Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida (O‘RQ-910-son)

20.02.2024

Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni

Qonunchilik palatasi tomonidan 2023-yil 5-sentabrda qabul qilingan Senat tomonidan 2023-yil 20-dekabrda maʼqullangan

Keyingi yillarda mamlakatimizda tadbirkorlik faoliyatining toʻsqinliksiz amalga oshirilishini taʼminlashga, biznes yuritish uchun qulay shart-sharoitlar yaratishga va respublikaning investitsiyaviy jozibadorligini oshirishga qaratilgan keng koʻlamli islohotlar olib borilmoqda.

Shu bilan birga tadbirkorlik subyektlari huquqlarining sud orqali himoya qilinishini taʼminlash boʻyicha mavjud cheklovlarni olib tashlash hamda tadbirkorlik faoliyatini tartibga solishdagi ayrim majburiy talablarni qisqartirish zaruriyati yuzaga kelmoqda.

Ushbu Qonun bilan Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksiga soliq organlarining sayyor soliq tekshiruvlari va soliq auditi natijalari boʻyicha qabul qilingan qarorlari ustidan tadbirkorlarning toʻgʻridan-toʻgʻri sudga shikoyat qilishiga doir cheklovlarni bekor qilishni hamda sudga shikoyat qilish imkoniyatlarini kengaytirishni nazarda tutuvchi oʻzgartirishlar kiritilmoqda.

Shuningdek “Xoʻjalik shirkatlari toʻgʻrisida”gi, “Masʼuliyati cheklangan hamda qoʻshimcha masʼuliyatli jamiyatlar toʻgʻrisida”gi va “Aksiyadorlik jamiyatlari va aksiyadorlarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga tadbirkorlik subyektining ustav fondini (ustav kapitalini) kamaytirish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganda kreditorlarni yozma ravishda xabardor qilish va ommaviy axborot vositalarida bu haqda eʼlon berish talabi bekor qilinishini nazarda tutuvchi oʻzgartirishlar kiritilmoqda.

Ushbu Qonunning qabul qilinishi tadbirkorlik subyektlari huquqlarining samarali himoya qilinishini taʼminlashga hamda ularning zimmasiga ortiqcha xarajatlar va majburiyatlar yuklatadigan ayrim byurokratik tartib-taomillar bekor qilinishiga xizmat qiladi.

1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2019-yil 30-dekabrda qabul qilingan OʻRQ-599-sonli Qonuni bilan yangi tahrirda tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, 12-songa 1-ilova; 2020-yil, № 3, 198-modda, № 10, 593-modda, № 11, 652-modda, № 12, 690, 691-moddalar; 2021-yil, № 1, 6-modda, № 4, 294-modda, 4-songa ilova, № 8, 800-modda, № 9, 901-modda, № 10, 968, 969, 972, 973-moddalar, № 12, 1199-modda; 2022-yil, № 2, 79-modda, № 3, 215, 216-moddalar, № 5, 461, 464, 467-moddalar, № 6, 570-modda, № 7, 664, 666-moddalar, № 12, 1190-modda; 2023-yil, № 6, 444, 446-moddalar, № 7, 540-modda) quyidagi oʻzgartirishlar kiritilsin:

1) 159-moddaning oltinchi qismidagi “yuqori turuvchi soliq organiga” degan soʻzlar “yuqori turuvchi soliq organiga yoki sudga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

2) 166-moddaning toʻrtinchi qismidagi “yuqori turuvchi soliq organiga” degan soʻzlar “yuqori turuvchi soliq organiga yoki sudga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

3) 231-moddaning:

birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Soliq organlarining qarorlari, ular mansabdor shaxslarining harakatlari (harakatsizligi) ustidan yuqori turuvchi soliq organiga yoki sudga shikoyat qilish qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi”;

ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Shaxsning soliq organiga yoki sudga soliq organining kuchga kirgan va kuchga kirmagan, normativ xususiyatga ega boʻlmagan hujjatlari, uning mansabdor shaxslarining harakatlari (harakatsizligi) ustidan shikoyat qilingan murojaati, agar ushbu shaxsning fikriga koʻra mazkur hujjatlar, harakatlar yoki harakatsizlik uning huquqlarini buzsa, shikoyat deb eʼtirof etiladi”;

toʻrtinchi, beshinchi va oltinchi qismlari chiqarib tashlansin;

yettinchi — oʻn birinchi qismlari tegishincha toʻrtinchi — sakkizinchi qismlar deb hisoblansin;

toʻrtinchi qismidagi “shikoyat qilinishi mumkin” degan soʻzlar “ham shikoyat qilinishi mumkin” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

oltinchi, yettinchi va sakkizinchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Yuqori turuvchi soliq organiga shikoyat bergan shaxs shikoyat boʻyicha qaror qabul qilinishiga qadar uni koʻrib chiqayotgan soliq organiga yozma ariza yuborish yoʻli bilan shikoyatni toʻliq yoki qisman chaqirib olishi mumkin.

