Oʻzbekiston Respublikasi maktabgacha taʼlim tashkilotlarida tarbiyalanayotgan bolalarni xavfsiz va sifatli ovqatlanishini tashkil etilishiga oid gigiyenik talablarga (0016-21-son SanQvaN) oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida (2-son)
17.02.2023
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining
qarori
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2023-yil 23-martda hisobga olindi, hisob raqami 152]
Oʻzbekiston Respublikasining “Aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi toʻgʻrisida”gi Qonuni, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 10-noyabrdagi PQ-4887-son “Aholining sogʻlom ovqatlanishini taʼminlash boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi, 2021-yil 25-maydagi PQ-5124-son “Sogʻliqni saqlash sohasini kompleks rivojlantirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 25-iyuldagi 626-son “Davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarida sogʻlom ovqatlantirish tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida”gi qarorlariga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi qaror qiladi:
1. Oʻzbekiston Respublikasi maktabgacha taʼlim tashkilotlarida tarbiyalanayotgan bolalarni xavfsiz va sifatli ovqatlanishini tashkil etilishiga oid gigiyenik talablarga (0016-21-son SanQvaN) ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.
2. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi bilan kelishilgan.
3. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YuSUPALIYEV
Toshkent sh.,
2023-yil 17-fevral,
2-son
Kelishildi:
Maktabgacha va maktab taʼlimi vaziri X. UMAROVA
2023-yil 8-fevral
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining 2023-yil 17-fevraldagi 2-son qaroriga ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi maktabgacha taʼlim tashkilotlarida tarbiyalanayotgan bolalarni xavfsiz va sifatli ovqatlanishini tashkil etilishiga oid gigiyenik talablarga (0016-21-son SanQvaN) kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar
1. Muqaddima quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Mazkur sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari (keyingi oʻrinlarda — sanitariya qoidalari) Oʻzbekiston Respublikasining “Aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi toʻgʻrisida”gi Qonuni, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 10-noyabrdagi PQ-4887-son “Aholining sogʻlom ovqatlanishini taʼminlash boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi, 2021-yil 25-maydagi PQ-5124-son “Sogʻliqni saqlash sohasini kompleks rivojlantirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 25-iyuldagi 626-son “Davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarida sogʻlom ovqatlantirish tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida”gi qarorlariga muvofiq maktabgacha taʼlim tashkilotlarida tarbiyalanayotgan bolalarning xavfsiz va sogʻlom ovqatlanishini tashkil etish, yuqumli va yuqumli boʻlmagan kasalliklar profilaktikasi hamda ovqatdan zaharlanishlarning oldini olish choralarini belgilaydi.”.
2. 2-bandning “b” kichik bandidagi “tavsiyalar” degan soʻz “talablar” degan soʻz bilan almashtirilsin.
