilan, OʻzRVB bilan bitimlar boʻyicha hisobot hujjatlarining asosiy hujjati sifatida qoladi. Ushbu xulosalarni OʻzRVB vakolatli xodimi tomonidan imzolanadi.
55. Tranzaksiyalar reyestrining koʻchirma nusxalari asosida savdo tizimi ikki nusxada quyidagi hisob-kitob hujjatlarini shakllantiradi:
a) dilerning shaxsiy hisobidan koʻchirma;
b) dilerlik majburiyatlari;
v) amalga oshirilgan operatsiyalar boʻyicha “depo” hisobiga hisobot.
Auksion tugagandan soʻng, hisobot hujjatlari OʻzRVBning masʼul xodimlari tomonidan imzolanadi va tasdiqlanadi.
56. Savdo tizimida buxgalteriya hujjatlari kelib tushganidan soʻng, har bir dilerning depo hisobvaraqlaridagi savdo tizimidagi shaxsiy hisobvaraqlardagi pul mablagʻlari va DOʻMGʻM hisobvaraqlarida balanslarni kelishish amalga oshiriladi. Taqqoslashdan soʻng buxgalteriya hujjatlarini birinchi nusxasi dilerning vakili, ikkinchi nusxasi esa OʻzRVB da saqlanadi.
57. Tegishli bitimlar asosida har bir diler OʻzRVBga quyidagi huquqlarni beradi:
a) tegishli hisob-kitob hujjatlarini tuzish huquqi;
b) oʻz hisobidan pul mablagʻlarini savdo tizimi tomonidan yaratilgan buxgalterlik hujjatlariga oʻtkazish huquqini;
v) DOʻMGʻMni oʻzining “depo” hisobvaragʻiga, shuningdek unga xizmat koʻrsatgan sarmoyadorlarga savdo tizimida yaratilgan buxgalterlik hujjatlari bilan taʼminlash huquqini beradi.
58. Dilerlik vakili tomonidan tranzaksiyalar reyestrining koʻchirma nusxasini imzolamaganligi uning bitimlarini tuzatish va toʻlashni taqiqlash uchun asos boʻlib xizmat qilmaydi. Bunday hollarda nizolar qonun hujjatlarida va OʻzRVB va diler oʻrtasidagi shartnomada belgilangan tartibda hal etiladi.
59. Hisobot hujjatlar OʻzRVB tomonidan 10 yil davomida saqlanadi. Ushbu Nizomning 9-ilovasiga muvofiq tuzilgan barcha dilyerlar boʻyicha bitimlarning konsolidatsiyalangan reyestri auksion tugaganidan keyin Markaziy bankka taqdim etiladi.
60. OʻzRVB dilyerlarga ushbu Nizomning 10-ilovasiga muvofiq har bir birja savdolarining natijalari toʻgʻrisida xabar beradi.
61. Texnik nuqsonlar yoki savdolarni amalga oshirishga toʻsqinlik qiladigan boshqa sabablar boʻlsa, savdo toʻxtatilishi mumkin. Savdo toʻxtatilgandan soʻng 1 soat ichida qayta tiklanmasa, joriy kun uchun savdo hisob-kitoblarni amalga oshirmagan holda amalga oshiriladi. Savdoni toʻxtatish va tugatish toʻgʻrisidagi qaror Markaziy bank tomonidan qabul qilinadi.
§ 4. Pul oʻtkazmalari va DOʻMGʻM bilan tuzilgan bitimlar boʻyicha hisob-kitoblar tartibi
62. Savdo tizimida ishlab chiqarilgan DOʻMGʻM bilan tuzilgan bitimlar uchun investorlarning pul hisob-kitoblari faqat dilyerlar orqali amalga oshiriladi. Dilyerlar oʻrtasida naqd pulsiz hisob-kitoblar naqdsiz usulda amalga oshiriladi.
63. DOʻMGʻM bilan tuzilgan bitimlar boʻyicha hisob-kitoblar OʻzR MBning Toshkent shahar boʻyicha Markaziy banki hisob-kitob markazida (keyingi oʻrinlarda — HKM) maxsus hisobvaraq orqali amalga oshiriladi.
