Dorixonalarning joylashuvi va jihozlanishiga doir sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlarini (0071-24-son SanQvaN) tasdiqlash toʻgʻrisida (10-son)

05.04.2024

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining

Qarori

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2024-yil 26-aprelda hisobga olindi, hisob raqami 248]

Oʻzbekiston Respublikasining “Aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi toʻgʻrisida”gi Qonuni va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 25-iyuldagi PF-6035-son “Koronavirus pandemiyasini yumshatish, aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi va salomatligini saqlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi qaror qiladi:

1. Dorixonalarning joylashuvi va jihozlanishiga doir sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari (0071-24-son SanQvaN) ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. “Dorixonalarni loyihalashtirish, jihozlash va ekspluatatsiya qilishning sanitariya qoidalari va meʼyorlari” (0337-16-son SanQvaN, 2016-yil 26-dekabr) oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.

3. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil, Oʻzbekiston Savdo-sanoat palatasi, Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi bilan kelishilgan.

4. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi.

Rais B. YUSUPALIYEV

Toshkent sh.,

2024-yil 5-aprel,

10-son

Kelishildi:

Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vaziri B. ZAKIROV

2024-yil 2-aprel

Oʻzbekiston Savdo-sanoat palatasi Raisi D. VAXABOV

2024-yil 14-mart

Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakili D. KASIMOV

2024-yil 4-aprel

Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vaziri B. MUSAYEV

2024-yil 19-mart

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining 2024-yil 5-apreldagi 10-son qaroriga ILOVA

Dorixonalarning joylashuvi va jihozlanishiga doir sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari (0071-24-son SanQvaN)

Mazkur sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari (bundan buyon matnda sanitariya qoidalari deb yuritiladi) barcha turdagi dorixonalar va ularning filiallarining joylashuvi, sanitariya-gigiyena holati, jihozlanishi va xodimlarning shaxsiy gigiyenasiga qoʻyiladigan talablarni belgilaydi.

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Mazkur sanitariya qoidalarida quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

dorixona — dorixona dori vositalarini va tibbiy buyumlarni chakana realizatsiya qilishni, shuningdek ularni tayyorlashni amalga oshirish uchun tegishli litsenziyaga ega boʻlgan yuridik shaxs shaklida yoki yuridik shaxsning tarkibiy boʻlinmasi shaklida tashkil etilishi mumkin. Dorixonalarning filiallari, davolash-profilaktika muassasalarining dorixonalari ham dorixonalar jumlasiga kiradi;

ijtimoiy dorixona — oʻz logotipiga ega boʻlgan, dorixona assortimentidagi ijtimoiy ahamiyatga ega barcha dori vositalari va tibbiy buyumlar hamda Oʻzbekiston Respublikasida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan boshqa dori vositalari va tibbiy buyumlarning chakana realizatsiyasi bilan shugʻullanuvchi, Sogʻliqni saqlash tizimidagi ixtisoslashtirilgan tashkilot;

dorixonaning omborxonasi (bundan buyon matnda omborxona deb yuritiladi) — tayyor dori vositalari, tibbiyot buyumlari, sanitariya-gigiyena vositalari, kosmetika vositalarini saqlash boʻlimi;

dori vositalari — kasalliklar profilaktikasi, ularga tashxis qoʻyish va ularni davolash, shuningdek odam organizmining holati va funksiyalarini oʻzgartirish uchun tibbiyot amaliyotida qoʻllanilishiga ruxsat etilgan dori moddalari (substansiyalar) va yordamchi moddalar asosida olingan vositalar, dori moddalari (substansiyalar), dori preparatlari;

“angro” mahsuloti — yirik qadoqda ishlab chiqariladigan va sotiladigan, shuningdek, keyinchalik tayyor dori vositalarini ishlab chiqarish (tayyorlash) uchun ishlatiladigan dori vositasi hisoblanadi;

aseptik blok — tarkibi mexanik zarralar va mikroorganizmlar bilan meʼyorlashtirilgan, havosi toza boʻlgan, aseptik sharoitda dori vositalarini tayyorlash uchun moʻljallangan ishlab chiqarish binolari.

2-bob. Dorixona va ularning filiallarini joylashuviga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari

2. Dorixonalar alohida binoda yoki turar joy va noturar joy binolarining birinchi qavatida joylashgan boʻlishi, dori vositalarini saqlash va qadoqlash uchun moʻljallangan xonalar birinchi qavat ostidagi xonalarda joylashgan boʻlishi mumkin.

3. Davolash profilaktika muassasalari dorixonalari quyidagicha joylashtirilishi lozim:

alohida binoda;

shifoxona asosiy binosining davolash-diagnostika blokida;

umumiy shifoxona binosining birinchi qavatida.

Davolash profilaktika muassasalari dorixonalari uchun ajratiladigan maydonlarning minimal oʻlchamlari mazkur sanitariya qoidalarining 1-ilovasida keltirilgan.

4. Ijtimoiy dorixonalarning filiallari qishloq va ovullarda joylashgan oilaviy poliklinika binolarida joylashganda filial maydoni kamida 8 m2, oilaviy poliklinikalarda joylashganida esa kamida 16 m2 maydonga ega boʻlishi kerak.

