Tadbirkorlik subyektlarining barqarorlik reytingini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida (55-son)
30.01.2024
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Tadbirkorlik subyektlarining barqarorlik reytingini joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2024-yil 23-yanvardagi PQ-39-son qarori ijrosini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Tadbirkorlik subyektlarining barqarorlik reytingini joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2024-yil 23-yanvardagi PQ-39-son qaroriga muvofiq:
qonunchilik talablariga rioya etgan holda faoliyat yuritayotgan tadbirkorlik subyektlarini aniqlash va ragʻbatlantirishni nazarda tutuvchi tadbirkorlik subyektlarining barqarorlik reytingi (keyingi oʻrinlarda — reyting) joriy etilganligi;
reyting Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Soliq qoʻmitasining “Tadbirkorlarning barqarorlik reytingi” elektron platformasida idoralararo axborot almashinuvi vositasida avtomatik tarzda (onlayn) shakllantirilishi va Savdo-sanoat palatasining rasmiy veb-saytida eʼlon qilib borilishi belgilanganligi;
Vazirlar Mahkamasiga reytingni yuritish tartibini tasdiqlash topshirilganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.
2. Reytingni shakllantirish, tadbirkorlik subyektlarining faoliyatini baholash mezonlari, davriyligi va metodikasi hamda reytingni eʼlon qilish tartibini nazarda tutuvchi Tadbirkorlik subyektlarining barqarorlik reytingini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, Raqamli texnologiyalar vazirligi, Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Kasbiy taʼlim agentligi, oliy taʼlim tashkilotlari, Oila va xotin-qizlar qoʻmitasi, Yoshlar ishlari agentligi, Energetika vazirligi hamda boshqa vazirlik va idoralar Soliq qoʻmitasi bilan birgalikda “Shaffof qurilish”, “Ayollar daftari”, “Yoshlar daftari”, shuningdek, boshqa zaruriy axborot tizimlarining “Tadbirkorlarning barqarorlik reytingi” elektron platformasi bilan integratsiya qilinishini taʼminlasin.
31. Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi va Soliq qoʻmitasi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha jamoatchilik kengashi bilan kelishgan holda 2025-yil 15-dekabrga qadar davlat xaridlari, raqobat, litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari talablarini buzganlik uchun barqarorlik reytingiga tegishli mezonlar kiritish masalasida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
4. Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat palatasi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Soliq qoʻmitasi:
Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi va Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi bilan birgalikda bir oy muddatda joriy etilayotgan reytingning mazmun-mohiyatini tadbirkorlik subyektlari oʻrtasida targʻib qilish hamda jamoatchilikda ijobiy fikrni shakllantirish maqsadida ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlarda keng targʻibot-tashviqot ishlarini amalga oshirsin;
manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ikki oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.
5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — iqtisodiyot va moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2024-yil 30-yanvar,
55-son
Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 30-yanvardagi 55-son qaroriga ILOVA
Tadbirkorlik subyektlarining barqarorlik reytingini aniqlash tartibi toʻgʻrisida
NIZOM
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizom tadbirkorlik subyektlarining barqarorlik reytingini aniqlash va yuritish tartibini belgilaydi.
2. Ushbu Nizom faqat yuridik shaxslarga nisbatan tatbiq etiladi.
3. Tadbirkorlik subyektlarining barqarorlik reytingi (keyingi oʻrinlarda — reyting) Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Soliq qoʻmitasining (keyingi oʻrinlarda — Soliq qoʻmitasi) “Tadbirkorlarning barqarorlik reytingi” elektron platformasida idoralararo axborot almashinuvi vositasida avtomatik tarzda (onlayn) shakllantiriladi va Savdo-sanoat palatasining rasmiy veb-saytida eʼlon qilib boriladi.
Reyting texnik jihatdan Soliq qoʻmitasi tomonidan taʼminlanadi.
4. Tadbirkorlik subyektlarining barqarorlik reytingi baholash koʻrsatkichlari boʻyicha umumiy ball oxirgi 30 kalendar kunda amalda boʻlgan koʻrsatkichlar soni va ularga berilgan ballar yigʻindisining oʻrtachasidan kelib chiqib belgilanadi.
5. Reyting shkalasi ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq belgilanadi.
6. Reytingga oid tadbirkorlik subyekti faoliyatini baholash koʻrsatkichlari va unga berilgan ballar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar soliq toʻlovchining shaxsiy kabinetida real vaqt rejimida aks ettiriladi.
Tadbirkorlik subyektining reyting koʻrsatkichlari oʻzgarganda, soliq toʻlovchining shaxsiy kabinetidagi maʼlumotlar yangilanadi.
7. Reyting maʼlumotlari boʻyicha tadbirkorlik subyektining eʼtirozlari mavjud boʻlganda, oʻz shaxsiy kabineti orqali Soliq qoʻmitasiga murojaat qiladi.
8. Tadbirkorlik subyekti tomonidan reyting koʻrsatkichi yuzasidan bildirilgan eʼtirozlar Soliq qoʻmitasi tomonidan besh ish kuni davomida koʻrib chiqiladi. Bunda:
eʼtirozlar asosli deb topilganda, maʼlumotlar bazasiga tegishli tuzatishlar kiritilgan holda qayta shakllantirilgan reyting yangilanadi;
eʼtirozlar asossiz deb topilganda, reyting koʻrsatkichlari oʻzgarishsiz qoldirilib, bu haqda tegishli tushuntirish soliq toʻlovchining shaxsiy kabinetiga yuboriladi.
