Joylashtirish vositalariga (xizmatlarga) qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablarini (0045-23-son SanQvaN) tasdiqlash toʻgʻrisida (5-son)

16.03.2023

Oʻzbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining

qarori

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2023-yil 29-martda hisobga olindi, hisob raqami 157]

“Aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi toʻgʻrisida”gi Qonun va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 25-iyuldagi PF-6035-son “Koronavirus pandemiyasini yumshatish, aholining sanitariya epidemiologik osoyishtaligi va salomatligini saqlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi qaror qiladi:

1. Joylashtirish vositalariga (xizmatlarga) qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari (0045-23-son SanQvaN) ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mehmonxona majmualari, motellar, lagerlar, sayyohlik lagerlari va yakka tartibdagi turar joylardagi ovqatlanish va yashash sharoitlariga gigiyena talablari (0282-09-son SanQvaN) oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.

3. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil, Savdo-sanoat palatasi hamda Madaniyat va turizm vazirligi bilan kelishilgan.

4. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati boshligʻi B. YuSUPALIYEV

Toshkent sh.,

2023-yil 16-mart,

5-son

Kelishildi:

Vakil D. KASIMOV

2023-yil 21-fevral

Oʻzbekiston Savdo-sanoat palatasi Raisi D. VAXABOV

2023-yil 13-fevral

Madaniyat vaziri O. NAZARBEKOV

2023-yil 15-fevral

Oʻzbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining 2023-yil 16-martdagi 5-son qaroriga ILOVA

Joylashtirish vositalariga (xizmatlarga) qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari

Mazkur sanitariya normalari, qoidalari va gigiyena normativlari (bundan buyon matnda sanitariya qoidalari deb yuritiladi) joylashtirish vositalarida turistlar va tashrif buyuruvchilarning salomatligini muhofaza qilish hamda ularning hayoti va sogʻligini taʼminlashga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablarini belgilaydi.

Ushbu sanitariya qoidalari Oʻzbekiston Respublikasi hududida loyihalashtirilayotgan, qurilayotgan, rekonstruksiya qilinayotgan va mavjud joylashtirish vositalariga nisbatan qoʻllaniladi.

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Mazkur sanitariya qoidalarida quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

joylashtirish vositalari — mehmonxonalar, turistik bazalar va majmualar, dam olish uylari va zonalari, pansionatlar, kempinglar, motellar, mehmon uylari, oʻtov va chodirli oromgohlar, sanatoriylar hamda mehmonxona xizmatlari (joylashtirish boʻyicha xizmatlar) koʻrsatiladigan boshqa obyektlar, shuningdek, joylashtirish vositasi sifatida tunab qolish uchun jihozlangan yer usti transporti;

turist — vaqtincha boʻlish mamlakatidagi (joyidagi) manbalardan daromad olish bilan bogʻliq boʻlgan faoliyat bilan shugʻullanmagan holda vaqtincha boʻlish mamlakatiga (joyiga) yigirma toʻrt soatdan ketma-ket oʻn ikki oygacha boʻlgan davrga boruvchi yoki vaqtincha boʻlish mamlakatida (joyida) kamida bir kecha tunab qoluvchi jismoniy shaxs;

tashrif buyuruvchi — joylashtirish vositalari xizmatlarini buyurgan, sotib olgan va/yoki undan foydalanadigan jismoniy shaxs.

2-bob. Joylashtirish vositalarini rejalashtirish va loyihalashtirishga qoʻyiladigan gigiyenik talablar

2. Joylashtirish vositalari joylashgan yer maydonining tuprogʻi sanitariya-gigiyena va bakteriologik xavfsizlik koʻrsatkichlari 02.12-06-son SanQvaN “Oʻzbekistonning oʻziga xos xususiyatli sharoitida turli tipdagi yerlarga ishlov berishda tuproqning gigiyenik ifloslanganlik darajasi baholanishining sanitariya normalari”ga mos kelishi kerak.