5. Dorixona va ularning filiallari turar joy binolari va jamoat binolarining birinchi qavatida joylashganda, ular dorixonaga tashrif qiluvchilar uchun alohida koʻchadan kirish eshigi hamda tovarlarni qabul qilish va boʻsh idishlarni olib ketish uchun moʻljallangan hovli tomonga qaratilgan xizmat eshigi boʻlishi zarur.

6. Dorixonalar va ularning filiallari uchun ajratiladigan maydonlarning minimal oʻlchamlari ushbu sanitariya qoidalarining 2-ilovasiga muvofiq boʻlishi lozim.

3-bob. Dorixona va ular filiallarining isitish va sovutish hamda yoritish tizimiga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari

7. Dorixona va ularning filiallarida isitish tizimi mavjud boʻlishi kerak.

8. Dorixonalarning mikroiqlim koʻrsatkichlari QMQ 2.04.05-97 “Isitish, ventilyatsiya va konditsiyalash” talablariga javob berishi lozim.

9. Binoni isitish davrida dorixonalarning savdo zalidagi havo harorati kamida 16°C boʻlishi, dorixona xonalarida harorat va havo almashtirish tezligi mazkur sanitariya qoidalarining 3-ilovasiga muvofiq boʻlishi kerak.

10. Dorixona binolarida har 4 h (soat)da bir marta havo almashinuvi tabiiy va umumiy ventilyatsiya orqali amalga oshirilishi zarur.

11. Isitish moslamalari dori vositalarining saqlash sharoitiga salbiy taʼsir koʻrsatmaydigan joylarga oʻrnatilishi lozim.

12. Dorixonalarni sunʼiy yoritish talablari mazkur sanitariya qoidalarining 4-ilovasiga muvofiq amalga oshirilishi zarur.

13. Dorixona va ularning filiallarini tabiiy shamollatish framuga (darchalar) va derazalar yordamida amalga oshirilishi kerak.

4-bob. Dorixona va ular filiallarining xonalari hamda jihozlanishiga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari

14. Dorixona xonalari ishlab chiqarish (tovarlarni qabul qilish, tayyorlash, saqlash va tarqatish xonalari) va maʼmuriy-maishiy (idora, kiyinish xonasi, hojatxona va shu kabilar) xonalardan iborat boʻlishi lozim.

15. Dori vositalari va tibbiy buyumlarni saqlash uchun xonalar kerakli miqdorda stellajlar va tagliklar (paddon) bilan jihozlangan boʻlishi, bunda polda tagliklarsiz joylashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi.

16. Dori vositalari va tibbiy buyumlarni saqlash xonasida devoriy gazeta osish, gullarni oʻstirish, polga gilam solish, pardalar osishga yoʻl qoʻyilmaydi. Buning uchun yoʻlak, xodimlar dam olish xonalaridan foydalanish lozim.

17. Dori vositalarini tayyorlash jarayoniga koʻra retseptura boʻlimi xizmat koʻrsatish boʻlimiga yonma-yon va dori vositalarini tarqatish boʻlimiga yaqinroq joylashishi zarur.

18. Ishlab chiqarish jarayoniga koʻra, dorixonaning yordamchi xonasi analitik, distillyatsiya va tayyorlash xonasiga (nastoyka va qaynatma tayyorlash xonasi) yaqin joylashtirilishi, tayyorlov (shlyuz bilan) va qadoqlash xonasi bevosita bogʻliq holda analitik xonaga, distillash xonasi yordamchi xonasiga bevosita tutash, aseptik xonaga yaqin joylashgan boʻlishi kerak.

19. Dori vositalarini tayyorlash xonalarida ovqatlanishga yoʻl qoʻyilmaydi.

20. Omborxona alohida qurilgan yoki noturar joyga aylantirilgan turar joy binolarining xonalarida joylashgan boʻlishi mumkin. Bunda, omborxona boshqa xonalardan izolyatsiya qilingan, alohida kirish yoʻlakchasi va maydoniga ega boʻlishi kerak. Omborxona turar joy binolarining noturar joyga aylantirilgan xonalarida joylashgan hollarda, dori vositalarini va tibbiy buyumlarni yuklash va tushirish turar joy binosi derazalari tagida amalga oshirilmasligi zarur.

21. Dorixonaga kirish joyida 1,0 m kenglikdagi pandus bilan jihozlangan boʻlishi kerak (istisno tariqasida 0,9 m boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi).

Bunda, 0,7 — 0,9 m balandlikdagi qoʻl ushlagichlar oʻrnatilishi, pandus qiyaligi 1:10 nisbatdan yuqori boʻlmasligi kerak, shuningdek oyoq kiyimini tozalash moslamalari (reshetka, skrebka va boshqalar) oʻrnatilgan boʻlishi zarur. Moslamalar zarur boʻlganda, ammo bir kunda bir martadan kam boʻlmagan holda tozalab turilishi lozim.

22. Dorixona jihozlarining tashqi tomoni kabi ichi ham silliq, dori vositalariga, kimyoviy reaktivlar taʼsiriga chidamli materiallardan tayyorlangan boʻlishi, jihozlar va dorixona mebellari tozalash uchun qulay boʻlmagan joylarga oʻrnatilmasligi va yorugʻlik manbalarini toʻsib qoʻyilmasligi zarur.

