Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Inson huquqlari boʻyicha vakilining (ombudsmanning) Qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olishga doir faoliyatini takomillashtirish toʻgʻrisida (1690-IV-son)

24.12.2021

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Kengashi Oʻzbekicton Respublikasi Oliy Majlisi Senati Kengashining

qoʻshma qarori

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 26-iyundagi “Qiynoqqa solish holatlarini aniqlash va ularning oldini olish tizimini takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-5163-sonli Qarorida va 2021-yil 10-sentabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari boʻyicha vakili (ombudsman) faoliyatini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-6312-sonli Farmonida belgilangan vazifalarni amalga oshirish, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Inson huquqlari boʻyicha vakilining (ombudsmanning) qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olishga doir faoliyatini takomillashtirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Kengashi va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Kengashi qaror qiladilar:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Inson huquqlari boʻyicha vakilining (ombudsmanning) Qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olishga doir faoliyati toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Kengashining va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Kengashining 2019-yil 30-noyabrda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Inson huquqlari boʻyicha vakilining (ombudsmanning) inson huquqlari taʼminlanishi ustidan parlament nazoratini amalga oshirish borasidagi rolini kuchaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi 2933-III/KQ-640-III-sonli Qoʻshma qarori (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 11, 877-modda) oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.

3. Mazkur Qoʻshma qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Spikerining birinchi oʻrinbosari A. Saidov va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Raisining birinchi oʻrinbosari S. Safoyev zimmasiga yuklatilsin.

4. Ushbu Qoʻshma qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Spikeri N. ISMOILOV

Toshkent sh.,

2021-yil 24-dekabr,

1690-IV-son

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Raisi T. NARBAYEVA

Toshkent sh.,

2021-yil 24-dekabr,

KQ-294-IV-son

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Kengashining va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Kengashining 2021-yil 24-dekabrdagi 1690-IV/KQ-294-IV-sonli Qoʻshma qaroriga ILOVA

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Inson huquqlari boʻyicha vakilining (ombudsmanning) Qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olishga doir faoliyati toʻgʻrisidagi

nizom

1-bob. Umumiy qoidalar

1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Inson huquqlari boʻyicha vakilining (ombudsmanning) (bundan buyon matnda Vakil deb yuritiladi) gauptvaxta, maxsus qabulxona, vaqtincha saqlash hibsxonasi, tergov hibsxonasi, jazoni ijro etish muassasasi, intizomiy qism, majburiy davolash muassasalarida (bundan buyon matnda harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylar deb yuritiladi) qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olishga doir faoliyatini tashkil etish, shuningdek Vakil huzuridagi Qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olish boʻyicha jamoatchilik guruhlarini (bundan buyon matnda Jamoatchilik guruhlari deb yuritiladi) shakllantirish, ularning faoliyatini tashkil qilish va harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarga monitoring tashriflarini amalga oshirish tartibini belgilaydi.

2. Vakil hamda uning huzuridagi Jamoatchilik guruhlari qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olishga doir faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, Oʻzbekiston Respublikasining qonunlari, boshqa qonun hujjatlari va xalqaro shartnomalariga, shuningdek xalqaro huquqning umumeʼtirof etilgan prinsiplari hamda normalariga va ushbu Nizomga amal qiladi.

3. Vakilning va Jamoatchilik guruhlarining qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olish boʻyicha faoliyatining asosiy prinsiplari qonuniylik, adolat, demokratiklik, insonparvarlik, oshkor qilmaslik, begʻarazlik, xolislik, tanlamaslik (ajratmaslik), har bir kishi uchun ochiqlikdir.

4. Vakil va Jamoatchilik guruhlari harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarga muntazam ravishda monitoring tashriflarini amalga oshirish orqali qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olish boʻyicha choralar koʻradi.