3. Binolar yashash uchun imkoniyatlarni (xonada bir turist/tashrif buyuruvchiga toʻgʻri keladigan maydon, tegishli sanitariya-texnik vositalar mavjudligini) hisobga olgan holda loyihalashtirilishi kerak.

4. Joylashtirish vositalarida sport va dam olish maskanlari, ochiq va yopiq sport inshootlari, suzish havzalari, saunalar, shuningdek tegishli yordamchi va texnik binolarni loyihalash ShNQ 2.09.04-09 “Korxonalarning maʼmuriy va xoʻjalik binolari” hamda QMQ 2.08.04-04 “Maʼmuriy binolar” talablariga muvofiq amalga oshirilishi zarur.

5. Xodimlar uchun maishiy bino 1 ishchi uchun 2,0 m2, lekin har bir xona uchun 6 m2 dan kam boʻlmasligi lozim.

6. Xodimlar uchun hojatxonalar quyidagicha: 12 ta ayol va 18 ta erkak uchun 1 tadan alohida hojatxona; 15 — 20 ta xodim uchun 1 ta dush (ayol va erkaklar uchun alohida), 30 ta ayol xodimlar uchun 7 ta ayollarning shaxsiy gigiyena xonasi boʻlishi kerak.

7. Tozalash uskunalari uchun moʻljallangan omborxonalar 30 m2, xizmat koʻrsatiladigan maydon uchun 0,5 m2, lekin har bir joy uchun kamida 1,5 m2 hisobidan joylashtirilishi zarur.

8. Bloklar va binolar guruhlari, yozgi xonalar va ochiq inshootlar oʻrtasida mikroiqlimni yaxshilash uchun asosiy binolarni tashqi muhitga qaratishda tabiiy va iqlim sharoitlarini hisobga olish kerak.

9. Bloklar va xonalar guruhlari, yozgi xonalar va ochiq maydonlar (terrasa) oʻrtasida ochiq (yoki yarim ochiq) ulanishlardan foydalanish lozim.

10. Joylashtirish vositalari binosi uning atrofida joylashgan eng baland turar-joy va jamoat binolarining balandligiga nisbatan 2,5 barobar oraliq masofada joylashtirilishi kerak.

11. Chiqindi qutilari joylashgan maydon sement yoki asfalt qoplamali hamda balandligi 1,5 metr toʻsiqlar bilan oʻralgan boʻlishi, shuningdek binodan 15 — 20 m masofada joylashtirilishi lozim.

12. Mehmonxonalar Oʻz DSt 3220:2017 “Turizm xizmatlari. Joylashtirish vositalari. Umumiy talablari”ga muvofiq jihozlangan boʻlishi kerak.

3-bob. Joylashtirish vositasi binosiga qoʻyiladigan gigiyenik talablar

13. Joylashtirish vositalarining binolari toza, chiqindilardan holi, hasharotlar va kemiruvchilardan himoyalangan (barcha shamollatish tizimlari hasharotlar yoki kemiruvchilarning kirib kelishini bartaraf qilish uchun temir panjaralar bilan yopilgan) boʻlishi kerak.

14. Joylashtirish vositalari intererini bezashda polimer materiallardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.

15. Yoʻlaklar va zallarda toksik boʻlmagan hamda yonuvchan materiallardan tayyorlanmagan gilamlardan foydalanishga ruxsat beriladi.

4-bob. Yoritilganlik, insolatsiya, quyoshdan himoya qilish, shamollatish tizimiga qoʻyiladigan gigiyenik talablar

16. Tabiiy va sunʼiy yoritish QMQ 2.01.05 “Tabiiy va sunʼiy yoritish”ga muvofiq loyihalashtirilishi kerak.

17. Joylashtirish vositalarining yashash xonalarida yilning 22-martidan 22-oktabrgacha boʻlgan davrda insolatsiya (quyosh nuri tushishi) kuniga kamida 3,0 soat boʻlishi hamda . xonalarning 60 foiziga toʻgʻri kelishi lozim.

