Ipak qurti urugʻchiligi korxonalari uchun sanitariya-gigiyena talablari (0030-22-son SanQvaN)ni tasdiqlash toʻgʻrisida (17-son)

20.07.2022

Oʻzbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati

QARORI

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2022-yil 28-iyulda hisobga olindi, hisob raqami 99]

Oʻzbekiston Respublikasi “Aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi toʻgʻrisida”gi Qonuni va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 25-iyuldagi PF-6035-son “Koronavirus pandemiyasini yumshatish, aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi va salomatligini saqlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoniga asosan Oʻzbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati qaror qiladi:

1. Ipak qurti urugʻchiligi korxonalari uchun sanitariya-gigiyena talablari (0030-22-son SanQvaN) ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur qaror Qurilish vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi va “Oʻzbekipaksanoat” uyushmasi bilan kelishilgan.

3. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Boshliq B. YuSUPALIYEV

Toshkent sh.,

2022-yil 20-iyul,

17-son

Kelshildi:

Bandlik va mehnat munosabatlari vaziri N. XUSANOV

2022-yil 20-iyul

Qurilish vaziri B. ZAKIROV

2022-yil 19-iyul

“Oʻzbekipaksanoat” uyushmasi raisi B. ShARIPOV

2022-yil 8-iyun

Oʻzbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmatining 2022-yil 20-iyuldagi 17-son qaroriga ILOVA

Ipak qurti urugʻchiligi korxonalari uchun sanitariya-gigiyena talablari (0030-22-son SanQvaN)

Mazkur sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari (keyingi oʻrinlarda — sanitariya qoidalari) ipak qurti urugʻchiligi (ipak qurtini ishlab chiqarish, ularga ishlov berish) korxonalari uchun sanitariya gigiyenik talablarni belgilaydi.

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu sanitariya qoidalari barcha ipak qurti urugʻchiligi korxonalariga nisbatan tatbiq etiladi.

2. Yangi qurilayotgan ipak qurti urugʻchiligi korxonalarini loyihalashtirish, qurish va foydalanishga qabul qilishda ushbu sanitariya qoidalari hamda amaldagi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga rioya qilinishi zarur.

3. Ipak qurti urugʻchiligi korxonalarni loyihalashtirish va qurishda odamlarning hayoti va sogʻligʻi uchun xavfsiz boʻlgan texnikalar, asbob-uskunalar, dezinfeksiya vositalari, qurilish va pardozlash materiallari hamda boshqa buyumlar, shuningdek texnologiyalardan foydalanilishi lozim.

2-bob. Ipak qurti urugʻchiligi korxonalari hududi, qoʻshimcha bino va xonalarining asosiy rejasiga boʻlgan talablar

4. Ipak qurti urugʻchiligi korxonasini qurish uchun maydon tanlash, bino va inshootlarni joylashtirish, rejalashtirish SanQvaN 0350-17 “Aholi yashash joyi atmosfera havosini muhofaza qilishning sanitariya normalari va qoidalari” talablariga binoan amalga oshiriladi.

5. Korxonaning hududi sanitar holatni saqlash uchun tozalash texnikalaridan foydalangan holda doimiy ravishda tozalash ishlari amalga oshiriladi.

6. Ipak qurti urugʻchiligi korxonalarini loyihalashtirish va jihozlashda kiyim almashtirish joyi, hojatxonalar, yuvinish xonalari, ayollarning shaxsiy gigiyenasi uchun xonalar, koʻkrak suti bilan boqiladigan bolalar uchun xonalar, salomatlik xonalari nazarda tutilishi lozim.

Bir smenada 200 nafardan ortiq xodim ishlaganda, korxonada oshxona tashkil qilinishi kerak. Korxonada ishlovchi xodimlar soni 200 nafardan kam boʻlganda, taom tarqatish xonasi, 30 nafardan kam boʻlganida esa ovqat tanovul qilishga moʻljallangan alohida xona koʻzda tutiladi.

7. Kiyim almashtirish, yuvinish va boshqa qoʻshimcha xonalar, shuningdek maxsus kiyimlar saqlanadigan shkaflarda har kuni namli tozalash ishlari oʻtkazilishi lozim.

8. Ipak qurti urugʻchiligi korxonalari ikki qavatli ishlab chiqarish binolarida tashkil etilganda, binodagi pillalarni qabul qilish va ularga issiqlik bilan ishlov berish, pillalarning ustini shilish va saralash, pillalarni mikroskopda tekshirish hamda ularni jinsiga qarab ajratish, ipak kapalagi qoʻygan tuxumlarni nazorat qilish, qishki uy va yordamchi-qoʻshimcha xonalar birinchi qavatda joylashtiriladi.

Kapalaklarni juftlash va ajratib olish zallari, tuxum qoʻyilgan uyalar havo haroratini, texnologik talablarda koʻzda tutilgan harorat-namlik rejimi bilan taʼminlanishini hisobga olgan holda ikkinchi qavatda joylashtiriladi.

