Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyenik talablarni (0026-22-son SanQvaN) tasdiqlash toʻgʻrisida (12-son)

18.06.2022

Oʻzbekiston Respublikasi sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmatining

Qarori

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2022-yil 5-avgusta hisobga olindi, hisob raqami 101]

Oʻzbekiston Respublikasi “Aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi toʻgʻrisida”gi Qonuni va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 25-iyuldagi PF-6035-son “Koronavirus pandemiyasini yumshatish, aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi va salomatligini saqlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati qaror qiladi:

1. Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyenik talablar (0026-22-son SanQvaN) ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. “Taʼtil davomida bolalar sogʻlomlashtirish kunduzgi oromgohlarining rejimini tartibga solish, taʼminlash va tashkil qilish boʻyicha gigiyena talablar” (0285-10-son SanQvaN, 2010-yil 5-avgust) hamda “Shahar atrofidagi bolalar sogʻlomlashtirish oromgohlarini jihozlash, saqlash va rejimini tashkil qilish boʻyicha sanitariya qoidalari” (0286-10-son SanQvaN, 2010-yil 5-avgust) oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.

3. Mazkur qaror Oʻzbekiston Kasaba uyushmalari Federatsiyasi Kengashi bilan kelishilgan.

4. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Boshliq B. YuSUPALIYEV

Toshkent sh.,

2022-yil 18-iyun,

12-son

Kelishildi:

Kasaba uyushmalari Federatsiyasi kengashi raisi K. RAFIKOV

2022-yil 15-iyun

Oʻzbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmatining 2022-yil 18-iyundagi 12-son qaroriga ILOVA

Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyenik talablar (0026-22-son SanQvaN)

Mazkur sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari (bundan buyon matnda sanitariya qoidalari deb yuritiladi) bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlariga (bundan buyon matnda oromgoh deb yuritiladi) qoʻyiladigan sanitariya-gigiyenik talablarni belgilaydi.

1-bob. Oromgohlarning binolari va inshootlariga qoʻyiladigan sanitariya talablari

1. Oromgoh oshxonasi va omborxonalarining devorlari (zararsizlantirish vositalari yordamida muntazam ravishda namlab tozalash ishlarini olib borish uchun) namlikka chidamli materiallar bilan ishlangan yoki moyli boʻyoq bilan boʻyalgan boʻlishi kerak.

2. Oromgohda umumiy hojatxonalar bino tashqarisida qurilgan hollarda ular yashash joyidan 75 metrdan uzoq boʻlmagan masofada alohida blokda joylashtiriladi. Bunda, 20 ta qiz bolaga 1 tadan kam boʻlmagan unitaz, 30 ta qiz bolaga 1 tadan kam boʻlmagan qoʻl yuvish rakovinasi, 40 ta oʻgʻil bolaga 1 tadan kam boʻlmagan unitaz, pissuar hamda qoʻl yuvish rakovinasi oʻrnatilishi lozim.

3. Oromgoh tibbiy punkti alohida binoda, yotoqxonalardan kamida 25 metr masofa uzoqlikda joylashtirilishi lozim. Agar tibbiy punkt boshqa boʻlimlar bilan bir binoda qurilayotgan boʻlsa, unda alohida kirish joyi boʻlishi kerak.

4. Yotoqxonalarning derazalari quyosh nuriga nisbatan 136 darajadan 200 darajagacha, oshxonalarning derazalari esa 290 darajadan 70 darajagacha shimoliy kenglikka yoʻnaltirilgan boʻlishi kerak.

5. Oshxonaga kirishdan oldin alohida maydonlarda har 20 ta bola uchun 1 ta qoʻl yuvgich oʻrnatilishi lozim.

6. Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlarining jihozlari ularning yoshi va boʻyi koʻrsatkichlariga mos boʻlishi kerak.

2-bob. Oromgohlarni joylashtirishga qoʻyiladigan sanitariya talablari

7. Oromgohda hayvonlarni koʻpaytirish va saqlash uchun pitomnik tashkil qilinganda, oromgohning sanitariya-himoya masofasi hayvonlarning soniga qarab mazkur sanitariya qoidalarining 1-ilovasiga muvofiq belgilanadi.

Xizmat koʻrsatuvchi xodimlarning turar-joy binolari oromgohning asosiy maydonidan ajratilgan boʻlishi kerak.

Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlari qurilmalari va ularning maydoni mazkur sanitariya qoidalarining 2-ilovasiga muvofiq belgilanadi.

8. Oromgoh hududida mevasi zaharli, mayda urugʻli hamda tikanli butalarni, shuningdek bolalarda allergiya keltirib chiqaradigan oʻsimliklarni ekish taqiqlanadi.

9. Oromgohda jismoniy tarbiya va sogʻlomlashtirish inshootlari uchun maydon har bir oʻringa kamida 20 kv metrdan toʻgʻri kelishi lozim.

10. Oromgoh hududida har 100 oʻringa 1 ta ichimlik suvi favvorasi oʻrnatiladi.

11. Oromgoh hududida chiqindilarni yigʻish uchun maxsus betonli maydonchalar quriladi. Maydonchalarga metall yoki boshqa oson yuviladigan materiallardan yasalgan, qopqoqli konteynerlar oʻrnatiladi.

3-bob. Oromgohlarda sanitariya-texnika tizimini joylashtirishga qoʻyiladigan talablar

12. Ichimlik va xoʻjalik ehtiyojlari uchun yetkazib beriladigan sovuq va issiq suvning sifati OʻzDst 950:2011 “Ichimlik suvi” talablariga mos kelishi kerak.

13. Sovuq va issiq suv tizimi ichki quvurlari oromgohlarning dush kabinalari, kir yuvish xonalari, tozalash anjomlarini saqlash xonalari, qizlarning shaxsiy gigiyena xonalari, tibbiy punkt, ichki va tashqi hojatxonalar, chiqindilarni toʻplash maydoniga oʻtkazilgan boʻlishi lozim. Bir kunlik bitta oʻrin uchun suvning umumiy ehtiyoji (maishiy gigiyena talablari uchun ham) meʼyori 130 litrni, shu jumladan issiq suv uchun 40 litrni tashkil qiladi.

14. Suv olish joylarida issiq suvning harorati 50°C dan past va 75°C dan yuqori boʻlmasligi lozim.

15. Dush kabinalari, hojatxona, ochiq va yopiq suv havzalarining aylanma yoʻlaklari, tomoshabinlar uchun tribuna hamda kir yuvish xonasini tozalash uchun issiq va sovuq suv tizimiga ulangan alohida joʻmrak oʻrnatilishi lozim.

16. Hojatxonalar bilan jihozlangan yashash korpuslari, oshxona, madaniy-maishiy va tibbiy binolar, dush kabinalari, kirxona, ichki va tashqi hojatxonalar hamda qoʻl yuvish joylari oqava suv tizimiga ulangan boʻlishi lozim.

Oqava suv tizimi boʻlmagan joylarda mahalliy tozalash inshootlari (filtr tizimi) qurilishi lozim.

Kanalizatsiya tizimi boʻlmagan oromgohlarda oʻrali (devorlari va poli betonlangan) hojatxonalardan foydalanishga ruxsat beriladi. Beton oʻralarning uchdan ikki qismi toʻlganda maxsus assenizatsiya mashinasi yordamida tozalanadi.