9. Oʻzbekiston Respublikasi Savdo-sanoat (keyingi oʻrinlarda — Savdo-sanoat palatasi) palatasi reyting maʼlumotlarini hamda kelib tushayotgan murojaatlarga tezkor javob berilishini monitoring qilib boradi va maʼlumotlarning ochiqligini taʼminlaydi.
2-bob. Tadbirkorlik subyekti faoliyatini baholash mezonlari
10. Tadbirkorlik subyektining faoliyati quyidagi koʻrsatkichlar asosida ushbu Nizomga 2-ilovaga muvofiq davriylikda baholanadi:
a) umumiy koʻrsatkichlar:
tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish davomiyligi;
mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdoridan ortiq ish haqi toʻlanayotgan xodimlar sonining koʻpayishi;
yer uchastkalari va (yoki) koʻchmas mulk obyektlari mavjudligi;
bir nafar xodimga toʻgʻri keladigan ish haqi jamgʻarmasi;
soliq hisobotlarining belgilangan muddatlarda taqdim etilishi;
hisoblangan soliqlarning belgilangan muddatlarda toʻlanishi;
qoʻshilgan qiymat soligʻi (keyingi oʻrinlarda — QQS) (aylanmadan olinadigan soliq (keyingi oʻrinlarda — AOS) boʻyicha hisoblangan soliq summasining tegishli sohaga oid oʻrtacha koʻrsatkichga nisbati;
elektron hisobvaraq-fakturalarni qonunchilikda belgilangan muddatlarda rasmiylashtirish holati;
elektron hisobvaraq-fakturalar orqali xarid qilingan tovarlar realizatsiyasi;
soliq organlari tekshiruvidan oldingi tahlil natijasida aniqlagan kamchiliklarning bartaraf etilish holati;
b) ballarni kamaytiruvchi koʻrsatkichlar:
joylashgan joy (pochta manzili) oʻzgarishi;
tadbirkorlik subyekti rahbarining qoʻnimsizligi;
tadbirkorlik subyekti taʼsischisi yoki rahbarining ishonchsizligi;
taqdim etilgan soliq hisobotlariga tuzatishlar soliq toʻlovchining oʻzi tomonidan mustaqil kiritilishi;
QQS toʻlovchisining maxsus guvohnomasi holati;
soliq qarzini mol-mulk hisobidan undirish;
soliqqa oid huquqbuzarliklar uchun maʼmuriy yoki jinoiy javobgarlik choralarining qoʻllangani;
intellektual mulkka oid huquqbuzarliklar uchun sud tomonidan jarima, maʼmuriy yoxud jinoiy javobgarlik choralarining qoʻllanilganligi;
mahsulotlarning (tovarlarning, xizmatlarning) identifikatsiya kodlaridan notoʻgʻri foydalanilgani;
tadbirkorlik subyektlarining kreditorlik qarzdorligi mavjudligi;
v) qoʻshimcha ball beruvchi koʻrsatkichlar:
ijtimoiy himoyaga muhtoj shaxslar bandligini taʼminlash;
EBITDA boʻyicha rentabellik darajasi;
foyda soligʻi boʻyicha hisoblangan soliq summasining tegishli sohaga oid oʻrtacha koʻrsatkichga nisbati;
raqamli markirovkalash qoidalariga rioya etilishi;
dala chetidan samarali foydalanish;
ekologik markirovkalash sertifikatining mavjudligi.
“yashil” energiyadan foydalanish samaradorligi;
ilmiy tadqiqot natijasida yaratilgan yangi ishlanmalarni ishlab chiqarish jarayonlariga tatbiq etgan tadbirkorlik subyektlari;
oliy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilarining, shuningdek, texnikumlarda dual taʼlim shaklida taʼlim olayotgan oʻquvchilarning va bitiruvchilarning bandligini taʼminlash;
tovar belgilari, xizmat koʻrsatish belgilariga ega boʻlish.
11. Aylanmadan olinadigan soliqni toʻlovchilarni baholashda “AA” reyting shkalasidan yuqori boʻlmasligi lozim.
3-bob. Reytingni baholash metodikasi
1-§. Umumiy koʻrsatkichlar
12. Tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish davomiyligi tadbirkorlik subyektini davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan sanadan boshlab faoliyat yuritish davridan kelib chiqib, quyidagicha baholanadi (bunda tadbirkorlik subyektining harakatsiz holatga oʻtkazilgan hamda tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiyasi va xarid qilmagan davr hisobga olinmaydi):
faoliyat koʻrsatgan har bir yil uchun — 2 balldan, biroq 10 ballgacha;
5 yil va undan ortiq faoliyat koʻrsatganda — 10 ball beriladi.
Bunda kalendar yilda kamida 3 oy tovarlar (xizmatlar) realizatsiya va xarid qilganda faoliyat koʻrsatgan davr bir kalendar yiliga teng boʻladi.
13. Mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdoridan ortiq ish haqi toʻlanayotgan xodimlar sonining ortishi koʻrsatkichini baholashda:
a) oxirgi oʻn ikki oyda undan oldingi oʻn ikki oy davomidagi hisobot davriga nisbatan mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdoridan ortiq ish haqi olgan xodimlar sonining yillik oʻrtacha soni:
50 foiz va undan yuqori boʻlsa — 10 ball;
40 — 50 foizgacha boʻlsa — 8 ball;
30 — 40 foizgacha boʻlsa — 6 ball;
20 — 30 foizgacha boʻlsa — 4 ball;
10 — 20 foizgacha boʻlsa — 2 ball;
1 — 10 foizgacha boʻlsa — 1 ball;
100 nafar va undan yuqori boʻlsa — 10 ball;
70 — 100 nafargacha boʻlsa — 7 ball;
50 — 70 nafargacha boʻlsa — 5 ball;
30 — 50 nafargacha boʻlsa — 3 ball;
10 — 30 nafargacha boʻlsa — 2 ball;
1 — 10 nafargacha boʻlsa — 1 ball;
b) xodimlar soni oʻn ikki oy oldingi hisobot davriga nisbatan 10 foizdan ortiq kamaymagan holda, mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdoridan ortiq ish haqi toʻlanayotgan:
har 100 nafar xodim soni uchun — 1 balldan;
1 000 nafar va undan ortiq xodim soni uchun — 10 ball hisoblanadi.
Bunda mazkur bandning “a” va “b” kichik bandlari boʻyicha hisoblangan eng yuqori ball beriladi.
Yangi tashkil etilgan tadbirkorlik subyektlari uchun ushbu koʻrsatkich faoliyat davrining ikkinchi oyidan boshlab oʻtgan oyga nisbatan solishtiriladi.
14. Yer uchastkalari va (yoki) koʻchmas mulk obyektlari mavjudligi tadbirkorlik subyekti foydalanayotgan yer uchastkalari (shu jumladan, qishloq xoʻjaligi uchun uzoq muddatli ijaraga ajratilgan) va (yoki) mulk huquqi yoki ijara huquqi asosida (QQS toʻlovchilar uchun 18 kv. metrdan kam boʻlmagan) noturar joy koʻchmas mulk obyektlari mavjudligi (ijara shartnomalari hisobga qoʻyilganligi) quyidagicha baholanadi:
mulk huquqi asosida, shuningdek, qishloq xoʻjaligi uchun uzoq muddatli ijaraga ajratilgan va (yoki) ustav kapitalidagi taʼsis ulushi 50 foiz va undan yuqori boʻlgan yuridik shaxsning 1 000 kv. metrdan kam boʻlmagan yer uchastkalari va (yoki) koʻchmas mulk ijaraga olingan boʻlsa — 10 ball (bunda oilaviy korxona ishtirokchilarining ulushli yoki birgalikdagi mulkida boʻlgan umumiy mol-mulki hamda advokatlik byurolarini taʼsis etgan advokatga mulk yoki ijara huquqi asosida tegishli boʻlgan turar joylar ham hisobga olinadi);
ijara shartnomasi boʻyicha foydalanilayotganda — 7 ball beriladi.
Agar yer uchastkalari va (yoki) koʻchmas mulk obyektlari mavjud boʻlmaganda, shuningdek, tadbirkorlik subyektining u koʻrsatgan manzilda faoliyat olib bormayotgani aniqlansa — 5 ball chegiriladi.
Ushbu bandning birinchi xatboshisida koʻchmas mulk obyektlarining maydoni 18 kv. metrdan kam boʻlmasligi boʻyicha koʻrsatilgan talablar Dasturiy mahsulotlar va axborot texnologiyalari texnologik parki direksiyasi bilan virtual ofis shartnomasini tuzgan ushbu park rezidentlariga hamda aylanmadan soliq toʻlovchilarga nisbatan tatbiq qilinmaydi.
15. Bir nafar xodimga toʻgʻri keladigan ish haqi jamgʻarmasini baholashda tadbirkorlik subyekti tomonidan bir nafar xodimga hisoblangan ish haqi summasi miqdori mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdoridan kelib chiqib:
Toshkent shahar uchun — 3 barobardan 4 barobargacha — 5 ball;
4 barobardan yuqori boʻlsa — 10 ball.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar uchun — 2 barobardan 3 barobargacha — 5 ball;
3 barobardan yuqori boʻlsa — 10 ball beriladi.
Mazkur band boʻyicha oʻrtacha bir nafar xodimga hisoblangan ish haqi summasi mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdoridan kam boʻlsa — 5 ball chegiriladi hamda oʻtgan oyga nisbatan ishchi xodimlar soni 10 foizdan ortiq kamaygan hollarda ball berilmaydi.
Bunda mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdoridan kelib chiqib, qoʻllanuvchi koeffitsentlar Savdo-sanoat palatasi va Soliq qoʻmitasi tomonidan ishlab chiqilgan takliflar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha Jamoatchilik kengashi bilan kelishilgan tartibda iqtisodiyot sohalari boʻyicha kamaytirilishi yoki oshirilishi mumkin.