23. Pardozlash materiallari sifatida suv oʻtkazmaydigan boʻyoqlar, emallar yoki ochiq rangli kafel plitalardan foydalanilishi, pollar keramik plitalar yoki choklari payvandlangan linoleum bilan qoplanishi kerak.

24. Javonlar tashqi devorlardan 0,6-0,7 m oraliqda, shiftdan kamida 0,5 m pastda va poldan kamida 0,25 m balandlikda masofada joylashtirilishi hamda javonlar orasidagi masofa kamida 0,75 mni tashkil etishi zarur.

25. Yozda quyoshli tomonda joylashgan derazalar va vitrinalar derazalarning tashqi tomonidan yoki romlar orasidan quyoshdan himoya qiluvchi vositalar (jalyuzilar, soyabonlar va boshqalar) bilan toʻsilishi lozim.

26. Xonalarni shamollatish uchun foydalaniladigan oynaning framuga yoki darchalari oʻlchami 2x3mm dan ortiq boʻlmagan katakchali metall yoki plastmassali olinadigan toʻrlar bilan himoyalanishi zarur.

27. Ishlab chiqarish xonalarida ishlash uchun zarur boʻlgan maʼlumot stendlari va jadvallari nam usulda tozalash va dezinfeksiya qilishga imkon beradigan materiallardan tayyorlanishi kerak.

28. Dorixonaning dorilarni realizatsiya qilish boʻlimi xodimlarni toʻgʻridan-toʻgʻri havo-tomchi infeksiyalaridan himoya qiluvchi qurilmalar (antiseptiklar) bilan jihozlangan boʻlishi lozim.

29. Aseptik blok, tayyorlash va assistentlik xonalariga kirishdan oldin, hojatxonaning dahlizidagi polda dezinfeksiyali eritma bilan namlangan rezinali gilamchalar boʻlishi zarur.

30. Dori vositalarini tayyorlash va qadoqlash xonalarida qoʻl yuvish rakovinasi oʻrnatilgan boʻlishi kerak.

31. Yuvish xonasida inyeksiya eritmalari va koʻz tomchilarini tayyorlash uchun moʻljallangan idishlarni yuvish uchun rakovinalar belgilar (rangli belgilar yoki yozuvlar) bilan ajratilgan boʻlishi lozim.

32. Qoʻl yuvish moslamasi oʻrnatish joyida devorlarga poldan 1,6 m balandlikda va har tomondan 20 sm kenglikdagi plitkalar yoki boshqa namlikka chidamli materiallar bilan ishlov berilishi kerak.

33. Dorixona va ularning filiallarida maxsus dorixona mebellari (masalan, stellaj), asbob-uskunalari, termolabil dori vositalarini saqlaydigan sovitkich, dori vositalari savdosi va ular toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bilan taʼminlangan boʻlishi lozim.

34. Dori vositalarini realizatsiya qilish boʻlimi va saqlash xonasiga kerakli haroratni taʼminlaydigan konditsioner oʻrnatilgan boʻlishi zarur.

35. Tayyor dori vositalarini saqlash uchun moʻljallangan xonalar ventilyatsiya va havo haroratini nazorat qilish uchun termometr bilan jihozlangan boʻlishi, termometr omborning ichki devorlariga isitish moslamalaridan uzoqda, poldan 1,5 — 1,7 m balandlikda va eshikdan 1 m masofada oʻrnatilishi kerak.

36. Dorixona va ularning filiallari profilaktik dezinfeksiya ishlarini oʻtkazish uchun koʻchma kvars lampasi bilan jihozlangan boʻlishi kerak.

37. Yonuvchan suyuqlik (YoS), yengil yonuvchi suyuqliklar (YeYoS), shuningdek spirtli, yogʻli va boshqa turdagi dori vositalari alohida temir shkaflarda saqlanishi lozim.

Giyohvandlik va psixotrop dori vositalari hamda prekursorlar maxsus ajratilgan va jihozlangan joylarda saqlanishi lozim.

5-bob. Dorixonalar va ularning filiallarini tozalashga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari

38. Dorixonalar va ularning filiallaridagi barcha xonalar har kuni nam usulda, haftada bir marotaba dezinfeksiyalovchi vositalar yordamida tozalanishi kerak.

Dorixonalar va ularning filiallarini dezinfeksiya qilish mazkur sanitariya qoidalarining 5-ilovasiga muvofiq amalga oshirilishi lozim.

Dorixonalarda dezinseksiya va deratizatsiya tadbirlari SanQvaN 0291-11 “Dezinfektologik-profilaktik tadbirlar bilan shugʻullanuvchi muassasalar, tashkilot, korxona va boshqa xoʻjalik yurituvchi subyektlarga qoʻyiladigan gigiyenik talablar”ga muvofiq amalga oshirilishi zarur.

39. Deraza romlari, oyna va ular orasidagi boʻshliqlar har oyda kamida bir marta issiq suv va sovun yoki boshqa tozalash vositalari bilan yuvilishi kerak.

40. Dori-darmonlar va tibbiy buyumlarni saqlash uchun shkaflar tez-tez, biroq haftada kamida bir marta tozalanishi zarur.