Chiqindilari tuproqqa singib ketadigan oʻrali hojatxonalarni qurish taqiqlanadi. Tozalanadigan oʻrali hojatxonalarda oromgohdagi har 10 ta bolaga 1 ta alohida boʻlmalar koʻzda tutilishi lozim.

17. Binolarni shamollatish va havoni tozalash uskunalaridan chiqqan, oyoq vannalari, choʻmilish havzalari va dush kabinalaridan yigʻilgan suvlar maishiy oqava suv tizimiga yoki kanalizatsiya tizimiga ulanadi. Suzish hovuzining kanalizatsiya tizimi quvurlarini ulash vaqtida oqava suvlar suzish hovuziga qayta oqib tushmasligi inobatga olinishi zarur.

18. Asosiy suv manbai ochiq suv havzasi va buloqlar boʻlgan oromgohlar uchun suv toʻplanadigan va saqlanadigan joylarni loyihalashtirishda quyidagi talablar inobatga olinishi kerak:

suv yigʻish (kaptajlari) uchun hojatxonalar, chiqindixonalar, kanalizatsiya tarmoqlari, omborxonalar, oʻgʻitlar va pestitsidlar omborlari tomonidan ifloslanishdan holi boʻlgan yuqori balandlikdan(kamida 50 metr) joy tanlanishi;

suvni yigʻish (kaptajlari) kamerasining devorlari va tubi suvni oʻtkazmaydigan shaklda boʻlib, yer usti suvlarining toshishi, muzlashdan himoyalaydigan ayvon yoki pavilon shaklidagi yer usti inshootlari bilan jihozlanishi;

suvni yigʻish (kaptaj) kamerasining boʻyi erdan kamida 0,8 metr balandlikda koʻtarilib qopqoqli lyuk bilan yopilishi lozim. Tozalangan suvni olish uchun omborga suv joʻmragi oʻrnatiladi.

Tekshirish, tozalash va dezinfeksiya qilish imkoniyatini taʼminlash uchun suvni yigʻish (kaptaj) kamerasi atrofi yopiq holatda boʻlishi kerak.

19. Oshxonalarning yozgi (yopiq) ovqatlanish zallari va ishlab chiqarish xonalari mexanik qoʻzgʻaluvchan havo tortuvchi ventilatsiya bilan jihozlanishi lozim.

20. Barcha dush kabinalari va hojatxonalar havoni tortuvchi alohida tizim bilan jihozlanishi lozim.

21. Oromgohlarning xonalari tabiiy yoritilgan boʻlishi kerak. Oshxona, madaniy-maʼrifiy, jismoniy va sogʻlomlashtirish xonalarida tabiiy yoritish koeffitsiyenti 1 foizdan, turar joy xonalarida esa 0,5 foizdan kam boʻlmasligi kerak.

4-bob. Oromgohlarda tozalash ishlarining olib borishga qoʻyiladigan talablar

22. Oromgohlarning tozalash ishlari barcha xonalarni kundalik namlab tozalash orqali, yuvish yoki dezinfeksiya vositalaridan foydalangan holda olib boriladi.

23. Oromgohlarga bolalar qabul qilinishidan avval barcha xonalar zararsizlantirish va yuvish vositalari yordamida umumiy tozalashdan oʻtkazilishi lozim.

Toʻshaklar (matraslar, yostiqlar, koʻrpalar) mavsum boshlanishidan avval dezinfeksiya kamerasida zararsizlantiriladi hamda har smena boshlanishidan oldin shamollatiladi va quyosh nuri ostida quritiladi.

Yuqumli kasalliklar roʻyxatga olingan taqdirda toʻshak buyumlari tibbiyot xodimining (epidemiologning) koʻrsatmalariga muvofiq zararsizlantiriladi.

Yuvinish, gigiyena, kir yuvish xonalari, dush va hojatxona devorlari, eshik tutqichlari har kuni yuvish vositalari yordamida issiq suv bilan tozalanadi va zararsizlantiriladi, pollar esa ifloslanishiga qarab zararsizlantiruvchi eritmalar yordamida artib turiladi.

Tashqi hojatxonalarda tozalash ishlari tarkibida xlor saqlovchi zararsizlantiruvchi eritmalar yordamida amalga oshiriladi. Yoz mavsumi boshlanishidan avval hojatxona oʻralari tozalanadi va quruq xlor ohak kukuni bilan ishlov beriladi (1 kvadrat metr joyiga 1 kg sarflanadi).

Hojatxonalardagi unitazlar kuniga 2-marta choʻtkalar yordamida yuvish vositalari bilan tozalanadi, siydik va kislota tuzlaridan tozalash uchun 2 foizli xlorid kislota eritmasi va boshqa vositalar ishlatilishi mumkin.

Maishiy chiqindi qutilari (konteynerlar) hajmining 2/3 qismi toʻlganda ular boʻshatilishi va tozalanishi lozim. Dezinseksiya va deratizatsiya tadbirlari faqat dezinfeksiya stansiyasi xodimlari tomonidan olib boriladi.

24. Yotoqxona, oshxona, ovqatlanish zali, tibbiy punkt, dush kabinalarining har biri uchun alohida tozalash anjomlari (chelaklar, togʻoralar, choʻtkalar, lattalar va boshqa inventarlar) boʻlishi va alohida joylarda saqlanishi lozim.

Hojatxonalar va ularni pollarini yuvish va tozalash anjomlari farq qiluvchi rangga ega boʻlishi va alohida saqlanishi kerak.

Ishlatilgandan soʻng barcha tozalash anjomlari 0,5 foizli kalsiy gipoxlorid yoki xloramin eritmasida yuviladi.

25. Oromgohlar hududi har kuni ertalab, bolalar saylidan 1-2 soat oldin, shuningdek ifloslanishiga qarab tozalanadi.

Qumdonlardagi qum bir oyda kamida bir marta almashtirilishi kerak. Har smenada bir marta qumni gijja tuxumlari bilan ifloslanish holati laboratoriya usulida tekshiriladi.

26. Oromgohlarda toza choyshablar, toza va zararsizlantirilgan oʻrin ashyolari (matraslar, yostiqlar, koʻrpalar) bir-biridan alohida xonalarda saqlanishi lozim. Bir bolaga kamida uchta choyshablar toʻplami va ikkita koʻrpa-toʻshak toʻplami (yostiq, matras, adyol) boʻlishi shart.

Yuz va oyoq uchun sochiqlar ifloslanishi bilanoq yoki kamida besh kunda almashtiriladi. Toʻshak yopinchiqlari har smenadan keyin yuviladi. Barcha kirlar oromgohdagi kir yuvish xonasida yoki markazlashgan kir yuvish korxonalarida yuviladi.

5-bob. Oromgohlarda ovqatlanishni tashkil etishga oid talablar

27. Oromgohda foydalaniladigan oshxona jihozlarining minimal roʻyxati mazkur sanitariya qoidalarining 3-ilovasida belgilangan.

28. Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlarida tavsiya etiladigan oziq-ovqat mahsulotlarining roʻyxati mazkur sanitariya qoidalarining 4-ilovasiga keltirilgan.