Yuqori turuvchi soliq organidan shikoyatni chaqirib olish uni bergan shaxsni oʻsha asoslarda shikoyat bilan takroran murojaat qilish huquqidan mahrum etadi.

Yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan soliq organlarining hujjatlari (shu jumladan normativ hujjatlari), ular mansabdor shaxslarining harakatlari (harakatsizligi) ustidan sud tartibida shikoyat qilish Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligida belgilangan tartibda amalga oshiriladi”;

4) 232-moddaning nomidagi “shikoyat berish tartibi va muddatlari” degan soʻzlar “yuqori turuvchi soliq organiga shikoyat berish tartibi va muddatlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

5) 233-moddaning nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“233-modda. Yuqori turuvchi soliq organiga beriladigan shikoyatning shakli va mazmuni”;

6) 234-moddaning nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“234-modda. Yuqori turuvchi soliq organi tomonidan shikoyatni koʻrmasdan qoldirish”;

7) 235-moddaning nomidagi “Yuqori turuvchi organ” degan soʻzlar “Yuqori turuvchi soliq organi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

2-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2001-yil 6-dekabrda qabul qilingan “Xoʻjalik shirkatlari toʻgʻrisida”gi 308-II-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2002-yil, № 1, 8-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-yil, № 7, 325-modda; 2014-yil, № 1, 2-modda, № 5, 130-modda; 2015-yil, № 8, 312-modda; 2018-yil, № 1, 1-modda; 2019-yil, № 3, 166-modda, № 12, 880, 891-moddalar; 2021-yil, 4-songa ilova) 14-moddasining toʻqqizinchi va oʻninchi qismlari quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Shirkat kreditorlari shirkatning ustav fondi (ustav kapitali) kamaytirilganligidan xabar topgan sanadan eʼtiboran oʻttiz kun ichida shirkatdan shirkatning tegishli majburiyatlari muddatidan ilgari tugatishini yoki ijro etishini hamda oʻzlari koʻrgan zararning oʻrnini qoplashni yozma ravishda talab qilishga haqlidirlar.

Shirkatning ustav fondini (ustav kapitalini) kamaytirish bilan bogʻliq taʼsis shartnomasidagi oʻzgartirishlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish qonunchilikka muvofiq amalga oshiriladi”.

4-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1996-yil 26-aprelda qabul qilingan “Aksiyadorlik jamiyatlari va aksiyadorlarning huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi 223-I-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasining 2014-yil 6-mayda qabul qilingan OʻRQ-370-sonli Qonuni tahririda) (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2014-yil, № 5, 128-modda; 2015-yil, № 8, 312-modda, № 12, 452-modda; 2016-yil, № 4, 125-modda, № 9, 276-modda; 2018-yil, № 1, 1, 4-moddalar, № 4, 224-modda; 2019-yil, № 3, 166-modda, № 12, 880, 886, 891-moddalar; 2020-yil, № 1, 4-modda, № 7, 449-modda, № 10, 593-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 10, 973-modda; 2022-yil, № 3, 216, 217-moddalar; 2023-yil, № 1, 1-modda) 20-moddasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“20-modda. Jamiyatning ustav fondi (ustav kapitali) miqdori kamaytirilganda kreditorlarning huquqlari

Jamiyat kreditorlari jamiyatning ustav fondi (ustav kapitali) kamaytirilganligidan xabar topgan sanadan eʼtiboran oʻttiz kundan kechiktirmay jamiyatdan oʻz majburiyatlarini muddatidan oldin bajarishini va ustav fondi (ustav kapitali) kamaytirilishi bilan bogʻliq zararlarning oʻrnini qoplashini talab qilishga haqli”.

5-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

6-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

7-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2024-yil 20-fevral,

OʻRQ-910-son