41. Qoʻl yuvish uchun rakovina va sanitariya xonalari kuniga 2-marta tozalanishi va dezinfeksiya qilinishi lozim.

42. Sanitariya xonalari va boshqa xonalarni tozalash uchun alohida tozalash uskunalari ajratilishi, ularga belgi qoʻyilishi va ulardan qatʼiy belgilangan tartibda foydalanilishi hamda maxsus ajratilgan joy (xona, shkaf)da saqlanishi kerak.

43. Pollar smenada kamida 1-marta, devor va eshiklar haftasiga kamida 1-marta dezinfeksiyalovchi vositalar bilan yuvilishi, shiftlar oyiga bir marta nam lattalar bilan changdan tozalanishi lozim.

44. Dori tayyorlash boʻlimi va savdo zallarining jihozlari har kuni, dori-darmonlarni saqlash uchun shkaflar va omborlar (moddiy xonalar) har oyda kamida bir marta tozalanishi zarur.

45. Dori tayyorlash uchun moʻljallangan uskunalarni tozalashda ishlatiladigan lattalar dezinfeksiya qilinib quritilgandan soʻng toza, belgi qoʻyilgan, qopqogʻi mahkam yopiladigan idishda (banka, kastryulka va boshqalar) saqlanishi lozim.

46. Dorixonalar va ularning filiallarida har oyda bir marta sanitariya kuni oʻtkazilishi kerak.

Bunda, sanitariya kunlarida toʻliq tozalash ishlaridan tashqari kichik taʼmirlash ishlarini amalga oshirish mumkin.

47. Qattiq chiqindilarni yigʻish uchun usti mahkam yopiladigan qopqoqli chiqindi qutilar oʻrnatilishi, chiqindi idishlarining 2/3 qismi toʻlishi bilan chiqarib tashlanishi lozim.

6-bob. Aseptik (zararsizlantirilgan) sharoitda dorilarni tayyorlaydigan dorixonalarga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari

48. Dorixonalarning aseptik (zararsizlantirilgan) sharoitda dorilarni tayyorlaydigan bloki (bundan buyon matnda aseptik blok deb yuritiladi) havoni soʻrib oluvchi ventilyatsiya bilan jihozlanishi, mikroblar bilan ifloslanishni kamaytirish uchun siljiydigan resirkulyatsion havo tozalagichlar oʻrnatilishi lozim.

49. Aseptik blokning dorilarni tayyorlash, distillash, sterilizatsiyalash xonalariga oʻrnatilgan bakteritsid lampalar (poldan 1,8 — 2,0 m balandlikda, quvvati 2 — 2,5 V, xona hajmining har 1 m3ga moʻljallangan) havoni zararsizlantirish uchun xodimlar boʻlmagan vaqtda, ish boshlanishidan 1-2 h (soat) oldin yoqilishi lozim.

50. Lampalar uchun oʻchirib-yoqish tugmasi xonaga kirish joyi oldida joylashgan boʻlishi va “Kirmang, bakteritsid lampa yoqilgan” yozuvli yorugʻlik tablosi bilan oʻzaro bogʻlangan boʻlishi, mazkur lampa yoqilgan xonaga kirishga faqat u oʻchirilgandan soʻng 15 min oʻtgach ruxsat etiladi.

51. Aseptik blokga olib kelingan barcha jihozlar va mebellarga avval dezinfeksiyali eritmada namlangan latta bilan ishlov berilishi, bunda foydalanilmayotgan uskunalarni aseptik blokda saqlashga yoʻl qoʻyilmaydi.

52. Aseptik blok dorixonaning qolgan qismidagi xonalardan shlyuz bilan ajratilishi, bunda sterilizatsiya qilinmagan sanitariya kiyimida shlyuz orqali kirish va blokdan tashqariga chiqish mumkin emas.

53. Sanitariya kiyimlarini sterilizatsiya qilish mazkur sanitariya qoidalarining 6-ilovasiga muvofiq amalga oshirilishi kerak.

54. Poyafzallar ish boshlanishidan oldin va tugagandan keyin tashqi tomonidan dezinfeksiya qilinishi va shlyuzda joylashgan shkaflarda, qutilarda saqlanishi lozim.

55. Aseptik sharoitda tayyorlangan dori-darmonlarning ifloslanishini oldini olish uchun ular zich yopiladigan shkaflarda saqlanishi, shtanglaslar (qopqoqli idishlar) har safar toʻldirilishidan oldin yuvilishi va sterilizatsiya qilinishi kerak.

56. Yordamchi materiallar (paxta, doka, pergament qogʻoz, filtrlar va boshqalar) biks yoki zich yopiladigan bankalarda sterilizatsiya qilinishi va yopiq holda 3 kungacha saqlanishi, ochilgan materiallardan 24 h (soat) ichida foydalanilishi zarur.

Bunda, har bir material olingandan soʻng biks zich yopilishi, materiallar sterillangan qisqich bilan olinishi, yordamchi material sterilizatsiya qilinishi uchun bikslarga tayyor shaklda joylashtirilishi lozim.