3. 3-bandda:
birinchi — uchinchi xatboshilar chiqarib tashlansin;
quyidagi mazmundagi birinchi — oʻn toʻrtinchi xatboshilar bilan toʻldirilsin:
“3. Quyidagilar:
Bir yoshdan uch yoshgacha bolalarni maktabgacha taʼlim tashkilotlarida oʻrtacha kunlik ovqatlanish normalari, energetik quvvati (oqsil, yogʻ, uglevodlar) 1-ilovaga muvofiq;
Uch yoshdan yetti yoshgacha bolalarni maktabgacha taʼlim tashkilotlarida ovqatlanish normalari, energetik quvvati (oqsil, yogʻ, uglevodlar) 2-ilovaga muvofiq;
Turli yoshdagi guruhlar uchun mineral moddalarning oʻrtacha kunlik fiziologik normalari 3-ilovaga muvofiq;
Ayrim oziq-ovqat mahsulotlarni almashtirilishi jadvali 4-ilovaga muvofiq;
Oziq-ovqat mahsulotlariga ishlov va termik ishlov berilganda yoʻqotiladigan ogʻirlik normasi (foizda) 5-ilovaga muvofiq;
Bolalarga berilayotgan taomlarning hajmi (grammda) 6-ilovaga muvofiq;
100 gramm oziq-ovqat mahsulotining kimyoviy tarkibi 7-ilovaga muvofiq;
Oshxonada yuritilayotgan nazorat hujjatlarining shakllari keltirilgan oziq-ovqat mahsulotlarining brakeraj jurnali 8-ilovaga muvofiq;
Maktabgacha taʼlim tashkilotiga keltirilgan tez buziluvchi mahsulotlarni saqlash muddati 9-ilovaga muvofiq;
Taomlarni organoleptik baholash 10-ilovaga muvofiq;
Maktabgacha taʼlim tashkilotlarining oshxonalarida foydalanishga ruxsat etilgan oziq-ovqat mahsulotlarining roʻyxati 11-ilovaga muvofiq;
Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida yuqumli kasalliklar hamda ovqatdan zaharlanish holatlarining oldini olish maqsadida foydalanishga ruxsat etilmaydigan oziq-ovqat mahsulotlari roʻyxati 12-ilovaga muvofiq;
Sifatli oziq-ovqat mahsulotlarining xususiyatlari 13-ilovaga muvofiq belgilanadi.”;
toʻrtinchi xatboshi tegishli ravishda oʻn beshinchi xatboshi deb hisoblansin.
4. 4-bandda:
birinchi va ikkinchi xatboshilar quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“4. Maktabgacha taʼlim tashkilotlarining oshxonalarida mazkur sanitariya qoidalarining 11-ilovasida keltirilgan Maktabgacha taʼlim tashkilotlarining oshxonalarida foydalanishga ruxsat etilgan oziq-ovqat mahsulotlarining roʻyxatiga rioya qilinishi lozim.
Bolalar ovqat ratsionini shakllantirishda mahsulotlar kun davomida toʻgʻri taqsimlanishi zarur. Oqsilga boy mahsulotlar yogʻ bilan berilganda bola oshqozonida uzoq vaqt saqlanib turishi va koʻproq miqdorda hazm qildiruvchi meʼda shirasini talab qilishi bois, tarkibida goʻsht, baliq, tuxum kabi mahsulotlari bor taomlarni kunning birinchi yarmida (nonushta va tushlikka) berish lozim. Kechki ovqatda bolalarga sutli va sabzavotlardan tayyorlangan yengil hazm boʻladigan taomlar berilishi kerak.”;
beshinchi va oltinchi xatboshilar quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Maktabgacha taʼlim tashkilotlarining kunlik ovqatlanish ratsioniga bolalarning tashkilotda boʻlgan vaqtlaridan (3-4, 9 — 10,5, 12 va 24 soat) kelib chiqib, mazkur sanitariya qoidalarining 1 — 3-ilovalarida koʻrsatilgan mahsulotlar kiritilishi lozim.
10 kun davomida sarflangan barcha turdagi oziq-ovqat mahsulotlarining miqdori mazkur sanitariya qoidalarining 1 — 3-ilovalarida belgilangan kunlik normalar yigʻindisiga mos boʻlishi kerak.”;
toʻqqizinchi va oʻninchi xatboshilar chiqarib tashlansin.
5. 5-bandning ikkinchi xatboshisidagi, 6, 41, 42, 73, 75, 76 va 78-bandlardagi “mazkur talablarning” degan soʻzlar “mazkur sanitariya qoidalarining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
6. 11-bandda:
uchinchi xatboshidagi “toʻrt martalik” degan soʻzlar “uch martalik” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
toʻrtinchi xatboshidagi “besh martalik” degan soʻzlar “toʻrt martalik” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
7. 12-bandning uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Fiziologik nuqtai nazardan toʻgʻri ovqatlanishning asosiy tartibi nonushta (08:30-09:30), tushlik (12:00-13:00), ikkinchi tushlik (15:30-16:00), kechki ovqat (18:30-19:00) va kechki tamaddi (20.00-20.30) shaklida boʻlishi lozim.”.