2-bob. Vakilning qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllashni aniqlash va ularning oldini olishga doir faoliyati

5. Vakilning qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olishga doir faoliyatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:

qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va uning oldini olish sohasida qonunlar ishlab chiqish va qabul qilish, qonunlarga oʻzgartish hamda qoʻshimchalar kiritishga doir takliflarni qonunchilik tashabbusi huquqi subyektlari koʻrib chiqishi uchun kiritish;

harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarda saqlanayotgan shaxslar va ularning yaqin qarindoshlari yoki himoyachilari (advokatlari) tomonidan Vakil nomiga kelib tushgan murojaatlarni qonunda belgilangan tartibda koʻrib chiqish;

harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarda saqlanayotgan shaxslarga boʻlgan munosabatni va ularni saqlash shart-sharoitlarini yaxshilash hamda qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini oldini olish boʻyicha tegishli davlat organlariga tavsiyalar, takliflar va taqdimnomalar kiritish;

qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olish sohasidagi qonunchilik, xalqaro shartnomalar va xalqaro huquqning umumeʼtirof etilgan prinsiplari hamda normalari haqida harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylar maʼmuriyati xodimlarining bilimi hamda xabardorligini oshirish chora-tadbirlarini koʻrish;

qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olish sohasida inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish vositalari, usullari hamda mexanizmlarini oʻrgatishga qaratilgan maʼrifiy va taʼlim dasturlarini ishlab chiqishda hamda amalga oshirishda, ilmiy-amaliy tadbirlarda va seminarlarda ishtirok etish;

Jamoatchilik guruhlarini tashkil etish va ularning faoliyati uchun zarur shart-sharoitlar yaratish;

qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olish sohasidagi Oʻzbekiston Respublikasi xalqaro shartnomalarining bajarilishi toʻgʻrisida inson huquqlarini himoya qiluvchi xalqaro tashkilotlar va xorijiy institutlarning xabardorligini oshirish;

qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olish sohasidagi xorijiy mamlakatlar tajribasini oʻrganishga doir tadbirlar tashkil etish, uni Oʻzbekiston Respublikasi sharoitida joriy etish boʻyicha takliflar ishlab chiqish;

har yili 15-martga qadar Oliy Majlis palatalariga qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olish boʻyicha amalga oshirilgan ishlar yuzasidan maʼruzani taqdim etish va uni ommaviy axborot vositalarida hamda Vakilning internetdagi rasmiy veb-saytida eʼlon qilish;

Vakilning qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olishga doir faoliyati toʻgʻrisidagi axborotdan manfaatdor shaxslar, shuningdek ommaviy axborot vositalari qonun hujjatlarida belgilangan tartibda foydalanishi uchun imkoniyat yaratish;

harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarga amalga oshirilgan monitoring tashriflari yakunlari yuzasidan berilgan tavsiya va takliflarning bajarilishi jarayoni haqida Jamoatchilik guruhlarini xabardor qilish;

qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olish boʻyicha faoliyat natijalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni keng jamoatchilikka yetkazish.

6. Vakil harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylariga borganida:

harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joy va u erda saqlanayotgan shaxslar soni haqida axborot oladi;

harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarda saqlanayotgan shaxslarning saqlanish sharoitlarini va ularga qilinayotgan muomalani oʻrganadi;

harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarda saqlanayotgan shaxslar bilan, shuningdek harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarining maʼmuriyati xodimlari bilan uchrashuvlar hamda suhbatlar, shu jumladan xoli uchrashuvlar va suhbatlar oʻtkazadi. Bunda mazkur uchrashuvlar hamda suhbatlar jarayonining bayonnomasi tuziladi, zarur boʻlganda, texnika vositalaridan foydalaniladi;

shaxsning harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarda saqlanishi qonuniyligini tasdiqlovchi hujjatlar bilan tanishadi va ularning koʻchirma nusxalarini oladi;

harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarda saqlanayotgan shaxs tibbiy tekshiruvdan oʻtkazilishini, unga tibbiy, psixologik va boshqa yordam koʻrsatilishini harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarning maʼmuriyatidan talab qiladi, mazkur tadbirlar oʻtkazilayotganda uning roziligi bilan hozir boʻladi;

harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylar maʼmuriyati rahbariyatidan saqlanayotgan shaxslarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash masalalari yuzasidan izohlar oladi;

harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylar maʼmuriyatining noqonuniy harakatlariga (harakatsizligiga) chek qoʻyish boʻyicha zudlik bilan choralar koʻradi;

harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarda saqlanayotgan shaxslarning saqlanish sharoitlari toʻgʻrisida xulosa tuzadi va uni tegishli tashkilotlar yoki mansabdor shaxslarga yuboradi;

tegishli davlat organlarining qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olish sohasidagi faoliyatini takomillashtirish yuzasidan ularga tavsiyalar va takliflar kiritadi.