57. Avtoklavlarda ishlashda Avtoklavlarda ishlashda mehnatni muhofaza qilish qoidalariga (roʻyxat raqami 1913, 2009-yil 28-fevral) amal qilinishi lozim.

58. Dorixona idishlarini yuvish quyidagi tartibda amalga oshirilishi kerak:

barcha ishlatilgan idishlar (shifoxonalarning yuqumli boʻlmagan boʻlimlarida) mexanik iflosliklar, dori vositalari qoldiqdaridan tozalash uchun vodoprovod suvida chayilishi hamda 50 — 60°S gacha qizdirilgan yuvish vositalarida 20 — 25 daqiqagacha ivitilishi;

ifloslanish darajasi yuqori boʻlgan idishlar 2-3 h (soat) davomida ivitilishi;

yuvilgan idishlar 3-marta oqar suv va yangi distillangan suvda chayilishi.

59. Davolash profilaktika muassasalarining yuqumli kasalliklar boʻlimlarida foydalanilgan dorixona idishlari quyidagi tartibda dezinfeksiya qilinishi lozim:

ishlatilgan idishlarga dorixonalarda xlor tarkibli dezinfeksiya vositalari yordamida ishlov berilishi;

idishlarni dezinfeksiyalash rezina qoʻlqop, himoya koʻzoynaklari va toʻrt qavat dokali niqoblarda amalga oshirilishi;

dezinfeksiyalovchi vositalar qorongʻi va salqin joylarda, yopiq holda saqlanishi.

60. Yuvilgan idishlarda yuvish vositalarining qoldiqlari mavjudligi va idishlarning tozalik darajasini tekshirish quyidagi tartibda amalga oshirilishi kerak:

yuvilgan va quritilgan idishlarning ichki yuzasi 3 — 5 ml boʻyoqli eritmada 10 soniya davomida chayqatilishi;

boʻyoq oqar suvda yuvilishi (sariq dogʻlar va yogʻ qoldiqlari mavjud emas — I darajali tozalik).

boʻyoq eritmasini tayyorlashda 60°C gacha qizdirilgan 70 ml 90 foiz etil spirtida 0,2 g maydalangan sudan III boʻyoq va koʻk metilen eritilishi, 10 ml 20 — 25 fozili ammiak eritmasi va 20 ml distillangan suv qoʻshilishi va chayqatilishi.

61. Aseptik sharoitda dori vositalarini tayyorlash va qadoqlash uchun ishlatiladigan steril idishlardan foydalanish muddati 24 h (soat)dan oshmasligi zarur.

62. Katta hajmli idishlar yuvilgandan soʻng 30 min davomida kuchli bugʻ bilan bugʻlash orqali zararsizlantirilishi, sterilizatsiya qilinganidan soʻng idishlarning ogʻzi ularning ifloslanishini oldini olish uchun steril probkalar bilan yopilishi yoki steril pergament bilan bogʻlanishi hamda 24 h (soat) davomida saqlanishi lozim.

63. Inyeksiya va koʻz tomchi eritmalarini tayyorlash uchun ishlatiladigan idishlar va probkalar yuvilishi va sterilizatsiya qilinishi kerak.

64. Inyeksiya va koʻz tomchilari uchun eritmalarni tayyorlashda kichik hajmdagi idishlardan foydalanishga ular zararsizlantirilgandan yoki sterilizatsiya qilingandan soʻng ruxsat etiladi.

65. Konsentrlangan eritmalar, yarim tayyor mahsulotlar, dorixonaning ichki yarim mahsulotlari aseptik sharoitda tayyorlanishi va fizik-kimyoviy xususiyatlariga hamda koʻrsatilgan yaroqlilik muddatiga muvofiq ifloslanishini oldini oluvchi sharoitda saqlanishi lozim.

7-bob. Nosteril sharoitda dorilarni tayyorlaydigan dorixonalarga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari

66. Nosteril sharoitda dorilarni tayyorlashda foydalaniladigan dori-darmonlar zich yopiladigan shtanglaslarda yoki boshqa idishlarda saqlanishi kerak.

67. Dorilarni tayyorlash va qadoqlashda qoʻllaniladigan kichik oʻlchamdagi idishlar mazkur idishlar yuzasidagi yoki idishlar solingan quti ichidagi yoʻriqnomaga muvofiq yuvilishi va dezinfeksiyalanishi zarur.

Agar yoʻriqnomada bu borada koʻrsatmalar boʻlmasa, ish tugagach, kichik oʻlchamdagi idishlar qismlarga boʻlinishi, issiq suv (50 — 60°S) bilan tozalanishi, materialning xususiyatiga qarab dezinfeksiyalanishi yoki sterilizatsiya qilinishi, dezinfeksiyalangan idish issiq suv bilan yuvilishi, distillangan suv bilan chayilishi va ifloslanishiga olib kelmaydigan sharoitda saqlanishi lozim.

68. Har bir smenaning boshida dori tayyorlashda ishlatiladigan tarozilar, shpatellar, qaychilar va boshqa kichik dorixona jihozlari 3 foizli vodorod perekis eritmasi yoki spirtefirning 1:1 nisbatdagi aralashmasi bilan artilishi zarur.