8. Quyidagi mazmundagi 83-band bilan toʻldirilsin:
“83. Mazkur sanitariya qoidalarini ishlab chiquvchilar roʻyxati 14-ilovada keltirilgan.”.
9. 1-ilovadagi jadvalning nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Bir yoshdan uch yoshgacha bolalarni maktabgacha taʼlim tashkilotlarida oʻrtacha kunlik ovqatlanish normalari, energetik quvvati (oqsil, yogʻ, uglevodlar)”.
10. 2-ilovadagi jadvalning nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Uch yoshdan yetti yoshgacha bolalarni maktabgacha taʼlim tashkilotlarida ovqatlanish normalari, energetik quvvati (oqsil, yogʻ, uglevodlar)”.
11. 3-ilova mazkur oʻzgartirish va qoʻshimchalarning 1-ilovasiga muvofiq tartibda bayon etilsin.
12. 5-ilovadagi “ogʻirligining” degan soʻz “ogʻirlik” degan soʻz bilan almashtirilsin.
13. 6-ilova mazkur oʻzgartirish va qoʻshimchalarning 2-ilovasiga muvofiq tartibda bayon etilsin.
14. 11-ilovadagi “tavsiya etiladigan” degan soʻzlar “foydalanishga ruxsat etilgan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.
15. 12-ilovadagi jadvalning nomi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida yuqumli kasalliklar hamda ovqatdan zaharlanish holatlarini oldini olish maqsadida foydalanishga ruxsat etilmaydigan oziq-ovqat mahsulotlari roʻyxati”.
16. Mazkur oʻzgartirish va qoʻshimchalarning 3-ilovasiga muvofiq tahrirda 14-ilova bilan toʻldirilsin.
Oʻzbekiston Respublikasi maktabgacha taʼlim tashkilotlarida tarbiyalanayotgan bolalarni xavfsiz va sifatli ovqatlanishini tashkil etilishiga oid gigiyenik talablarga (0016-21-son SanQvaN) kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalarga 1-ILOVA
“Oʻzbekiston Respublikasi maktabgacha taʼlim tashkilotlarida tarbiyalanayotgan bolalarni xavfsiz va sifatli ovqatlanishini tashkil etilishiga oid gigiyenik talablarga 3-ILOVA
Turli yoshdagi guruhlar uchun mineral moddalarning oʻrtacha kunlik fiziologik normalari
Bolaning yoshi kalsiy, mg fosfor, mg magniy, mg temir, mg rux, mg selen, mg yod, mg S, mg A, mg E, mg D, mkg V1, mg V2, mg V6, mg RR, mg Folat, mg V12, mg Bir yoshdan uch yoshgacha 800 800 150 10 5 0,01 0,1 30 400 5 10 0,5 0,5 0,5 6 150 0,9 Uch yoshdan yetti yoshgacha 900 800 200 10 8 0,02 0,1 50 500 7 10 0,9 1,0 1,2 8 200 1,5 ”.