3-bob. Vakil Kotibiyatining Qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarining oldini olish boʻlimi

7. Vakilning qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olishga doir faoliyatini taʼminlash uchun uning Kotibiyati tuzilmasida Qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarining oldini olish boʻlimi (bundan buyon matnda Boʻlim deb yuritiladi) tashkil etiladi.

8. Vakilning qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olishga doir faoliyatiga amaliy jihatdan koʻmaklashish maqsadida Boʻlim xodimlari Vakilning maxsus yoʻllanmasi asosida harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarga moneliksiz kirishi, borib koʻrishi hamda monitoring tashriflarida ishtirok etishi mumkin.

9. Boʻlim faoliyatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:

qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olishga doir qonunchilikni tahlil qilish hamda takomillashtirish yuzasidan takliflar tayyorlash;

qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olish boʻyicha xalqaro va mintaqaviy tuzilmalarning tavsiyalarini tahlil qilish hamda mazkur yoʻnalishda qonunchilik va huquqni qoʻllash amaliyotini takomillashtirishga qaratilgan takliflar ishlab chiqish;

qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlari bilan bogʻliq axborotlarni monitoring qilish;

qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olish boʻyicha mutaxassis va ekspertlarning bilimi, koʻnikmasi va salohiyatini oshirishga qaratilgan dasturlarni ishlab chiqish;

qiynoqqa solishdan va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomaladan hamda jazo turlaridan jabrlanganlarga ijtimoiy, huquqiy, psixologik va tibbiy yordam koʻrsatish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqishda ishtirok etish;

qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olish hamda bartaraf etish boʻyicha Vakil maʼruzalari, taqdimnomalari, xulosalari, takliflari, tavsiyalarini koʻrib chiqish yakunlari va natijalarini umumlashtirish;

Vakil oʻz vakolatlarini amalga oshirishi uchun davlat organlari, xoʻjalik boshqaruvi organlari hamda ular mansabdor shaxslari, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari, ommaviy axborot vositalari, taʼlim va ilmiy muassasalar vakillari hamda ekspertlar bilan hamkorligini taʼminlash.

10. Boʻlim Jamoatchilik guruhlarining faoliyatini tashkiliy, uslubiy va axborot-tahliliy jihatdan taʼminlashni amalga oshiradi.

11. Boʻlim xodimlarining funksional vazifalari Vakil tomonidan tasdiqlanadi. Boʻlim xodimlarini lavozimga tayinlash va ularni lavozimidan ozod etish Vakil tomonidan Oʻzbekiston Respublikasining Mehnat kodeksida nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.

12. Boʻlimda boʻsh turgan lavozimlar mavjud boʻlgan taqdirda, ular paydo boʻlgan kundan eʼtiboran uch kunlik muddatda tegishli axborot Vakilning rasmiy veb-saytiga joylashtiriladi.

4-bob. Jamoatchilik guruhlari

13. Vakil oʻz faoliyatiga koʻmaklashish uchun jamoatchilik asosida faoliyat koʻrsatadigan aʼzolari soni uch nafardan kam va oʻn besh nafardan koʻp boʻlmagan tarkibda Jamoatchilik guruhlarini tuzadi.

14. Jamoatchilik guruhlari yuksak axloqiy fazilatlarga ega boʻlgan, qoida tariqasida, Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazi ekspertlari, huquqshunoslik, tibbiyot, psixologiya, pedagogika sohalarida, shuningdek boshqa sohalarda kasbiy va amaliy bilimlarga ega boʻlgan mutaxassislardan, nodavlat notijorat tashkilotlari vakillaridan iborat tarkibda shakllantiriladi.

Jamoatchilik guruhlarini shakllantirishda gender tengligi taʼminlanadi.

15. Jamoatchilik guruhlari aʼzoligiga nomzodlar Insonning konstitutsiyaviy huquqlari va erkinliklariga rioya etilishi boʻyicha komissiya majlisida muhokama etiladi. Jamoatchilik guruhlarining tarkibi Insonning konstitutsiyaviy huquqlari va erkinliklariga rioya etilishi boʻyicha komissiya fikrlarini inobatga olgan holda Vakilning buyrugʻi bilan tasdiqlanadi.