29. Oromgohlarda veterinariya xizmati tomonidan veterinariya-sanitariya ekspertizasidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi tegishli tamgʻa (yorliq) bosilgan goʻsht mahsulotlaridan foydalaniladi.

30. Oromgohlarda sut, tuxum va oʻsimlik oziq-ovqat mahsulotlari veterinariya xizmati tomonidan berilgan veterinariya-sanitariya ekspertizasi xulosasi asosida qabul qilinadi.

31. Oromgoh oshxonasiga qadogʻi buzilgan yoki yaroqlilik muddati oʻtib ketgan mahsulotlarni qabul qilish mumkin emas.

32. Etkazib berilgan tez buziluvchi oziq-ovqat mahsulotlari mazkur sanitariya qoidalarining 5-ilovasiga muvofiq brakeraj jurnaliga qayd etib borilishi lozim.

33. Oromgohlarda foydalanishga ruxsat etilmaydigan oziq-ovqat mahsulotlari va taomlar roʻyxati mazkur sanitariya qoidalarining 6-ilovasida belgilangan.

34. Tez buziluvchi mahsulotlar keltirilganda oziq-ovqat mahsulotlari sifatini taʼminlovchi hamda ifloslanishdan saqlovchi sharoitda, usti yopiq boʻlgan idishlarda tashiladi.

Oromgohlarga sifati tez buziladigan mahsulotlarni yetkazib berishda, yuk xatida uning yuborilganiga ikki soatdan oʻtib ketganligi aniqlansa, bunday mahsulotlar qabul qilinishi mumkin emas.

35. Tez buziladigan oziq-ovqat mahsulotlar mazkur sanitariya qoidalarining 7-ilovasida belgilangan muddatlarga muvofiq saqlanadi.

36. Mahsulotlarning ozuqaviy qiymatini saqlash hamda ovqatdan zaharlanishga yoʻl qoʻymaslik maqsadida taom tayyorlash texnologiyasiga toʻliq amal qilinishi lozim.

Masalliqlar taomnoma asosida ogʻirligi oʻlchanib, mazkur sanitariya qoidalarining 8-ilovasiga muvofiq bolalar uchun tavsiya etilgan miqdorlarda qozonga solinadi.

Donali mahsulotlar (kotlet, bulochka va boshqalar) tayyorlanganda, ularning ogʻirligi pishirishdan oldin tarozida tortiladi. Toblama (zapekanka), omlet, ruletlar tayyor holatida, taomnomada koʻrsatilgan miqdorda boʻlaklanadi. Suyuq taomlar hajmi maxsus choʻmichlarda oʻlchab (ml. hisobida), garnirning ogʻirligi esa tarozida tortilib tarqatiladi.

Oromgohda tayyorlangan har bir taomdan tibbiyot xodimi tomonidan sinama (taomdan namuna) olinib, organoleptik usuli bilan baholanganidan soʻng ular tarqatiladi. Tayyor taom namunalari tibbiyot xodimi nazoratida bevosita taom tayyorlangan qozondan olinadi va saqlanadi.

Kundalik beriladigan tayyor taomlar namunasi, bir porsiya hajmda sterillangan qopqoqli bankalarga tibbiyot xodimi nazoratida olinib, harorati +2 dan +60C gacha boʻlgan sovutkichda alohida ajratilgan joyda saqlanadi.

37. Pishirilgan va archilmagan sabzavotlar +2 +60C haroratda 6 soatgacha pishirilib saqlanishi, archilgan sabzavotlar esa 2 soatgacha saqlanishi mumkin.

38. Non alohida ajratilgan javonlarda saqlanadi. Javon eshiklarida havo almashinishi uchun tirqishlari boʻladi, nonni qabul qilishdan 1 soat avval shkafning ichi 1 foizli sirka kislotasi eritmasi bilan artiladi.

39. Goʻshtni maydalash uchun qattiq daraxt navidan tayyorlangan yogʻoch boʻlagi metall taglikka oʻrnatilib, tashqi tarafi ikki marta moyli boʻyoqda boʻyaladi. Ishlatilgandan soʻng pichoq bilan tozalanib, ustiga tuz sepiladi, (tuz saqlanadigan idish goʻshtga ishlov berish xonasida saqlanadi), yon atroflari issiq suv bilan yuviladi, ustki qismi notekis boʻlib qolganda esa arralab olib tashlanadi.

40. Ishlatish turiga qarab taxtakach va pichoqlar XB (xom baliq), XG (xom goʻsht), XS (xom sabzavot), X (xamir), PB (pishirilgan baliq), PS (pishirilgan sabzavot), PG (pishirilgan goʻsht), N (non), G (gastronomiya mahsulotlari) shaklida xom va pishgan mahsulotlar uchun alohida ajratiladi.

41. Taxtakach va pichoqlar soni yetarli boʻlishi kerak. Ishlatilgan taxtakachlar pichoqlar bilan tozalanib, yuvish vositalari yordamida issiq suvda yuviladi. Qaynab turgan suvda zararsizlantirilgandan soʻng tik holatda ish joylarida yoki osilgan holda saqlanadi.

42. Oshxonada chinni, fayans, melxior, sirlangan (emal) va zanglamaydigan poʻlat idishlardan foydalaniladi.

Yorilgan, cheti uchgan hamda emali koʻchgan idishlardan foydalanilmaydi.

43. Har ovqatlanishdan soʻng idishlar yuvuvchi moddalar bilan yuviladi va zararsizlantiriladi.

44. Idish yuvadigan choʻtkalar, stolni artadigan sochiqlar oʻn besh daqiqa davomida qaynatilishi yoki oʻn besh daqiqa davomida 0,5 foizli xlor saqlovchi zararsizlantiruvchi vosita eritmasida zararsizlantirilishi, quritilib, alohida joyda saqlanishi lozim.

45. Oziq-ovqat mahsulotlariga ishlov berish stollari yaxlit metall, zanglamaydigan poʻlat yoki dyuralyuminiy bilan qoplanadi. Goʻsht va baliq mahsulotlariga ishlov berish uchun stollarning burchaklari ovalsimon holatga keltirilgan, ruxlangan temir bilan xam qoplanishi lozim. Xamir stolining yuzasi esa tekis, randalangan, teshik va yoriqlari boʻlmagan taxtalardan yasalishi lozim.

46. Xom va tayyor mahsulotlarga ishlov berish uchun alohida stollar, pichoqlar va qattiq navli daraxtlardan (eman, qoraqayin, tol, qayin) tayyorlangan, yoriqlarsiz, silliq taxtakachlar ajratiladi.

47. Oshxonadagi barcha idishlar taxtakach, plastik yoki metalldan tayyorlangan javon (stellaj)larda saqlanadi.

48. Oziq-ovqat mahsulotlari tashiladigan transport vositalari har kuni haydovchi tomonidan tozalanishi, shuningdek dezinfeksiya tadbirlari oʻn kunda bir marotaba amalga oshirilishi lozim.

49. Oziq-ovqat mahsulotlarini tashish uchun alohida idishlar belgilanadi va faqat shu maqsadda foydalaniladi.

50. Oddiy va polietilen kleyonkali qoplar, metall va yogʻoch qutilar, bidon, flyaga va boshqa idishlar boʻshatilgandan soʻng tozalanib, 2 foizli soda eritmasi bilan yuviladi (1 litr suvga 20 gramm soda), keyin qaynab turgan suv bilan zararsizlantiriladi hamda quritilgandan soʻng toza joyda saqlanadi.