Oʻzbekiston Respublikasi maktabgacha taʼlim tashkilotlarida tarbiyalanayotgan bolalarni xavfsiz va sifatli ovqatlanishini tashkil etilishiga oid gigiyenik talablarga (0016-21-son SanQvaN) kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalarga 2-ILOVA
“Oʻzbekiston Respublikasi maktabgacha taʼlim tashkilotlarida tarbiyalanayotgan bolalarni xavfsiz va sifatli ovqatlanishini tashkil etilishiga oid gigiyenik talablarga 6-ILOVA
Bolalarga berilayotgan taomlarning hajmi (grammda)
Bolalarning yoshi Nonushta Tushlik Ikkinchi tushlik Kechki ovqat 1 — 3 yoshgacha 250 — 330 445 — 480 200 — 210 280 — 310 3 — 7 yosh 330 — 400 530 — 580 210 — 225 340 — 370 Bolalarga berilayotgan taomlarning nomi va miqdori Taom nomi Porsiya miqdori (g, ml) 1 — 3 yoshgacha 3 — 7 yosh Nonushta Boʻtqa (sutli, yormali, sabzavotli) yoki sabzavotli taom 120 — 150 150 — 180 Yoki goʻshtli, baliqli, tvorogli, tuxumli taomlar garnir bilan 50/100 50/130 Qaynoq ichimliklar (sutli kakao, sut, sutli choy) 100 — 130 130 — 150 Non 25 — 30 30 — 40 yoki buterbrodlar 35 — 65 40 — 75 Tushlik Sabzavotlardan tayyorlangan salat 35 — 40 40 — 50 1-taom (shoʻrva, bulon) 120 150 2-taom (quyuq taomlar) 130 — 150 150 — 180 yoki goʻshtli, baliqli taom garnir bilan 50/100 50/130 Kompot, sharbat, kisel 130 150 Ikkinchi tushlik Sut, qatiq, sutli choy, sharbatlar 150 150 Bulochka yoki xamirli qandolat mahsulotlari 50 — 60 60 — 75 Kechki ovqat Boʻtqa (sutli, yormali, sabzavotli) yoki sabzavotli taom 120 — 150 150 — 180 Sut, qatiq 130 150 Kechki tamaddi Qatiq, kefir, yoki mevalar 100 130 ”.
Oʻzbekiston Respublikasi maktabgacha taʼlim tashkilotlarida tarbiyalanayotgan bolalarni xavfsiz va sifatli ovqatlanishini tashkil etilishiga oid gigiyenik talablarga (0016-21-son SanQvaN) kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalarga 3-ILOVA
“Oʻzbekiston Respublikasi maktabgacha taʼlim tashkilotlarida tarbiyalanayotgan bolalarni xavfsiz va sifatli ovqatlanishini tashkil etilishiga oid gigiyenik talablarga 14-ILOVA
Ishlab chiquvchilar roʻyxati: R.T. Kamilova — Sanitariya-gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy-tadqiqot instituti direktori v.v.b., t.f.d., professor; N.J. Ermatov — Toshkent tibbiyot akademiyasining Bolalar, oʻsmirlar va ovqatlanish gigiyenasi kafedrasi mudiri, t.f.d., dotsent; R.A. Kasimov — Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bosh mutaxassisi, t.f.n.; L.I. Isakova — Sanitariya-gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy-tadqiqot institutining Bolalar va oʻsmirlar gigiyena laboratoriyasi katta ilmiy xodimi, PhD; A.N. Shukurov — Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining Sanitariya-gigiyena boshqarmasi boshligʻi, t.f.n.; G.Y. Muxamedova — Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining Bolalar va oʻsmirlar gigiyenasi boʻlimi mudiri; U.T. Muxiddinova — Maktabgacha taʼlim agentligining Bolalar salomatligi, sogʻlom ovqatlantirishni taʼminlash va ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlarni faoliyatini muvofiqlashtirish boshqarma boshligʻi, t.f.n.; G.U. Nasirova — Maktabgacha taʼlim agentligining Bolalar salomatligi, sogʻlom ovqatlantirishni taʼminlash va ixtisoslashtirilgan maktabgacha taʼlim tashkilotlarni faoliyatini muvofiqlashtirish boshqarma bosh mutaxassisi. Taqrizchilar roʻyxati: Q.T. Boqiyev — Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining Sanitariya-gigiyena boshqarmasi bosh mutaxassisi, t.f.n.; M.A. Xamrakulova — Sanitariya-gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy-tadqiqot institutining Davolash ishlari boʻyicha direktor oʻrinbosari, t.f.d., professor”.