16. Yigirma besh yoshga toʻlgan, Oʻzbekiston Respublikasi hududida muqim yashaydigan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi Jamoatchilik guruhlarining aʼzosi boʻlishi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasining:

sudlanganlik holati tugallanmagan yoki qonunda belgilangan tartibda olib tashlanmagan;

sud tomonidan muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilgan;

narkologiya yoki psixonevrologiya dispanserida hisobda turgan;

jinoyat sodir qilganlikda gumon qilinayotgan yoki ayblanayotgan;

jazoni ijro etish muassasalarida jazo oʻtayotgan yoki ehtiyot chorasi sifatida qamoqqa olingan shaxslar bilan yaqin qarindoshlik munosabatidagi fuqarosi Jamoatchilik guruhlarining aʼzosi boʻlishi mumkin emas.

17. Jamoatchilik guruhining aʼzosi quyidagi hollarda mazkur guruh aʼzoligidan muddatidan ilgari chiqariladi:

Jamoatchilik guruhi aʼzoligidan chiqarish toʻgʻrisida oʻz ixtiyoriga koʻra ariza berganda;

Jamoatchilik guruhlari majlislariga ketma-ket uch marta uzrsiz sabablarga koʻra kelmaganda;

vafot etganda yoki bedarak yoʻqolgan deb topilganda;

Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligini yoʻqotganda yoki doimiy yashash uchun Oʻzbekiston Respublikasi hududidan chiqib ketganda;

zimmasiga yuklangan vazifalarni muntazam bajarmaganda.

18. Jamoatchilik guruhining aʼzosini mazkur guruh aʼzoligidan muddatidan ilgari chiqarish toʻgʻrisidagi buyruq Insonning konstitutsiyaviy huquqlari va erkinliklariga rioya etilishi boʻyicha komissiya bilan kelishilgan holda Vakil tomonidan chiqariladi.

19. Jamoatchilik guruhlarining vakolat muddati uch yil.

Vakolatlari muddati tugagach, Jamoatchilik guruhlarining yangi tarkibi shakllantiriladi.

20. Ayni bir shaxs surunkasiga ikki martadan ortiq Jamoatchilik guruhlarining aʼzosi boʻlishi mumkin emas.

21. Jamoatchilik guruhlari ishining tashkiliy shakli uning majlisidir. Jamoatchilik guruhlarining majlisi yilning har choragida kamida bir marta oʻtkaziladi.

22. Jamoatchilik guruhlari:

kalendar yil davomida monitoring tashriflari oʻtkazilishi lozim boʻlgan harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarni Vakilning faoliyati rejasiga kiritish boʻyicha takliflar kiritadi;

harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarga ushbu Nizomda belgilangan tartibda monitoring tashriflarini amalga oshiradi;

harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarga amalga oshirilgan monitoring tashriflari yakuni yuzasidan tuzilgan xulosani mutasaddi vazirlik va idoralarga kiritish uchun Vakilga taqdim etadi;

qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olish hamda tezkor bartaraf etish boʻyicha talabnomalarni tegishli davlat organiga taqdim qiladi;

qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash xavfining oldini olish hamda bu sohada ilgʻor xorijiy tajribani joriy qilish boʻyicha takliflarni ishlab chiqadi;

Vakil va uning mintaqaviy vakillari, Boʻlim xodimlari harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarga monitoring tashriflarini amalga oshirganida axborot toʻplash va uni tahlil qilish hamda ekspert baholash masalalari boʻyicha metodologik bazani shakllantirishga va takomillashtirishga koʻmaklashadi;

qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlari toʻgʻrisidagi murojaatlarni koʻrib chiqishda ishtirok etadi;

qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini oldini olish boʻyicha ekspertlik baholash masalalari yuzasidan uslubiy tavsiyalar ishlab chiqadi;

qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlaridan jabrlanganlarga ijtimoiy, huquqiy, psixologik va tibbiy yordam koʻrsatishda ishtirok etadi;

harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarda saqlash shart-sharoitlarini oʻrganadi va ular yuzasidan axborotlarni jamoatchilikka eʼlon qilib boradi;

qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olish sohasidagi qonunchilik va xalqaro shartnomalari, xalqaro huquqning umumeʼtirof etilgan prinsiplari hamda normalari toʻgʻrisida harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylar maʼmuriyati xodimlarining, ularda saqlanayotgan shaxslarning bilimi hamda xabardorligini oshirishga qaratilgan tadbirlarni tashkil etishda va oʻtkazishda ishtirok etadi;