51. Tez buziluvchi oziq-ovqatlar faqat sovutkichlarda hamda mahsulotlarni saqlash muddatiga amal qilgan holda quyidagi tartibga rioya qilgan holda saqlanadi:

sariyogʻ idishlarda yoki boʻlaklangan, pergament qogʻoziga oʻralgan holda patnislarda saqlanadi;

pishloq yirik boʻlaklari toza yogʻoch tagliklarda ustma-ust saqlanishiga ruxsat etiladi, shunda boʻlaklar orasi karton qogʻozi yoki faner bilan ajratiladi;

smetana, tvorog metalldan ishlangan flyagalarda (yoki bochkalarda), kichkina qadoqlarda sovutish kameralarida saqlanadi;

sut qaynatilgunga qadar olib kelingan idishda sovutish kamerasida saqlanadi;

tuxum sovutgichda +4 — +8ºC sharoitida 7 kundan ortiq boʻlmagan muddatda saqlanadi.

52. Yormalar va shunga oʻxshash mahsulotlar quruq xonalarda, toza, qopqogʻi yopiladigan sigʻimlarda, qoplarda, karton qutilarda, poldan 15 — 20 sm balandlikda hamda devordan 20 sm uzoqlikda oʻrnatilgan tagliklarda saqlanadi.

53. Sabzavot va mevalar, saralanib, quruq, shamollatiladigan xonada poldan 20 sm balandlikdagi tokcha va tagliklarda saqlanadi.

54. Oziq-ovqat mahsulotlarini xoʻjalik mollari, idishlar va boshqa mahsulotlar bilan birga saqlanishi taqiqlanadi.

55. Oziq-ovqat mahsulotlariga pazandachilik ishlovini berish umumiy ovqatlanish korxonalariga qoʻyilgan talablardagi taomnomalar asosida amalga oshiriladi:

mahsulotlarning taʼmi va vitaminlar qiymati saqlanishi uchun har bir taom alohida tayyorlanadi va tayyor boʻlgan vaqtidan bir soat ichida tarqatiladi, sabzavotlar bevosita pishirishdan oldin toʻgʻraladi, qaynab turgan qozonga solinib, vitaminlarni saqlanishi uchun qopqogʻi yopiq sharoitda pishiriladi, koʻkatlar tayyor ovqatni tarqatish oldidan ovqatga qoʻshiladi yoki stolga qoʻyiladi, tozalangan kartoshka ishlatilishidan avval sovuq, tuzli suvda saqlanadi (bu muddat 2-3 soatdan oshmasligi lozim);

salatlar uchun sabzavotlar poʻsti tozalanmasdan pishiriladi, bu mahsulotlarni bir kun oldin pishirib qoʻyish taqiqlanadi, salatlarga oʻsimlik yogʻi bevosita tarqatishdan avval solingan holda aralashtiriladi;

tabiiy holda beriladigan sabzavotlar (butun yoki salat holatida) oqib turgan suvda yaxshilab yuvilgandan soʻng, archiladi va setkalarda qayta yuviladi (oldindan archilib suvda saqlash taqiqlanadi);

goʻshtli yoki baliqli farshdan tayyorlanadigan kotletlar, baliq boʻlaklari 3 — 5 minut davomida ikki tomonlama qovurilib, 250 — 2800C haroratli shkafda 5 — 8 minut davomida pishiriladi.

56. Oromgohlardagi bolalar oziq-ovqat ratsionining sutkalik meʼyorlari, taomlarning vazni, mahsulotlarni almashtirish mazkur sanitariya qoidalarining 8, 9 va 11-ilovalariga muvofiq amalga oshiriladi.

57. Oldindan qolgan ovqat qoldiqlari yoki muqaddam tayyorlangan taomlarni isteʼmolga berish taqiqlanadi.

58. Taom tayyorlash texnologiyasi buzilgan, shuningdek termik ishlov berish yetarli boʻlmagan taomlar aniqlanib, kamchiliklari bartaraf etilmaguncha isteʼmolga berilmaydi va mazkur sanitariya qoidalarining 10-ilovasida keltirilgan tayyor taomning brakeraj jurnaliga tegishli belgi qoʻyiladi.

59. Bolalar va oʻsmirlarning oqsil, yogʻ, uglevodlar va energiyaga boʻlgan fiziologik ehtiyojning tavsiya etiladigan meʼyorlari mazkur sanitariya qoidalarining 11-ilovasida bayon etilgan. Oqsil, yogʻ, uglevodlarning nisbati — 1:1:4 boʻlishi kerak.

60. Oqsilning 50 — 60 foizi goʻsht, baliq, sut mahsulotlari, tuxum hisobiga toʻgʻri kelishi kerak, yogʻning 20 foizini toʻyinmagan yogʻ kislotalaridan tashkil topgan oʻsimlik yogʻi tashkil qilishi kerak.

61. Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlarida kuniga toʻrt mahal ovqat berilishi lozim, bunda ovqatlanish oraligʻi toʻrt soatdan oshmasligi kerak.

Kun davomidagi sutkalik ratsion nonushta (25 foiz), tushlik (35 foiz), ikkinchi tushlik (15 foiz) va kechki ovqat (25 foiz) boʻlgan holda taqsimlanadi.

62. Kerakli oziq-ovqat mahsulotlari boʻlmagan taqdirda, mazkur sanitariya qoidalarining 9-ilovasiga muvofiq boshqa ozuqa turlari bilan almashtiriladi.

63. Idishlarni qoʻlda yuvish uch boʻlmali vannalarda quyidagi tartibda amalga oshiriladi:

a) avval idishlar ovqat qoldiqlaridan tozalanadi;

b) birinchi boʻlmada idishlar harorati 500C suvda ruxsat etilgan yuvuvchi vositalar yordamida choʻtkalar bilan yuviladi;

v) ikkinchi boʻlmada idishlar zararsizlantiruvchi vositalar (xlor ohagi, natriy gipoxlorid) bilan zararsizlantiriladi;

g) uchinchi boʻlmada idishlar metaldan yasalgan setkalarga solib vannada 650C dan past boʻlmagan haroratdagi issiq suv bilan chayiladi;

d) yuvilgan idishlar maxsus tokcha, panjara, quritish shkaflari yoki tirqishli patnislarda quritiladi.

64. Shisha idishlar quyidagi tartibda yuvilishi lozim:

a) ovqat qoldiqlaridan tozalanadi;

b) birinchi boʻlmada yuvuvchi va dezinfeksiya vositalari yordamida yuviladi;

v) ikkinchi boʻlmada harorati 650C dan past boʻlmagan issiq suv bilan chayiladi;

g) panjara, maxsus tokcha, tirqishli patnislarda quritiladi.