16. Soliq hisobotlarining belgilangan muddatlarda taqdim etilishi soliq turlari boʻyicha soliq hisobotlari belgilangan muddatlarda taqdim etilganligidan kelib chiqib, quyidagicha baholanadi:
soliq turlari boʻyicha hisobotlar belgilangan muddatlarda taqdim etilganda — 10 ball beriladi;
hisobot kechiktirib taqdim etilganda — ball berilmaydi.
hisobot taqdim etilmaganda — 5 ball chegiriladi.
Mazkur koʻrsatkichni baholashda kalendar oyda hisobot topshirish muddati kelgan barcha soliq turlari hisobga olinadi.
17. Hisoblangan soliqlarning belgilangan muddatlarda toʻlanish koʻrsatkichi hisoblangan soliq summalarining belgilangan muddatda toʻlanganidan kelib chiqib, quyidagicha baholanadi:
belgilangan muddatda toʻlanganda — 10 ball beriladi;
kechiktirib toʻlanganda — ball berilmaydi;
bazaviy hisoblash miqdorining 0,1 baravaridan ortiq soliq qarzi soliq organining inkasso topshiriqnomasi orqali undirilgan yoki toʻlanmagan boʻlsa — 5 ball chegiriladi.
Bunda har oyda toʻlov muddati kelgan hisoblangan soliq summasi inobatga olinadi.
18. QQS (AOS) boʻyicha hisoblangan soliq summasining tegishli sohaga oid oʻrtacha koʻrsatkichga nisbatini baholashda tadbirkorlik subyekti tomonidan bir oy davomida hisoblangan QQS (AOS) summasi har bir tuman (shahar) miqyosida u faoliyat yuritayotgan soha boʻyicha oʻrtacha hisoblangan va toʻlangan QQS (AOS) summasidan 1,1 baravar yuqori boʻlsa yoki eksport qilishdan olingan daromadlar jami daromadning kamida 50 foizini tashkil etsa — 10 ball beriladi.
Bunda:
QQS toʻlovchilari uchun bir oylik toʻlov summasi bazaviy hisoblash miqdorining 10 baravaridan kam boʻlmasligi;
AOS toʻlovchilari uchun bir oylik toʻlov summasi bazaviy hisoblash miqdoridan kam boʻlmasligi;
eksport qilishdan daromad olgan tadbirkorlik subyekti oxirgi bir yil davomida valyuta tushumlarini oʻz vaqtida taʼminlab kelayotgan boʻlishi va eksport shartnomalari boʻyicha muddati oʻtgan debitor qarzdorligi boʻlmasligi lozim.
Qishloq xoʻjaligi korxonalari va fermer xoʻjaliklari tomonidan yer uchastkalarining jami normativ qiymatidan ortiq mahsulot realizatsiya qilinganda — 10 ball beriladi.
19. Elektron hisobvaraq-fakturalarni qonunchilikda belgilangan muddatlarda rasmiylashtirish holatini baholashda hisobot davrida tovarlar joʻnatilgan (topshirilgan) yoki xizmatlar koʻrsatilgan, ishlar bajarilgan kalendar sanada rasmiylashtirilgan elektron hisobvaraq-fakturalar, jumladan, eksportni tasdiqlovchi hujjatlar, onlayn nazorat kassa texnikalari cheklari, elektron tijorat toʻlov cheklari summasining jami elektron hisobvaraq-fakturalar, eksportni tasdiqlovchi hujjatlar, onlayn nazorat kassa texnikalari cheklari, elektron tijorat cheklari boʻyicha tovar aylanmasidagi ulushi (foizi):
100 foiz boʻlsa — 10 ball;
75 — 99 foizgacha boʻlsa — 7 ball;
50 — 75 foizgacha boʻlsa — 5 ball;
25 — 50 foizgacha boʻlsa — 2 ball;
25 foizgacha boʻlsa — 1 ball beriladi;
rasmiylashtirilmagan hollarda ball berilmaydi.
“Soliq hamkor” tizimi orqali soliqqa oid huquqbuzarlik fakti boʻyicha murojaat kelib tushgan taqdirda ball berilmaydi.
Naqd va terminal orqali amalga oshirilgan savdo tushumi bilan onlayn nazorat kassa mashinasiga kirim qilingan savdo tushumida tafovut aniqlanganda shu oy uchun — 5 ball chegiriladi.
20. Elektron hisobvaraq-fakturalar orqali xarid qilingan tovarlar (xizmatlar) realizatsiyasini baholashda elektron hisobvaraq-fakturalar orqali kalendar yil davomida xarid qilingan (shu jumladan, import qilingan) tovarlar (xizmatlar) yoki xomashyoga mutanosib ravishda amalga oshirilgan tovarlar (xizmatlar) realizatsiyasi (jumladan, eksport qilingan tovarlar summasi):
70 foizdan koʻp boʻlganda — 10 ball.
50 foizdan 70 foizgacha boʻlganda — 5 ball beriladi.
Bunda yil davomida 70 foizdan ortiq xarid qilingan tovarlar (xizmatlar) yoki xomashyo qoldiqda qolganda — 5 ball chegiriladi.