Dilyerlarning mablagʻlari hisobini yuritish bu hisoblarni yuritish tartibini tartibga soluvchi ikki tomonlama bitimlar asosida shaxsiy hisoblarda amalga oshiriladi.
64. Auksion yoki savdo kunida soat 9.00 gacha HKM dilyerlar mablagʻlari hisobidan (xususan, har bir diler uchun) OʻzRVBga maʼlumot berishlari kerak. OʻzRVB hisobvaragʻida HKM bayonotlarini olganidan soʻng, unda koʻrsatilgan summalar dilyerlarning shaxsiy hisob raqamlariga oʻtkaziladi.
65. DOʻMGʻM toʻlab berishda savdolarda sotishdan kelib tushgan pul mablagʻlari, OʻzRVB komissiya mukofotini chegirib tashlagan holda,shuningdek DOʻMGʻMdan olinadigan foizlar boʻyicha olingan daromadlar dilyerlarning shaxsiy hisob varaqlariga oʻtkazib beriladi.
Ushbu mablagʻlar savdo tizimidagi dilyerlarning hisobvaraqlarida saqlanadi.
66. Shaxsiy hisobvaraqlarda saqlanadigan mablagʻlar bloklanadi va barcha savdo sessiyasi davomida dilyerlarning hisobvaragʻidan oʻtkazilishi mumkin emas.
67. DOʻMGʻM bilan savdo sessiyasida tuzilgan bitimlar natijalari boʻyicha dilyerlar va ularning investorlarining (kliringlash) oʻzaro majburiyatlarini belgilash, aniqlash va toʻlash fondlar boʻyicha amalga oshiriladi va har bir diler aniq majburiyatlari savdo sessiyasining natijalari boʻyicha aniqlanadi.
68. Dilerning aniq majburiyatlari oʻz ichiga ular tomonidan sotib olingan DOʻMGʻM uchun pul mablagʻlari va Diler tomonidan sotilgan DOʻMGʻM uchun toʻlovlarni chegirib tashlab, OʻzRVB ning komissiya toʻlovlarini oladi.
69. Xaridor — Dilyerlar hisobvaraqlaridagi pul mablagʻlarini echib olish va sotuvchi — Dilyerlar shaxsiy hisobvaraqlariga oʻtkazish dilyerlar bilan tuzilgan shartnomalar asosida OʻzRVB tomonidan yakuniy hisob-kitob bitimlariga muvofiq amalga oshiriladi.
70. Markaziy banki tomonidan belgilangan talablarga muvofiq chiqarilgan va oʻtkazilgan hisob boʻyicha OʻzRVB hisob hujjatlar asosida HKM OʻzRVBni amalga oshiradi.
71. Markaziy bankning DOʻMGʻM operatsiyalari boʻyicha hisob-kitoblari HKKM OʻzRVBni orqali amalga oshiriladi.
72. Savdo sessiyasi tugagandan soʻng, savdo tizimidagi dilerlik hisobvaraqlari blokdan chiqariladi.
§ 5. Foizlarni toʻlash tartibi
73. DOʻMGʻM egalariga foiz toʻlash shaklidagi foiz daromadlari foizlar daromadlarini toʻlash har bir muddati tugagandan soʻng amalga oshiriladi.
Foizlarni toʻlash miqdori Markaziy bank bilan kelishilgan holda Moliya vazirligi tomonidan belgilangan DOʻMGʻMning nominal qiymati boʻyicha hisoblangan foizlar shaklida belgilanadi.
74. OʻzRVB foizlarni toʻlash muddatining oxirgi ish kuni boʻyicha savdolar yopilgandan soʻng depozit hisobvaraqlari boʻyicha balans va foizlarni toʻlash muddati tugagandan soʻng har bir eganing hisoblangan foiz daromadlarini Markaziy bankka taqdim etadi.
75. DOʻMGʻM boʻyicha foizlar toʻlovlari keyingi ish kunida, foizlarni toʻlash muddati tugagandan soʻng Markaziy bank tomonidan HKKM OʻzRVBning hisobvaragʻiga mablagʻ oʻtkazish yoʻli bilan amalga oshiriladi.
76. Investorlar tomonidan foizlarni toʻlash boʻyicha hisob-kitoblar dilyerlar tomonidan tuzilgan shartnomalarga muvofiq amalga oshiriladi.