65. Qoshiq va vilkalar quyidagi tartibda yuvilishi lozim:

a) ovqat qoldiqlaridan tozalanadi;

b) birinchi boʻlmada yuvuvchi vositalar yordamida yuviladi;

v) ikkinchi boʻlmada harorati 650C dan past boʻlmagan issiq suv bilan chayiladi;

g) yuvilgan anjomlar 2-3 daqiqa yuqori haroratda pishirish shkaflarda qizdiriladi;

d) toza asboblar tikka, ushlagichlari yuqori holda metall yoki plastmassadan tayyorlangan kassetalarda saqlanadi (kassetalar har kuni yuviladi).

66. Oshxonada ishlatilgan qozonlar va idishlar quyidagi tartibda yuviladi:

taom tayyorlashda ishlatilgan qozonlar va idishlar ikki boʻlmali hajmi belgilangan vannalarda yuviladi;

qozonlar ovqat qoldiqlaridan tozalangandan soʻng choʻtkalar yordamida yuviladi va 65 — 700C dan past boʻlmagan haroratli issiq suv bilan chayiladi.

67. Stollar sovun yoki soda bilan maxsus ajratilgan sochiqlar bilan yuviladi, epidemiologik vaziyatga qarab dezinfeksiya vositalari bilan zararsizlantiriladi, idishlar yuviladigan choʻtka, sochiqcha ishlatilgandan soʻng yuvuvchi vosita yordamida yuviladi va 15 daqiqa qaynatiladi, zararsizlantirish uchun 0,5 foizli zararsizlantiruvchi vosita eritmasida 15 daqiqa saqlanadi.

68. Xonalarni tozalash anjomlari (chelaklar, pol tozalagich, yuvuvchi lattalar) belgilanib, faqat oʻzining boʻlinmasida ishlatiladi (xom goʻsht sexi, pishirish sexi, konditer sexi, idishlarni yuvish boʻlimi, ovqatlanish zali va h.k). Zararsizlantiruvchi va yuvish vositalari maxsus ajratilgan, quyosh nuri tushmaydigan joyda saqlanadi.

69. Oshxonaning barcha xonalari har kuni tozalanadi. Ishlab chiqarish xonalaridagi uskunalar, stollar har ovqat berilgandan soʻng tozalanadi.

70. Ovqatlanadigan stollar gigiyenik qoplamalarini oshxona xodimlari har ovqatlanishdan soʻng artishlari lozim.

71. Elektr va gaz yoqilgʻi bilan taʼminlanishida uzilishlar boʻlganda ovqatni maxsus ajratilgan maydonchadagi yozgi oshxonada tayyorlash mumkin, bunda maydonchaning usti va atrofi shamoldan himoyalanishi zarur.

72. Oʻtinlar qozondan 5 — 10 metr uzoqlikdagi masofada yorib tayyorlanadi.

6-bob. Oromgohning jismoniy tarbiya va sport inshootlari hududiga qoʻyiladigan sanitariya talablari

73. Sport maydonchalarining yuzasi tekis, suv yigʻilmaydigan, changlanmaydigan, yomgʻir yoqqanda va namlanganda buzilmaydigan, bolalarni shikastlanishga olib kelmaydigan qoplamalardan ishlanishi lozim. Sport maydonchalarining satxi mazkur sanitariya qoidalarining 12-ilovasiga muvofiq boʻlishi lozim.

74. Ochiq sport maydonchalari hududini tozalash uchun suv kranlari boʻlishi kerak.

75. Ochiq sport inshootlari hududi bevosita suv ichish favvoralari, dush moslamalari va hojatxonalar bilan taʼminlanishi lozim.

76. Suzish hovuzining devorlari, pastki qismi, ichki yuzalarining materiali va qoplamasi suv oʻtkazmaydigan, mustahkam, eroziyaga, kimyoviy vositalarga chidamli boʻlib, shuningdek tozalash va zararsizlantirish uchun qulay boʻlishi kerak.

Suzish hovuzining tubi va devorlarining yuzasi silliq va sirpanmaydigan boʻlishi kerak.

77. Suzish hovuzining aylanma yoʻllari va dush kabinalari vaqti-vaqti bilan suvda yuvib turilishi lozim.

Suzish hovuzida kundalik tozalash ishlari har kuni, bolalarni choʻmilishi tugaganidan soʻng amalga oshiriladi. Pollar, shkaflar, skameykalar sovunli issiq suv bilan yoki 2 foizli kalsiyli soda eritmasi yordamida va boshqa yuvish vositalari bilan yuviladi.

Yalpi tozalash ishlari har smenada kamida bir marotaba amalga oshiriladi. Yalpi tozalash vaqtida hovuz suvi toʻkiladi va barcha xonalar yaxshilab tozalanadi. Vanna, kafelli pollar sovunli va sodali eritma bilan yaxshilab tozalanib, zararsizlantiruvchi vositalar bilan zararsizlantiriladi.

78. Suzish hovuzidagi suvni zararsizlantirish dezinfeksiya vositalari yordamida amalga oshiriladi. Zararsizlantirilgan suvdagi xlorning qoldiq miqdori 0,3-0,5 mg/l boʻlishi belgilangan.

Tungi vaqtda qoldiq xlor miqdorining 1 mg/l gacha oshirilishiga yoʻl qoʻyiladi. Xloratorlar uchun kirish joyida alohida xona ajratiladi.

79. Suzish hovuzining suvi ifloslangan taqdirda ifloslanish sabablari aniqlanadi, suv toʻliq oqizib yuborilib, suzish hovuzi sovunli soda eritmasi bilan yaxshilab yuviladi va zararsizlantiriladi.

80. Oromgohlarning kun tartibi mazkur sanitariya qoidalarining 13-ilovasiga muvofiq, bolalarning yoshiga qarab tashkillashtiriladi.

81. Mazkur sanitariya qoidalarini ishlab chiquvchilar roʻyxati 14-ilovada keltirilgan.

Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyenik talablarga 1-ILOVA

Pitomnik va oromgoh oraligʻidagi sanitariya-himoya mintaqasining masofasi

Himoya masofasi Jonivorlarni soni (bosh) qoramol, buzoq qoʻy, echki quyon parranda ot 20 m 2/5 15 20 50 5 40 m 8/15 25 50 75 15 75 m 80/50 100 100 150 100 150 m 50/150 250 200 500 250

Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyenik talablarga2-ILOVA

Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlari qurilmalari va ularning maydoni