Mazkur koʻrsatkichni hisoblashda 1-yanvar (yangi tashkil etilgan tadbirkorlik subyektlari uchun — roʻyxatdan oʻtgan davr) va 31-dekabr sanasidagi tovar yoki xomashyo qoldigʻining oylarga teng ulushlardagi summasi inobatga olinadi.
21. Soliq organlari tekshiruvidan oldingi tahlil hamda kameral soliq tekshiruvi natijasida aniqlagan kamchiliklarning bartaraf etilish holati soliq organlari axborot tizimlaridan foydalangan holda oʻtkazilgan tekshiruvdan oldingi tahlil hamda kameral soliq tekshiruvi natijasida kamchilik aniqlanmagani yoki ularning bartaraf etilganidan kelib chiqib quyidagicha baholanadi:
kamchilik aniqlanmagan yoki keltirilgan kamchiliklarning mavjud emasligi asoslantirilgan yoxud kamchiliklar ixtiyoriy ravishda bartaraf etilgan boʻlsa — 10 ball beriladi;
aniqlangan kamchiliklar bartaraf etilmagan yoki keltirilgan kamchiliklar mavjud emasligi asoslantirilmagan boʻlsa — ball berilmaydi;
Bunda bazaviy hisoblash miqdorining 0,5 baravaridan ortiq soliq summasi boʻyicha kamchiliklar oʻn kun muddatda bartaraf etilmagan yoki keltirilgan kamchiliklarning mavjud emasligi asoslantirilmagan boʻlsa — 5 ball chegiriladi.
2-§. Ballarni kamaytiruvchi koʻrsatkichlar
22. Joylashgan joy (pochta manzili) oʻzgarishi koʻrsatkichini baholashda tadbirkorlik subyekti joylashgan joyi (pochta manzili) oxirgi 12 oy davomida 3 va undan koʻp marotaba oʻzgartirilgan boʻlsa, ballar yigʻindisidan 5 ball chegiriladi.
23. Tadbirkorlik subyekti rahbarining qoʻnimsizligi koʻrsatkichini baholashda oxirgi 12 oy davomida tadbirkorlik subyekti rahbari 3 va undan koʻp marotaba oʻzgartirilgan boʻlsa, ballar yigʻindisidan 5 ball chegiriladi.
24. Tadbirkorlik subyekti taʼsischisi yoki rahbarining ishonchsizligi koʻrsatkichini baholashda oxirgi 36 oy davomida tadbirkorlik subyektining taʼsischisi yoki rahbari jinoiy javobgarlikka tortilgan boʻlsa yoki bankrotlik asosida tugatilgan tadbirkorlik subyektiga rahbarlik qilgan boʻlsa, ballar yigʻindisidan 5 ball chegiriladi.
25. Taqdim etilgan soliq hisobotlariga soliq toʻlovchining oʻzi tomonidan mustaqil tuzatishlar kiritilishi koʻrsatkichini baholashda soliq (hisobot) davrida avval taqdim etilgan hisobotlarga:
bir marotaba oʻzgartirish kiritilgan boʻlsa, ball chegirilmaydi;
ikki va undan ortiq kiritilgan har bir oʻzgartirish uchun — 1 balldan;
oʻn va undan ortiq oʻzgartirish kiritilgan boʻlsa — 10 ball chegiriladi.
Ushbu koʻrsatkich boʻyicha baholashda kalendar yilda hisobot topshirish muddati kelgan barcha soliq turlari hisobga olinadi. Bunda bir soliq davri uchun oʻsib boruvchi yakuni bilan topshirilgan aniqlashtirilgan soliq hisobotlari bir marotaba taqdim etilgan deb hisoblanadi.
26. Qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisining maxsus guvohnomasi holatini baholashda qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisining maxsus guvohnomasi bekor qilingan yoki toʻxtatilgan taqdirda, ballar yigʻindisidan 10 ball chegiriladi.
27. Soliq qarzini mol-mulk hisobidan undirish koʻrsatkichini baholashda tadbirkorlik subyektining soliq qarzini undirish boʻyicha mol-mulkiga qaratilganlik holatlari aniqlansa, ballar yigʻindisidan 5 ball chegiriladi.
Bunda soliq qarzi toʻliq toʻlangandan keyin kamaytirilgan ballar olib tashlanadi.
28. Soliqqa oid huquqbuzarliklar uchun maʼmuriy va jinoiy javobgarlik choralari qoʻllanilganligi koʻrsatkichini baholashda tadbirkorlik subyekti mansabdor shaxslariga nisbatan oxirgi 12 oyda soliqqa oid huquqbuzarliklar uchun:
maʼmuriy javobgarlik qoʻllanilgan boʻlsa — 2 ball;
jinoiy javobgarlik qoʻllanilgan boʻlsa — 5 ball chegiriladi.
Bunda maʼmuriy javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi qaror belgilangan tartibda bekor qilingan yoki jinoyat ishi Jinoyat-protsessual kodeksiga asosan tugatilgan yoki oqlov hukmi chiqarilgan hollarda chegirilgan ballar olib tashlanadi.
Mazkur koʻrsatkich huquqbuzarlik (jinoyat) sodir etilgan tadbirkorlik subyekti reytingini hisoblashda inobatga olinadi.