77. Foizlarni toʻlash uchun mablagʻlar tushganidan soʻng OʻzRVB ushbu mablagʻlarni savdo tizimidagi dilyerlarning shaxsiy hisob raqamlariga oʻtkazadi. Dilyerlar investorlarning reyestri va oʻzlarining DOʻMGʻMlariga muvofiq banklarda talab mavjud boʻlgan depozit hisobvaragʻiga joriy foizlar boʻyicha toʻlovlar uchun foizlar miqdorini hisoblab chiqadilar.
§6. Obligatsiyalarni toʻlash tartibi
78. Markaziy bank ushbu Nizomning 11-ilovasiga muvofiq, keyingi emissiya summalarini toʻlab berish toʻgʻrisidagi maʼlumotni muddatidan oldin 7 kundan kechiktirmasdan eʼlon qiladi.
79. DOʻMGʻMni toʻlab berish kuni mahalliy vaqt bilan soat 9.00 dan 10.00 gacha amalga oshiriladi.
80. Toʻlash boshlanguniga qadar, Savdo tizimi Dilyerlar (Investorlar) DOʻMGʻMini “depo” hisobvaragʻidagi “bloklangan” boʻlimdan xuddi oʻsha “depo” hisobvaragʻning “asosiy” boʻlimiga oʻtkazishni amalga oshiradi.
81. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki nominalga teng qiymatda toʻlanadigan DOʻMGʻMning butun hajmini sotib olish uchun Savdo tizimida ariza kiritadi.
§ 7. Markaziy bankning DOʻMGʻM bozorida vakolatlari
82. Agentlik,dilerlik va nazorat organi vazifasini bajaruvchi markaziy bank quyidagi huquqlarga ega:
a) DOʻMGʻMning joylashishini va aylanishini kuzatib boradi va savdo tizimiga qoʻyiladigan talablarni belgilaydi;
b) tashkilotlar bilan dilerlik vazifalarini bajarish uchun shartnomalar tuzish;
v) DOʻMGʻM joylashtirish uchun kim oshdi savdosini oʻtkazish qoidalarini belgilaydi va Moliya vazirligi nomidan kimoshdi savdosini oʻtkazadi;
g) Moliya vazirligining topshirigʻiga asosan avval joylashtirilgan DOʻMGʻM muddatidan oldin qoplab beradi, joylashtirilmay qolganlarini DOʻMGʻM ikkilamchi bozorida qoʻshimcha sotuvini amalga oshirishadi;
d) Moliya vazirligi nomidan davlat budjeti mablagʻlari hisobidan, GSKO qarzlarini toʻlash va foizlarni toʻlashni amalga oshirish;
e) ushbu Nizom yoki amaldagi qonunchiligi asosan buzilishi aniqlansa, DOʻMGʻM bilan operatsiyalar qiladigan har qanday dilerning ishini toʻxtatib qoʻyish;
j) ikkilamchi bozorda operatsiyalarni amalga oshiradi.
§ 8. DOʻMGʻM bozorida axborotni oshkor qilish
83. DOʻMGʻM bozorining rasmiy maʼlumotlar tarkibiga ushbu Nizomning 3, 6, 10, 11-son ilovalarida keltirilgan va ommaviy axborot vositalarida chop etilgan maʼlumotlar kiradi.
84. Ushbu Nizomning maqsadlari uchun savdo tizimida saqlangan va rasmiy tarkibga kiritilmagan barcha maʼlumotlarni sir hisoblanadi, shu jumladan, Markaziy bankka kelib tushadigan DOʻMGʻM boʻyicha oldi-sotdi bitimlari toʻgʻrisidagi shartlar, dilyerlar va investorlarning “depo” hisoblaridagi qoldiq maʼlumotlar.
85. Maxfiy maʼlumotlar, shuningdek davlat va bank sirini oʻz ichiga olgan maʼlumotlar qonun hujjatlari talablariga muvofiq taqdim etiladi.
§ 9. Nizolarni koʻrib chiqish
86. Dilyerlar va OʻzRVB oʻrtasida yuzaga keladigan nizolar OʻzRVBda maxsus tuzilgan komissiya tomonidan hal etilishga ruxsat etiladi.