Binolarning nomi Maydoni, m2 Maʼmuriy binolar Binolar maʼmuriy guruhining tarkibi va maydoni amaldagi qurilish meʼyor va qoidalariga muvofiq oromgohdagi joylar soniga nisbatan aniqlanadi. Yashash joylari Yotoq xonalari bir oʻrin uchun 4 m2 Kunduzgi xonalar har bir guruhga 1 xona, 1 oʻringa 0,9 m2hisobidan Tarbiyachi xonasi 9 m2 Sanitariya-gigiyena binolari Yuvinish xonalari oyoq yuvish jihozlari bilan (oʻgʻil bolalar va qizlar uchun alohida ) 10 ta bolaga bitta qoʻl yuvgich, bitta oyoq yuvish jihozi Hojatxona (oʻgʻil bolalar va qizlar uchun alohida) 15ta qiz bolalar uchun 1-ta unitaz, 20 ta oʻgʻil bolalar uchun 1-ta pissuar va 1ta unitaz Qizlarning shaxsiy gigiyena xonasi satxi 4m2 miqdorida: hojatxona, dush, qoʻl yuvgich jihozlari bilan taʼminlanadi Dush (oʻgʻil bolalar va qizlar uchun alohida) Bir guruhga 2 ta xona, 20 ta bolalar uchun bitta oyoq yuvish vannasi (maydoni 1,5 m2 hisobidan) Dush kabinalarida kiyinish xonalari (oʻgʻil bolalar va qizlar uchun alohida) 2 ta xona, har 20 ta bolaga maydoni 3m2 hisoblanadi Maishiy xonalar Quritish shkaflari joylashgan ayvonchalar Bir oʻringa 0,8 m2 maydoni hisobidan 1 boʻlimga 1 ta xona ajratiladi. Bolalar buyumlarini saqlash uchun xona maydon normasi 0,2 m2boʻlgan har bir guruhga 1 xona miqdorida Dazmollash va tozalash xonasi (bolalar uchun) 1 ta seksiya uchun 0,2 m2boʻlgan 1 ta xona Kir yuvish xonasi har bir oʻringa 0,08 m2miqdorida Dazmollash xonasi kamida 2 m2 Xodimlar (xizmat koʻrsatuvchi xodimlar) uchun yotoqxona kishi boshiga 6 m2miqdorida, xodimlar soni — 3-4 kishi Kirlar uchun xona kamida 8 m2 Bolalar uchun xizmat xonalari Oshxona har bir joyga 1,0 m2dan kam boʻlmagan miqdorda Oshxona oldidagi qoʻl yuvish joyi 25 ta oʻrin uchun 1 ta qoʻl yuvgich 1ta bolaga 0,04 m2 hisobidan Oʻgʻil bolalar va qizlar uchun sanitariya-texnik vositalar (oshxonada) 50 ta qiz bola uchun 1 ta unitaz 75 ta oʻgʻil bola uchun 1 ta unitaz va 1 ta pissuar Tozalash uskunalariga ishlov berish va saqlash uchun xona maydoni — 4 m2 Oshxonaning ishlab chiqarish xonalari Taom tarqatish xonasida 29 m2 dan 54 m2gacha, oʻrindiqlar soni 300 dan 600 gacha va undan koʻp Tibbiy punktga xizmat koʻrsatish uchun kamida 8 m2 Issiq sex quvvatiga qarab 60 m2dan 80 m2gacha Sovuq sex kamida 12 m2 Goʻsht va baliq sexi quvvatiga qarab 18 m2dan 22 m2gacha Sabzavotlar sexi va koʻkatlarga ishlov berish sexi quvvatiga qarab 10 m2dan 12 m2gacha Un mahsulotlar sexi kamida 16 m2 Sabzavotlarga birlamchi ishlov berish sexi quvvatiga qarab 12 m2dan 15 m2gacha Tuxumlarga birlamchi ishlov berish sexi kamida 6 m2 Nonni kesish xonasi kamida 12 m2 Taom idishlarini yuvish xonasi quvvatiga qarab 28 m2dan 40 m2gacha Oshxona sexlari idishlarini yuvish xonasi quvvatiga qarab 12 m2dan 16 m2gacha Bosh oshpaz xonasi kamida 6 m2 Oziq-ovqat mahsulotlarini qabul qilish va saqlash xonalari Sovutgich kameralari: sut mahsulotlari, yogʻlar va gastronomiya quvvatiga qarab 9 m2dan 12 m2gacha mevalar, rezavorlar, ichimliklar kamida 7 m2 goʻsht, baliq quvvatiga qarab 8 m2dan 12 m2gacha Chiqindilar uchun kamida 5,5 m2 Quruq mahsulotlar omborxonasi kamida 12 m2 Sabzavotlar omborxonasi kamida 12 m2 Kundalik mahsulotlarni saqlash xonasi kamida 20 m2 Toza idishlar omborxonasi kamida 11 m2 Idishlarni yuvish va saqlash xonasi kamida 6 m2 Anjomlarni saqlash xonasi kamida 10 m2 Maishiy-xizmat koʻrsatish xonalari Xodimlarning kiyinish xonalari quvvatiga qarab 18 m 2 dan 32 m 2 gacha Xodimlar xonasi kamida 12 m 2 Dush kabinalari, hojatxonalar, ayollarning shaxsiy gigiyena xonasi kamida 12 m 2 tozalash anjomlarini saqlash xonasi 4 m2dan kam boʻlmasligi kerak Toza maxsus kiyim uchun xona kamida 6 m 2 Ifloslangan kiyim uchun xona kamida 5 m 2 Zararsizlantiruvchi vositalarni tayyorlash xonasi kamida 3 m 2 Tozalash anjomlarni saqlash xonasi kamida 3 m 2 Koʻngilochar va ommaviy binolar Tomoshabinlar zali bir joyga 0,65 m2miqdorida, oromgohdagi joylarning 60 foiz Artistlar uchun xona kamida 10 m 2 Artistlar uchun hojatxona kamida 3 m 2 Kinoproyeksiya xonasi kamida 27 m 2 Foye, oʻyin va koʻrgazma zali zaldagi har bir oʻringa 0,6 m 2 miqdorida Raqs zali (oʻyin maydonchasi) har bir tashrif buyuruvchiga 1,5 m2miqdorida, oromgohdagi joylarning 20 foizi Tozalash anjomlarini saqlash xonasi kamida 4 m 2 Hojatxonalar (oʻgʻil va qiz bolalar uchun alohida) quvvatiga qarab 12 m 2 dan 18 m 2 gacha Estrada uchun universal yopiq maydoncha Isitilmaydigan quvvatiga qarab 60 m 2 dan 80 m 2 gacha Artistlar xonasi kamida 20 m 2 Estrada ishtirokchilari uchun hojatxona 3 m 2 dan kam boʻlmagan hojatxona,1 ta qoʻl yuvgich bilan Jihozlar, kostyumlarni saqlash uchun ombor 1 ta tomoshabin oʻrni uchun 0,05m 2 miqdorida Kutubxona va oʻyinlar xonasi Kutubxona quvvatiga qarab 30 m 2 dan 50 m 2 gacha Oʻyinlar xonasi Quvvatiga qarab 15 m 2 dan 25,0 m 2

Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyenik talablarga3-ILOVA

Oromgoh oshxonalari jihozlarining tavsiya etilgan minimal

Roʻyxati

Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyenik talablarga4-ILOVA

Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlarida tavsiya etilgan oziq-ovqat mahsulotlarining

Roʻyxati

1. Goʻsht va goʻsht mahsulotlari:

I kategoriyali mol goʻshti,

buzoq goʻshti, quyon goʻshti,

yogʻsiz qoʻy goʻshti (haftada 2-martadan koʻp boʻlmagan),

parranda goʻshti

baliq;

tovuq tuxumlari omlet yoki qaynatilgan holda.

2. Sut va sut mahsulotlari:

sut (yogʻlilik darajasi 2,5-3,2-3,5 foiz), pasterizatsiyalangan, sterillangan, quruq;

quyultirilgan sut (toza va shakar aralashtirilgan holda), quyultirilib-pishirilgan sut;

tvorog (yogʻlilik darajasi 9 va 18 foizli; agar yogʻlilik darajasi unchalik baland boʻlmasa — 0,5 foizli);

pishloq (qattiq, yumshoq);

termik qayta ishlanganidan keyingi qaymoq (yogʻlilik darajasi 10, 15, 30 foiz);

kefir (qatiq);

qatiq (ryajenka), bifidok va boshqa sut mahsulotlari;

qaymoq (yogʻlilik darajasi 10, 20 va 30 foiz).