Insolatsiyaning ortiqcha taʼsiridan himoya qilish quyosh nuridan himoya vositalaridan foydalanish, binolarning chiqadigan qismlari hamda xonani qoraytirish, shuningdek sunʼiy sovutish orqali taʼminlanishi kerak.

18. Bir va ikki qavatli binolarni quyoshdan himoya qilish asosan koʻkalamzorlashtirish orqali taʼminlanishi mumkin.

19. Doimiy foydalaniladigan joylar va xonalar framug, oyna, yoʻlak yoki qoʻshni xona eshiklari orqali shamollatilishi kerak.

20. Bir va ikki qavatli binolarning tabiiy shamollatilishini yaxshilash (kuchaytirish) uchun vertikal shamollatish usulidan foydalanish lozim.

Har bir shamollatish quvuriga bir nechta xonani ulash mumkin.

5-bob. Umumiy foydalanish joylari va yashash xonalariga qoʻyiladigan gigiyenik talablar

21. Yashash xonalari, hojatxonalar, hammomlar va umumiy foydalanish joylari kun davomida kamida ikki marta tozalanishi kerak.

22. Tozalash ishlari quyidagi turlarga boʻlinadi:

kundalik tozalash;

oraliq (turist/tashrif buyuruvchi ketgandan keyin) tozalash;

umumiy tozalash.

23. Barcha xonalarni tozalash ketma-ketlik asosida turiga qarab taqsimlanadi:

ichki xoʻjalik xonalarini kun davomida kamida bir marotaba tozalanishi (kundalik tozalash);

umumiy maydonlar, hojatxonalarni tozalash turist/tashrif buyuruvchilar oqimiga qarab tozalanishi;

yashash xonalarini mehmonxonalar darajasiga qarab hamda turist/tashrif buyuruvchilar ketgandan soʻng tozalanishi (oraliq tozalash) kerak.

24. Sanitariya-gigiyena va epidemiyaga qarshi kurash chora-tadbirlarini taʼminlash maqsadida mehmonxonalarda tozalovchi xodimlar quyidagi guruhlarga boʻlinishi kerak:

yashash xonalarini tozalashga biriktirilgan xodimlar;

umumiy foydalanish joylarini (zallar, yoʻlaklar, zinapoyalarni) tozalashga biriktirilgan xodimlar;

xoʻjalik va texnik xizmat koʻrsatish xonalarini tozalashga biriktirilgan xodimlar.

25. Oshxona va oziq-ovqatlarni saqlash, tayyorlash, pishirish va idishlarni yuvishga biriktirilgan xodimlar boshqa ishlarga jalb etilmasligi kerak.

26. Vestibyul (qabulxona), zal va yashash xonalari doimiy tozaligini taʼminlashda:

pol, stol va barcha jihozlar yuzalari, panjara va tutqichlar, deraza va eshiklar toza saqlanishi;

gilamlar va sintetik yuzalar (kovrolan) changyutgichlar bilan tozalanib, ifloslanish darajasiga qarab (kamida bir yilda bir marta) kimyoviy tozalanishi, gilamlardagi dogʻlar maxsus vositalar bilan tozalanishi;

chiqindi qutilarida chiqindi yigʻilmasligi lozim.

27. Xizmat koʻrsatuvchi xodimlarning xonalarida kiyim almashtirish, dam olish va ovqatlanish uchun shart-sharoitlar yaratilgan boʻlishi kerak.

28. Umumiy foydalaniladigan dush va hojatxonalar toza holatda boʻlishi kerak.

29. Qavatlardagi barcha chiqindilar polietelin qoplarga yigʻilishi va olib chiqib tashlanishi kerak.

30. Qavatlardan konteynerlardagi chiqindilar vaqtincha saqlash joyiga xizmat koʻrsatish yoʻli (lift) orqali olib chiqib ketiladi.