281. Intellektual mulkka oid huquqbuzarliklar uchun sud tomonidan jarima, maʼmuriy yoki jinoiy javobgarlik choralarining qoʻllanilganligi koʻrsatkichini baholashda tadbirkorlik subyektiga yoki uning mansabdor shaxslariga nisbatan oxirgi 12 oyda intellektual mulkka oid huquqbuzarliklar uchun:
tadbirkorlik subyektining mansabdor shaxslariga maʼmuriy javobgarlik qoʻllanilgan boʻlsa — 2 ball;
tadbirkorlik subyektiga jarima qoʻllanilgan boʻlsa — 3 ball;
tadbirkorlik subyektining mansabdor shaxslariga jinoiy javobgarlik qoʻllanilgan boʻlsa — 5 ball chegiriladi.
Bunda jarima qoʻllash, maʼmuriy javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi qaror belgilangan tartibda bekor qilingan yoki jinoyat ishi Jinoyat-protsessual kodeksiga asosan tugatilgan yoki oqlov hukmi chiqarilgan hollarda chegirilgan ballar olib tashlanadi.
Mazkur koʻrsatkich huquqbuzarlik sodir etilgan tadbirkorlik subyekti reytingini hisoblashda inobatga olinadi.
29. Mahsulotlar (tovar va xizmatlar) identifikatsiya kodlaridan notoʻgʻri foydalanish holatini baholashda bir oyda kamida ikki marotaba hisobvaraq-fakturalarda yoki nazorat-kassa texnikasi cheklarida olingan tovarlar (xizmatlar) nomenklaturasiga yoxud faoliyatning oʻziga xos xususiyatlariga va amalga oshiriladigan turlariga muvofiq boʻlmagan identifikatsiya kodlarini aks ettirish holatlari aniqlanganda, ballar yigʻindisidan 5 ball chegiriladi.
30. Tadbirkorlik subyektlarining kreditorlik qarzdorligi mavjudligi koʻrsatkichini baholashda kreditorlar tomonidan oxirgi oʻn ikki oyda qarzdorlikni undirish boʻyicha sudga daʼvo arizalari ikki va undan ortiq marotaba kiritilib, qanoatlantirilgan boʻlsa, ballar yigʻindisidan 10 ball chegiriladi.
3-§. Qoʻshimcha ball beruvchi koʻrsatkichlar
31. Ijtimoiy himoyaga muhtoj shaxslar bandligini taʼminlash koʻrsatkichini baholashda tadbirkorlik subyekti tomonidan ketma-ket keladigan uch kalendar oy davomida mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdoridan kam boʻlmagan miqdorda ish haqi hisoblangan, Yagona milliy mehnat tizimiga kiritilgan Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oilalarning aʼzolari, “Temir daftar”, “Ayollar daftari”, “Yoshlar daftari”ga kiritilgan va nogironligi boʻlgan shaxslar hamda bolalikdan nogironligi boʻlgan farzandlarning ota-onalari ulushi.
20 foizdan yuqori boʻlganda — 10 ball;
10 foizdan 20 foizgacha boʻlganda — 5 ball beriladi.
32. EBITDA boʻyicha rentabellik darajasi tadbirkorlik subyektining sof foydasiga foiz toʻlovlari, asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar amortizatsiyasi, hisoblangan foyda soligʻi summasi qoʻshilib, tovarlarni (xizmatlarni) sotishdan sof tushumga boʻlish va 100 ga koʻpaytirish orqali aniqlanadi (EBITDA margin = EBITDA / daromad x 100%).
EBITDA boʻyicha rentabellik darajasi tadbirkorlik subyekti faoliyat koʻrsatayotgan sohaning oʻrtacha koʻrsatkichidan:
20 foiz va undan yuqori boʻlsa — 5 ball;
15 — 20 foizgacha yuqori boʻlsa — 4 ball;
10 — 15 foizgacha yuqori boʻlsa — 3 ball;
5 — 10 foizgacha yuqori boʻlsa — 2 ball;
oʻrtachaga teng yoki 5 foizgacha yuqori boʻlsa — 1 ball beriladi.
Bunda tegishli hududdagi iqtisodiy faoliyat turi boʻyicha tadbirkorlik subyekti yagona boʻlgan hollarda, mazkur mezonni hisoblashda (iqtisodiy faoliyat turi inobatga olinmagan holda) hududning oʻrtacha koʻrsatkichi bilan solishtiriladi.
Mazkur koʻrsatkichni baholashda moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi hisobotlar va moliyaviy hisobotning xalqaro standartlariga oʻtgan yuridik shaxslar boʻyicha koʻrsatkichlar foyda soligʻi hisoboti shakllarining oxirgi soliq davri maʼlumotlaridan foydalaniladi.
33. Foyda soligʻi boʻyicha hisoblangan soliq summasining tegishli sohaga oid oʻrtacha koʻrsatkichga nisbatini baholashda tadbirkorlik subyekti tomonidan chorak davomida hisoblangan va toʻlangan foyda soligʻi summasi har bir tuman (shahar) miqyosida u faoliyat yuritayotgan soha va tadbirkorlik toifasi boʻyicha oʻrtacha hisoblangan foyda soligʻi summasidan 1,1 baravar yuqori boʻlsa yoki eksport qilishdan olingan daromadlar jami daromadning kamida 50 foizini tashkil etsa — 10 ball beriladi.
