Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga jinoyatchilikka qarshi kurashish boʻyicha faoliyatning huquqiy asoslarini takomillashtirishga qaratilgan qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida (O‘RQ-920-son)

13.03.2024

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

Qonunchilik palatasi tomonidan 2023-yil 17-oktabrda qabul qilingan Senat tomonidan 2024-yil 19-yanvarda maʼqullangan

Respublikamizda fuqarolarning huquqlari, erkinliklari hamda qonuniy manfaatlarini himoya qilish, shaxs, jamoat va davlat xavfsizligini taʼminlash, huquqbuzarliklar profilaktikasi hamda jinoyatchilikka qarshi kurashish boʻyicha yaxlit huquqiy tizim yaratildi.

Mamlakatimizda qonun ustuvorligini taʼminlash borasida amalga oshirilayotgan islohotlar huquqni muhofaza qiluvchi organlar oldiga yangi vazifalarni qoʻymoqda hamda ushbu organlarning oʻz zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish boʻyicha tezkor va samarali qarorlar qabul qilishi uchun mustahkam huquqiy asos yaratishga qaratilgan.

Mazkur Qonun bilan “Tezkor-qidiruv faoliyati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga maʼlumotlarni toʻplash, tezkor kiritish, niqoblangan operatsiya kabi tezkor-qidiruv tadbirlarini amalga oshirish tartibini aniqlashtirishni, shuningdek axborot texnologiyalari sohasidagi jinoyatchilikka qarshi kurashishning huquqiy asoslarini mustahkamlashni, tezkor-qidiruv tadbirlari axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini qoʻllagan holda, shu jumladan kibermakonda va (yoki) uning imkoniyatlaridan foydalangan holda oʻtkazilishi mumkin ekanligini belgilashni nazarda tutuvchi qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritilmoqda.

Shu bilan birga “Ichki ishlar organlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga jinoyatlarning holatlarini aniqlash, jinoyatlarni sodir etgan shaxslarni aniqlash va qidirish, shuningdek jazoni oʻtashdan boʻyin tovlayotgan yoki bedarak yoʻqolgan shaxslarni qidirish maqsadida ommaviy axborot vositalarining imkoniyatlaridan bepul foydalanishga doir ichki ishlar organlarining huquqlarini aniqlashtirishni nazarda tutuvchi oʻzgartirish kiritilmoqda.

Bundan tashqari “Maʼmuriy qamoqni oʻtash tartibi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga maʼmuriy qamoqqa olingan shaxslarni qabul qilish va saqlash uchun moʻljallangan maxsus muassasada tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshirish mumkin ekanligini belgilovchi qoʻshimcha kiritilmoqda.

Ushbu Qonun jamoat tartibini saqlashni va fuqarolar xavfsizligini yanada ishonchli taʼminlashga, shuningdek huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashish boʻyicha tadbirlar samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.

1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2012-yil 25-dekabrda qabul qilingan “Tezkor-qidiruv faoliyati toʻgʻrisida”gi OʻRQ-344-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2012-yil, № 12, 335-modda; 2016-yil, № 4, 125-modda; 2017-yil, № 9, 506-modda, № 10, 605-modda; 2019-yil, № 1, 5-modda, № 2, 47-modda, № 9, 589-modda, № 12, 891-modda; 2020-yil, № 12, 689-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 6, 524-modda) quyidagi qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritilsin:

1) 14-modda:

birinchi qismining:

uchinchi xatboshisi “maʼlumotlar bazalarini” degan soʻzlardan keyin “axborot tizimlarini va axborot resurslarini” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

oʻn toʻrtinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“tezkor kiritish — tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organ xodimini yoxud maxfiylik asosida koʻmaklashuvchi shaxsni jinoiy-kriminogen muhitga yoki tezkor ahamiyatga ega boʻlgan obyektga tezkor-qidiruv faoliyatining vazifalarini hal etish maqsadida kiritishdan va ularning imkoniyatlaridan nooshkora foydalanishdan iborat boʻlgan tadbir”;

oʻn oltinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“niqoblangan operatsiya — ikki yoki undan ortiq tezkor-qidiruv tadbirini tezkor-qidiruv faoliyatining vazifalarini hal etish maqsadida oshkora va nooshkora usullardan foydalangan holda oʻtkazishni oʻz ichiga oladigan kompleks tadbir”;

quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Tezkor-qidiruv tadbirlari axborot-kommunikatsiya texnologiyalari qoʻllanilgan holda, shu jumladan kibermakonda va (yoki) uning imkoniyatlaridan foydalanilgan holda oʻtkazilishi mumkin”;

ikkinchi qismi uchinchi qism deb hisoblansin;

2) 19-moddaning toʻrtinchi qismidagi “Taqdim etiladigan materiallarning hajmi” degan soʻzlar “Taqdim etiladigan materiallarning turi, toifasi va hajmi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

2-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2016-yil 16-sentabrda qabul qilingan “Ichki ishlar organlari toʻgʻrisida”gi OʻRQ-407-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2016-yil, № 9, 272-modda; 2017-yil, № 6, 300-modda, № 9, 510-modda; 2019-yil, № 2, 47-modda, № 5, 267-modda, № 9, 588, 591-moddalar, № 10, 674-modda, № 12, 891-modda; 2021-yil, 4-songa ilova; 2022-yil, № 3, 216-modda, № 5, 466-modda, № 6, 570-modda, № 10, 984-modda) 17-moddasi birinchi qismining yigirma birinchi xatboshisi “davlat organlari” degan soʻzlardan keyin “va boshqa tashkilotlar” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.

3-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 9-yanvarda qabul qilingan “Maʼmuriy qamoqni oʻtash tartibi toʻgʻrisida”gi OʻRQ-420-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2017-yil, № 1, 2-modda; 2019-yil, № 12, 880-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 11, 1061-modda; 2022-yil, № 10, 984-modda; 2023-yil, № 3, 185-modda) 1-bobi quyidagi mazmundagi 61-modda bilan toʻldirilsin:

“61-modda. Maxsus qabulxonalardagi tezkor-qidiruv faoliyati

Maxsus qabulxonalardagi tezkor-qidiruv faoliyati jinoyatlarning oldini olish, ularni aniqlash, ularga barham berish va ularni fosh etish, shuningdek jinoyatlarga tayyorgarlik koʻrishga va ularni sodir etishga daxldor boʻlgan shaxslarni aniqlash, topish hamda qidirish maqsadida, qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi”.

4-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

5-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

6-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2024-yil 13-mart,

OʻRQ-920-son