87. Komissiya qaroridan norozi boʻlgan taqdirda, tomonlar iqtisodiy sudiga murojaat qilish huquqiga ega.
88. Komissiya tomonidan nizolarni koʻrib chiqish uchun yigʻimlar undirish taqiqlanadi.
Nizomga 1-ILOVA
Roʻyxatga olish kodlarini shakllantirish
TARTIBI
1. Roʻyxatga olish raqamini berish tartibi.
a) Roʻyxatga olish raqami DOʻMGʻM bilan muomala qiluvchi har bir diler yoki investorga beriladi.
b) Mazkur Nizomga muvofiq diler kodi Markaziy bank tomonidan Markaziy bank bilan tuzilgan shartnoma asosida dilerlik vazifalarini bajaruvchi tashkilotga beriladi. Diler kodini oʻzgartirish yoki boshqa tashkilotga berish faqat Markaziy bank tomonidan amalga oshirilishi mumkin.
v) Investorning roʻyxatga olish kodi OʻzRVB investoriga diler tomonidan taqdim etilgan investorning identifikatsion kartochkasi asosida beriladi.
2. Dilerning roʻyxatga olish kodi.
a) Dilerning roʻyxatga olish kodi uchta guruhga boʻlinadigan oʻnta muhim raqamlardan iborat: X0X1X2X3X4X5X6X7X8X9.
b) Birinchi guruh X0, bozor raqamini koʻrsatadi.
v) Ikkinchi guruh, X1X2XZX4, Markaziy bank bilan tuzilgan bitim boʻyicha unga berilgan dilerning tartib raqamini koʻrsatadi.
g) uchinchi guruh, X5X6X7X8X9, har doim 00000 ga teng.
3. Investorning roʻyxatga olish raqami
a) Investorning roʻyxatga olish kodi uchta guruhga boʻlinadigan oʻnta muhim raqamlardan iborat: X0X1X2X3X4X5X6X7X8X9
b) Birinchi guruh X0, bozor raqamini koʻrsatadi.
v) Ikkinchi guruh, X1X2XZX4, Markaziy bank bilan tuzilgan bitim boʻyicha unga berilgan dilerning tartib raqamini koʻrsatadi.
g) Uchinchi guruh X5X6X7X8X9, xizmat koʻrsatish shartnomasini tuzishda diler tomonidan investorga berilgan tartib raqamini koʻrsatadi.
4. Markaziy bankning roʻyxatga olish raqami
a) Markaziy bankning roʻyxatga olish raqami — 1000100000.
b) diler bilan xizmat koʻrsatish shartnomasini tuzgan investorning roʻyxatga olish raqami 10001X5X6X7X8X9 boʻlsa, bu yerda X5X6X7X8X9 ushbu ilovaning 3-bandining “g” kichik bandiga muvofiq raqamlanadi.
Nizomga 2-ILOVA
ChIQARISh IDENTIFIKATSIYA RAQAMI
1. DOʻMGʻMning har bir soniga identifikatsiya raqami beriladi.
2. Identifikatsiya raqami oʻnta muhim raqamlardan iborat: X1X2X3X4X5X6X7X8X9 X10.
3. Birinchi raqam (X1) — “2” raqami qimmatli qogʻoz koʻrinishida — qarz majburiyatini koʻrsatadi.
4. Ikkinchi raqam (X2) qimmatli qogʻozning turini bildiradi:
a) “4” — oʻn ikki oylik DOʻMGʻM uchun;
b) “5” — oʻn sakkiz oylik DOʻMGʻM uchun;
v) “6” — yigirma toʻrt oylik DOʻMGʻM uchun;
g) “7” — oʻttiz oylik DOʻMGʻM uchun;
d) “8” — oʻttiz olti oylik DOʻMGʻM uchun;
e) “9” — qirq sakkiz oylik DOʻMGʻM uchun;
j) “0” — oltmish oylik DOʻMGʻM uchun;
5. Uchinchi, toʻrtinchi va beshinchi raqamlar (XZX4X5) — ushbu turdagi chiqarishning tartib raqami koʻrsatadi.
6.Oltinchi, yettinchi va sakkizinchi raqamlar (X6X7X8) — “UMF” (“Uzbekistan Ministry of Finance”) harfi — emitentni koʻrsatadi.