tegishli davlat organlariga kiritish uchun ularning qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllashning oldini olish sohasidagi faoliyatini takomillashtirish masalalari boʻyicha tavsiyalar va takliflar tayyorlashda koʻmaklashadi;

qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olish sohasida qonunlar ishlab chiqish va qabul qilish, qonunchilik hujjatlariga oʻzgartish hamda qoʻshimchalar kiritish yuzasidan takliflar tayyorlaydi;

xorijiy mamlakatlarning qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olish sohasidagi tajribasini oʻrganishda, shuningdek uni Oʻzbekiston Respublikasi sharoitida joriy etishda ishtirok etadi;

Boʻlimda tegishli lavozimlarga tayinlanadigan nomzodlar boʻyicha takliflar tayyorlaydi;

23. Jamoatchilik guruhlari aʼzosi quyidagi huquqlarga ega:

qonunchilikda belgilangan tartibda oʻz faoliyati uchun zarur boʻlgan axborotni olish;

Vakil tomonidan berilgan maxsus yoʻllanma asosida harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarga kirish, ularga joylashtirilgan shaxslar bilan moneliksiz va xoli uchrashish hamda suhbatlashish, shuningdek, tegishli hujjatlar bilan tanishish;

harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarga amalga oshirilgan monitoring tashriflari yakuni yuzasidan taklif va tavsiyalarini yozma ravishda Vakilga berish;

Jamoatchilik guruhlari faoliyatini yoritish boʻyicha ommaviy axborot vositalarida chiqishlar qilish.

24. Jamoatchilik guruhlarining aʼzosi:

amaldagi qonunchilik talablariga rioya etishi, shaxslarning huquqlari erkinliklari, shaʼni va qadr-qimmatini hurmat qilishi;

ushbu Nizomga, Vakil tomonidan belgilangan Jamoatchilik guruhlari aʼzolarining davlat organlari va ular mansabdor shaxslari bilan oʻzaro munosabatda boʻlish qoidalariga rioya etishi;

harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarda belgilangan tartiblarga rioya etishi;

shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisidagi qonunchilikka rioya qilishi;

oʻz xulosalarining toʻliqligi va asosliligini taʼminlashi;

manfaatlar toʻqnashuvi yuzasidan oʻziga maʼlum boʻlgan maʼlumotlar haqida zudlik bilan Vakilni xabardor qilish;

Vakilning Jamoatchilik guruhlari faoliyati masalalariga doir topshiriqlarini bajarishi shart.

25. Vakil:

Jamoatchilik guruhlarining faoliyatiga rahbarlik qiladi;

Boʻlim xodimlari orasidan Jamoatchilik guruhlarining masʼul kotibini tayinlaydi;

Jamoatchilik guruhlari aʼzolarining vazifalarini belgilaydi;

Jamoatchilik guruhlari aʼzolarining davlat organlari va ular mansabdor shaxslari bilan oʻzaro munosabatda boʻlish qoidalarini belgilaydi;

harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarga amalga oshirilgan monitoring tashriflari yakunlari boʻyicha Jamoatchilik guruhlarini xabardor qiladi;

Vakilning qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olishga doir faoliyati masalalari yuzasidan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalariga kiritish uchun tayyorlangan maʼruzasini Jamoatchilik guruhlari muhokamasiga kiritadi;

Jamoatchilik guruhlari aʼzolarini harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarga borish bilan bogʻliq faoliyatga jalb etadi.

5-bob. Monitoring tashriflari

26. Monitoring tashriflari qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olish maqsadida harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarga:

Vakil tomonidan bevosita;

Boʻlim xodimlari, Vakilning mintaqaviy vakillari, Jamoatchilik guruhlarining aʼzolari tomonidan esa ushbu Nizomning ilovasida keltirilgan shaklga muvofiq beriladigan maxsus yoʻllanma asosida amalga oshiriladi.

27. Monitoring tashriflari har chorakda kamida bir marotaba amalga oshiriladi.

28. Harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarning maʼmuriyati Vakil, uning mintaqaviy vakillari, Jamoatchilik guruhlari va Boʻlim xodimlari zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish hamda saqlanayotgan shaxslar bilan moneliksiz va xoli uchrashish hamda suhbatlashish, shuningdek tegishli hujjatlar bilan tanishish uchun zarur shart-sharoitlarni taʼminlaydi.