Bunda choraklik toʻlov summasi bazaviy hisoblash miqdorining 10 baravaridan kam boʻlmasligi lozim.
34. Raqamli markirovkalash qoidalariga rioya etilishi koʻrsatkichini baholashda:
barcha savdo shoxobchalari onlayn nazorat-kassa texnikasiga ulangan shtrix-kodlar hamda raqamli markirovka kodlarini toʻgʻri oʻqishni va aniqlashni taʼminlovchi maxsus qurilmalar (2D-skanerlar, maʼlumotlarni yigʻuvchi terminallar yoki boshqa turdagi maxsus qurilmalar) bilan jihozlangan boʻlsa — 5 ball beriladi.
Bunda majburiy raqamli markirovkalanishi lozim boʻlgan mahsulotlarni ishlab chiqarish, import va (yoki) realizatsiya qilish bilan shugʻullanayotgan tadbirkorlik subyektlari “ASL BELGISI” milliy axborot tizimida roʻyxatdan oʻtmagan boʻlsa, ball berilmaydi.
341. Dala chetidan samarali foydalanish koʻrsatkichini baholashda dala cheti mavjud boʻlgan qishloq xoʻjaligi korxonalari va fermer xoʻjaliklari tomonidan ekinlar ekilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar “e-Fito.uz” tizimiga kiritilgan va samarali deb baholangan boʻlsa — 10 ball beriladi.
342. Ekologik markirovkalash sertifikatining mavjudligini baholashda tadbirkorlik subyekti mazkur sertifikatga ega boʻlsa — 2 ball beriladi.
343. Yashil energiyadan foydalanish samaradorligi koʻrsatkichini baholashda qayta tiklanuvchi energiya manbalari qurilmalarining nominal quvvati 0,1 MVt va undan ortigʻini oʻrnatganda — 5 ball beriladi.
Bundan tashqari qayta tiklanuvchi energiya manbalari qurilmalaridan foydalangan holda ishlab chiqarilgan energiya sarfi tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish uchun jami energiya sarfiga nisbatan:
50 foiz va undan yuqori boʻlsa — 5 ball;
30 — 50 foizgacha boʻlsa — 3 ball;
10 — 30 foizgacha boʻlsa — 1 ball beriladi.
344. Tadbirkorlik subyektlari ilmiy tadqiqot natijasida yaratilgan yangi ishlanmalarni ishlab chiqarish jarayonlariga tatbiq etishi orqali ilmiy hamkorlik reyestriga kiritilgan boʻlsa — 5 ball beriladi.
Bunda loyiha Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Innovatsion rivojlanish agentligining Maxsus platformasida ilmiy tadqiqot natijasida yaratilgan yangi ishlanmalarni ishlab chiqarish jarayonlariga tatbiq etib, ilmiy hamkorlik reyestriga kiritilgan kundan eʼtiboran 12 oy davomida qoʻshimcha ball beriladi.
345. Oliy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilarining, shuningdek, texnikumlarda dual taʼlim shaklida taʼlim olayotgan oʻquvchilarning hamda bitiruvchilarning bandligini taʼminlash koʻrsatkichini baholashda tadbirkorlik subyektlari xodimlarining umumiy sonida oliy va dual taʼlimni tugatganiga 3 yil toʻlmagan yoxud taʼlim olayotgan shaxslar ulushi:
20 foiz va undan yuqori boʻlganda — 5 ball;
15 foizdan 20 foizgacha boʻlganda — 4 ball;
10 foizdan 15 foizgacha boʻlganda — 3 ball;
5 foizdan 10 foizgacha boʻlganda — 2 ball beriladi.
Bunda bitiruvchilarning bandligini taʼminlagan tadbirkorlik subyektlariga qoʻshimcha ball berilishida ulardagi mavjud boʻsh ish oʻrinlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni “Yagona milliy mehnat tizimi” idoralararo dasturiy-apparat kompleksi orqali “Boʻsh (vakant) ish oʻrinlari milliy bazasi”ga joylashtirgani inobatga olinadi.
346. Tadbirkorlik subyekti tovar belgilari, xizmat koʻrsatish belgilari roʻyxatdan oʻtkazilgan boʻlsa — 5 ball.
4-bob. Yakunlovchi qoidalar
35. Mazkur Nizom bilan belgilangan koʻrsatkichlar va ularni baholash metodikasiga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha jamoatchilik kengashining takliflari asosida Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan Soliq qoʻmitasi bilan kelishilgan holda oʻzgartirishlar kiritilishi mumkin.
36. Mazkur Nizomda belgilangan masalalar boʻyicha nizolar qonunchilik hujjatlariga muvofiq hal qilinadi.
37. Sohalar boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkichlar roʻyxatdan oʻtish joyiga qarab qoʻshilgan qiymat soligʻi va foyda soligʻi toʻlovchilar boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Toshkent shahar va viloyatlar boʻyicha alohida, aylanmadan olinadigan soliq toʻlovchilar boʻyicha tumanlar (shaharlar) kesimida alohida hisoblanadi.
38. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.
