3-modda. Asosiy tushunchalar

Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

yerlarni rekultivatsiya qilish — buzilgan tuproq qoplamini tiklash, uni foydalanish uchun yaroqli holga keltirish;

tuproq — yer yuzasining tabiiy yoki antropogen omillar taʼsiri natijasida shakllanadigan, oʻsimliklarning yashashi uchun zarur unumdorlik xususiyatlariga ega bir nechta qatlamdan iborat boʻlgan ustki qismi;

tuproqning buzilishi — foydali qazilmalarni qazib olish, geologiya-qidiruv, geodeziya, qurilish ishlarini va boshqa ishlarni amalga oshirish jarayonida tuproq qoplamining fizik jihatdan buzilishi, qisman yoki toʻliq yoʻq qilinishi;

tuproq degradatsiyasi — tabiiy yoki antropogen omillar taʼsiri natijasida tuproq unumdorligining pasayishiga, tuproqning ekologik-meliorativ holati yomonlashishiga, shuningdek tuproqning miqdor va sifat jihatidan salbiy oʻzgarishlariga olib keladigan jarayonlar majmui;

tuproqning ifloslanishi — tuproqning sifatini yomonlashtiradigan hamda atrof-muhitga salbiy taʼsir koʻrsatadigan zararli kimyoviy va radioaktiv moddalarning, neftning, neft mahsulotlarining hamda mikroorganizmlarning tuproqqa tushishi va toʻplanishi;

tuproqni muhofaza qilish — tuproqdan oqilona foydalanishga va uni saqlashga, uning ifloslanishi, buzilishi hamda degradatsiyasining oldini olishga, shuningdek tabiiy va texnogen taʼsirlardan himoya qilishga qaratilgan huquqiy, tashkiliy, xoʻjalik tadbirlari va boshqa tadbirlar majmui;

tuproq sifati — tuproq unumdorligini belgilaydigan xususiyatlar;

tuproq sifatini baholash (tuproq bonitirovkasi) — tuproqning sifati va tabiiy unumdorlik qobiliyatini 100 balli shkala boʻyicha qiyosiy baholash;

tuproqni tiklash — tuproqning holatini, sifatini yaxshilashga va unumdorligini oshirishga qaratilgan tadbirlar;

tuproq unumdorligi — tuproqning oʻsimliklarni oziqli moddalar, issiqlik, namlik, havo va boshqa yashash faoliyati omillari bilan taʼminlaydigan xususiyatlari;

tuproqning unumdor qatlami — tuproqning oʻsimliklar oʻsishi uchun qulay xususiyatlarga ega boʻlgan ustki qatlami;

tuproq eroziyasi — tuproqning yogʻingarchiliklar, sugʻorish va shamol taʼsirida yemirilish jarayoni;

tuproqning holati — tuproqning tarkibini, tuzilishini va xususiyatlarini tavsiflovchi koʻrsatkichlar majmui.