31. Xonada turist/tashrif buyuruvchining bemorligi aniqlansa bajariladigan ishlar 0280-09-son SanQvaN “Epidemiya oʻchoqlarida yakuniy va joriy dezinfeksiyani tashkil etish, oʻtkazish boʻyicha sanitariya qoidalari” talablariga muvofiq holda bajarilishi kerak.

32. Turist/tashrif buyuruvchi ketganidan keyin xonalarni tozalashda:

xizmat koʻrsatuvchi xodimlar tomonidan oʻrin-koʻrpa choyshablari va sochiqlar (xalatlar) tozasiga, bir martalik oyoq kiyim va gigiyenik vositalar toʻplami yangisiga almashtirilishi;

pol, stol, barcha jihozlar yuzalari, deraza va eshiklar zararsizlantiruvchi vositalar yordamida yuvilishi;

gilamlar, sintetik yuzalar (kovrolin, kovrolan) va pardalar changyutgichlar bilan tozalanib, gilamlardagi dogʻlar esa maxsus vositalar bilan tozalanishi;

dush, hojatxona, qoʻl yuvish rakovinasi, issiq va sovuq suv joʻmraklari, pol va devor kafellari zararsizlantiruvchi vositalar yordamida yuvilishi;

soch quritish jihozlari (fen) yuzalari nam usulda zararsizlantiruvchi vositalar yordamida artilishi;

xonada mavjud oshxona anjomlari zararsizlantiruvchi vositalar yordamida yuvilishi;

sovutgich muzlardan eritilib, yuvuvchi vositalar yordamida yuvilishi;

chiqindi qutilar chiqindilardan tozalanishi va artilishi lozim.

33. Umumiy tozalash tasdiqlangan jadvalga muvofiq, lekin har oyda kamida bir marta amalga oshirilishi kerak.

34. Joylashtirish vositasidagi sartaroshxonalar va goʻzallik salonlariga qoʻyiladigan talablar 0306-12-son SanQvaN “Sartaroshxonani tashkil qilish, jihozlash va xizmat koʻrsatish uchun sanitariya-gigiyena talablari”ga mos boʻlishi kerak

35. Joylashtirish vositasidagi suzish havzalariga qoʻyiladigan talablar 0305-12-son SanQvaN “Suzish havzalarini loyihalashtirish, qurish va foydalanish sanitariya qoidalari va normalari” ga mos boʻlishi kerak.

36. Joylashtirish vositasidagi sport zallariga qoʻyiladigan talablar 0352-17-son SanQvaN “Sport inshootlarining eksplutatsiyasi va foydalanishiga qoʻyiladigan gigiyenik talablar” ga mos boʻlishi kerak.

6-bob. Joylashtirish vositalarining saunalariga qoʻyiladigan gigiyenik talablar

37. Saunalarni rejalashtirish va rekonstruksiya qilish, shuningdek tarkibi va maydoni 0316-14-son SanQvaN “Qishloq joylaridagi hammomlarning qurilmasi, jihozlari va sanitariya rejimi uchun sanitariya qoidalari va normalari” hamda 0154-04-son SanQvaN “Hammomlarni rejalashtirish, jihozlash va foydalanish sanitariya qoidalari va normalari” ga mos boʻlishi kerak.

38. Saunadagi kiyinish xonalari bir oʻringa 0,75 m2, lekin xonaning umumiy maydoni 10 m2 dan kam boʻlmasligi lozim.

39. Sauna bugʻxonasining sigʻimi 10 oʻrindan oshmasligi zarur.

40. Bugʻ xonasidagi harorat rejimi ham ichki, ham tashqi termometrlar tomonidan qayd etilishi kerak.

41. Sauna xonasida ehtiyot choralariga rioya qilish toʻgʻrisida ogohlantiruvchi maʼlumotlar boʻlishi lozim.

42. Sauna tozalovchi vositalar va jihozlar bilan taʼminlanishi hamda barcha inventarlar alohida ajratilgan xonalarda saqlanishi kerak.