Tadbirkorlik subyektlarining barqarorlik reytingini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 1-ILOVA
Tadbirkorlik subyektlarining barqarorlik reytingi
SHKALASI
Barqarorlik darajasi Reyting koʻrsatkichi Baho Yuqori AAA 96-100 balllar AA 91-95 ballar A 86-90 ballar Oʻrta BBB 76-85 ballar BB 66-75 ballar B 56-65 ballar Qoniqarli CCC 51-55 ballar CC 36-50 ballar C 26-35 ballar Quyi D 25 ballgacha
Izoh. Oʻzbekiston, Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha jamoatchilik kengashining takliflari asosida Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Soliq qoʻmitasi bilan kelishgan holda ushbu shkalaga oʻzgartirishlar kiritilishi mumkin.
Tadbirkorlik subyektlarining barqarorlik reytingini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga 2-ILOVA
Tadbirkorlik subyektlarining barqarorlik reytingi
KOʻRSATKICHLARI
T/rKoʻrsatkich nomiHisoblash davriyligiMasʼul tashkilota) Umumiy koʻrsatkichlar1.Tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish davomiyligiyillikAdliya vazirligi2.Mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdoridan ortiq ish haqi toʻlanayotgan xodimlar sonining koʻpayishioylikSoliq qoʻmitasi3.Yer uchastkalari va (yoki) koʻchmas mulk obyektlari mavjudligioylikIqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligi4.Bir nafar xodimga toʻgʻri keladigan ish haqi jamgʻarmasioylikSoliq qoʻmitasi5.Soliq hisobotlarining belgilangan muddatlarda taqdim etilishioylik6.Hisoblangan soliqlarning belgilangan muddatlarda toʻlanishioylik7.Qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha hisoblangan soliq summasining tegishli soha boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkichga nisbatioylik8.Elektron hisobvaraq-fakturalarni qonunchilikda belgilangan muddatlarda rasmiylashtirish holatioylik9.Elektron hisobvaraq-fakturalar orqali xarid qilingan tovarlar va xizmatlar realizatsiyasiyillik10.Soliq organlari tekshiruvidan oldingi tahlil natijasida aniqlagan kamchiliklarning bartaraf etilish holatikunlikb) Ballarni kamaytiruvchi koʻrsatkichlar11.Joylashgan joy (pochta manzili) oʻzgarishiyillikAdliya vazirligi12.Tadbirkorlik subyekti rahbarining qoʻnimsizligiyillikAdliya vazirligi13.Tadbirkorlik subyekti taʼsischisi yoki rahbarining ishonchsizligiyillikOliy sud, Soliq qoʻmitasi14.Taqdim etilgan soliq hisobotlariga tuzatishlar soliq toʻlovchining oʻzi tomonidan mustaqil kiritilishioylikSoliq qoʻmitasi15.Qoʻshilgan qiymat soligʻi toʻlovchisining maxsus guvohnomasi holatikunlik16.Soliq qarzini mol-mulk hisobidan undirishyillik17.Soliqqa oid huquqbuzarliklar uchun maʼmuriy yoki jinoiy javobgarlik choralarining qoʻllanganiyillikOliy sud, Soliq qoʻmitasi171. Intellektual mulkka oid huquqbuzarliklar uchun jarima, maʼmuriy, jinoiy javobgarlik choralarining qoʻllanilganligi YillikOliy sud, Adliya vazirligi 18.Mahsulotlarning (tovarlarning, xizmatlarning) identifikatsiya kodlaridan notoʻgʻri foydalanilganioylikSoliq qoʻmitasi19.Tadbirkorlik subyektlarining kreditorlik qarzdorligi mavjudligiyillikOliy sudv) Qoʻshimcha ball beruvchi koʻrsatkichlar20.Ijtimoiy himoyaga muhtoj shaxslar bandligini taʼminlashoylikKambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi21.EBITDA boʻyicha rentabellik darajasiyillikSoliq qoʻmitasi22.Foyda soligʻi boʻyicha hisoblangan soliq summasining tegishli sohaga oid oʻrtacha koʻrsatkichga nisbatichoraklik23.Raqamli markirovkalash qoidalariga rioya etilishioylik24.Tadbirkorlik subyektlari tomonidan dala chetlariga har yili 1-aprelga qadar ekin ekilgani va mavsum davomida mahsulot yetishtirilganimavsumiyOʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 30-dekabrdagi PQ-465-son qarori bilan tasdiqlangan Respublika va hududiy ishchi guruhlari,Soliq qoʻmitasi25.Ekologik markirovkalash sertifikati mavjudligikunlikEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi26.“Yashil” energiyadan foydalanish samaradorligioylikEnergetika vazirligi27.Tadbirkorlik subyektlari ilmiy tadqiqot natijasida yaratilgan yangi ishlanmalarni ishlab chiqarish jarayonlariga tatbiq etishi orqali ilmiy hamkorlik reyestriga kiritilganiKunlikSoliq qoʻmitasi28.Oliy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilarining, shuningdek, texnikumlarda dual taʼlim shaklida taʼlim olayotgan oʻquvchilarning va bitiruvchilarning bandligini taʼminlashKunlikSoliq qoʻmitasi 29. Tovar belgilari, xizmat koʻrsatish belgilariga ega boʻlishi YillikAdliya vazirligi
