Plazma markazlarining sanitariya qoidalari va normalarini (0072-24-son SanQvaN) tasdiqlash toʻgʻrisida (11-son)
29.04.2024
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining
Qarori
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2024-yil 21-mayda hisobga olindi, hisob raqami 251]
Oʻzbekiston Respublikasining “Aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi toʻgʻrisida”gi Qonuni hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 25-iyuldagi PF-6035-son “Koronavirus pandemiyasini yumshatish, aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi va salomatligini saqlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi qaror qiladi:
1. Plazma markazlarining sanitariya qoidalari va normalari (0072-24-son SanQvaN) ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil, Savdo-sanoat palatasi, Sogʻliqni saqlash vazirligi hamda Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi bilan kelishilgan.
3. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Rais B. YuSUPALIYEV
Toshkent sh.,
2024-yil 29-aprel,
11-son
Kelishildi:
Savdo-sanoat palatasi raisi D. VAXABOV
2024-yil 4-aprel
Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil D. KASIMOV
2024-yil 19-aprel
Sogʻliqni saqlash vaziri A. XUDAYAROV
2024-yil 18-aprel
Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vaziri B. ZAKIROV
2024-yil 30-mart
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining 2024-yil 29-apreldagi 11-son qaroriga ILOVA
Plazma markazlarining sanitariya qoidalari va normalari (0072-24-son SanQvaN)
Mazkur sanitariya qoidalari va normalari (bundan buyon matnda sanitariya qoidalari deb yuritiladi) donor qoni va uning tarkibiy qismlarini toʻplash, tayyorlash, qayta ishlash va saqlashga ixtisoslashtirilgan plazma markazlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablarini belgilaydi.
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur sanitariya qoidalarida quyidagi tushunchalardan foydalaniladi:
plazma markazi — donor qoni va uning tarkibiy qismlarini toʻplash, tayyorlash, qayta ishlash va saqlashga ixtisoslashtirilgan yuridik shaxs;
donor — oʻz qoni va uning tarkibiy qismlaridan bir qismini tibbiyot ehtiyojlari uchun ixtiyoriy ravishda beruvchi jismoniy shaxs;
plazmaferez — inson tanasidan tashqarida qonni shaklli elementlar va plazmaga ajratish usuli;
plazmaferez zali — apparat usulida qonni shaklli elementlar va plazmaga ajratish uchun moʻljallangan qon olish zali;
qon plazmasi — qon preparatlarini (albumin, immunoglobulinlar va koagulatsion omillar) ishlab chiqarish uchun aferez usuli bilan olingan qonning tarkibiy qismi;
donatsiya — donordan olingan qon va uning tarkibiy qismlarini retsipiyentga (tibbiy koʻrsatmalarga asosan qon yoki uning tarkibiy qismlarining quyilishiga muhtoj boʻlgan shaxsga) quyish uchun moʻljallangan yoki boshqa tibbiyot ehtiyojlarida (dori vositalarini tayyorlash va h.k.) foydalanish uchun tayyorlash muolajasi;
fraksiyalash — fizik va kimyoviy jarayonlar orqali qon plazmasidagi qimmatli oqsillarni (albumin, immunoglobulin, ivish omillari) ajratib olishdir.
2. Plazma markazlari quyidagilardan iborat boʻlishi lozim:
donorlarni qabul qilish va hisobga olish joyi;
donorlarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish va tanlab olish xonasi;
plazmaferez zali;
qon plazmasini birlamchi qayta ishlash xonasi;
qon plazmasini saqlash xonasi;
sarf materiallarini saqlash xonasi;
plazma markazi maʼmuriyati va xodimlarining xonalari.
3. Plazma markazlari xonalarining maydoni mazkur sanitariya qoidalarining 1-ilovasiga muvofiq boʻlishi lozim.
4. Avtomatik gematologik analizator qurilmasi plazmaferez zaliga joylashtirishi lozim.
2-bob. Qon plazmasini birlamchi qayta ishlash xonasiga qoʻyiladigan talablar
5. Qon plazmalarini qayta ishlash birlamchi qayta ishlash xonasida ishlovchi xodimlar tomonidan amalga oshirilishi kerak.