7-bob. Ovqatlanish boʻlimiga qoʻyiladigan gigiyenik talablar

43. Joylashtirish vositalarini kanalizatsiya tarmogʻi mavjud boʻlmagan hududlarga joylashtirishda sanoat va maishiy oqova suvlarning alohida oqimi uchun mahalliy kanalizatsiya tizimi bilan taʼminlanishi kerak.

44. Ovqat tayyorlash uskunalari shamollatish tizimlari bilan jihozlangan boʻlishi kerak.

45. Konditsioner tizimlaridan foydalanganda binolarda mikroiqlimning parametrlari SanQvaN 0203-06-son “Ishlab chiqarish binolarida mikroiqlim koʻrsatkichlarining sanitar gigiyenik normalari” talablariga muvofiq kelishi kerak. Mexanik yoki tabiiy shamollatish mavjud boʻlganda, shuningdek vaqti-vaqti bilan ishlaydigan oziq-ovqat nuqtalari — yozgi kafe, pavilonlar, bufetlarning mikroiqlim koʻrsatkichlari QMQ 2.04.05-97 “Isitish, shamollatish va kondetsionerlashtirish” talablariga javob berishi kerak.

46. Havo tortuvchi uskunalar joylashtirish vositalarida issiqlik moslamalarining ishlashi natijasida hosil boʻlgan issiq havo, hid, tutunni sovutish, tozalash va keyinchalik chiqarib tashlash maqsadida oshxonalarda oʻrnatiladi.

Havo tortuvchi uskunalarning shakli va oʻlchamini tanlashda ish joyining oʻlchamlari hisobga olinadi. Shamollatishni taʼminlash uchun gumbazdan tarqaladigan hid va issiqlik aholi yashash hududlariga taʼsir qilmasligi kerak.

47. Ovqatlanish boʻlimining barcha ishlab chiqarish va maʼmuriy-iqtisodiy binolarida yoritish QMQ 2.01.05 “Tabiiy va sunʼiy yoritish” talablariga muvofiq boʻlishi kerak.

48. Oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlash va pishirish uchun moʻljallangan stollar metall (zanglamaydigan poʻlat, duralumin) bilan qoplanishi kerak. Goʻsht, baliq, sabzavot va boshqa mahsulotlarni kesish uchun maxsus stollar ajratilishi lozim.

49. Kesish taxtalari ularda foydalanilgan mahsulotga muvofiq quyidagicha belgilanishi kerak: “xg” — xom goʻsht, “xb” — xom baliq, “xs” — xom sabzavotlar, “qg” — qaynatilgan goʻsht, “qb” — qaynatilgan baliq, “qs” qaynatilgan sabzavotlar, “N” — non.

50. Shikastlangan idishlardan foydalanish taqiqlanadi, alyuminiy idishlar faqat ovqat pishirish va qisqa muddatli oziq-ovqat mahsulotlarini saqlash uchun ishlatilishi mumkin.

51. Ovqatlanish boʻlimi issiq va sovuq suv bilan taʼminlangan boʻlishi kerak.

52. Toza oshxona anjomlari va jihozlari poldan kamida 0,5 — 0,7 metr balandlikda saqlanadi.

53. Restoran zallarida:

ovqatlanish xonalarining milliy dizaynida xontaxtasiz (polga, gilamga) dasturxon qoʻyish taqiqlanadi, mehmon uylari yoki oʻtovlarda turist/tashrif buyuruvchilarlarni qabul qilish bundan mustasno;

ovqatlanish stollarini (xontaxtani) tozalash har bir ovqatni almashtirish yoki ovqatdan keyin amalga oshirilishi kerak.