29. Vakil, uning mintaqaviy vakillari, Jamoatchilik guruhlari va Boʻlim xodimlarining xavfsizligi monitoring tashriflari oʻtkaziladigan muassasa maʼmuriyati tomonidan taʼminlanadi.

30. Jamoatchilik guruhlari aʼzolari qonunchilikka zid harakat qilgan taqdirda monitoring tashriflari oʻtkazilayotgan muassasa maʼmuriyati rahbari bu haqida Vakilni yozma ravishda xabardor qiladi.

31. Monitoring tashriflari yakunlari boʻyicha Vakilning mintaqaviy vakillari, Jamoatchilik guruhlari aʼzolari va Boʻlim xodimlari tomonidan imzolanadigan hisobot tayyorlanadi. Hisobotda harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarda shaxslarning saqlanish sharoitlariga doir ekspert bahosi koʻrsatilishi kerak. Hisobot mazmuni yuzasidan fikr-mulohazalar yoki qoʻshimchalar mavjud boʻlgan taqdirda, Vakilning mintaqaviy vakillari, Jamoatchilik guruhlari aʼzolari yoki Boʻlim xodimlari ularni hisobotga ilova qilishi mumkin.

Monitoring tashriflari yakunlari yuzasidan tuzilgan hisobotlar qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllash holatlarini aniqlash va ularning oldini olish boʻyicha amalga oshirilgan ishlar yuzasidan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalariga kiritish uchun tayyorlanadigan maʼruzaga kiritiladi.

32. Vakil, uning mintaqaviy vakillari, Jamoatchilik guruhlari aʼzolari va Boʻlim xodimlari davlat sirini yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni tashkil etuvchi maʼlumotlarni, shuningdek zimmasiga yuklangan vazifalarni bajarishi tufayli oʻzlariga maʼlum boʻlib qolgan maxfiy axborotni hamda shaxsga doir maʼlumotni oshkor etmasligi shart.

33. Vakil tomonidan harakatlanish erkinligi cheklangan shaxslar saqlanadigan joylarda axborot toʻplash va tahlil qilish yoki ekspert baholash topshirilgan Vakilning mintaqaviy vakillari, Jamoatchilik guruhlari aʼzolari va Boʻlim xodimlari ushbu harakatlari uchun taʼqib qilinishi yoki ularning huquqlari boshqacha tarzda cheklanishi mumkin emas.

34. Vakilning mintaqaviy vakillarida, Boʻlim xodimida yoki Jamoatchilik guruhlari aʼzosida manfaatlar toʻqnashuvi bilan bogʻliq holatlar, yaʼni shaxsiy manfaatdorlik (bevosita yoki bilvosita) u oʻz vazifalarini tegishli darajada bajarishiga taʼsir koʻrsatadigan yoki taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan vaziyatlar yuzaga kelsa yoxud shaxsiy manfaatdorlik va harakatlanish erkinligi cheklangan joylarda saqlanayotgan shaxslarning huquqlari (qonuniy manfaatlari) oʻrtasida ziddiyat yuzaga kelsa yoki yuzaga kelishi mumkin boʻlsa, u bu haqda Vakilni darhol xabardor etishi shart. Bunday holda Vakil oʻzining mintaqaviy vakilini, Boʻlim xodimini yoki Jamoatchilik guruhlari aʼzosini monitoring tashriflarini amalga oshirishdan chetlashtiradi.

6-bob. Yakunlovchi qoidalar

35. Jamoatchilik guruhlarining faoliyatini tashkiliy va moddiy-texnik jihatdan taʼminlash Vakilning Kotibiyati tomonidan amalga oshiriladi.

36. Vakil qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllashning oldini olishga doir oʻz faoliyatining tashkiliy-huquqiy va amaliy jihatlarini yanada rivojlantirish yuzasidan xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qiladi.

37. Vakilning qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, gʻayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qoʻllashning oldini olishga doir faoliyatini moddiy va boshqacha tarzda taʼminlash Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi hamda bu Vakil Kotibiyatining xarajatlarida alohida satrda nazarda tutiladi.

38. Ushbu Nizomga oʻzgartish va qoʻshimchalar Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Kengashining va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Kengashining Qoʻshma qarori bilan kiritiladi.