6. Dastlabki qayta ishlash jarayonida plazma namunalari yigʻuvchi plastik qopcha tarkibidagi standart igna ushlagich yoki qoʻshimcha kichik qopcha orqali vakuum naychalariga olinadi.
7. Infeksion kasalliklarni aniqlash uchun olingan qon plazmasi +2 — +6 °C haroratda 24 soat qon plazmasini saqlash xonasida saqlangandan soʻng, qon plazmasini birlamchi qayta ishlash xonasiga oʻtkaziladi.
8. Qon plazmasini birlamchi qayta ishlash xonasi boshqa xonalardan alohida joylashtirilishi va undan faqat qon plazmasini birlamchi qayta ishlash maqsadida foydalanilishi kerak.
9. Pol yuzalari, devorlar va shiftlar silliq, suvga chidamli, tozalashga va dezinfeksiya qilishga qulay boʻlishi hamda shikastlanishga moyil boʻlmasligi kerak.
3-bob. Qon plazmasini saqlash xonasiga qoʻyiladigan talablar
10. Qon plazmasini birlamchi qayta ishlashdan soʻng qon plazmasini saqlash xonasidagi muzlatkichlarga vaqtincha saqlash uchun joylashtirilishi kerak.
11. Fraksiyalash uchun qon plazmasining saqlash harorati -30 °C dan yuqori boʻlmasligi kerak.
12. Pol yuzalari, devorlar va shiftlar silliq, suvga chidamli, tozalashga va dezinfeksiya qilishga qulay boʻlishi hamda shikastlanishga moyil boʻlmasligi kerak.
13. Muzlatish xonalarining devorlari izolatsiyali, kukunli boʻyoq bilan boʻyalgan metall sendvich panelidan iborat boʻlishi lozim.
14. Qon plazmasini saqlash xonasi pol yuzalari zanglamaydigan poʻlat yoki alyuminiydan qilingan boʻlishi shart.
15. Qon plazmasi qon plazmasini saqlash xonasida kamida ikki hafta mobaynida saqlanishi shart.
16. Qon plazmalari qayta ishlanishidan oldin koʻzdan kechirilishi hamda alohida qayd bilan belgilanishi lozim.
17. Yaroqsiz deb topilgan qon plazmalarini zararsizlantirish bunga ixtisoslashgan tashkilot tomonidan amalga oshirilishi kerak.
18. Tibbiy va maishiy chiqindilar alohida idishlarda saqlanishi kerak.
19. Plazmaferez usuli bilan qon plazmasini yigʻish uchun sarflanadigan materiallar faqat sarf materiallarini saqlash xonasida saqlanishi kerak.
20. Sarf materiallarini saqlash xonasining pol yuzalari, devorlari va shiftlari silliq, suvga chidamli boʻlishi va shikastlanishga moyil boʻlmasligi hamda tozalash va dezinfeksiya qilishga qulay boʻlishi kerak.
4-bob. Harorat rejimi va haroratni kuzatishga qoʻyiladigan talablar
21. Plazmaferez zali, qon plazmasini birlamchi qayta ishlash va sarf materiallarini saqlash xonalarining harorati +15 °C dan +25 °C gacha boʻlishi kerak.
22. Sarf materiallarini saqlash xonasida namlik 70 foizdan yuqori boʻlmasligi lozim.
23. Mazkur sanitariya qoidalarini ishlab chiquvchilar roʻyxati 2-ilovada keltirilgan.
Plazma markazlarining sanitariya qoidalari va normalariga (0072-24-son SanQvaN) 1-ILOVA
Plazma markazlari xonalarining maydoni
Plazma markazlarining sanitariya qoidalari va normalariga (0072-24-son SanQvaN) 2-ILOVA