8-bob. Tibbiyot xonasiga qoʻyiladigan gigiyenik talablar

54. Joylashtirish vositalarida tibbiyot xonasi mavjud boʻlganda, uning maydoni 12 m2 dan kam boʻlmagan holda binoning birinchi qavatida joylashtirilishi hamda tabiiy yorugʻlikka ega boʻlishi kerak.

55. Tibbiyot xonasining devorlari yuvish va zararsizlantirish vositalaridan foydalangan holda tozalash imkoniyatlariga ega boʻlishi lozim.

56. Tibbiyot xonasida zarur tibbiy jihozlar, birinchi yordam vositalari toʻplami (dori-darmonlar toʻplami) boʻlishi va dorilar maxsus sharoitlarda saqlanishi zarur.

9-bob. Joylashtirish vositalarining kir yuvish boʻlimlariga qoʻyiladigan talablar

57. Joylashtirish vositalarida kir yuvish boʻlimlari mavjud boʻlganda, kirxona binosi alohida turgan binoda yoki loyiha topshirigʻiga binoan qulay binoda joylashtiriladi.

58. Kirxonalar kir yuvish mashinalari bilan jihozlanishi kerak.

59. Turist/tashrif buyuruvchi sogʻligʻini himoyalash maqsadida barcha choyshablar, sochiqlar va xalatlar zararsizlantirish vositalari bilan yuvilishi lozim.

60. Kir yuvish xonasi toza holatda boʻlishi, shuningdek kiyimlarni yuvish texnologiyasiga qatʼiy amal qilinishi kerak.

61. Kir yuvish xonasi shamollatish tizimi bilan jihozlangan boʻlishi zarur.

62. Kir yuvish xonasi devorlari nam sharoitlarga chidamli boʻlishi hamda devorlar va pollar yuzasi silliq va yoriqlarsiz boʻlishi kerak.

63. Kir yuvish jarayoni quyidagi ketma-ketlikda amalga oshirilishi kerak:

kirlarni qabul qilish;

kirlarni saralash;

kirlarni ivitish, yuvish, chayish, quritish;

dazmollash, lozim boʻlganda kimyoviy tozalash;

toza kirlarni saralash;

toza kirlarni tarqatish.

64. Kir yuvish xonalarida xodimlar uchun kiyinish xonalari, dush, yuvinish xonalari, ayollar shaxsiy-gigiyena xonalari boʻlishi lozim.

65. Kir va toza choyshablarni olish alohida kirish va saqlash joylariga ega boʻlishi kerak.

66. Mazkur sanitariya qoidalarini ishlab chiquvchilar roʻyxati ilovada keltirilgan.

Joylashtirish vositalariga (xizmatlarga) qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablariga (0045-23-son SanQvaN) ILOVA

Ishlab chiquvchilar roʻyxati: Tuzuvchilar: O.P. Mirshina — Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi kommunal gigiyena boʻlimining mudiri, t.f.n. R.A. Ataniyazova — Sanitariya, gigiyena va kasbiy kasalliklar ilmiy-tadqiqot instituti, aholi punktlari, turar-joy va jamoat binolarini rejalashtirish gigiyenasi laboratoriyasi mudiri, t.f.d. A.D. Ismailov — Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi oziq-ovqat gigiyena boʻlimining mudiri, t.f.n. R. Jumabayeva — Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi kommunal gigiyena boʻlimining xodimi Taqrizchilar: L.H. Romanova — Sanitariya, gigiyena va kasbiy kasalliklar ilmiy-tadqiqot instituti katta ilmiy xodimi, t.f.n. G.M. Israilova — OʻzR SSV tibbiyot xodimlarning kasbiy malakasini rivojlantirish markazi gigiyena kafedrasi dotsenti, t.f.n. I.O. Otajonov — Toshkent tibbiyot akademiyasi bolalar, oʻsmirlar va ovqatlanish gigiyenasi kafedra dotsenti, t.f.d.