69. Byuretkali idishlar va pipetkalar 10 kunda kamida 1-marta xantal kukuni yoki 0,5 foiz yuvish vositasi va 3 foizli vodorod perekis eritmasining aralashmasi bilan issiq suvda (50 — 60°S) yuvilishi, konsentratlardan tozalanishi, yuvish vositalarining qoldiq miqdori nazorat qilinishi hamda distillangan suv bilan chayilishi lozim.

Ishni boshlashdan oldin byuretkali idishlarning suv quyiladigan joʻmraklari eritmalar, ekstraktlar, damlamalar tuz qoldiqlaridan tozalanishi va spirtefirning 1:1 nisbatdagi aralashmasi bilan artilishi kerak.

70. Har bir dori vositalari oʻlchangandan soʻng shtanglasning uchi, probka qismi va qoʻl tarozilari dokali salfetka bilan artilishi, bunda salfetkadan faqat bir marta foydalanilishi lozim.

71. Suyuq dorilarni filtrlashda va suzgichdan oʻtkazishda foydalaniladigan voronkalar, shuningdek malham yoki kukunli massaga ega dorilarni oʻlchashda qoʻllaniladigan xavonchalar plastmassali yoki metalli plastinka bilan qoplanishi hamda mazkur sanitariya qoidalarining 5-ilovasiga muvofiq dezinfeksiya qilinishi lozim.

72. Malham tayyorlangandan soʻng, yogʻning qoldiqlari karton, qogʻoz, lignin (yogʻoch paxta) yordamida tozalanishi, yuvilishi va sterilizatsiya qilinishi kerak.

73. Ish davrida qoʻllaniladigan qogʻoz va mumli kapsulalar, shpatellar, iplar, rezina tasmalar assistent (qadoqlash) stolidagi qutilarda saqlanishi, yordamchi materiallar toza sharoitda yopiq shkaflar, qutilar va mazkur materiallarni saqlash mumkin boʻlgan usti yopiq idishlarda saqlanishi lozim.

8-bob. Inyeksiya uchun suv va distillangan suvni olish, qabul qilish hamda saqlash vazifalarini bajaradigan dorixonalarga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari

74. Inyeksiya uchun suv va distillangan suvni olish aseptik sharoitlarda amalga oshirilishi lozim.

75. Inyeksiya uchun suv va distillangan suvni qabul qilish va saqlash maxsus jihozlangan distillash xonasida amalga oshirilishi, bunda ushbu xonada suvni distillash bilan bogʻliq boʻlmagan ishlarni bajarishga yoʻl qoʻyilmaydi.

76. Muzlatgichni hisobga olmagan holda, har kuni suvni distillashni boshlashdan oldin 10 — 15 min davomida akvadistillyatordan bugʻ chiqarib tashlanishi, 15 — 20 min davomida olingan distillangan suvning birinchi qismi toʻkib tashlanishi soʻng suvni yigʻish boshlanishi kerak.

77. Inyeksiya uchun suv va distillangan suv toza sterillangan yoki bugʻlangan sanoat idishlarida yoxud shisha toʻplamlarda yigʻilishi, toʻplamlar yuzasida “Distillangan suv”, “Inyeksiya uchun suv” degan yozuvlar boʻlishi, agar bir vaqtning oʻzida bir nechta toʻplamdan foydalanilsa, ular raqamlanishi lozim.

78. Dori vositalarini uchun moʻljallangan shishali toʻplamlar ikkita teshikli probkalar bilan mahkam yopilgan boʻlishi kerak.

Bunda, teshiklarning biri toʻplamga suv kirishi uchun ikkinchisi esa steril paxtali tampon qoʻyish uchun har kuni almashtirilishi lozim.

79. Toʻplamlar akvadistillyatorga shisha naychalar yordamida biriktirilishi, shisha naychalar akvadistillyatorga zich tegib turishi, rezinali naychalardan faqat shisha naychalarni bir-biriga bogʻlash uchun foydalanilishi kerak.

80. Distillangan suv dori tayyorlash joylariga suv quvurlari yoki ballonlar orqali berilishi, bunda distillangan va inyeksiya uchun suvlarni yetkazib berishda foydalaniladigan quvurlar suv sifatiga taʼsir qilmaydigan, samarali yuvish va zararsizlantirish imkonini beradigan materiallardan tayyorlanishi lozim.

81. Quvur liniyasidan bakteriologik tahlil oʻtkazish, distillyatorni yuvish, sterilizatsiya qilish va namuna olish qulayligini amalga oshirish uchun har 5 — 7 m masofada quvurning tashqi tarmogʻiga kranli uchlik oʻrnatilishi kerak.

82. Bakteriologik tahlil natijalari qoniqarsiz chiqqanda quvurlarni yuvish, dezinfeksiyalash jarayoni 14 kunda 1-marta amalga oshirilishi lozim.

83. Shisha va metall quvurlarni zararsizlantirish uchun ular orqali avtoklavdan kuchli bugʻ oʻtkazilishi, bunda sterilizatsiya qilish vaqti bugʻ quvur liniyasi oxiridan chiqqan paytdan boshlab hisoblanishi lozim.