7. Toʻqqizinchi raqam (X9) — “S” harfi — davlat qimmatli qogʻozi ekanligidan dalolat beradi.
8. Oʻninchi raqam (X10) — foizlar toʻlovining foiz stavkasidagi oʻzgarishlarni koʻrsatadi:
“F” — belgilangan foiz.
Misollar:
a) belgilangan foizli daromadga ega boʻlgan oʻn sakkiz oylik DOʻMGʻMning birinchi chiqarilishi “25001UMFS F” raqamlanadi.
b) belgilangan foizli daromadga ega boʻlgan oʻttiz oylik DOʻMGʻMning birinchi chiqarilishi “27001 UMFSF” raqamlanadi.
Nizomga 3-ILOVA
Nizomga 4-ILOVA
Nizomga 5-ILOVA
Nizomga 6-ILOVA
Kim oshdi savdosi yakunlari boʻyicha
RASMIY HISOBOT
DOʻMGʻM chiqarishni joylashtirish boʻyicha (chiqarish XXXXX, muddat XXX kunlar) kim oshdi savdosi yakunlari toʻgʻrisida rasmiy hisobot quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi:
1.Oʻtkazish joyi va sanasi
2. Kim oshdi savdosida ishtirok etuvchi tashkilotlar soni.
3. Topshirilgan arizalar soni va arizalarning jami pul hajmi.
4. Topshirilgan arizalarining baho koʻlami.
5. DOʻMGʻMni savdosi eng kam va oʻrta muallaq baholari oʻlchami
6. Taʼminlangan arizalar soni va ularning jami qiymatdagi foizi.
7. Sotilgan DOʻMGʻMning sondagi miqdori
8. Eng kam va oʻrta muallaq baholari boʻyicha daromad.
Nizomga 7-ILOVA
Nizomga 8-ILOVA
Izoh:
2-ustuncha — Savdo tizimida kelishuv raqami;
3-ustuncha — Kelishuv tuzilgan vaqti;
4-ustuncha — kelishuv turi (“k” — sotib olish, “p” — sotish);
5-ustuncha — sotib olingan yoki sotilgan qimmatli qogʻozlar soni;
6-ustuncha — kelishuv bahosi nominaldan foiz koʻrsatkichda;
7-ustuncha — Savdo tizimida ariza raqami;
8-ustuncha — dilerning mijozi nomi (kelishuv tuzilishi vaqtida mijozning talabiga asosan);
9-ustuncha — kelishuvning sumdagi qiymati;
10-ustuncha — OʻzRVB ning xizmatlari uchun komissiyaning soʻmdagi qiymati.
9-ustunchada summa “+” belgi bilan koʻrsatiladi, esli ona podlejit zachisleniyu na schet dilera ili so znakom “-”, esli ona podlejit spisaniyu so scheta dilera.
JAMI qatorida 9 va 10 ustunchalarning arifmetik qiymati koʻrsatiladi.
Nizomga 9-ILOVA
Izoh:
2-ustuncha — Savdo tizimida kelishuv raqami;
3-ustuncha — Kelishuv tuzilgan vaqti;
4-ustuncha — kelishuv turi (“k” — sotib olish, “p” — sotish);
5-ustuncha — sotib olingan yoki sotilgan qimmatli qogʻozlar soni;
6-ustuncha — kelishuv bahosi nominaldan foiz koʻrsatkichda;
7-ustuncha — Savdo tizimida ariza raqami;
8-ustuncha — dilerning mijozi nomi (kelishuv tuzilishi vaqtida mijozning talabiga asosan);
9-ustuncha — kelishuvning soʻmdagi qiymati;
10-ustuncha — OʻzRVB ning xizmatlari uchun komissiyaning soʻmdagi qiymati.
Nizomga 10-ILOVA
Izoh. Baho nominal qiymatdan 0,01% aniqlik bilan foizda koʻrsatilgan
Nizomga 11-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining 2017-yil 27-noyabrdagi172-son, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2017-yil 27noyabrdagi 244-V-1-son01/12-18/04-son (roʻyxat raqami 1327-1, 2017-yil 27-dekabr) qarorlari bilan kiritilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar bilan.