9. Devorlar, deraza romlari, havo quvurlari ochiq rangli boʻyoq bilan, panellar esa poldan 1,5 — 2 metr balandlikda keramik plitalar bilan qoplanadi.

10. Pollar teshikchalarsiz va gʻovaklarsiz silliq boʻlishi hamda har kuni yuvish orqali tozalanishi lozim.

Bunda, barcha xonalarning devorlari, chiroqlari va derazalari haftasiga kamida bir marta namli tozalash usuli bilan tozalanadi.

11. Pillalarni saralash va saqlash, surtmalarni tayyorlash, mikroskopda koʻrib tekshirish uchun ish stollari, juftlash soʻkichaklari hamda ramkalar silliq gigiyenik qoplamali hamda dezinfeksiya vositalari taʼsiriga chidamli boʻlishi kerak.

12. Ipak qurti urugʻchiligi korxonalaridagi havoning chang bilan ifloslanish darajasi va mikroiqlim SanQvaN 0294-11 “Ish joylari havosidagi zararli moddalar ruxsat etilgan miqdorining gigiyena normativlari” va SanQvaN 0324-16 “Ishlab chiqarish korxonalari mikroiqlimining sanitariya-gigiyenik normalari” talablariga muvofiq boʻlishi lozim.

3-bob. Isitish va sovutish tizimiga hamda havoning ventilatsiyasiga boʻlgan talablar

13. Ipak qurti urugʻchiligi korxonalaridagi isitish va sovutish hamda ventilatsiya tizimini loyihalashtirishda SanQvaN 0324-16 “Ishlab chiqarish korxonalari mikroiqlimining sanitariya-gigiyenik normalari” talablari hisobga olinishi lozim.

Urugʻchilik korxonasining juftlash sexi, kapalaklar tuxum qoʻyadigan hamda qishlash davrida tuxumlar saqlanadigan xonalar maxsus isitish va sovutish tizimiga ega boʻlishi kerak.

14. Ipak qurti urugʻchiligi korxonalaridagi barcha ishlab chiqarish, maishiy va qoʻshimcha xonalar changni (changning havodagi maksimal miqdori 2 mg/m3) samarali bartaraf qiladigan ventilatsiya tizimiga (mexanik, umumiy almashinib turadigan, havoni tortib oladigan) ega boʻlishi lozim.

15. Sexlardan chiqayotgan havo atmosferaga chiqarib tashlanishidan oldin chang tutuvchi vositalar yordamida tozalanishi kerak.

16. Juftlash uskunalarining yuqori qismi changni oʻzida saqlab qoladigan paxta matoli yopinchiqlar va havo soʻrgʻichlar bilan jihozlanadi.

4-bob. Yoritilganlikka boʻlgan talablar

17. Sunʼiy yoritilganlik xavfsizlik talablariga javob beradigan boʻlishi kerak.

18. Ish joyi bir tekis yoritilishiga erishish uchun yetarlicha yorituvchanlik yuzasiga ega boʻlgan lampalardan foydalaniladi.

19. Ipak qurti urugʻchiligi korxonalarida yorugʻlik darajasi va tabiiy yorugʻlik koeffitsiyenti mazkur Sanitariya qoidalarining 1-ilovasida keltirilgan Ipak qurti urugʻchiligi korxonalari uchun yoritilganlik normalariga mos kelishi lozim.

5-bob. Shovqin va tebranishga, shuningdek yoritilganlikka boʻlgan talablar

20. Ish joydagi shovqin darajasi SanQvaN 0325-16 “Ish joylarida ruxsat etilgan shovqin darajasi boʻyicha sanitariya normalari” talablari, tebranish darajasi SanQvaN 0326-16 “Ishchi joylarda umumiy va lokal tebranishlarni sanitariya normalari” talablariga muvofiq boʻlishi lozim.

21. Ishlab chiqarish jarayonida vujudga keladigan shovqinlarning ruxsat etilgan normalardan oshib ketishining oldini olish maqsadida, ventilyatorlarning ustki qismi (havoning soʻrilishi va chiqarilishiga xalal bermagan holda) shovqin darajasini maksimal miqdorda kamaytiradigan qattiq qoplamali yopinchiq bilan oʻraladi.

6-bob. Shaxsiy himoya vositalari, tibbiy-profilaktik chora-tadbirlar

22. Kapalaklarni juftlashda amalga oshiriladigan ishlar himoya koʻzoynaklari va nafas olish organlarining shaxsiy himoya vositalari (respiratorlar)dan foydalangan holda oʻtkaziladi.

23. Chang va bakterial ifloslanishga olib keladigan ishlar bilan shugʻullanuvchi xodimlarning kiyimlari har kuni changdan tozalanishi va haftasiga bir marta yuvilishi lozim.

Bunda, changni yuqori allergen xavfga ega ekanligini hisobga olgan holda maxsus kiyim-bosh korxonadagi kiyim almashtirish xonasida qoldirilishi kerak.