84. Shisha va metall quvurlarga bugʻ bilan ishlov berish 30 daqiqa davomida olib borilishi kerak.

85. Polimer materiallar va shishadan tayyorlangan quvurlar 6 h (soat) davomida sterilizatsiya qilinib, distillangan suv bilan yuvilishi, zararsizlantirish natijalari maxsus jurnalda qayd etilishi lozim.

86. Shisha naychalar va idishlarni zararli moddalardan tozalash uchun ularga 25 — 30 min davomida 1 foizli kaliy permanganatning issiq kislotali eritmasi bilan ishlov berilishi kerak.

Ishlov berilgandan soʻng idishlar va naychalar inyeksiya uchun suvda yaxshilab yuvilishi lozim.

87. Dori tayyorlash jarayoni tugagandan soʻng ortib qolgan distillangan suv toʻliq toʻkib tashlanishi zarur.

88. Distillangan suv aseptik sharoitda 3 kundan ortiq boʻlmagan muddatda saqlanishi lozim.

89. Inyeksiya uchun suv aseptik sharoitda saqlanishi va undan 24 h (soat)dan koʻp boʻlmagan muddatda foydalanilishi kerak.

9-bob. Dorixona va ularning filiallarida ishlovchi xodimlarning shaxsiy gigiyenasiga qoʻyiladigan talablar

90. Dorixona va ularning filiallari xodimlari quyidagilarga rioya qilishlari zarur:

ishga kelgach, ustki kiyim va poyafzalni yechish;

ish boshlashdan avval, sanitariya kiyimi (xalat, qalpoqcha) va maxsus poyafzalini kiyish hamda qoʻlni yuvib, dezinfeksiya qilish;

hojatxonaga kirishdan oldin xalatni yechish, hojatxonadan chiqqandan soʻng qoʻlni yaxshilab yuvish va dezinfeksiya qilish;

sanitariya kiyimi va poyafzalida dorixonadan tashqariga chiqmaslik.

91. Dorilarni tayyorlash, tayyorlash jarayonini nazorat qilish, qadoqlash bilan shugʻullanadigan xodimlar tirnoqlarini qisqartirishlari, lak surmasliklari va barmoqlariga uzuk taqmasliklari kerak.

92. Dorixona xodimlari sanitariya kiyimlari va poyafzalini haftada 2-marta almashtirishi zarur.

93. Dorilarni tayyorlash va qadoqlash bilan shugʻullanadigan xodimlarga smena boshlanishidan oldin foydalanish uchun shaxsiy toza sochiqlar berilishi kerak.

94. Mehnat sharoitlari bilan bogʻliq kasalliklarning oldini olish maqsadida xodimlar Xodimlarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom (roʻyxat raqami 2387, 2012-yil 29-avgust) talablari asosida davriy tibbiy koʻrikdan oʻtkazilishi zarur.

95. Aseptik sharoitda dori-darmonlarni tayyorlash bilan shugʻullanadigan xodimlar shlyuzga kiraverishda sterilizatsiyalangan xalat, 4 qavat dokali niqob, qalpoq (sochlar yaxshilab qalpoq ostiga berkitiladi), baxilla kiyishlari, dokali niqobni har 4 h (soat)da almashtirishlari lozim.

96. Dorixona va omborxona xodimlari dorixonalarda ishlayotganda amaldagi texnika xavfsizligi va mazkur sanitariya qoidalarida keltirilgan talablarga rioya qilishlari kerak.

97. Mazkur sanitariya qoidalarini ishlab chiquvchilar roʻyxati 7-ilovada keltirilgan.

Dorixonalarning joylashuvi va jihozlanishiga doir sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0071-24-son SanQvaN) 1-ILOVA

Davolash profilaktika muassasalari dorixonalari uchun ajratiladigan maydonlarning minimal oʻlchamlari

Izoh:

*Ushbu oʻlcham (3 — 6-pozitsiyalar) faqat bemorlar oʻrinlariga mos keladigan dori vositalarini ishlab chiqaradigan dorixonalar uchun moʻljallangan;

**davolash profilaktika muassasalarida yuqumli kasalliklar boʻlimi mavjud boʻlsa, mazkur xonaga dahliz orqali alohida tashqi kirish yoʻli ajratilichi kerak;

***mazkur xonalar chaqaloqlar uchun koʻz tomchilari va dori shakllarini tayyorlash maqsadida ajratilishi lozim;

****zarur sharoitlar yaratilsa, mazkur moddalar tarkibida yonuvchi moddalar mavjud holatlarda alohida xona ajratilmasdan, yertoʻlada joylashtirishga ruxsat etiladi;

*****mazkur vositalar miqdori 100 kg dan ortiq boʻlganda ularni saqlash uchun alohida bino ajratilichi kerak.

Dorixonalarning joylashuvi va jihozlanishiga doir sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0071-24-son SanQvaN)2-ILOVA

Dorixonalar va ularning filiallari uchun ajratiladigan maydonlarning minimal oʻlchamlari