3. Oziq-ovqat yogʻlari:

sariyogʻ;

oʻsimlik yogʻi (kungaboqar, faqat dogʻlangan paxta yogʻi);

salatlarga, vinegretlar, seld baligʻi, ikkinchi taomlar salat yogʻi;

pishiriqlar uchun margarin; qovurish uchun faqat oliy navli yogʻlar.

4. Qandolat mahsulotlar:

konfetlar (zefir, qiyom, marmelad), shokolad haftasiga bir martadan oshmasligi kerak;

qotirilgan kulcha non (galeta), pishiriq, kreker, vafli, keks (tam beruvchi moddalarsiz);

pishiriqlar, tortlar (uvalanadigan xamirli va biskvitli, kremsiz);

qiyom, murabbo, povidlo, korxonada qadoqlangan asal.

5. Sabzavotlar:

kartoshka, karam, gulkaram, sabzi, lavlagi, bodringlar, pomidorlar, qovoq, kulchaqovoq (patisson), piyoz, sarimsoq piyoz (kichik maktab yoshidagi bolalar uchun cheklangan miqdorda), petrushka (kashnichsimon koʻkat), shivit, selderey (kashnichsimon oshkoʻk), tomat pastasi.

6. Mevalar:

olma, nok, olxoʻri, uzum va bananlar;

har kimning isteʼmol qila olish qobiliyatiga qarab sitrusli mevalar (apelsin, mandarin, limon);

quritilgan mevalar;

7. Dukkaklilar:

noʻxat, loviya, soya, mosh.

8. Sharbat va ichimliklar:

tabiiy sharbatlar, ishlab chiqarilgan ichimliklar (tiniqlashtirilgan va quyqali), imkon qadar kichik qadoqda;

konservantlarsiz va qoʻshimcha moddalarsiz ishlab chiqarish turidagi vitaminli ichimliklar;

kakao, choy;

ichimlik suvi.

9. Konservalar:

goʻshtli konserva;

konserva ovqatlari (goʻshtli rassolnik, mol goʻshtli karam shoʻrva, mol goʻshtli grechka kabi tabiiy mahsulotlar boʻlmaganda istisno tarzida);

losos (qizil goʻshtli baliq), sariyogʻda qovurilgan skumbriya baligʻi;

sharbatlar, meva boʻlaklari, baqlajon va qovoqcha ikrasi;

sterillangan pomidor va bodringlar.

non, yorma, makaron mahsulotlari — barcha turlari cheklanmagan miqdorda.

Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyenik talablarga 5-ILOVA

Oziq-ovqat mahsulotlari xomashyosi sifatining brakeraj jurnali

Oziq-ovqat mahsulotlari, xomashyo olib kelingan sana va soati Oziq-ovqat mahsulotlari nomi Olib kelingan oziq-ovqat mahsulotlari, xomashyosi miqdori (kilogramm, litr va donada) Qabul qilingan oziq-ovqat mahsulotining xavfsizligini tasdiqlovchi hujjat raqami Olib kelingan oziq-ovqat mahsulotlarining xomashyosi organoleptik bahosi natijalari Oziq-ovqat mahsulotlari xomashyosidan foydalanishning soʻnggi muddati Oziq-ovqat mahsulotlari xomashyosining ishlatilish sanasi va soati Masʼul shaxs imzosi Izoh 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyenik talablarga 6-ILOVA

Oromgohlarda ruxsat etilmaydigan oziq-ovqat mahsulotlari va taomlar

Ruyxati

1. Goʻsht qoʻshilgan, mayonez, ketchup va orasiga sabzavotli salatlar solingan non mahsulotlari (gamburger, chizburger va xot-doglar).

2. Sunʼiy taʼm, hid beruvchi moddalar, boʻyoqlar, aromatizatorlar qoʻshilgan qandolatchilik mahsulotlari.

3. Sunʼiy konservantlari bor mahsulotlar (kiriyeshki, xrustyashki).

4. Chipslar.

5. Rangli va rangsiz gazlangan ichimliklar.

6. Yaroqlilik muddati tugagan va sifatsiz boʻlgan oziq-ovqat mahsulotlari.

7. Bir kun oldin tayyorlangan va qolib ketgan ovqatlar.

8. Eskirgan, sifati buzilgan sabzavotlar.

9. Veterinariya nazoratidan oʻtmagan goʻsht, baliq, parrandalar.

10. Jigar, til va yurakdan tashqari barcha kalla pochalar.

11. Ichak-chavoqlardan tozalanmagan parranda.

12. Tashqi qavati toza boʻlmagan, singan, shuningdek, salmonellyozga xavfli deb topilgan xoʻjaliklardan olingan tuxumlar.

13. Bonkalarning germetikligi buzilgan, bonkasi shishgan, zanglagan, shakli oʻzgargan, yorligʻi boʻlmagan va ishlab chiqarish vaqti hamda yaroqlilik muddati belgilanmagan konservalar.

14. Turli aralashmalar bilan yoki ombordagi zararkunandalar bilan zararlangan yorma, un, quritilgan mevalar va boshqa mahsulotlar.

15. Uy sharoitida tayyorlangan barcha oziq-ovqat mahsulotlari.

16. Kremli qandolat mahsulotlari.

17. Xolodets, parranda va hayvonlar tuyogʻidan tayyorlangan hamda kalla goʻshti ruletlari, oʻpka-jigardan va ichki organ mahsulotlaridan qilingan kolbasalar.

18. Pasterizatsiya qilinmagan (flyagadagi) tvorog, termik ishlov berilmagan, idishda saqlangan tvorog va qaymoq.

19. Qoʻlbola qatiq.

20. Qoʻziqorinlar va ulardan tayyorlangan mahsulotlar.

21. Kvas.

22. Epizootik noxush xoʻjaliklardan olingan, shuningdek, dastlabki ishlov berilmagan va pasterizatsiya qilinmagan sut va sut mahsulotlari.

23. Xom dudlangan goʻshtli gastronomik mahsulotlar

24. Issiqlik bilan ishlov berilmagan goʻsht, parranda, baliqdan tayyorlangan taomlar.

25. Sirka, xantal, xren, oʻtkir qalampir (qizil, qora) va boshqa oʻtkir ziravorlar.

26. Oʻtkir taʼmli souslar, ketchuplar, mayonez, konservalar, marinadlangan sabzavot va mevalar.

27. Tabiiy kofe, tetiklantiruvchi va quvvatni oshiruvchi energetik ichimliklar, alkogol.

28. Pazandalik moylari, choʻchqa yogʻi, gidrogen yogʻlar.

29. Danakli mevalarning magʻzi.

30. Saqich.

31. Qimiz va tarkibida etanol boʻlgan (0,5 foizdan ortiq) boshqa achitilgan sutli mahsulotlar.

32. Ichiga sardina qoʻshiladigan (goʻshtli va baliqli) taomlar, qiyma yoki ezilgan seld baligʻidan kartoshka qoʻshib tayyorlangan ovqat.