24. Pillalarni xlorid kislotasi bilan yuvishda band boʻlgan xodimlar quyidagi himoya vositalari bilan taʼminlanishi zarur:

“V” markali (noorganik gaz va bugʻlarga qarshi), filtrli sanoat gaziga qarshi niqoblar (protivogazlar);

himoyali germetik koʻzoynaklar;

kislotaga chidamli boʻlgan matodan tikilgan maxsus kiyim-bosh;

tekstovitinli peshbandlar;

matoli qoʻlqoplar yoki chidamli rezinadan tayyorlangan qoʻlqoplar;

kislotaga chidamli boʻlgan etiklar.

Xlorid kislota germetik idishlarda saqlanadi. Ish joyi havosida xlorid kislotaning miqdori 5 mg/m3 dan oshmasligi kerak.

25. Ipak qurtlarini xlorid kislotasi bilan yuvish jarayonida koʻzga yoki teri qoplamiga kislota tomchilari sachrashini hisobga olib, ularni tezlikda yuvib tashlash uchun ish joyi yaqinida qoʻl yuvish rakovinasi boʻlishi koʻzda tutiladi.

26. Ipak qurtlarini pebrina kasalligidan himoya qilish uchun ishlab chiqarish binolari formalinning foizli eritmasi bilan pilla yetishtirish mavsumidan oldin va keyin dezinfeksiya qilinadi.

27. Ipak qurti urugʻchiligi korxonalarida ishlayotgan xodimlar Xodimlarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga (roʻyxat raqami 2387, 2012-yil 29-avgust) muvofiq davriy tibbiy koʻriklardan oʻtkazilishi lozim.

7-bob. Ipak qurtlarini juftlash jarayoniga boʻlgan talablar

28. Juftlash va surtmalarni mikroskop ostida koʻrish zallarida texnologik jarayon uchun tabiiy yorugʻlik boʻlishi, yorugʻlik tirqishlari quyoshdan himoya qiluvchi qurilmalarga ega boʻlishi lozim.

29. Ipak qurtlarini, gʻumbakni va kapalaklarning mikroskopik nazorati maxsus jihozlangan xonalarda oʻtkaziladi.

Bunda, hamma mikroskoplar fazali-kontrastli qurilmalar va nuqtali yoritgichlar bilan jihozlanadi. Mikroskopik tekshiruvda kasal deb topilgan tuxum quymalarini kuydirib yoʻq qilish uchun maxsus olovli kuydirish moslamasi boʻlishi lozim. Bu moslama asosiy binodan 50 metr uzoqlikda joylashtirilishi kerak.

30. Mazkur sanitariya qoidalarini ishlab chiquvchilar roʻyxati 2-ilovada keltirilgan.

Ipak qurti urugʻchiligi korxonalari uchun sanitariya-gigiyena talablari (0030-22-son SanQvaN)ga 1-ILOVA

Ipak qurti urugʻchiligi korxonalari uchun yoritilganlik normalari

Ishlab chiqarish jarayonining nomi Koʻrish ishining toifasi Sunʼiy Tabiiy Kombinirlangan yoritilganlik (lyuksda) tabiiy yorugʻlik koeffitsiyenti (foizda) tabiiy yorugʻlik koeffitsiyenti (foizda) kombinirlangan yorituvchanlikda umumiy yorituvchanlikda yuqori v� yonlama yon tomondagi yuqori va yonlama yon tomondagi Pillalarni qabul qilish V “v” - 200 3 1,0 1,8 0,6 Pillalarni jinsiga qarab saralash V “v” - 200 3 0,8 1,0 0,6 Pillalarni terish, ishlov berish, joylashtirish V “v” - 200 3 0,8 1,0 0,6 Ipak qurtlarini saqlash V “v” - 200 3 0,8 1,0 0,6 Qoʻshimcha ishlar V “v” - 200 3 0,8 1,0 0,6 Kapalaklarni qopchalarga joylashtirish IV “v” 400 200 4 1,2 2,4 0,9 Ipak qurti qoʻygan tuxumlarni saralash III “v” 750 200 5 2 3 1,2

Ipak qurti urugʻchiligi korxonalari uchun sanitariya-gigiyena talablari (0030-22-son SanQvaN)ga 2-ILOVA

Ishlab chiquvchi muassasa: Sanitariya-gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy-tadqiqot instituti (SGvaKK ITI). Tuzuvchilar: Iskandarov A.B. SGvaKK ITI, tibbiyot fanlari boʻyicha (RhD) falsafa doktori; Slavinskaya N.V. SGvaKK ITI laboratoriya mudiri, t.f.n., k.i.x. Sagdullayeva B.O. SGvaKK ITI katta ilmiy xodimi Taqrizchilar: Zaredinov D.A. Tibbiyot xodimlarining kasbiy malakasini rivojlantirish markazining “Gigiyena” kafedrasi mudiri, t.f.d., professor; Samigova N.R. Toshkent tibbiyot akademiyasi “Kommunal gigiyena va mehnat gigiyenasi” kafedrasi dotsenti, t.f.n; Sadikov A.U. Sanitariya, gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy-tadqiqot instituti bosh ilmiy xodimi, t.f.d., professor.