T/rXonalarning nomiMaydoni (kv.m da) kam boʻlmasligi kerakTayyor dori shakliga ega boʻlgan dorixonalar uchunTayyorlash huquqiga ega dorixonalar uchunSteril va aseptik dori shakllariNosteril dori shakllari1.Tashrif buyuruvchilarga xizmat koʻrsatish zali jumladan:162828xodimlar ish joyi uchun asbob-uskunalarni joylashtirish hududi81010Tashrif buyuruvchilarga xizmat koʻrsatish hududi81414shu jumladan, fitobarning tarqatish zonasi-44Jami:162828Dori shakllarini tayyorlash uchun xona2.Yordamchi, qadoqlash xonasi-103.Yordamchi-aseptik xonasi (shlyuz bilan)-28+3-4.Qadoqlash xonasi-1210 *5.Analitik xonasi-1086.Konsentratlar va yarimfabrikatlarni tayyorlash (shlyuz bilan) xonasi-12+4-7.Yuvish xonasi-1688.Dori shakllarini sterilizatsiya qilish xonasi-10-9.Idishlarni sterilizatsiya qilish xonasi-101010.Distillyatsiya qilish xonasi-10611.Oʻramlarni ochish xonasi-8-Jami:-12352Asosiy zaxirani saqlash xonasi12.Komplektlovchi ekspeditsiya xonasi ****108813.Tayyor dori vositalari va tibbiy buyumlarni saqlash xonasi (termolabil preparatlar uchun sovitkich bilan) 12141414.Dorivor oʻsimlik xom ashyosi, shu jumladan: ** Yangi oʻsimlik xom ashyosini qabul qilish-1010quritish kamerasi-1010oʻsimlik xom ashyosini maydalash, ishlov berish-1010Oʻsimlik xom ashyosini qadoqlash xonasi-88Tayyor mahsulotlarni saqlash xonasi-8815.Narkotik vositalar, psixotrop moddalar, prekursorlar, shuningdek kuchli taʼsir qiluvchi moddalar saqlagan dori vositalari ***-4416.Tibbiy buyumlar6 ****8817.Yengil yonuvchi va yonuvchi suyuqliklar-3318.Yordamchi materiallar, shisha idishlar-8819.Muomalada boʻlgan transport idishlari ****-88Jami :12/28 ****9999Xizmat koʻrsatuvchi maishiy binolar20.Mudirning xonasi, buxgalteriya-12621.Xodimning xonasi6622.Ish kiyimini yuvish va quritish xonasi-6-23.Ish va uy kiyimlari uchun javon-4424.Tozalash vositalarini saqlash xonasi-2225.Xoʻjalik anjomlari saqlanadigan omborxona-4426.Shaxsiy narsalarni saqlash uchun yordamchi xona, ovqatlanish uchun maxsus kiyimlar4--27.Hojatxona23328.Yuvinish xonasi33Jami:64028Biriktirilgan dorixonalar va davolash profilaktik muassasalarga xizmat koʻrsatish uchun qoʻshimcha binolar29.Retseptura, jamlovchi- tarqatuvchi-88Jami:16+12+6=3416+28+6=5088Hammasi:34/50298215

Izohlar:

* dorixona sharoitida “angro” mahsulotini qadoqlash, oʻrash, markirovka va realizatsiya qilish dori vositalarini tayyorlash faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyaga ega boʻlgan dorixonalar uchun amal qiladi;

** dorivor oʻsimlik xom ashyosini qadoqlash bilan shugʻullanuvchi dorixonalar uchun amal qiladi;

*** narkotik vositalar, psixotrop moddalar va prekursor (oldingi moddalar), shuningdek kuchli taʼsir qiluvchi moddalar saqlagan dori vositalar aylanmasi bilan shugʻullanuvchi dorixonalar uchun amal qiladi;

**** filialiga ega dorixonalar uchun amal qiladi.

Dorixonalarning joylashuvi va jihozlanishiga doir sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0071-24-son SanQvaN) 3-ILOVA

Dorixona xonalarida harorat va havo almashtirish tezligi

Dorixonalarning joylashuvi va jihozlanishiga doir sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0071-24-son SanQvaN) 4-ILOVA

Dorixonalarni sunʼiy yoritish talablari

Izoh:

*G – gorizontal yuza; V – vertikal yuza.

**l.l. – lyuminessent lampa; ch.l. – choʻgʻlanma lampa.

***mazkur xonalarda mahalliy yoritich uchun shtepsel razetka talab etiladi.

Dorixonalarning joylashuvi va jihozlanishiga doir sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0071-24-son SanQvaN) 5-ILOVA

Dorixonalar va ularning filiallarini dezinfeksiya qilish

Dorixonalarning joylashuvi va jihozlanishiga doir sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0071-24-son SanQvaN) 6-ILOVA

Sanitariya kiyimlarini sterilizatsiya qilish

*Izoh. Vodorod peroksiddan tayyorlangan kunidan boshlab, yopiq idishlarda saqlangan holda 7 kun davomida foydalanish lozim. Eritma bir marta foydalanishga yaroqli. Dorixona idishi sterilizatorda harorat 60–70°C gacha pasayganda chiqarib olinadi va oʻsha zahoti sterillangan qopqoqlar bilan yopiladi. Yordamchi material, mayda inventar va b. qoʻllangunicha, ifloslanish istisno etilib, sterilizatsiya qilingan oʻramda yoki biksda saqlanadi.

Dorixonalarning joylashuvi va jihozlanishiga doir sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0071-24-son SanQvaN) 7-ILOVA