33. Meva va rezavorlardan tayyorlangan yaxna ichimliklar va morslar (termik ishlovsiz).

34. Okroshka va sovuq shoʻrvalar.

35. Qiymali makaron (makaroni po flotski), toʻgʻralgan tuxumli makaron.

36. Yogʻda chala qovurilgan tuxum.

37. Pashtet, goʻsht va tvorogli quymoqlar.

38. Tez tayyorlanadigan quruq oziq-ovqat konsentratlar asosidagi birinchi va ikkinchi taomlar.

Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyenik talablarga 7-ILOVA

Tez buziladigan mahsulotlarni saqlash muddati

Mahsulot nomi +2°C dan +6°Cgacha haroratda saqlash va ishlatish muddatlari (soat) Yirik boʻlakli goʻsht yarim tayyor mahsulotlar 48 Muzlatilgan jigar 48 Sovutilgan jigar 24 Parranda goʻshti 48 Muzlatilgan parranda goʻshti 72 Pasterizatsiyalangan sut, qaymoq 36 Kefir 36 Yogʻli tvorog, yogʻsiz, parhezli 36 Smetana 72 Pishloq 48 Tuxum 7 sutka Sovutilgan baliqlarning barcha turlari 0 — 2°S haroratda 24 soat Qaynatilgan tozalanmagan sabzavotlar 6

Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyenik talablarga 8-ILOVA

Bolalar uchun tavsiya etilgan taomlar vazni (gramm)

1 porsiyaning vazni 7 — 10 yosh 11 — 18 yosh Nonushta Yorma yoki sabzavotli boʻtqa 300 300 — 400 Qahva (choy, kakao) 200 200 Tushki ovqat Salat 60 — 80 100 — 150 Shoʻrva 300 — 400 400 — 450 Goʻsht, kotlet 100 — 120 100 — 120 Garnir 150 — 200 180 — 230 Kompot va boshqalar. 200 200 2-tushki ovqat Kefir (sut, ) 200 200 Pechenye/Pishiriq 40/100 40/100 Meva 100 100 Kechki ovqat Sabzavotli taom, boʻtqa 300 400 Choy va boshqalar 200 200

Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyenik talablarga 9-ILOVA

Ayrim oziq-ovqat mahsulotlarining oʻzaro almashtirish meʼyorlari

Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyenik talablarga 10-ILOVA

Tayyor taomning brakeraj jurnali

Taomning tayyorlanish vaqti va soati Namuna olingan vaqti Taomning nomi Tayyor mahsulotni organoleptik baholash natijalari Taom, pazandachilik mahsulotini isteʼmolga ruxsat etish Sifatiga baho berish komissiyasi aʼzolarining imzosi Izoh* 1 2 3 4 5 6 7

Izoh *Tayor mahsulotni isteʼmol qilishga yoʻl qoʻyilmaganligi sabablari koʻrsatiladi.

Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyenik talablarga 11-ILOVA

Oromgohlardagi oziq-ovqat ratsionining sutkalik meʼyorlari

T/r Mahsulot nomi Oromgoh turi statsionar oromgoh sanatoriy tipidagi oromgoh gramm oqsil yogʻ uglevod kkal gramm oqsil yogʻ uglevod kkal 1. Bugʻdoy noni 1-navli 400 30,4 3,6 199 904 350 26,6 3,15 174,1 791 2. Bugʻdoy uni 1-navli 10 1,06 0,1 7,32 32,9 20 2,12 0,26 14,64 65.8 3. Kartoshka uni 8 0,008 - 6,36 23,92 8 0,008 - 6,36 23.92 4. Yormalar 30 3,2 0,38 22,4 99,9 30 3,2 0,38 22,4 99.9 5. Makaron mahsulotlari 45 4,84 0,58 33,36 149,85 45 4,84 0,58 33,36 149.85 6. Shakar 45 - - 44,91 168,3 55 - - 54,89 205.7 7. Qandolat mahsulotlari 25 10,85 2,5 19,05 102,25 25 10,85 2,5 19,05 102,25 8. Sariyogʻ 45 0,27 37,125 0,405 336,6 45 0,27 37,125 0,405 336,6 9. Oʻsimlik yogʻi 15 - 14,985 - 134,85 20 - 19,98 - 179,8 10. Sut va sut mahsulotlari 500 14,0 16,0 23,5 290 600 16,8 19,2 28,2 348,0 11. Smetana 10 0,28 2,0 0,32 20,6 20 0,56 4,0 0,64 41,2 12. Tvorog 40 6,68 3,6 0,52 62,4 60 10,02 5,4 0,78 93,6 13. Pishloq, brinza 10 2,34 3 - 37,1 10 2,34 3 - 37,1 14. Goʻsht, parranda 160 22,02 13,76 - 211,2 200 26,56 17,2 - 264,0 15. Baliq 60 4,08 0,36 - 18,0 60 4,08 0,36 - 18,0 16. Tuxum (dona) 1 5,52 5,52 0,32 62,8 1 5,0 5,52 0,32 62,8 17. Kartoshka 350 7 0,35 68,95 290,5 400 8 0,4 78,8 332 18. Sabzavotlar 400 7,2 - 21,6 112,0 450 8,1 - 24,3 126,0 19. Meva, rezavorlar, sharbatlar, vitaminlar bilan boyitilgan ichimlik 100 0,4 - 11,1 46,0 150 0,6 - 16,95 69 20. Quruq mevalar, shu jumladan naʼmatak 5 gr 15 0,48 - 10,2 40,95 10 0,32 - 6,8 27,3 21. Choy 0, 2 0, 04 - 0,0 12 0, 218 0,5 0,1 - 0,03 0,545 22. Kakao 2,5 0, 6 1,0 0, 68 9,3 3,5 0,84 1,4 0,9 13 23. Yodlangan tuz 10 - - - - 10 - - - - 24. Xamirturush 2 0,25 0,008 0,16 1,7 2 0,25 0,008 0,16 1,7 25. Tomat pastasi 5 - - - - - - - - - JAMI: 103,78 109,1 469,83 3205,4 124,3 124,3 482,34 3435,18

Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyenik talablarga 12-ILOVA

Sport maydonlarining sathi

Maydonning turi Oromgohdagi oʻrinlarga mos m² maydon 160 — 240 oʻrin 320 — 400 oʻrin 480 — 500 oʻrin 640 — 800 oʻrin Sport yadrosi (futbol maydoni, yugurish yoʻlagi, uzunlik va balandlikka sakrash chuqurlari) 1150 1150 1150 1150 Voleybol (basketbol) maydoni 360 720 720 1440 Badminton va stol tennisi korti 240 480 560 720 Jami: 1750 2350 2430 3310

Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyenik talablarga13-ILOVA

Tavsiya etilgan kun tartibi

Bolalarni sogʻlomlashtirish oromgohlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyenik talablarga14-ILOVA

Ishlab chiquvchilar roʻyxati:

Oʻzbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati (Sanitariya-epidemiologiya xizmati); Toshkent tibbiyot akademiyasi (TTA); Sanitariya-gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy-tadqiqot instituti (SGvaKK ITI)